Hôm nay,  

Lịch Mừng Năm Mới Trên Khắp Thế Giới

1/2/202600:00:00(View: 200)

New Year việt báo
Dù diễn ra vào những thời điểm khác nhau, các lễ mừng năm mới trên thế giới đều phản ánh cùng một nhu cầu căn bản: khép lại một chu kỳ đã qua, nhìn lại điều cũ, và bước sang năm mới với hy vọng về bình an và điều lành. Ảnh: Việt Báo.
 
Khi nhiều nơi trên thế giới sửa soạn đón năm mới vào đầu tháng Giêng, thì ở không ít quốc gia và nền văn hóa khác, năm mới lại đến vào những thời điểm hoàn toàn khác. Dù là lịch Gregory, lịch âm, lịch dương–âm hay các hệ lịch cổ gắn với tôn giáo và thiên nhiên, việc đánh dấu một năm mới vẫn là tập tục lâu đời. Ăn uống, lễ nghi, sum họp gia đình và suy ngẫm về năm cũ là những điểm chung; khác biệt nằm ở nhịp thời gian và ý nghĩa tinh thần mà mỗi nền văn hóa gửi gắm vào khoảnh khắc ấy.

Năm Mới Theo Lịch Gregory (Tết Tây)

1 tháng 1 năm 2026

Ngày đầu năm dương lịch là ngày thứ nhất của lịch Gregory, hệ lịch phổ biến nhất hiện nay, được truyền bá rộng rãi qua ảnh hưởng của Kitô giáo. Trước thời La Mã, năm mới từng được tính từ ngày 25 tháng 3, nhưng sau đó được chuyển sang tháng Giêng, gắn với Janus – vị thần của những khởi đầu. Ngày nay, việc lập quyết tâm cho năm mới vẫn còn, song đêm giao thừa mới là tâm điểm với pháo hoa và các buổi họp mặt gia đình, bạn bè. Riêng tại quảng trường Times Square, New York, mỗi năm có hơn một triệu người tụ về để chứng kiến nghi thức thả quả cầu pha lê, một hình ảnh biểu tượng của năm mới phương Tây.

Tết Âm Lịch (Tết Nguyên Đán)

17 tháng 2 năm 2026

Tết âm lịch thay đổi theo từng năm vì dựa trên chu kỳ mặt trăng, với năm mới bắt đầu vào ngày trăng non đầu tiên. Ở phương Tây thường gọi là Tết Trung Hoa, nhưng trên thực tế, lễ này được cử hành rộng khắp Đông Á, gọi là Tết Nguyên Đán, mỗi nơi có phong tục riêng. Đây là dịp đoàn tụ quan trọng nhất trong năm, khi người dân đi xa trở về sum họp gia đình. Pháo được đốt để xua tà khí, nhà cửa được dọn dẹp đón mùa xuân, và khay bánh mứt được bày ra đãi khách, mỗi món mang ý nghĩa chúc phúc, tài lộc và an khang. Người Việt quan trọng việc cúng đón ông bà về nhà ăn Tết. Tại nhiều khu phố Tàu trên thế giới, lễ hội đường phố và diễn hành kéo dài nhiều ngày.

Nowruz – Năm Mới Ba Tư

20 tháng 3 năm 2026

Nowruz, nghĩa là “ngày mới” trong tiếng Ba Tư, bắt đầu vào tiết xuân phân, khi thiên nhiên chuyển mình tái sinh. Đây là ngày đầu năm của lịch dương Iran và được cử hành rộng rãi tại Trung Á cũng như trong các cộng đồng di dân. Người ta đọc thơ, nhảy qua lửa để gạt bỏ buồn khổ, dọn dẹp nhà cửa cho một khởi đầu mới. Nowruz là thời gian của các buổi họp mặt gia đình, tiệc tùng, lễ hội ngoài trời và sinh hoạt cộng đồng, với sắc thái khác nhau tùy từng quốc gia.

