Hôm nay,  

Ngày Hòa Bình Đầu Tiên

27/04/202018:19:00(Xem: 4326)

Kim lái chiếc xe Honda đi biếu cái bánh chưng cuối cùng vào lúc 7 giờ sáng ngày 30 Tết năm 1975. Tuy có bao nhiêu lần thức khuya học bài, nhưng đây là lần đầu tiên Kim thức trắng đến sáng, cái đầu nhức như búa bỗ, óc trống rỗng, người lâng lâng như muốn bay lên mây...

 Cứ mỗi năm, gia đình Kim đều tự gói bánh chưng lấy. Dì Tám giúp việc và mẹ Kim đã chuẩn bị tất cả từ vài ngày trước đó. Anh Ba, chị Tư của Kim và vài anh bạn thân của anh Ba thường thay phiên thức suốt đêm canh lửa, vớt bánh chưng ra để nén và đàn hát thật vui, thật ấm cúng. Nhưng năm nay, đang mùa thi cử năm cuối đại học, các anh ấy không đến được, mà mẹ Kim đã cho dì Tám giúp việc về quê ăn Tết hôm qua rồi, Kim đành phải thức khuya ôm đống than, lửa củi... một mình. Trong lòng Kim bỗng nhói lên nỗi xao xuyến lẫn tủi hờn..., Kim cảm thấy nhớ ánh mắt, nụ cười, giọng nói của anh H vô cùng...

                     ☆

Anh H, anh bạn trai của anh Ba, cũng là "người láng giềng" mà Kim mới "quen" hơn một năm nay. Anh H đã cấp tốc đi Texas cách đây năm ngày vì ông anh ruột của anh đang du học ở đấy bị tai nạn xe hơi rất nặng, phải cưa chân, mà bên ấy hoàn toàn không có ai là thân nhân chăm sóc cho anh cả. Trước ngày đi Saigon để ra phi trường, anh H bấm chuông và đứng chờ K ở bên ngoài cỗng, đôi mắt to đầy nhân ái nằm sâu dưới hai hàng lông mày rậm đen của anh dáo dác nhìn vào sân nhà Kim, rồi nhìn lên cái cửa sổ phòng ngủ có bức màn the mõng màu xanh da trời, có lẽ để tìm bóng dáng K thường ngồi học bài cạnh đó. Nơi ấy, mối tình thơ dại của anh và K đã chớm nở thật nhẹ nhàng. Bức thư tình đầu tiên của anh viết cho K chỉ vỏn vẹn hàng chữ:

...."Xin em đừng thả rèm cửa xuống những đêm em ngồi học bài, em tiểu thư nhé..."

Anh H cùng tuổi với anh Ba của Kim, nhà ở hơi xeo xeó đối diện nhà K. Từ cửa sổ phòng ngủ trên lầu của K, K có thể nhìn thấy bên hông vườn và một góc mặt tiền nhà của anh, căn nhà trệt tường vôi sơn màu trắng xám, có cây trứng cá sát cỗng rào. Anh mồ côi cả cha lẫn mẹ khi di cư vào SG năm anh mới 18 tháng tuổi. Người vú bế anh chạy xuống tàu há mồm trước bố mẹ của anh chỉ có năm phút, trong khi mẹ của anh một tay xách cái giỏ ̣hành lý nhỏ, một tay dắt thằng con trai lên bốn, là anh Cả của anh H, chạy lúp xúp theo chân chồng mình. Nghe vú của anh sau này kể lại, Việt Minh đã bắn xối xả vào đám dân chúng tản cư này. Cả bố mẹ anh đều trúng đạn, không biết sống chết ra sau lúc ấy, nhưng một người đàn bà hàng xóm tốt bụ̣ng đã lôi anh Cả ra khỏi thân thể đầy máu me của mẹ anh, bế thốc anh Cả xuống tàu và trao anh Cả cho Vú. Từ đấy, vú xem hai cậu bé như con ruột của mình, vú săn sóc, dạy dỗ, thương yêu anh Cả và anh H hết lòng.  Vú không lấy chồng, mở một tiệm may, là nghề mà vú đã học được khi vú sống chung với bố mẹ của anh ngày xưa ở Hà Nội. Vú cố tình lấy tên hiệu may là Tân Phục, là tên cũ của hiệu may có tiếng thời ấy của bố mẹ anh, hy vọng nhỏ nhoi là nếu bố mẹ anh mà còn sống, sẽ tìm ra vú và hai anh em ở đây...

