Hôm nay,  
Việt Báo Online

Kinh Đô Huế Với Những Lễ Hội Ngày Xuân

21/03/201900:05:00(Xem: 708)
Kinh Đô Huế Với Những Lễ Hội Ngày Xuân
Vo Huong An
Võ Hương An: Tên thật: VÕ VĂN DẬT, Bút hiệu: VÕ HƯƠNG-AN, Sinh ra và trưởng thành tại Huế. Cao học Sử học. Cựu Giám học trường Trung học Hàm Nghi, Huế. Cựu Thanh tra Giám Sát Viện (Đệ II Cộng Hòa). Cựu tù nhân chính trị (7 năm) sau tháng 4 năm 1975. Định cư HO6 tại Hoa Kỳ năm 1991.

“Xuân từ trong ấy mới ban ra,
Xuân chẳng riêng ai, khắp mọi nhà”.

Đó là hai câu mở đầu một bài thơ Xuân của Tú Xương hồi đầu thế kỷ XX, khi vua đang còn ngự ở Huế. Tín hiệu mùa Xuân không phải đến từ thiên nhiên, từ đâu đó nơi lộc non trong vườn, từ nụ mai hay cành đào trước ngõ, mà phải từ “trong ấy”. Tú Xương sống ở Nam Định, Bắc kỳ, còn kinh đô thì ở về phía Nam nên kinh đô là “trong ấy”, “trong Kinh”. Bánh xe thời gian vẫn quay nhưng vua chưa ban lịch thì Xuân chưa tới. Vua đã vắng bóng từ hơn nửa thế kỷ nay, không biết cái “hồi xưa” ấy, cái “lộ đồ” ăn Tết của vua nó khác với dân ở chỗ nào?...

Kinh Do Hue 1Lễ Ban Sóc

Đầu tiên là lễ Ban Sóc.

Đó là lễ ban hành lịch năm mới (âm lịch) do Khâm Thiên Giám của triều đình biên soạn và ấn hành. “Sóc” là ngày mồng 1 âm lịch (ngày rằm gọi là “vọng”). Hằng năm, cứ đúng ngày mồng 1 tháng Chạp thì lịch năm mới được ban hành, nên mới gọi là Ban Sóc. Lễ Ban Sóc thường diễn ra trước sân Ngọ Môn của Hoàng thành nhưng cũng có khi trước sân điện Thái Hòa.

Sáng hôm đó, các quan và các hoàng thân, trong phẩm phục đại triều, phải tề tựu đông đủ và sắp hàng nghiêm chỉnh trước cửa Ngọ Môn, quan Văn bên trái (từ trong nhìn ra), quan Võ bên phải, các hoàng thân sắp hàng cùng một phía với quan Võ, theo thứ tự cấp lớn đứng trước, cấp nhỏ đứng sau, y như lễ thiết đại triều nghi tại điện Thái Hòa vậy. Đúng giờ đã định, xa giá của vua từ điện Cần Chánh ra đến cửa Ngọ Môn, chuông trống trên lầu Ngũ Phụng (lầu trên cửa Ngọ Môn) đổ hồi, vua bước lên lầu và an vị trên ngự tọa thì chuông trống cũng vừa chấm dứt. Chín phát ống lệnh nổ vang trước Kỳ Đài.

Ở dưới sân, một quan đại thần bước ra tâu xin Ban Sóc. Tất cả các quan hướng về lầu Ngũ Phụng lạy năm lạy, và cuộc lễ Ban Sóc chấm dứt, đơn giản chỉ có thế. Vua về nội điện, các quan giải tán. Việc phân phối lịch đến các Bộ, Viện và các tỉnh do Bộ Hộ (Bộ Tài chánh và Kinh tế) phụ trách. Cũng có năm vua không có mặt, chẳng hạn vào dịp lễ Ban Sóc cho năm Ất Mão, 1915, đời Duy Tân, tuy nhiên các quan vẫn phải hướng về cái ngự tọa trống không đó, lạy năm lạy như thường.