Songkran – Năm Mới Thái Lan

13–15 tháng 4 năm 2026

Songkran, trong tiếng Phạn có nghĩa là “chuyển động”, đánh dấu sự dịch chuyển của mặt trời từ cung Song Ngư sang Bạch Dương. Đây là một trong những lễ quan trọng nhất trong Phật lịch tại Thái Lan. Nước giữ vai trò trung tâm, tượng trưng cho sự thanh tẩy và rửa trôi điều không may của năm cũ. Theo tục lệ, con cháu rưới nước lên tay chân người lớn tuổi để tỏ lòng kính trọng. Song song với phần lễ là phần hội náo nhiệt, khi người dân và du khách té nước trên đường phố, biến cả đô thị thành một không gian lễ hội tập thể.

Muharram – Năm Mới Hồi Giáo

17 tháng 6 năm 2025

Muharram là tháng đầu tiên của lịch Hồi giáo. Ngày Ashura, mồng mười của tháng, được xem là mốc quan trọng của năm mới. Tùy theo hai nhánh Shia và Sunni, nghi lễ có khác nhau, nhưng điểm chung là tưởng niệm, suy niệm và bày tỏ lòng biết ơn. Nhiều người dành thời gian cầu nguyện tại giáo đường, thăm viếng gia đình và ăn chay. Muharram mang sắc thái trầm lắng, vì chữ này có nghĩa là “cấm kỵ”, trong đó việc giao tranh bị nghiêm cấm.

Enkutatash – Năm Mới Ethiopia

11 tháng 9 năm 2026

Enkutatash diễn ra vào ngày Meskerem 1 của lịch Ethiopia, tương ứng ngày 11 tháng 9 dương lịch. Tên gọi này có nghĩa là “món quà châu báu”, gắn với truyền thuyết Nữ hoàng Sheba trở về sau chuyến viếng thăm. Lễ kéo dài khoảng một tuần, chủ yếu xoay quanh gia đình, với các bữa ăn chung và bia truyền thống. Đây cũng là thời điểm kết thúc mùa mưa, khi hoa cúc vàng nở rộ trên khắp vùng nông thôn Ethiopia.

Diwali – Năm Mới Theo Lịch Hindu

8 tháng Mười Một 2026

Diwali là lễ mừng năm mới theo lịch âm Hindu, kéo dài năm ngày, xoay quanh ý niệm khởi đầu lại từ đầu. Thời điểm thay đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng Mười đến giữa tháng Mười Một, nhằm đêm amavasya – đêm trăng non, tối nhất trong năm theo lịch Hindu. Phong tục có khác nhau tùy vùng, tùy cộng đồng, với việc cầu khấn các vị thần khác nhau, nhưng chủ đề ánh sáng luôn xuyên suốt. Nhà cửa được quét dọn, trang hoàng để đón Lakshmi, nữ thần tài lộc; lối vào được vẽ hoa văn bằng cát màu, bột gạo và hoa tươi. Trước ngày chính lễ là những cuộc thăm viếng láng giềng, thân thuộc; đến ngày Diwali, người ta cầu nguyện, dùng bữa chung trong gia đình, và kết thúc lễ hội bằng pháo hoa thắp sáng bầu trời đêm.

Rosh Hashanah – Năm Mới Do Thái

11–13 tháng 9 năm 2026

Rosh Hashanah, nghĩa là “đầu năm”, diễn ra vào ngày thứ nhất và thứ hai của tháng Tishrei theo lịch Do Thái. Đây là thời gian nhìn lại bản thân, sám hối lỗi lầm và tha thứ cho người khác. Kèn shofar, làm từ sừng cừu, được thổi trước, trong và sau kỳ lễ như lời kêu gọi thức tỉnh lương tâm. Thực phẩm mang tính biểu tượng giữ vai trò quan trọng, như hạt lựu tượng trưng cho một năm đầy việc lành. Phần lớn thời gian được dành cho sinh hoạt tại giáo đường hoặc trong gia đình.