Từ ngày gia đình Kim dọn đến đây sống được hơn một năm, mỗi ngày, con bé tóc tém mười sáu tuổi phải đón xe đò hay xe lam để đi học ở một trường trung học công lập nổi tiếng của tỉnh Bình Dương, nằm trên Quốc Lộ Mười Ba, cách thị xã BD 6 km, cách SG khoảng 20 km. Một chiều thứ sáu, tan học về lúc 5 giờ, K đón một chiếc xe đò trên tuyến đường SG về BD. Xe đã đầy ắp người vì là chiều cuối tuần, sinh viên, công nhân viên chức từ SG trở về tỉnh BD rất đông. K không muốn đợi chuyến xe sau vì trời sẽ sập tối rất nhanh, đành phải vén áo dài, K nép vai mà chen lấn để leo lên cho bằng được phía sau đuôi xe đò. Biết là không còn ghế trống để ngồi đã đành rồi, mà ngay đến chổ đứng cho vừa hai bàn chân thôi, cũng đã..xa xỉ lắm! Ôm cặp táp ấp lên ngực bằng một tay, còn một tay, K phải nắm thật chặt vào thanh sắt trên trần chiếc xe đò. Người K như cái que xin xăm ở chùa ba ngày Tết, vừa bị lắc, vừa bị nhồi xóc thảm thương! Bỗng, có ai đó cầm cái cặp táp của K lay nhè nhẹ... Một chàng trai đang ngồi băng ghế bên hông K bỗng đứng lên, mĩm cười thật thân thiện, tay ra dấu mời K ngồi xuống. K ngượng nghịu ngồi xuống, và lén nhìn anh ta. Anh ta mặc áo chemise màu xanh nước biển nhạt, quần jean, tay xách nách mang các túi có vẻ rất nặng nề. Nhìn anh ta khổ sở đổi tay liên tục, Kim có chút cảm động, nhưng vẫn cố làm... lơ, mặt vẫn cố...lạnh lùng, và cố tình thật... nghiêm trang nhìn ra ngoài cửa sổ chiếc xe đò. K bỗng linh tính hình như có người đang lén quan sát mình, K quay phắt lại, bắt quả tang chàng ta đang nhìn chăm chăm vào...bàn chân mang đôi guốc quai nhung đen của mình. K bấu chặt ngón chân lại, cố dấu chân vào sâu trong lòng ghế, mặt K nóng ran lên...

Xe qua khỏi ty Cảnh sát là đến ngã ba của nhà Kim, người lơ xe đập rầm rầm vào thành xe, là dấu hiệu cho tài xế phải ngừng xe để thả người xuống. Chiếc xe đò cặp sát lề đường đất đỏ rồi dừng lại, bụi bốc lên đầy trời rồi bay loãng, nhạt dần đi. Ô hay! Anh ta đứng ngay sau lưng K, lúng túng, ngượng nghịu cười...  K  ngạc nhiên chỉ vài giây thôi, rồi bặm môi cố làm mặt người lớn thật nghiêm nghị, nàng băng qua đường, hướng về nhà mình thật nhanh.  Anh ta cũng băng qua đường theo K !... Đi bộ chỉ qua ba căn nhà là đến nhà của K. Nhưng K không muốn cho anh ta biết nhà mình, Kim không quẹo vào nhà, mà đi thẳng luôn về phía chợ BD. Đi gần đến chợ rồi mà hắn ta vẫn còn sau lưng. K nghĩ ra cách, bèn quẹo vào tiệm ...uốn tóc! Thế là chàng ta tỏn tè, đứng tần ngần bên ngoài một chút, rồi quay đầu về hướng ngược lại..

