Hôm nay,  

Chuyện Họ Nhà Hoa

3/16/202010:07:00(View: 4668)


 Ánh nắng ban mai xuyên qua khung cữa sổ lớn lấp loáng lung linh trong căn phòng trắng tinh khôi, cậu chủ vẫn còn vùi mình trong chăn ấm nệm êm. Hôm nay là chủ nhật, không phải đi làm nên ngủ nướng. Jack tự thưởng cho mình một ngày chủ nhật thoải mái nhất mà cậu ta có thể, cứ như những ngày chủ nhật khác. Jack sẽ ngủ đã đời rồi dậy vệ sinh, ngồi tịnh tâm trước tôn tượng bổn sư, ăn sáng và bước ra vườn.

 Ánh nắng nhảy nhót nghịch ngợm trêu khuôn mặt thanh tú đẹp như thiên thần. Tia nắng vạch mí mắt, ngoáy mũi, bẹo má…mà Jack vẫn say sưa trong giấc điệp không hay biết gì cả. Tia nắng cắn lên đôi môi mọng của cậu chủ, không biết cậu chủ  cảm nhận được hay đang mơ gì đấy mà thoáng nét mỉn cười, nụ cười dường như rạng rỡ dưới ánh sáng đầu ngày. 

 Cô tường vi leo lên tận cữa sổ, những nụ hoa hồng phấn đẹp dịu dàng, thơm nhè nhẹ, vô số nụ và hoa tươi thắm đón chào xuân, tiếng cười nói trong trẻo từ những đoá tường vi:

 - Cậu chủ hư quá, ánh ban mai đã chan hoà khắp thế gian mà còn ngủ vùi trong chăn!

 Có tiếng cười khúc khích:

 - Tường vi nhìn trộm cậu chủ ngủ phải không? Hôm nay chủ nhật mà.

 Tường vi khẽ rung rinh, quay laị nhìn thì thấy bụi tiểu bạch hoa, trời! hoa đâu mà nhiều thế, không ai đếm xuể. Tường vi thầm thốt lên khi nhìn thấy tiểu bạch hoa, những nụ hoa nhỏ li ti như bông tuyết đậu trắng bụi cây. Tiểu bạch này của xứ ôn đới, không phải tiểu bạch ở Hoa Sơn của bồ tát Quán Thế Âm, tuy khác nhau nhưng biết đâu có chung nguồn cội? những nụ hoa tiểu bạch tinh khiết rung rinh trong làn gió làm cho muôn vạn cánh hoa rắc trắng đám cỏ bên dưới khung cữa sổ. Tường vi thỏ thẻ:

 - Mỗi mùa xuân tớ đều leo lên tận khung cữa sổ này cơ mà! mấy chủ nhật trước cậu chủ đã ra vườn vào giờ này, sao hôm nay còn ngủ?

 Tiểu bạch thì thầm:

 - Có lẽ cậu chủ con say trong giấc mộng, tớ trêu cậu đấy thôi, thực tình tớ cũng muốn  nhìn gương mặt đẹp như thiên thần đang ngủ của cậu chủ, tiếc là tớ không thể leo lên bậu cữa như cậu được! Tớ chỉ thấy cậu chủ khi cậu ấy ra vườn dạo. Tớ nghe bọn trường xuân, mộc lan bảo rằng:” Gương mặt cậu chủ lúc ngủ trông thánh thiện lắm!”. Cậu thật may mắn, được nhìn cậu chủ ngủ. Cậu chủ nhiều phước báo, sinh ra thông minh, đẹp trai, sống trong một gia đình hoà thuận êm ấm. Cậu chủ cũng như bọn mình đều từ đất, nước, gió, lửa mà ra. Cậu chủ và loài người hơn bọn mình bởi có thần thức, vì thế mà loài người cho bọn mình là vô tri. Cậu chủ yêu qúy bọn mình, vẫn thường chăm sóc và tâm sự với bọn mình như một người bạn vậy, vì thế mà tớ yêu cậu chủ lắm! 