Thời xưa, lễ Ban Sóc là tín hiệu mùa Xuân. Lộ đồ ăn Tết của triều đình và trăm họ bắt đầu từ đây. Cùng với lễ Ban Sóc ở Kinh, các tỉnh làm lễ Thọ lịch, nghĩa là nhận lịch mới vua ban. Thật ra, lịch mới đã được Bộ Hộ chuyển về các địa phương từ tháng 11 nhưng phải đợi làm lễ Thọ lịch xong mới được phép phát hành. Đối với người xưa, âm lịch cực kỳ quan trọng và cần thiết. Nhờ trông vào lịch mà biết được các lễ tiết để cúng giỗ tế tự, nhờ nương vào lịch mà biết thời tiết để trồng trọt và làm mùa. Không có lịch, biết Tết tới khi nào mà có tháng “ăn chơi”?

Kinh Do Hue A
Lễ Phất Thức


Sau lễ Ban Sóc thì mọi ngừời có thể chuẩn bị ăn Tết theo hòan cảnh và khả năng của mình. Với triều đình, bước thứ hai là lễ Phất Thức.

“ Phất” là phủi (bụi); “thức” là lau chùi. Mỗi năm một lần, triều đình đem ấn tín và các bảo vật khác của Nhà Nguyễn ra lau chùi sạch sẽ để chuẩn bị đón năm mới.

Lễ này thường diễn ra vào hạ tuần tháng Chạp ta. Nội Các – văn phòng của vua -- chọn ngày và lập danh sách những người tham dự để trình lên vua quyết định. Chỉ có các hoàng thân, các quan Văn, Võ vào hàng Nhất, Nhị phẩm, nhân viên Viện Cơ Mật và Nội Các là trong số những người được đề nghị. Vào đúng ngày đã định, tất cả các thành viên được chọn phải tề tựu đông đủ tại điện Cần Chánh để làm lễ Phất Thức. Bộ Lễ lo bày sẵn mấy cái bàn để làm việc. Trong điện Cần Chánh có sáu cái tủ lớn đựng các bảo vật như các lọai ấn bằng vàng, ngọc -- gọi là bửu tỷ -- của các đời vua, các bà hòang hậu, các thái tử; và càc loại kim sách; kim bài; phù tín; ngọc diệp, bảo kiếm của vua Gia Long; sắc phong của Nhà Thanh v.v. Sáu tủ này vốn được niêm phong, sẽ được mở ra trước sự hiện diện của vua và hội đồng Phất Thức. Người ta dùng khăn đỏ nhúng nước thơm (hương thủy) nấu bằng các loại hoa, để lau chùi các bảo vật. Trong khi làm việc, các quan đều đội khăn đóng và mặc áo thụng xanh. Sau khi tất cả bảo vật đều đã được lau chùi sạch sẽ, lại được cho vào tủ như cũ và niêm lại bằng những con niêm làm bằng một mảnh lụa nhỏ có đóng dấu Hoàng Phong. Lễ Phất Thức đầu tiên diễn ra vào đời Minh Mạng, năm 1837, và từ đó trở thành một nghi lễ bắt buộc của triều đình. Lễ Phất thức cuối cùng diễn ra vào mùa Xuân năm 1945.

Kinh Do Hue 4

Hình Mang thần, trâu đất và Xuân sơn bửu tọa (hình vẽ của Tôn Thất Sa trong B.A.V.H.)


Lễ Hạp bảo và Hạp ấn


Muốn thoải mái ăn Tết thì phải nghỉ việc, mà muốn nghỉ việc thì trước hết phải đem “đồ nghề” cất đi. Từ đó mới có lễ Hạp bảo và Hạp ấn. Con dấu của vua làm bằng vàng được gọi là kim bảo,làm bằng ngọc thì gọi là ngọc tỷ. Còn con dấu của các quan, các cơ quan thì gọi là ấn triện. Hạp nghĩa là đóng lại, cất đi. Vua thì có lễ Hạp bảo, quan thì có lễ Hạp ấn (cũng gọi là Phong ấn).

Trien2
Ấn vàng (kim bảo) Sắc Mệnh Chi Bảo dùng đóng trên sắc phong quan lại và chư thần


Đã có việc gói ấn cất đi thì cũng phải có lúc phải mở ấn ra dùng nên ra Giêng sẽ có lễ Khai ấn. Cứ đến tháng Chạp thì Khâm Thiên Giám phải lo chọn hai ngày tốt trình vua chấp thuận để thông báo cho cả nước cùng thi hành làm lễ Hạp ấn và Khai ấn.