Thứ sáu tuần sau đó, Kim cũng đứng đón xe đò về nhà sau buổi chiều tan học. Xe cũng đông nghẹt, đuôi xe phều người ra như bụng bầu chín tháng của người đàn bà sắp sanh. Hôm nay có Th, cô bạn thân về chung với K để ghé nhà K mượn sách. Hắn ta lại xuất hiện khi xe đò đổ người xuống ngã ba. Sau khi băng qua đường, K đành phải mở cổng nhà, dắt Th vào trong sân. Và thật ngạc nhiên, hắn ta cũng mở cổng rào căn nhà ...đối diện và bước vào trong! Hắn nhìn K đầy ngạc nhiên, và K cũng thế... Ơ hay! Té ra là hàng xóm mà bao lâu nay K nào biết...

Từ đó, hầu như mỗi chiều thứ sáu, khi tan học lúc năm giờ chiều về, leo lên xe đò, Kim mới ̣để ý "ông hàng xóm" của mình cũng thỉnh thoảng từ SG về chung chuyến, rồi cùng xuống xe chung với K. Kẻ đi trước, người lẽo đẽo theo sau khúc đường chỉ hai, ba trăm mét thôi, không ai nói với ai một lời.... Lạ hơn hết, anh Ba của K, một hôm bỗng đèo chàng hàng xóm này từ SG về nhà bằng chiếc Honda 67 của anh, trước cặp mắt kinh ngạc của K. Té ra, họ học chung đại học Khoa học ở SG....

Anh H từ đấy thỉnh thoảng đi về chung xe Honda với anh Ba, lại còn tập tành đi đánh tennis với ba của Kim. Anh đã lấy lòng cả nhà của K, của ba K, một người thật khó tánh nổi tiếng cả tỉnh nhỏ này, và dỉ nhiên, anh cũng đã lấy lòng cả cô bé mười sáu, bắt đầu biết nhớ nhung, xao xuyến...

                    ☆

Cách Tết chỉ mấy ngày, anh bấm chuông nhà Kim khi không có ai ở nhà cả. K bước ra cỗng, ngượng nghịu nhìn anh. Anh cũng thế, trìu mến nhìn K. Trong tay anh cầm một bức thư trao cho K, và nói:

--"Anh phải đi Mỹ gấp ngày mai, anh sẽ về khi xong việc. Có lẽ chỉ độ một tháng hơn... Và có lẽ, ...có lẽ...,..anh.... anh... sẽ..nhớ…, sẽ nhớ ... cô tiểu thư của anh vô cùng..."

Đã hơn tháng nay, Kim liên tục nhận thư anh H mỗi tuần. Anh H cho biết, anh Cả đã cưa chân vì xương chân bị dập. Anh phải săn sóc anh Cả, tập cho anh ấy đi bằng nạng, xe lăn, và an ủi anh ấy rất nhiều. Anh  quyết định sẽ về lại VN ngày 5 tháng 5/1975 nếu không có gì thay đổi. Cuối thư, những dòng mực xanh của anh luôn làm tim K rung động. Anh viết...

... "anh nhớ em lắm, nhớ mắt nhớ mũi... nhớ hàng mi hàng mày, nhớ từng sợi tóc mai, nhớ chiếc răng khểnh với miệng cười chúm chím, nhớ dáng em ngồi sau bức rèm xanh, nhớ đôi guốc gỗ với những ngón chân nuột nà của em.. Anh mong về lại VN lắm để được nắm chặt lấy tay em, cô bé tiểu thư của anh..."

                    ☆

  Biếu bánh chưng cho người bạn của mẹ  xong, Kim phải về ngay để ba K lấy chiếc xe Honda này đi làm. Chạy xe lên con dốc và bẻ tay lái ôm cua cong theo Quốc lộ 13, ngang qua ty Cảnh sát, cách nhà K chỉ vài trăm mét, mắt K ríu lại, đầu nhức băng băng, sao bỗng dưng K nhớ đôi mắt trìu mến, nhớ giọng Bắc kỳ trầm ấm của anh chi lạ...

 Bỗng, một người đàn ông mặc chiếc áo sơ mi trắng toát ở đâu xuất hiện ngay trước mũi xe Honda của Kim. Giật cả mình, K lạng nhanh tay lái tránh ông ta, vì xe đang ôm đường cong, thắng xe sẽ té ngay, nhưng không kịp nữa... Cái tay lái bên phải của K "khều" nhẹ vào người ông ta. Ông ta té nhào vào ngay cái cuộn rào kẽm gai của ty Cảnh Sát...