 Một làn gió xuân nhè nhẹ lướt qua khu vườn, tiếng chuông đính đon reo thánh thót như pha lê chạm, như ngọc khua. Cả tường vi lẫn tiểu bạch đều ngoái nhìn về hướng hồ cá koi, chao ôi mấy mươi cái chuông đủ màu sắc bên hồ, những cái chuông tulip trắng, vàng, đỏ, hồng, cam… khoe sắc hương lay trong gió. Những cái chuông rực rỡ nhưng mong manh, cái đẹp mong manh hiển hiện sự vô thường, tuy mong manh nhưng hiện hữu quanh ta. Những cái chuông tulip trước khi tỏa sắc hương đã từng ngủ vùi trong băng giá suốt mùa đông. Nhìn thấy thấy tường vi và tiểu bạch, Tulip bảo:

 - Nhờ cậu chủ mang bọn tớ về đây, hôm nay bọn tớ mới có dịp khoe sắc hương với muôn hoa ở khu vườn này, tớ biết ơn cậu chủ lắm! 

 Vây quanh những cái chuông ấy có rất nhiều những cánh bướm trên mặt đất, những cánh bướm không biết bay bao giờ, những cánh bướm nở giữa những chiếc lá xanh xanh mà người ta gọi là pansies. Những cánh bướm pansies còn rực rỡ hơn cả những cái chuông tulip. Tay hoạ sĩ thiên nhiên thật tài tình, vung những nét cọ tùy hứng trên cánh hoa mà thành những tác phẩm đẹp của đất trời. Họ nhà hoa pansies đẹp, thơm và mong manh lắm, tựa như cánh bướm! Nếu bảo tulip là nữ vương thì pansies là cung nữ:

 - Thưa nữ vương, bọn em rất thích cậu chủ, nhờ cậu chủ mà bọn em được hầu quanh nữ vương. 

 Tulip cười nắc nẻ trong nắng mai:

 - Ta cũng như các em thôi, tiếc rằng cậu chủ đã có hậu cung. Ta biết cậu chủ cũng yêu bọn mình lắm nhưng cậu chủ là người chừng mực, biết giữ giới hạn. Cậu chủ rất đa tình, phong lưu nhưng có đức hạnh và trách nhiệm, người như vậy bảo sao ai không yêu. Họ nhà hoa ta ở Hoàng Hoa trang này đều mê cậu chủ cả.

 Bên kia hồ cá koi, vạt vạn thọ và cúc rực rỡ một góc vườn, mùi hương thoang thoảng trong gió  xuân, khác với sự mong manh, yểu điệu của tulip và pansies. Cúc và vạn thọ trông khoẻ mạnh, dạn dày sương gió hơn, lại dễ sống, sao cũng chịu được, dân dã bình dị không biết có phải vì thế mà người đời có vẻ xem thường, ít qúy trọng như tulip, phong lan, mẫu đơn…Tuy thói đời là thế! Nhưng ở Hoàng Hoa trang này thì cậu chủ đều yêu qúy và trân trọng như nhau cả. Có lần vạn thọ và cúc tủi thân vì không được xuất hiện ở những sảnh đường sang trọng hay ở phòng khách hào nhoáng. Lúc ấy cậu chủ đã an ủi:

 - Hà tất các em phải so sánh làm gì? mỗi người mỗi vẻ, tuy không sang trọng qúy phái nhưng các em laị có ý nghĩa cao cả và mùi đạo vị. Cúc, vạn thọ và hoa huệ vẫn thường được dâng cúng dường Thế Tôn hoặc gia tiên. Không phải ai cũng được như thế đâu! Cúc và vạn thọ có truyền thống lâu đời ở phương Đông, những ngày tết không thể thiếu! 