Trien
Ấn ngọc (ngọc tỉ) Đại Nam Thụ Thiên Vĩnh Mệnh Truyền Quốc Tỉ (chỉ truyền cho người chính thức kế vị) Nguồn: sách Kim ngọc bảo tỷ của Bảo Tàng Lịch Sử Việt Nam



Đôi khi trong thời gian phong ấn gặp có việc khẩn cấp cần trình báo, giải quyết, nhất là những biến động về an ninh, quân sự, mà không được phép sử dụng ấn triện thì thật là trở ngại lớn, nên để giải quyết tình huống này vua cho phép các nha môn và viên chức, tại Kinh cũng như tại các địa phương, trước khi làm lễ phong ấn, được đóng ấn sẵn trên một số tờ giấy trắng (khống chỉ) để dùng khi khẩn cấp cần đến. Đặc biệt, vào năm 1833, khi Lê Văn Khôi nổi loạn ở miền Nam, 6 tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên đều ở trong tình trạng căng thẳng về quân sự do áp lực của quân Lê Văn Khôi quá nặng, vua Minh Mạng đã cho phép các giới chức chỉ huy quân đội và hành chánh không bị chi phối bởi lệ phong ấn và khai ấn để tiện đáp ứng tình hình tại địa phương và kịp thời báo cáo về triều mọi diễn biến xảy ra.

Lễ Tấn Xuân

Là lễ mừng Xuân trở về, chỉ có tại Thừa Thiên, nơi vua đặt kinh đô, do quan Thừa Thiên Phủ Doãn (tỉnh trưởng) phụ trách. Lễ này do vua Minh Mạng qui định vào năm 1828, căn cứ vào sách Thanh Điển của Trung Quốc.

Lễ thường diễn ra vào hạ tuần tháng Chạp ta, vào ngày Lập Xuân. Vào sáng sớm ngày lễ, Phủ Thừa Thiên ( tức tỉnh Thừa Thiên sau này) cử người đến Bộ Lễ nhận ba cái bàn đã được bài trí đặc biệt: một bàn có tượng con trâu bằng đất, một bàn có tượng Mang Thần, là thần chủ mùa Xuân, và một bàn để một hòn núi giả gọi là Xuân sơn bửu tọa. Người ta mang cả ba bàn đến đàn Tấn Xuân thuộc ấp Tân An, phường Đệ Lục, ở phía đông Kinh Thành. Bàn Xuân Sơn Bửu Tọa bày ở giữa, hai bàn kia để hai bên. Lễ vật dâng cúng là hương, đèn, trầm, trà, cau, trầu, rượu, giấy tiền, giấy vàng bạc, xôi, thịt. Quan Thừa Thiên Phủ Doãn đứng chánh bái tại bàn giữa, Tri huyện Hương Trà và Tri huyện Hương Thủy phụ bái hai bàn bên.

Sau lễ cúng, Phủ Doãn và một quan Bộ Lễ (vào hàng Tham Tri, Thị Lang hay Tá Lý) sẽ rước bàn Mang Thần và bàn Xuân sơn Bửu Tọa vào Duyệt Thị Đường trong Đại Nội Đám rước khá long trọng, có lọng che, có lính hầu cầm vũ khí (côn) và ban nhạc tấu nhạc suốt lộ trình. Thượng thư Bộ Lễ sau đó phải tâu lên cho vua biết là mùa Xuân đã chính thức trở về.

Tượng con trâu đất, sau lễ cúng, được một viên Thông phán hay Kinh lịch mang về Phủ Thừa Thiên. Nó sẽ được cùng tượng Mang Thần và Xuân Sơn trưng bày một năm tại công đường Phủ Thừa Thiên, còn tượng cũ thì đem chôn.

Nước ta vốn theo âm lịch nên có năm, theo tính toán, tiết Lập Xuân đến muộn, rơi ra ngoài tháng Giêng. Thế là cả triều đình và dân chúng ăn tết đã đời rồi mới làm lễ Tấn Xuân. Đó là trường hợp của lễ Tấn Xuân năm Đinh Tỵ (1917), diễn ra vào ngày 13 tháng Giêng, năm Khải Định thứ 2, khi hương vị Tết hầu như không còn nữa.