Kim  lật đật dừng xe lại, vội vàng đở ông ta đứng lên, xin lỗi ông luôn miệng. Thật khủng khiếp quá, mặt và cánh tay phải của ông bị rào kẽm gai móc sâu vào da thịt, máu cứ tươm từng giọt, lăn xuống cổ... Chiếc áo sơ mi trắng toát nhuốm đỏ toàn là máu... K run lẩy bẩy vì sợ hãi, cô tiểu thư đã gây ra tai nạn và làm người ta bị thương ngay sáng sớm ngày 30 Tết....

--- Thế này thì chết tôi rồi, sao ăn Tết được nữa? Cô nhắm mắt nhắm mũi chạy xe à?! Tôi đang chờ xe đến để đưa tôi ra trực thăng về Huế ngay bây giờ. Giờ làm sao đây...

--- Cháu xin lỗi chú..., cho cháu xin lỗi chú... Nhà cháu gần đây thôi, cháu chở chú về nhà băng bó rồi chở chú ra bãi trực thăng ngay, nhé chú...

Ông ta đồng ý và leo ra phía sau lưng để Kim chở về nhà. Ba K cũng đã nai nịt, caravate chỉnh tề vì hôm nay sẽ chúc Tết ông Tỉnh trưởng, vì là ngày làm việc cuối năm ở Tòa Hành Chánh tỉnh Bình Dương, các nhân viên của ba cũng sẽ chúc Tết ba K..

Cả nhà Kim xúm lại lo băng bó cho ông ta. Ông là đại úy Cảnh sát ở ty CS tỉnh BD, đang chờ xe jeep đến để chở ông ra sân bay về Huế ăn Tết. Ông xem đồng hồ và chặt lưỡi luôn miệng. K thật buồn vì đoán là ông sẽ bị trễ chuyến đi. Ba K xin lỗi ông luôn miệng. Mẹ của K thì rầy K không ngớt... Chưa bao giờ K cảm thấy mình tội lỗi như hôm ấy... Ông đại úy rời nhà cùng ba K ngay sau đó độ 15'. Và khi tan tiệc ở tòa Hành Chánh tỉnh về, ba K buồn bã nói, ông đại úy phải đi xe lửa về Huế vì trễ trực thăng...


Tháng Tư đến với những tin tức khủng khiếp dập dồn. Nhưng, lại có một tin rất lạ làm Kim thật vui, bớt đi sự áy náy, dày vò lương tâm rất nhiều: ông đại úy Cảnh sát mà K " khều" ông té rách mặt ngày 30 Tết, rồi bị trễ chuyến bay, đã đến nhà thăm và... cám ơn K! Thật lạ, chiếc trực thăng chở các cảnh sát cao cấp về Huế đã bị Việt Cộng bắn trúng, nổ cháy trên không trung. Không ai thoát chết cả, ngoài ông ta...


Ngày 30/4/75, ba K cũng như toàn dân cả miền Nam VN, bắt ghế ngồi sát cái radio to kềnh, lắng nghe tin tức, nghe các thông tin về các trận chiến. Các anh chị em K cũng thế, ruột gan rối bời, đứt đoạn... K lặng lẽ khiêng cái va li đem cất lên lầu, cất nó đi như cố cất giấu nỗi buồn, nỗi thất vọng tận cùng theo từng bản tin tức chiến cuộc đọc trên radio... Cái va li mỏi mòn  chờ passport, chờ chữ ký của chính ông cậu, mà ông đang làm Tổng trưởng bộ...  cấp cho. Thật khó quên giây phút ông đã nghiêm mặt, cao giọng rầy:

-- " Tôi còn ở đây mà! Người đi phải là tôi, mà tôi còn ở đây mà.." 

Ngoài đường, có một anh lính trẻ ôm súng, mặc quần áo biệt động quân bê bết bụi đỏ, ngừng lại trước cổng nhà và xin K một ly nước lọc. Qua khung cửa sổ, anh thấy ba của K đang ngồi nghe radio. Anh hỏi, có thể cho anh được nghe radio cùng không.... K lấy thêm một cái ghế, đặt cạnh ba mình. Một già một trẻ, im lặng, đau khổ, lắng nghe ông Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng, cái giờ phút tan nát cuối cùng...