 Cậu chủ còn kể:” Ngày xưa có gã du tử yêu hoa, nhất là hoa cúc, bao nhiêu tiền cũng dành để sưu tầm hoa. Vị thần chủ cúc hoa động tâm, bèn cải trang làm một vị khách chơi hoa tìm đến nơi gã du tử nọ. Sauk hi giới thiệu nhân thân và biếu tặng gã du tử một giống cúc qúy. Gã du tử vui mừng xin kết nghĩa huynh đệ. Vị thần chủ cúc hoa thương anh ta vì yêu hoa mà sống nghèo khổ nên bảo anh ta bán hoa mà sống. Anh ta giận, cho là người bần tiện nên tuyệt giao. Vị thần chủ cúc hoa thông qua họ hàng của anh ta mà bí mật chu cấp. Cho đến một ngày khi phát hiện ra sự sung túc của mình mà không biết từ đâu, anh ta đi tìm người huynh đệ kết nghĩa kia thì không còn thấy nữa, từ đó anh ta biết vị khách đó chính là thần chủ cúc hoa.” 

 Bên xứ Phù Tang cũng có câu chuyện hoa cúc xanh rất hay, cậu chủ kể cho bọn hoa trong vườn cùng nghe:” Thời các shogun thống lĩnh, có một chàng samurai không biết phạm lỗi gì mà ăn năn sám hối phát nguyện đào con đường hầm xuyên qua núi. Dãy núi dài và cao lắm, ngăn cách con đường từ quê chàng lên kinh đô Kyoto. Nhiều người ngăn cản, thậm chí cho là anh ta khùng, không thể nào làm được. Chàng samurai vẫn quyết tâm làm, núi đá vốn cứng vậy mà cũng không cứng bằng cái tâm kim cang, tháng năm dài đằng đẵng cũng không làm nao núng lòng quyết tâm, có những lúc tưởng chừng ngã gục, trước mắt chàng samurai laị xuất hiện những đóm sáng xanh hình hoa cúc lấp lánh tiếp sức cho anh ta, cứ như thế công việc laị tiếp tục. Đến một ngày kia, khi mà những nhát búa cuối cùng thông đường hầm, ánh sáng tràn vào, muôn vạn đóm sáng xanh hình hoa cúc lung linh khắp đường hầm, một đoá lớn đậu trên hai bàn tay chai sạn của chàng.

Ngoài cữa thì những đóm sáng xanh ấy đậu xuống cây cỏ hoá ra những vạt hoa cúc xanh biếc vô cùng ảo diệu, từ đó những đoá hoa cúc xanh của xứ Phù Tang nổi tiếng khắp thiên hạ.

 Hoàng Hoa trang vào xuân, bướm ong rộn ràng, muôn sắc hoa tưng bừng. Hoa đào hồng cả một góc trời, bốn mươi gốc đào trong vườn, cứ mỗi mùa xuân về là đồng loạt nở hoa. Cảnh tượng Hoàng Hoa trang như một cõi thiên thai, một vùng nguyên sơ cổ tích nào vậy. Nụ hoa đào chum chím, cánh hoa đào mới nở phơn phớt hồng như má đào gái đẹp của cổ tích ngàn năm ở phương Đông, cánh hoa dần dần sậm màu qua từng ngày cho đến một lúc nào đó thì đỏ mọng như đôi môi đầy hấp dẫn của gái xuân thì. Cánh hoa đào bay trong gió, cánh hoa đaò rơi hồng cả thảm cỏ xanh. Dù không nói ra nhưng muôn hoa trong vườn đều biết cậu chủ yêu hoa đào như thế nào. Cậu chủ vẫn thường tâm sự chuyện hoa đào với muôn hoa ở trong vườn, cậu chủ kể:” Mùng năm xuân kỷ dậu, vua Quang Trung dẫn quân nhập thành Thăng Long sau khi đánh tan tác hai mươi chín vạn quân Thanh. Vua cho người mang một cành đào vào Phú Xuân để tặng vợ là công chúa Ngọc Hân. Cành đào xuân kỷ dậu là cành đào báo tin thắng trận, cành đào tình yêu, đó cũng là cành đào có một không hai của lịch sử mấy ngàn năm tộc Việt. Bản thân công chuá Ngọc Hân cũng là một nụ hoa đào vẹn toàn tài sắc của đất Thăng Long. Công chúa theo tiếng gọi tình yêu, theo chồng vào tận đất Phú Xuân”