Lễ Thượng tiêu

Là lễ trồng cây nêu. Cũng như ngoài dân gian, ngày 30 là ngày vua cúng rước tổ tiên về ăn Tết, ngày dựng nêu, chính thức đón mừng năm mới. Bộ Lễ có nhiệm vụ lo lễ vật cúng bái sớm, tối, tại các miếu trong Đại Nội (Thái Miếu, Thế Miếu, Hưng Miếu, Triệu Miếu, điện Phụng Tiên) suốt thời gian Tết. Đứng chánh bái tại các miếu là những người trong Hoàng tộc (các Hoàng tử, các Tôn tước) đã được vua ra sắc chỉ cắt cử từ trước. Đúng 8 giờ sáng ngày 30, ống lệnh trên Kỳ Đài trước Ngọ Môn bắt đầu nổ phát đầu tiên báo hiệu lễ Thượng tiêu bắt đầu. Từ đó cho đến 5 giờ chiều, lính phải bắn đủ 100 phát qui định. Nêu là hai cây tre lớn, được dựng lên trước sân của các miếu, các cung, điện trong Đại Nội và trước các công sảnh của triều đình. Tất cả mười cửa của Kinh Thành và Kỳ Đài đều phải treo cờ.

Kinh Do Hue 2
Lễ Thiết Đại Triều Nghi mừng Nguyên Đán hay triều đình chúc Tết vua


Đây là lễ quan trọng nhất trong năm: triều đình làm lễ chúc mừng vua năm mới.

Từ tờ mờ sáng mồng một Tết, các bộ phận có trách nhiệm đã dàn sẵn nghi trượng lỡ bộ từ sân điện Thái Hòa, hai bên cầu Trung Lập, ra cho đến bên trong cửa Ngọ Môn: nào ngựa với yên cương rực rỡ, voi với bành vàng, tán vàng; nào quân hầu với long trượng (côn sơn đỏ) và giáo, cùng lọng, cờ và các loại võ khí xưa; nào ban đại nhạc với các nhạc công trong lễ phục. Dưới thời Pháp thuộc (từ đời Đồng Khánh trở đi) còn có hai toán quân nhạc, một của Pháp và một của triều đình, để thổi kèn chào khi đại diện của Pháp (Khâm sứ Trung Kỳ, Tòan Quyền Đông Dương) đến dự lễ hoặc ra về.

Trên sân điện Thái Hòa, các quan, trong phẩm phục đại triều, theo phẩm sơn (bia đá nhỏ, khắc phẩm trật) sắp xếp hàng ngũ, theo thứ tự, cấp lớn đứng trước, cấp nhỏ đứng sau, mặt hướng vào điện. Từ nhất phẩm đến tam phẩm sắp hàng ở sân trên; từ tứ phẩm xuống đến cửu phẩm sắp hàng ở sân dưới, quan Văn bên trái, quan Võ bên phải (Văn tả, Võ hữu – trong điện nhìn ra). Các Hòang thân và Tôn Tước, các Phò mã và các công tử, sắp hàng chung với quan Võ. Riêng các ông Hoàng thuộc hàng chú bác của vua thì được đứng bên trong điện Thái Hòa. Trong điện, ngay căn giữa, trước ngai vàng, Bộ lễ đặt một cái bàn sơn vàng, và kế đó, nơi căn tả-nhất (căn số 1 bên trái căn giữa, nhìn từ trong ra) đặt một cái bàn màu đỏ, trên đó có hai cái tráp đựng hạ biểu (lời chúc mừng dâng lên vua), một cái là của tất cả quan lại tại triều đình, và cái kia là của quan lại các tỉnh khắp nước. Tất cả mọi sự sắp xếp được đặt dưới sự hướng dẫn của Bộ Lễ và sự giám sát của Đô Sát Viện.