Trên radio, người ta bảo các anh lính phải vất súng ra trình diện ngay tức khắc. Anh lính trẻ ôm mặt khóc mùi mẫn. Anh bảo, anh đã anh dũng chiến đấu và đi bộ từ Bình Long về đây, sao lại đầu hàng....

Ba Kim giấu cặp mắt đỏ hoe, đi lên lầu lấy cho anh một cái áo sơ mi màu xanh nước biển, và một cái quần Tây màu xám cho anh mặc, thay đôi ủng của anh bằng đôi dép hai quai. Ba còn nhét túi cho anh ít tiền để mua vé xe đò về quê, nghe nói nhà anh ở miền Tây. Có lẽ ông thấy thương anh vì anh chỉ trạc tuổi anh Ba của K thôi. Nhưng anh Ba của K trông công tử bao nhiêu, thì anh lính này trông phong trần, dạn dày gió sương bấy nhiêu...

Người ta đi đứng như chạy. Tiếng súng lác đác xa xa rồi im bặt. Ai nấy vội vàng về nhà... Mọi người nhốn nháo... K  lặng lẽ rút vào phòng chết lặng...

Chợt, có vài tiếng súng nổ chát chúa ngoài ngã ba Xuân Hiệp, đầu ngõ nhà Kim. K chẳng màng chi, cũng chẳng tha thiết gì... Ba má và các anh chị em K vẫn ôm lấy cái radio, rồi mở TV xem đường sá SG hỗn loạn, nháo nhào với những đoàn xe tăng mang những gương mặt ngốc nghếch, những má hóp, răng hô, những đôi mắt thâm quầng... đang ngơ ngác, ngây ngô ngắm nhìn chung quanh...

Lại có thêm một tiếng súng thật lớn nữa gần sát nhà K. "Hòa bình" rồi mà, sao lại còn tiếng súng? K bước ra balcony trên lầu, lấy cái ống nhòm của chị Hai mình gửi từ Nhật về cho gia đình, xem chuyện gì đang xảy ra. Một ít người dân đứng gần một xác người. K zoom ống nhòm lại gần hơn để nhìn cho kỹ. Không phải xác một người, mà có đến hai thi thể nằm khá gần nhau. Máu tuôn ướt đỏ tươi... . Một người nằm sóng soài với chiếc áo sơ mi trắng toát... Một người mặc chiếc áo sơ mi xanh nước biển, đôi dép hai quai tuột ra khỏi chân. Và cái quần màu xám... Ồ!  Anh lính, anh lính mới ra khỏi nhà K....

K phóng xuống lầu, xỏ chân thật nhanh vào đôi guốc dông, chạy băng ra ngoài ngã ba, nơi hai thi thể nằm sóng soài đẫm máu cách nhau chỉ độ mười mét. Anh lính đã tự bắn vào ngực, máu đỏ vẫn còn đang rĩ ra ướt đẫm chiếc áo sơ mi xanh của ba K tặng cho anh. Mắt anh khép lại vĩnh viễn, không có một lời từ giã người yêu, cha mẹ, anh em...  

K chết lặng, tim nhảy bình bình, ngực nặng chình chịch. Lòng đầy ắp nỗi bàng hoàng, K thẫn thờ bước theo đám đông qua bên kia đường, đứng xa xa nhìn cái xác chết thứ nhì.. Xa độ dăm mét, K thấy thi thể của một người mặc áo trắng quần xanh navy. Máu từ đầu, từ ngực của ông loang ra cả vũng to. Nghe người dân đứng gần K nói, ông là cảnh sát đặc biệt trong Ty Cảnh Sát. Khi vừa tuyên bố đầu hàng, ông đã bị hai tên Việt cộng mặc bà ba đen, mang dép râu, rượt ông chạy từ ty cảnh sát đến đây. Họ bắn ông mấy phát, rồi bỏ xác ông lại. Sau khi thấy cảnh ông cảnh sát kia bị rượt bắn, chỉ 5' sau đó, anh lính cũng quyết định tự bắn vào ngực mình!