 Cậu chủ vẫn thường thơ thẩn dạo quanh vườn và tự hỏi:” Hoa đào Hoàng Hoa trang với hoa đào của Thôi Hiệu ở đô thành Nam trang có gì khác nhau? Cũng hoa đào đó mà người xưa đâu? vẫn má hồng thấp thoáng cho bao gã du tử ngẩn ngơ, vẫn mây trắng bay như ngàn năm trước mà dòng đời bể dâu liên tục chẳng dừng”. Lúc hứng cậu chủ còn viết: 

Hồng lên xuân sắc hoa đào

Vô ngôn biệt ý xin chào người dưng

Vì chưng thương nhớ quá chừng

Năm rồi năm laị chưa từng…  hỡi em 

Dưới những cội đào, từng cụm hoa thủy tiên đung đưa theo gió xuân, những đoá hoa đẹp và thơm ngát, tùy theo dáng và màu hoa mà cậu chủ đặt tên như: mân bạc chén vàng, bạch ngân phất lộc, Kim hoa thanh diệp, hoàng tử lục lang…Thủy tiên là một loài hoa nở sớm đón chào xuân. Thủy tiên chịu nỗi oan, chúa xuân cũng từng rơi lệ:

 - Thiên hạ bảo thủy tiên là hoá thân của chàng narcissus, chàng ta đẹp trai nhưng ích kỷ, chỉ yêu bản thân mình đến nỗi chết chìm vì cái bóng mình trong làn nước. Hoa thủy tiên đâu có ích kỷ, càng chẳng phải là biểu tượng của ích kỷ. Thủy tiên dâng sắc hương cho đời, ấy là tấm lòng đáng qúy biết bao! 

 Các loài hoa khác thông cảm cho thủy tiên. Hoa lily lên tiếng:

 - Em cũng bị hàm oan như thủy tiên, sắc hương em cũng đâu kém ai, được chưng khắp nơi từ sảnh đường qúy tộc cho đến nhà thường dân. Ấy vậy mà nhiều người không cho phép em được cúng dường Thế Tôn hoặc chưng trong nhà ngày xuân. Họ bảo sẽ chia ly, họ nhầm lẫn giữa cái tên tiếng Anh của em với cái âm chữ chia ly trong tiếng Việt, thật vô lý làm sao! 

 Các loài hoa gật gù:

 - Lily nói đúng đấy! người đời cứ gán ép một cách vô tội vạ lên bọn mình những ý nghĩa vô lý, những quan niệm vu vơ. Bọn mình dâng hương sắc cho đời để rồi phải chịu những lời đau đớn như thế! 

 Quanh vườn có nhiều bụi hoa diên vĩ tím, hồng, trắng, cam… nhiều màu lắm, hoa diên vĩ đã được danh hoạ Picasso chọn làm mẫu trong tranh, bức tranh lên cả triệu đô, lừng danh khắp thế giới, đây cũng là vinh dự chung cho họ nhà hoa 