Khi mọi việc đã sẵn sàng, nghiêm chỉnh, hai viên quan một Văn một Võ sẽ hô lớn, “Tấu, trung nghiêm!”, “ Tấu, ngọai chỉnh” và lời tâu này được truyền vào điện Cần Chánh. Trong điện, vua đã ngồi sẵn trên sập, trong phẩm phục đại triều, với mũ cửu long, hoàng bào thêu rồng năm móng, đai ngọc và hốt ngọc trấn quê. Bấy giờ bộ phận hộ giá mời vua lên liễn và rước vua qua cửa Đại Cung Môn, ra điện Thái Hòa. Trong khi di chuyển, tiểu nhạc tấu suốt lộ trình, đồng thời chuông và trống trên lầu Ngũ Phụng (lầu trên cửa Ngọ Môn) cũng đổ hồi, báo cho biết vua đang thăng điện. Khi vua xuống liễn, bước lên thềm điện Thái Thái Hòa (phía bắc) thì tiểu nhạc chấm dứt, chuông trống trên trên lầu Ngọ Môn cũng im tiếng. Vua bước lên bệ và an tọa trên ngai vàng. Trên Kỳ Đài phát ra 9 tiếng súng lệnh. Buổi lễ đại triều bắt đầu, dưới sự điều hợp của một quan Bộ Lễ.

Dưới thời Pháp thuộc, nếu có đại diện Pháp tham dự thì khi vua vào diện Thái Hòa cũng là lúc đại diện Pháp vừa đến cửa Ngọ Môn. Hai quan lớn, vào hàng Thượng Thư, của triều đình đã chực sẵn để đón tiếp và hướng dẫn phái đoàn Pháp vào điện Thái Hòa. Đó là lúc súng lệnh nổ và ban nhạc thổi kèn chào. Vào điện, đại diện Pháp chào vua và đọc chúc từ, vua đáp lời qua thông dịch viên, sau đó phái đoàn Pháp đứng lui về căn cuối bên trái của điện Thái Hòa, và lễ đại triều mừng Nguyên Đán theo nghi thức cổ truyền bắt đầu.

Ban nhạc cử nhạc mừng.

Theo lời xướng của quan Bộ Lễ, các quan lạy năm lạy. Xong các quan quì xuống và làm lễ dâng hạ biểu. Sau lời xướng, một viên quan Nội Các (văn phòng của vua) tiến đến bàn đỏ, lần lượt mang các tráp đựng hạ biểu trên bàn đỏ đem để trên bàn vàng giữa điện. Ban nhạc cử nhạc mừng. Nhạc dứt, một quan Bộ Lễ, vào hàng Tham Tri hoặc Thị Lang, bước ra giữa sân, quì xuống, hô lớn, “Tấu, khánh hạ lễ thành!” (Tâu, lễ mừng đã xong). Vua bước xuống khỏi ngai và trở về cung, nghi vệ giống như lúc ra đi. Trong Đại triều nghi, vua không nói một tiếng nào. Thị vệ (quan hầu cận vua) sẽ phụ trách mang hạ biểu vào phòng ngự phê (phòng làm việc của vua).

Tháng 10 năm 1932, sau khi về nước cầm quyền được ít hôm, vua Bảo Đại ra ngay một sắc dụ bãi bỏ việc lạy, chỉ cho chấp tay xá ba xá, gọi là hành tam khấu lễ. Đó là dấu hiệu đầu tiên của sự thâm nhập tinh thần dân chủ Tây phương trong cung đình Huế.

Trong chế độ quân chủ, vua tượng trưng cho quốc gia, nên quốc gia phải lo thờ phụng các vua quá cố tại các miếu. Tại đây, đàn bà con gái không được phép tới. Vì vậy, vua Minh Mạng phải lập thêm một nhà thờ có tính cách gia đình, gọi là điện Phụng Tiên, để làm nơi cho các bà (thái hậu, hòang hậu, phi tần, công chúa, công nữ) và Hoàng tộc tới lui làm bổn phận hiếu kính đối với tổ tiên. Sau lễ đại triều, vua cũng phải lới đây lễ lạy. Sau những lễ nghi chính thức này, những cuộc vui trong cung đình (múa, hát, hát bội) mới mở ra để trên dưới cùng vui.

Tuy nhiên, dưới thời Pháp thuộïc, vẫn còn một lễ nữa thì việc thưởng Xuân của vua xem ra mới trọn vẹn. Ấy là lễ Du Xuân.

Kinh Do Hue A
Lễ Du Xuân


Lễ Du Xuân là lễ vua đi dạo đầu Xuân. Dân thì mấy ngày Tết đi đây đi đó tha hồ. Riêng vua, coi vậy mà khó đi hơn, vì lễ nghi và tình thế ràng buộc.