Linh tính cho thấy ông là người quen, tim Kim rđập như trống vỗ. Lấy hết can đảm, K đến nhìn thật kỹ gương mặt của ông. Tuy máu từ đầu của ông ướt đẫm mặt và tóc, nhưng K vẫn nhìn ra cái sẹo ở trên gò má của ông, cái sẹo mà K đã gây ra cho ông mới hơn một tháng trước thôi...

                     

Chợt có ai ôm nhẹ vai K. K giật mình quay đầu lại nhìn, là vú Năm của anh H. Vú nói nho nhỏ bên tai K:

- Hôm qua thằng H phoned vú, nó có hỏi thăm cháu và gia đình của cháu nhiều lắm. Nó đòi mua vé máy bay về VN ngay tức khắc mà vú không cho. Vú đã bảo nó, giờ tình hình VN đang lộn xộn lắm, đợi thêm thời gian nữa xem sao. Nếu Cộng Sản mà vô chiếm miền Nam, phải ở luôn bên ấy với thằng Cả, không nên về lại ...đây........

                      ☆

 Vú Năm nói gì-gì nữa đó, mà tai của Kim như ù, mắt K bỗng cay xè... K cúi đầu xuống, quay mặt đi chỗ khác để giấu hàng nước mắt chực trào ra. Những ngón chân của K bấu thật mạnh xuống đôi guốc để lấy bình tĩnh lại. Các móng chân tê tái, xanh xao, như cố vùng vẫy ra khỏi cái quai guốc mộc chật chội. Ngực của K tựa như tấm gương với những rạn nứt ngang dọc, rồi vở ra từng mảnh, đâm thật sâu vào hồn, ngay đúng cái ngày đất nước không còn chiến tranh nữa: ngày hòa bình đầu tiên trên quê hương ...


Tháng Tư 2020


Kim Chi

 