 Những bụi clover mà dân thường gọi cỏ ba lá, những cái lá như hình con ách của quân bài, laị giống hình trái tim… tùy cách tưởng của người đối diện mà hình từ trong tâm lưu xuất ra. Hoa clover nho nhỏ, mà dễ thương, đôi khi người đời coi thường là cỏ nhưng ở Hoàng Hoa trang này là một loài hoa như mọi loài hoa khác, không có thứ bậc, không có sang - hèn, không có trí-ngu khi mà cùng dâng sắc hương cho đời. Cái đẹp mong anh nhưng hiện hữu, cái đẹp không có giai cấp, không có quan điểm chính trị, cũng chẳng ưu tiên cho bất cứ con người nào hay một nhóm nào, tất cả bình đẳng trong cái đẹp và thưởng thức cái đẹp. Trong cái đẹp không có chỗ cho sự quản lý hay sở hữu, nó là của tự nhiên, nó tận tâm hy hiến cho đời. Cỏ ba lá, bồ công anh, panies daị… và bao loài hoa khác ở Hoàng Hoa trang chung sống hài hoà, tương trợ sắc hương, đồng hành dâng cái đẹp cho đời. Hoàng Hoa trang còn có một loài hoa mà cậu chủ yêu lắm, đó là quỳnh hương, tiếc rằng em không thể đến khi xuân sang. Trách vụ và bổn phận của em vào mùa thu, có lẽ quỳnh hoa là thần chủ của mùa thu vậy. 

 Làn gió xuân lắng xuống, các loài hoa im lặng trong phút giây, lúc ấy dường như có một làm sóng nhè nhẹ tỏa ra khắp nơi. Những lẵng hoa dã yên treo tòng ten lung linh khoe sắc dưới nắng mai. Đám anh thảo quanh bốn bìa vườn rù rì:

 - Bọn em trông giống hoa anh túc nhưng thật sự chẳng có liên can gì nhau. Người ta lấy nhựa của trái anh túc chế thuốc phiện và dùng cho những mục đích xấu, ấy là lỗi của con người chứ chẳng phải ở hoa anh túc! 

 Anh chàng đỗ quyên đỏm dáng an ủi:

 - Em đừng lo lắng, không ai lầm lẫn giữa anh thảo và anh túc đâu! vả laị anh túc cũng toàn diện sắc hương, người ta sử dụng như thế nào ấy là lỗi ở họ. Anh túc không có lỗi, họ nhà hoa cũng chẳng có lỗi, tuy nhiên vì cộng nghiệp mà đôi khi chúng chịu chung số phận hẩm hiu, bị chặt phá, thiêu đốt, tận diệt… Thời đaị hôm nay, nền công nghiệp của loài người đang tàn hại thiên nhiên cây cỏ cũng như môi trường sống của muôn loài. Không chỉ học nhà hoa mắc nạn mà bao nhiêu cây cỏ, động vật hoang dã cũng chịu chung số phận. Ngay cả con người cũng bị ảnh hưởng, bị đe dọa vì sự ô nhiễm môi trường một cách nghiêm trọng. Biển cả đầy nhựa thải, sông hồ chết vì chất thải công nghiệp, núi rừng cạo sạch, ngay cả không khí cũng không còn trong lành để thở. 

 Đỗ quyên nói một hơi dài, có lẽ tâm sực chất chứa bấy lâu, nay mới có dịp bộc bạch. Bên cạnh đỗ quyên là những cụm cẩm tú cầu xanh, trắng, hồng, tiá…chen nhau che khuất cả đám lá. Những chùm cẩm tú cầu thật đẹp, không biết ngày xưa trái cầu mà các tiểu thư tung ra để tuyển chồng đẹp có bằng những cụm hoa cẩm tú cầu này? 

 Mười giờ sáng Jack bước ra vườn, ánh nắng chan hoà tràn ngập khu vườn, lũ chim ca ríu rít trên những tàng cây, bọn sóc lanh chanh chuyền cành, muôn hoa rạng rỡ đồng thanh:

 - Cậu chủ, hôm nay trông tươi tắn và đẹp trai quá! phải chăng đêm qua đã có giấc mơ hoa? Rõ ràng tướng từ tâm sanh kia mà! 

 Jack dạo quanh vườn, hít thở không khí trong lành pha lẫn hương hoa, bất giác buộc miệng: 

 - Sao hôm nay vườn hoa rực rỡ quá? Ta đã đến đây và ta đã thấy, thật tuyệt diệu phút giây hiện tại này!  ngày xưa đã qua rồi, ngày mai chưa biết ra sao, chỉ có phút giây hiện taị này đẹp biết bao. 