Lễ này chỉ có bắt đầu từ đời Đồng Khánh (1885-1889). Vua Đồng Khánh lên ngôi sau khi triều đình Huế và người Pháp thất bại trong việc đưa vua Hàm Nghi trở về Huế -- sau vụ thất thủ Kinh đô ngày 5-7-1885. Hầu như bị giam lỏng trong cung, vua cảm thấy tù túng, nên cái Tết năm đó, năm Bính Tuất, 1886, vua yêu cầu Tòa Khâm (chính quyền Pháp ở Trung Kỳ) và triều đình tổ chức cho vua đi dạo kinh đô vào buổi đầu Xuân để được thấy cảnh dân tình sinh họat ra sao. Được sư chấp thuận của chính quyền bảo hộ, triều đình tổ chức lễ Du Xuân, và từ đó thành lệ.

Sau Tết Nguyên Đán, Bộ Lễ chọn ngày tốt để làm lễ Du Xuân.. Đạo ngự (đoàn vua đi) có tiền hô hậu ủng, có quân hầu, hộ vệ, cờ, quạt, lọng, tàn và nhã nhạc, gần giống như đạo ngự của lễ tế Nam Giao, nhưng qui mô nhỏ hơn. Theo hầu có các hoàng thân và các quan Văn, Võ. Quan Võ mặc nhung phục. Đạo ngự ra khỏi Đại Nội (Hoàng thành) bằng cửa Ngọ Môn, rồi từ đó ra khỏi Kinh thành bằng cửa Đông Nam (Thượng Tứ), qua sông Hương, vào thăm Khâm sứ Trung kỳ, rồi trở về Đông Ba, Gia Hội, theo cửa Chính Đông (Đông Ba) để vào lại Kinh thành. Cờ treo trên khắp lộ trình vua đi. Đời Khải Định (1916-1925) lễ này vẫn còn duy trì.

Những lễ hội đem thêm màu sắc cho ngày Xuân, và làm cho hương vị mùa Xuân thêm mặn mà. Có lẽ dân chúng kinh đô thời ấy cũng trông cho tới ngày được thấy cảnh rước thần đầy màu sắc của lễ Tấn Xuân hay cái nghi vệ huy hoàng của lễ Du Xuân, mong được nghe trăm phát súng lệnh tống cựu nghinh tân đầy náo nức lòng người. Chả thế mà ngày nay tuy không còn vua nữa, nghe nói trong Festival 2004, người ta vẫn cố dựng lại cái cảnh đạo ngự của vua trở về Hòang cung sau lễ tế Nam Giao, để hấp dẫn du khách; thời buổi kinh tế thị trường có khác!

Võ Hương-An
(tác giả Từ Điển Nhà Nguyễn)