Ý kiến bạn đọc
02/05/202016:05:15
Khách
" Hôm qua thằng H phoned vú, nó có hỏi thăm cháu và gia đình của cháu nhiều lắm."
Nhà ở BD trước năm 1975 có điện thoại và người vú biết tiếng Anh " Chắc chắn là một gia đình có ...nhiều của cải
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Thưa ba, mỗi năm ngày báo hiếu từ phụ, lại cận kề Ngày Quân Lực 19 tháng 6 của Việt Nam Cộng Hòa, rồi ngày lễ Tạ Ơn. Con xin gởi ba tấm lòng thành ghi nhớ ơn tiền nhân, nhớ ơn ba trong ngày báo hiếu từ phụ, ngày lễ Tạ Ơn. Ba đã cho con dáng dấp hình hài lành lặn nầy. Ba cho con tâm hồn tươi vui, khỏe mạnh nầy. Ba đã cho con tất cả, tất cả những gì con hiện có… Con đã làm những việc thiện, và những việc... mà ba đã dặn dò chỉ dạy...
Từ những ngày đầu tiên khi bắt đầu có bệnh nhân COVID-19 ở Mỹ, đầu tháng 3, Nic Brown, 38 tuổi, một chuyên viên IT ở vùng ngoại ô Tuscarawas County, tiểu bang Ohio, đang khỏe mạnh, bỗng dưng thấy khó thở, và sốt cao. Anh tự lái xe đến một urgent care clinic ở gần nhà. Tại đây, Nic được điều trị với phương pháp dành cho một bệnh nhân có tiền sử bệnh suyễn, và thỉnh thoảng tim "đập lỗi nhịp" không bình thường. Chỉ trong vài phút, tình trạng xấu đi, Nic bất tỉnh. Anh được xe cấp cứu đưa đến Cleveland Clinic Union Hospital ở Dover, Ohio. Ở bệnh viện, anh được xác định là đã bị nhiễm Coronavirus.
Sáng nay như những buổi sáng khác, cô gái theo thói quen đi dạo dọc bờ biển, vừa để hít thở không khí trong lành của buổi sớm mai, vừa để tập thể dục. Trên bãi biển lác đác vài người chạy bộ, hoặc đi xe đạp. Quang cảnh bình yên, gió thổi nhè nhẹ, từng con sóng bạc đầu xô vào bờ êm đềm như hát rồi nhẹ nhàng xoá đi những vết chân in hằn trên cát trả về cho cát sự phẳng lì và mịn màng vốn có. Nơi xa xa mặt trời đỏ rực đang nhô lên từ dưới biển, mặt biển và bầu trời được nhuộm một màu đỏ cam đẹp đẽ xen kẽ những đám mây và sắc xanh của nền trời buổi sớm mai tạo thành một bức tranh vô cùng hoàn mỹ. Cô gái bỗng dừng chân, tầm mắt nhìn về hướng cách cô không xa, một người đàn ông cao lớn đang nắm tay một bé gái nhỏ xinh đi ngược về phía cô, bé gái kéo cha đuổi theo con sóng rồi vội vã chạy lên bờ như sợ sóng đuổi kịp, cả hai đều cười đùa vui vẻ. Nhìn cảnh thân thương ấy tự nhiên con bất chợt muốn khóc, có thứ gì dâng nghẹn trong cổ. Có một nỗi nhớ như máu thịt trong con,
Hồi tôi đi lính, sau 9 tuần làm tân binh ở trung tâm huấn luyện Quang Trung, tôi được chuyển lên Đà Lạt. Đà Lạt với tôi chỉ là trong mơ, trong mộng, trong trí tưởng. Tôi không nhớ những năm tháng ấy (1968), tân nhạc Việt Nam đã có những bản nhạc ca tụng Đà Lạt chưa? Như "Ai Lên Xứ Hoa Đào, Đà Lạt Hoàng Hôn, Thương Về Miền Đất Lạnh?"
Chiến tranh qua rồi, nạn phá rừng vẫn tồn tại. Một người bạn tôi được giao một đại đội đào binh làm nhiệm vụ vỡ hoang hai cánh rừng gỗ tếch để trồng sắn. Thu hoạch xong vụ đầu tiên, anh toát mồ hôi: công lao của bấy nhiêu con người cả năm trời chỉ đủ mua ba cây tếch, nhiều nhất là ba cây rưỡi. Tôi hỏi anh đã báo cáo lên cấp trên cách anh tính toán chưa, anh nói anh không dám. Người ta đã báo cáo thành tích khai hoang rồi, nói thế có mà chết. Những cái đầu đất phá rừng để lấy thành tích khai hoang chưa kịp chết thì lũ con buôn đã thế chỗ. Chúng nhân danh phát triển kinh tế, đẩy mạnh xuất khẩu gỗ, đốn bất cứ cây nào bán được.
Hồng Linh đã về tới quê hương trong chuyến đi hoàn toàn bất ngờ. Một chương trình trao đổi kỹ thuật đặc biệt về tin học với các nước Châu Á, khi cô đang ở trong lãnh vực này. Chặng đầu tiên sẽ dừng ở miền Bắc, Việt Nam trong hai tuần lễ. Hai tuần lễ ở Hà Nội, ngoài những buổi hội thảo, Linh lang thang tìm thăm những địa danh mà mẹ cô thường nhắc. Hà Nội là nơi mẹ cô chào đời, nhưng khi mẹ mới mười tuổi thì ông bà ngoại đã phải dắt mẹ, cùng các cậu, các dì của cô vào miền Nam để lánh nạn Cộng Sản. Mới mười tuổi thôi, nhưng mẹ cô đã nhớ nhung, đã ôm ấp, đã cưu mang gìn giữ biết bao nhiêu là hình ảnh, là kỷ niệm thân thương về quê ngoại, với làng Đồng Du thuộc tỉnh Hà Nam và quê nội, với thôn Phương Viên, huyện Đan Phượng thuộc tỉnh Hà Đông.