 Jack nâng niu một cành cẩm tú cầu tự nghĩ thầm:

 - Phải chăng đây là quả cầu duyên mà ta bắt được trong giấc mơ đêm qua? 

 Một làn gió xuân thổi qua, những cánh hoa đào bay bay trong gió, rắc lên mái tóc xanh mượt của Jack.


TIỂU LỤC THẦN PHONG 

Ất Lăng thành, 03/15/2020

 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tôi bị bắt tại huyện Tân Hiệp chiều ngày hai mươi, giáp Tết. Lý do, mang theo hàng không giấy phép. Thế là tiêu tan hết vốn lẫn lời mà tôi chắt chiu, dành dụm gần cả năm nay. Nhớ đến mẹ và gia đình trong những ngày Tết sắp tới, tôi vừa buồn vừa tức đến bật khóc. Xui rủi, biết trách ai. Tiễn, anh phụ lơ, đã cẩn thận cất dấu hàng cho tôi, vã lại anh cũng quá quen biết với đám công an trạm kiểm soát. Không ngờ chuyến nầy bọn công an tỉnh xuống giải thể đám địa phương, nên tôi bị “hốt ổ” chung cả đám. Đây không phải là lần đầu bị bắt, nhưng lại là lần đầu tiên tôi đi chuyến vốn lớn như vầy. Năm ký bột ngọt, năm ký bột giặt, hơn chục ống thuốc cầm máu và trụ sinh hàng ngoại. Bột ngọt, bột giặt không nói gì, nhưng hai thứ sau hiếm như vàng mà giới “chạy hàng” chúng tôi gọi là “vàng nước”. Nên thay vì đưa về khu tạm giam huyện chờ lập biên bản, hồ sơ xét xử tôi nghe bọn công an thì thầm, bàn tán giải thẳng về khám lớn tỉnh Rạch Giá.
Quỳnh Lâm báo tin sẽ đến Đức trong tuần lễ đầu tháng 10. Nisha vội vàng thu xếp “sự vụ lệnh“ để công du sang Đức. Nisha lo đi chợ sắm sửa đầy mấy tủ lạnh, tủ đá, để mấy cha con sống còn trong thời gian nữ tướng đi xa. Chúng tôi hồi hộp quá, ngày nào cũng thư từ, nhắn nhủ, dặn dò đủ điều tẳn mà, tẳn mẳn. Điện thư qua, về hoa cả mắt. Thư nào chúng tôi cũng nhắc nhở nhau giữ gìn sức khoẻ, vì đứa nào cũng “lão” rồi. Khi gặp nhau, tụi tôi nhất thiết phải đầy đủ tinh thần minh mẫn trong thân thể tráng kiện. Có hôm, đến trưa, chưa nghe tăm tiếng, tôi sốt ruột, xuất khẩu làm thơ... bút tre:
Sống ở đây an toàn và bình an gần như một trăm phần trăm trong hiện tại và tương lai, nhưng không thể bình thản hóa quá khứ. Cuộc chiến khốc liệt giữa thiên thần và ma quỉ luôn ám ảnh ông. Có những điều gì thao thức, âm thầm nghi hoặc, nhoi nhúc sâu thẳm trong ông. Lòng tin vào ông Gót có phần nào lung lay. Đông cảm thấy có lỗi khi nghi ngờ bố, người đã giúp đỡ, bảo vệ ông và Vá. Nhưng nghi ngờ là một thứ gì không thể điều khiển, không thể đổi đi, không thể nhốt lại. Nó vẫn đến, mỗi lần đến nó vạch rõ hơn, nhưng vẫn mù sương như đèn xe quét qua rồi trả lại sương mù.