30/03/201900:05:00(Xem: 808)
Hình ý quyền là gì? Là một trong ba hệ thống nội gia quyền có nguồn gốc Thiếu Lâm của võ học Trung Hoa: Thái Cực, Bái Quái và Hình Ý Quyền.
29/03/201900:05:00(Xem: 1104)
Từ lâu rồi, tôi vẫn ước mơ được đi du lịch Bhutan, hay “Thiên Đường Hạ Giới Cuối Cùng” (The Last Shangri-la), thăm viếng một nơi chốn được mệnh danh là “Xứ Sở Hạnh Phúc” vì sự phát triển của đất nước này được đo bằng hạnh phúc toàn diện của người dân chứ không dựa trên tổng sản phẩm trong nước.
28/03/201900:05:00(Xem: 857)
Có thể nói rằng may mắn của tôi cũng như một số anh em văn nghệ cùng thế hệ tôi là được ngồi uống trà, trò chuyện với Trần Vàng Sao trong một bối cảnh hết sức đặc biệt.
27/03/201900:05:00(Xem: 574)
Ở đây thăm thẳm hiên đời Mù sương quyện đất với trời dưới chân
26/03/201900:05:00(Xem: 479)
chàng là ai, ai định nghĩa được chàng chàng là trăng là sao là mênh mang
25/03/201900:05:00(Xem: 649)
Trong đầu hắn vẽ ra cảnh một người đàn ông trần truồng rơi vào giữa khoảng trống của hai bức tường, bị bức tường kẹp dính lại ở giữa, lưng ở bức tường phía sau, ngực ở bức tường phía trước, phía sau màu trắng, phía trước màu đen
24/03/201900:05:00(Xem: 725)
Nhưng gần hai thế kỷ trước, Phật Giáo đã có ảnh hưởng lớn trong nền văn học Mỹ qua phong trào triết lý và văn học American Transcendentalism (Phong Trào Siêu Việt Mỹ), với các văn thi sĩ lừng danh như Ralph Waldo Emerson (1803-1882), Henry David Thoreau (1817-1862), Walt Whitman (1819-1892).
23/03/201900:05:00(Xem: 917)
Xin chào nhau giữa con đường Mùa xuân phía trước, miên trường phía sau
22/03/201900:05:00(Xem: 717)
Thưởng ngoạn thiên nhiên tươi đẹp, sống trong thân thiện, tình cảm cộng đồng, lễ nghĩa với tổ tiên ông bà, thụ hưởng cuộc hội hè, ăn chơi trong và sau tết, bà con gọi chung thời gian này là Ăn Tết; Tết Ta.
20/03/201900:05:00(Xem: 484)
vẫn một mình gặm nhấm thời gian có đâu tri kỷ giữa điêu tàn
19/03/201900:05:00(Xem: 1458)
Bà Lợn (BL): Sao cậu không chọn một ông lợn để phỏng vấn mà lại chọn một kẻ chỉ biết sanh đẻ, nuôi con như tôi mà hỏi, tôi biết trả lời gì với cậu đây?! Đất nước này có những tay hoạn lợn vĩ đại và những con lợn vĩ đại không kém, sao cậu không hỏi họ?!
18/03/201900:05:00(Xem: 1438)
Miền Nam gọi heo, miền Bắc gọi lợn, heo và lợn tuy cùng một giống nhưng không chung một thể chế và cũng không chung giọng kêu. Heo kêu eng éc, lợn kêu ẹc ẹc.
17/03/201900:05:00(Xem: 607)
Đọc Kundera, chúng ta cũng dễ dàng mắc phải ngộ nhận cho là tiểu thuyết ông chịu ảnh hưởng triết học hiện sinh. Ý tưởng phê phán nghệ thuật chẳng qua chỉ là cái gì rút ra từ các trào lưu triết học và lí thuyết bị ông đem ra phản bác gay gắt.
16/03/201900:05:00(Xem: 629)
Tôi vẫn nhớ khúc quành thế kỉ ba mươi năm mà như một thoáng phù vân.
15/03/201900:05:00(Xem: 653)
“Phật giáo Việt Nam và Tây Tạng đang gặp hiểm nạn!” Đó là tựa đề một phúc trình được công bố bởi Giáo sư Tenzin Dorjee, Chủ tịch Ủy Ban Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Thế Giới (USCIRF), tại một hội nghị quan trọng đối với chính sách ngoại giao của nước Mỹ.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 04/2019, Facebook xác nhận đang phát triển trợ lý ảo bằng giọng nói của riêng hãng, cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ như Google Assistant, Amazon Alexa và Siri của Apple.
Khoảng giữa tháng 04/2019, chỉ hơn một ngày sau khi thảm họa ập đến với ngôi Nhà thờ hơn 850 tuổi, mọi người đã quyên góp được gần 1 tỷ USD, bao gồm từ cả những tín đồ bình thường cho tới các nhà tài phiệt từ khắp nơi trên thế giới nhằm khôi phục Nhà Thờ Đức Bà. Tổng thống Pháp đề ra thời hạn 5 năm để có thể mang công trình kiến trúc lịch sử trở lại với nước Pháp và cả thế giới.