Vừa ngồi được phút chốc thì thấy một thiếu phụ lên xe, nhìn cái bụng lum lum có bầu biết là chị ta khó nhọc lắm. Nó uể oải đứng dậy nhường chỗ cho chị ta, mặc dù nó đã đứng suốt ngày trong xưởng, hai chân mỏi muốn rũ ra. Xe buýt đầy nhóc, mọi người chen chân đứng như thế mà chị còn mang cái bầu nữa thì mệt phải biết. Nghĩ mình nhường ghế cho chị cũng là một hành vi đẹp nên dù có mệt nó vẫn thấy vui vui và thoải mái trong lòng.
Không ai (kể cả các nhà khoa học, các giáo sư Bác sĩ giỏi) có thể tiên đoán chính xác khi nào đại dịch chấm dứt? Bao giờ thì có thuốc chủng ngừa? Cũng chẳng dám kỳ vọng mọi thứ sẽ quay về như cũ, trước khi có đại dịch. Nhưng hy vọng những điều căn bản tồn tại nhiều trăm năm như bắt tay nhau, như vỗ vai nhau... sẽ trở lại sau đại dịch như "sau cơn mưa trời lại sáng". Hơn lúc nào hết, người ta cần có hy vọng để sống, để thêm nghị lực cùng nhau vượt qua đại dịch, và phân cách.
Rừng núi xanh mướt, không khí trong lành và hơi se se lạnh thấm vào từng chân lông kẽ tóc, len lỏi vào từng tế bào. Cái cảm giác khoan khoái thật dễ chịu, làm cho hai huynh đệ thọ nhận được sự bình an trong phút giây hiện tại. Cây cỏ xung quanh như tỏa ra một năng lượng tươi mát tràn đầy sức sống. Bất chợt sư huynh hỏi khẽ: - Dường như có đôi mắt nào đó đang theo dõi chúng ta? Cả hai dừng bước, nhìn quanh một tí thì phát hiện ra đằng sau bụi rậm có mẹ con nhà nai đang tròn xoe mắt nhìn, tai vểnh bắt sóng động của âm thanh, chúng có thể nghe được những âm thanh nhỏ nhất mà tai người không nghe được. Mẹ con nhà nai đang cảnh giác cao độ, toàn thân mượt mà vàng sậm điểm xuyết những đốm hoa màu trắng.
Chiều nay khi những giọt nắng đang lao xao ngoài song cửa, những tán cây thầm thì trong gió chuyện nhân gian, anh bỗng nhẹ nhàng nhớ đến em, người con gái "vội cất bước quên dấu yêu ngọt ngào" ngày ấy. Anh trầm mình trong ký ức về “từng góc phố bâng khuâng dịu êm”. Anh tình cờ biết được một bản tình ca mà tác giả của nó cảm giác rằng nó bị thất lạc khá lâu rồi như chuyện chúng mình vậy đó em: "Lời hát ấy hôm nao miên man, ru em một thời Từng ánh mắt bao dung đam mê, cho em ngọt bùi"
Sau công phu sáng, bước ra nhà bếp xé tờ lịch thì hiện ra hôm nay là ngày 6 tháng 6 năm 2020. Ngày 6 tháng 6, bỗng như que diêm nào bất ngờ bật lên trong ký ức tôi đã từ lâu lắng xuống. Tại sao hôm nay lại bật lên? Biết rằng băn khoăn cũng chẳng có câu trả lời, như mưa mới rạt rào đây mà giờ nắng đã lên rực rỡ. Muôn sự còn muôn thẳm sâu mà sự phán đoán ước lệ của suy tưởng vật lý chưa chạm tới được sự mầu nhiệm của tâm linh. Đủ duyên thì lộ, chưa đủ duyên thì ẩn. Chấp nhận vậy thôi. Ngày 6 tháng 6 năm 1944. Ngày có tên lịch sử là D-Day.
Sau hơn một tháng, các chuyên viên Public Health làm việc không ngưng nghỉ, CDC công bố 60 trang guidelines hướng dẫn chi tiết cho "đời sống cùng với COVID-19" ở các trường học, các trung tâm giữ trẻ, các nhà hàng, và các cơ sở thương mại từ lớn đến nhỏ.... Mới nhìn thoáng qua thì dễ bị...."ngộp" vì quá nhiều yêu cầu, nhưng chi tiết không có nghĩa là không thể thực hiện. Cho đến lúc nào có vaccine chủng ngừa, không còn lựa chọn nào khác. Lâu dần đời cũng quen. Một cách lạc quan, khả năng thích ứng với lối sống mới của mỗi người, thêm một lần nữa, được thử thách.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.