Trâm gật đầu nhè nhẹ. Đoan nghĩ thật nhanh đến một cảnh diễn ra mỗi đầu tháng trong sân trường. Nơi đó, các sinh viên xúm xít cân gạo và các loại “nhu yếu phẩm”, mang phần của mình về nhà. Rồi thì trong khu phố, cảnh những người dân xếp hàng “mua gạo theo sổ” cũng diễn ra mỗi ngày. Nói “gạo” là nói chung thôi, thật ra trong đó phần “độn” chiếm đa số. Phần “độn” có thể là bo bo, có thể là bột mì, cũng có thể là khoai lang hay khoai mì xắt lát phơi khô. Nồi cơm nấu từ gạo và một thứ khác được gọi là nồi “cơm độn.” Mỗi ngày hai bữa cơm độn. Bo bo thì quá cứng vì vỏ ngoài chưa tróc, nấu trước cho mềm rồi cho gạo vào nấu tiếp, trở thành một “bản song ca” chói tai. Khoai lang hay khoai mì xắt lát phơi khô thường bị sượng, ghế vào cơm rất khó ăn. Chỉ có bột mì tương đối dễ ăn hơn, vì người nấu có thể chế biến thành bánh mì, nui hay mì sợi
Mùa đông, tuyết đóng dầy trên mái nhà. Ấy là lúc bà ngoại cũng lo là lũ chim - những con chim của ngoại - sẽ chết cóng. Nhưng bà không biết làm gì để cứu chúng nó. Ngoại đi tới đi lui từ phòng khách qua nhà bếp. Thở dài. Rên rỉ. Rồi lẩm bẩm, “Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng.” Bà ngoại tội nghiệp những con chim chết lạnh. Sinh nhật ngoại, chúng tôi chung tiền mua quà. Một con sáo trong chiếc lồng tuyệt đẹp. Bà ngoại cưng nó hơn cưng chị em tôi. Cho nó ăn, ngắm nghía bộ lông đầy màu sắc của nó. Chăm chú lắng nghe tiếng hót véo von lúc chớm nắng bình minh và buổi hoàng hôn nắng nhạt. Rồi một buổi sáng nọ tiếng chim thôi líu lo. Bà ngoại chạy ra phòng khách. Hấp tấp tuột cả đôi guốc mộc. Con chim sáo nằm cứng sát vách lồng. Hai chân duỗi thẳng. Cổ ngoặt sang một bên. Con chim của ngoại đã chết. Bà ngoại buồn thiu cả tuần lễ. Bố mẹ tôi bàn tính mua con chim khác. Bà gạt ngang.
Tôi là người viết báo nghiệp dư. Từ khi khởi viết vào năm 1959, tay cầm viết luôn là nghề tay trái. Tôi sống bằng nghề tay phải khác. Cho tới nay, nghề chính của tôi là…hưu trí, viết vẫn là nghề tay trái. Tôi phân biệt viết báo và làm báo. Làm báo là lăn lộn nơi tòa soạn toàn thời gian hoặc bán thời gian để góp công góp sức hoàn thành một tờ báo. Họ có thể là chủ nhiệm, chủ bút, tổng thư ký, thư ký tòa soạn hay chỉ là ký giả, phóng viên. Nhưng tôi nghĩ người quan trọng nhất trong tòa soạn một tờ báo là ông “thầy cò”. Thầy cò ở đây không có súng ống hay cò bóp chi mà là biến thể của danh từ tiếng Pháp corrector, người sửa morasse. Morasse là bản vỗ một bài báo cần sửa trước khi in.
Sáu tuần. Nàng đã đi ra khỏi mụ mị từ trong mối tình hiện tại của mình. Cô bạn gái hỏi "Tỉnh chưa?". Tỉnh rồi, nhưng tỉnh không có nghĩa không yêu anh ấy nữa, chỉ là không còn mụ mị mê muội nữa thôi...