Vishwanath Akuthota, người sinh viên bị bắt, hiện phải đối mặt với án tù 10 năm, cộng thêm 3 năm quản thúc sau khi được thả và phải bồi thường số tiền lên tới 250,000 USD. Akuthota bị bắt vào ngày 22/02/2019 tại Bắc Carolina, 2 tuần sau khi liên tiếp lắp USB sát thủ vào 66 máy tính của trường Saint Rose ở những địa điểm xung quanh khuôn viên trường.
Khoảng giữa tháng 04/2019, công ty giải khát PepsiCo đã đàm phán với một startup không gian của Nga, để có cơ hội trình chiếu logo của hãng lên bầu trời đêm bằng hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp.
Ông Nightingale không phải người đầu tiên trong Firefox đứng ra tố cáo. Tháng 07/2018, giám đốc kỹ thuật của Mozilla, ông Chris Peterson, đã cáo buộc Google cố tình làm chậm YouTube trên Firefox. Ông tiết lộ rằng cả Firefox và Edge đều gặp phải tình trạng sụt giảm hiệu năng so với Chrome khi tải nội dung YouTube. Để làm được điều này, Google đã chuyển sang sử dụng một thư viện JavaScript dành cho YouTube mà họ biết nó không hỗ trợ YouTube.
Một trong những thiên hà sáng nhất trên Bầu trời Trái đất có kích thước tương tự Dải Ngân hà Milky Way của chúng ta: Messier 81 rộng lớn và xinh đẹp.
Khoảng giữa tháng 04/2019, một số nguồn tin từ Hà Lan đã cáo buộc Samsung là kẻ đánh cắp công nghệ phần mềm của ASML từ năm 2015, trước đó các báo cáo cho rằng Trung Quốc đứng phía sau vụ việc. ASML là nhà sản xuất các dây chuyền chế tạo chip lớn nhất thế giới, có trụ sở chính tại Hà Lan.
Khoảng giữa tháng 04/2019, trang TheVerge đưa tin, Chủ tịch và nhà sáng lập Foxconn - ông Terry Gou sẽ rời khỏi vị trí của mình vào tháng 05/2019. Ông Terry Gou đã đảm đương vị trí suốt 45 năm, đây cũng là vị trí giúp ông trở thành người giàu nhất tại Đài Loan
Khoảng giữa tháng 04/2019, Apple và Qualcomm cho biết đã dàn xếp các tranh chấp liên quan đến phí bản quyền và kết thúc tất cả các vụ kiện đang diễn ra giữa hai bên trên toàn cầu.
Khoảng giữa tháng 04/2019, hãng gia công chip bán dẫn lớn nhất thế giới TSMC đã công bố tiến trình sản xuất 6 nm (N6), hứa hẹn sẽ giúp cải thiện đáng kể về mặt hiệu năng/chi phí so với tiến trình 7 nm (N7) hiện hành.
Trong bối cảnh công nghệ đang ngày càng phát triển, bất chấp các giới hạn vật lý, định luật Moore sẽ vẫn còn đúng ngay cả khi các bộ vi xử lý đang đạt đến ngưỡng giới hạn của chúng. Các con chip đầu bảng hiện nay là Snapdragon 855 và Apple A12 Bionic được sản xuất với tiến trình 7nm, số lượng bóng bán dẫn trong mỗi con chip đã lên tới gần 7 tỷ bóng.
Khoảng giữa tháng 04/2019, Intel thông báo kế hoạch rút khỏi thị trường modem smartphone 5G để tập trung vào modem 4G và 5G cho PC, Internet of Things và thiết bị khác. Thông báo của Intel được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Apple và Qualcomm đạt được thỏa thuận và kết thúc mọi tranh chấp pháp lý đang diễn ra.
Apple được đánh giá là rất cẩn thận về bảo mật dữ liệu người dùng, nhưng cam kết của hãng với người dùng iPhone rất có thể bị phá hỏng bởi … Google. Theo một cuộc điều tra được New York Times thực hiện, Google đã trao dữ liệu người dùng trên iPhone cho cảnh sát và lực lượng hành pháp sẽ có thể dễ dàng truy xuất và lần ra chiếc iPhone nào ở gần hiện trường
Khoảng giữa tháng 04/2019, nền tảng chia sẻ video viral ngắn TikTok đang phổ biến tại Trung Quốc đã và đang phải đối mặt với những phản ứng dữ dội từ phía chính phủ Ấn Độ. Các cơ quan nhà nước Ấn Độ đang quan ngại một số nội dung trên nền tảng có thể có ảnh hưởng tiêu cực lên trẻ nhỏ
Căn nguyên của hình dạng kỳ bí tinh vân Nón, xuấn hiện bên trái bức ảnh, vẫn là một điều bí ẩn.