Trong bóng tối dày đặc, dọ dẫm từng bước một, hai tay vừa rờ vào hai bên vách hang động, vừa quơ qua quơ lại trước mặt, dù cố mở mắt lớn, chỉ thấy lờ mờ, nhiều ảo ảnh hơn là cảnh thật. Cảm giác bực bội vì đã trợt té làm văng mất ba lô, mất tất cả các dụng cụ, thực phẩm và nước uống cần thiết. Bối rối hơn nữa, đã rớt chiếc đèn bin cầm tay, mất luôn chiếc đèn bin lớn mang bên lưng và máy liên lạc vệ tinh có dự phòng sóng AM. Giờ đây, chỉ còn ít vật dụng tùy thân cất trong mấy túi quần, túi áo khoát và hoàn toàn mất phương hướng. Chỉ nhớ lời chỉ dẫn, hang động sẽ phải đi lên rồi mới trở xuống. Trang nghĩ, mình có thể thoát ra từ lối biển. Là một tay bơi có hạng, nàng không sợ.
Cô người Nha Trang, lớn lên và đi học ở đó. Cô sinh trưởng trong một gia đình gia giáo, mẹ cô đi dậy học, ông thân cô cũng là hiệu trưởng một trường trung học lớn ở Phú Yên. Năm 22 tuổi, cô học năm cuối đại học văn khoa Huế thì gặp gỡ chú Hiếu trong một dịp hội thảo sinh viên do các biến động thời cuộc miền Trung bắt đầu nhen nhúm. Chú Hiếu lúc đó đang theo cao học luật. Họ thành đôi bạn tâm giao tuổi trẻ, sau thành đôi uyên ương. Ba năm sau khi Trang vừa 25 tuổi, Hiếu đã nhậm chức chánh án tòa thượng thẩm.
Nhà trẻ kế bên bệnh xá. Trong góc một trại giam. Nhà trẻ có sáu đứa con nít. Bệnh xá có mấy bệnh nhân già. Coi bệnh xá là một tù nam nguyên là y tá ngoài đời. Coi nhà trẻ là một tù nữ án chung thân. Coi cả hai nơi ấy là một công an mà mọi người vẫn gọi là bác sĩ! Sáu đứa con nít đều là con hoang. Mẹ chúng nó là nữ tù bên khu B, đừng hỏi cha chúng đâu vì chúng sẽ không biết trả lời thế nào. Cũng đừng bao giờ hỏi mẹ chúng nó về chuyện ấy vì rằng đó là chuyện riêng và cũng là những chuyện rất khó trả lời. Thảng hoặc có ai đó được nghe kể thì lại là những chuyện rất tình tiết ly kỳ lâm ly bi đát… chuyện nào cũng lạ, chuyện nào cũng hay
Thăm nuôi năm thứ mười: trại Z30D Hàm Tân, dưới chân núi Mây Tào, Bình Tuy. Cuối năm 1985, mấy trăm người tù chính trị, trong đó có cánh nhà văn nhà báo, được chuyển từ trại Gia Trung về đây. Hồi mới chuyển về, lần thăm nuôi đầu, còn ở bên K1, đường sá dễ đi hơn. Cảnh trí quanh trại tù nặng phần trình diễn, thiết trí kiểu cung đình, có nhà lục giác, bát giác, hồ sen, giả sơn... Để có được cảnh trí này, hàng ngàn người tù đã phải ngâm mình dưới nước, chôn cây, đẽo đá suốt ngày đêm không nghỉ. Đổi vào K2, tấm màn hoa hòe được lật sang mặt trái: những dãy nhà tranh dột nát, xiêu vẹo. Chuyến xe chở người đi thăm nuôi rẽ vào một con đường ngoằn nghoèo, lầy lội, dừng lại ở một trạm kiểm soát phía ngoài, làm thủ tục giấy tờ. Xong, còn phải tự mang xách đồ đạc, theo đường mòn vào sâu giữa rừng, khoảng trên hai cây số.
Ông Hải đứng trước của nhà khá lâu. Phân vân không biết nên mở cửa vào hay tiếp tục đi. Tâm trạng nhục nhã đã ngui ngoai từ lúc nghe tiếng chim lạ hót, giờ đây, tràn ngập trở lại. Ông không biết phải làm gì, đối phó ra sao với bà vợ béo phì và nóng nảy không kiểm soát được những hành động thô bạo.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.