Dù diễn ra vào những thời điểm khác nhau, các lễ mừng năm mới trên thế giới đều phản ánh cùng một nhu cầu căn bản: khép lại một chu kỳ đã qua, nhìn lại điều cũ, và bước sang năm mới với hy vọng về bình an và điều lành.

Cung Đô sưu tầm
Nguồn: Theo Tamsin Wressell, National Geographic Traveller (UK), đăng ngày 18 tháng 12 năm 2025.
 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Trong hơn hai thế kỷ qua, Hiến Pháp Hoa Kỳ đã “trưởng thành” cùng đất nước thông qua các tu chính án. Những sửa đổi mang tính lịch sử như Tu Chính Án 13 (xóa bỏ chế độ nô lệ) hay Tu Chính Án 19 (mang lại quyền bầu cử cho phụ nữ) là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy: Hiến Pháp không phải là những điều bất biến, mà là một công trình luôn phát triển cùng thời đại.
Năm 1978, Hồng y Karol Józef Wojtyla, Tổng Giám mục Kraków của Ba Lan, được bầu làm giáo hoàng (John Paul II, Gioan Phaolô II). Năm 1980, thi sĩ Czesław Miłosz, giáo sư gốc Ba Lan tại Đại học Berkeley, được trao giải Nobel Văn chương, là người đầu tiên của trường nhận giải Nobel không phải trong lãnh vực khoa học và ông có những quan tâm đến tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Từ đó tôi chú ý đến đất nước Ba Lan nhiều hơn, nhất là chuyến trở về quê hương lần đầu tiên của Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1979.
Ngày 11 tháng 9 năm 2001, vợ chồng sắp bay sang Ý dự đám cưới con gái vào ngày 12. Sáng ấy, ông vẫn dậy 4 giờ rưỡi, tắm, hát điệu music-hall, mặc bộ pin-stripe xanh đậm – ông bắt nhân viên an ninh mang áo cà vạt mỗi ngày; nhiều người khó, ông tự móc tiền mua cho. 8 giờ 15 như lệ, gọi cho Susan. Nửa giờ sau, Susan đang nói chuyện với con thì đầu dây khác reo: “Mở tivi lên!” Tháp phía bắc bốc khói. Bà gọi văn phòng chồng; đồng nghiệp bảo: “Rick đang ngoài hành lang, cầm loa, đưa mọi người ra.” Ở Florida, Dan Hill xem tivi thì điện thoại reo: Rick gọi từ di động. “Tôi đang sơ tán.” Hill nghe ông dùng loa, giọng bình tĩnh, rồi bật hát bài “Men of Harlech”: “Đứng vững, người Cornwall ơi… đừng bao giờ chịu khuất.” Rick nói thêm: Ban quản trị toà nhà bảo ở yên. “Tôi bảo hắn cút đi,” Rick nói. “Những tầng trên điểm trúng sẽ sập, kéo cả nhà xuống. Tôi đưa người của tôi ra.” Vài phút sau, máy bay thứ hai ngoặt trái lao vào tháp nam. Susan bấm gọi; không ai bắt máy...
Về mặt pháp lý và hình sự ở châu Âu, hiện nay không có một Tòa án Hình sự duy nhất nào có thẩm quyền chung cho toàn châu Âu như kiểu “Tòa án Tối cao Hình sự châu Âu”. Tuy nhiên, có một số cơ quan và tòa án có thẩm quyền trong một số lĩnh vực nhất định có liên quan đến hình sự chung cho châu Âu. European Union Agency for Criminal Justice Cooperation, EUROJUST không phải là tòa án mà là cơ quan hợp tác tư pháp hình sự của Liên minh châu Âu, có chức năng hỗ trợ và điều phối hợp tác điều tra và truy tố hình sự xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên. Các tội phạm xuyên quốc gia là khủng bố, buôn ma túy, rửa tiền, tội phạm mạng... Cơ quan này có trụ sở đặt tại The Hague, Hà Lan.
Năm 1969 ông Hồ qua đời, đúng vào Ngày Quốc khánh 2/9 nên lãnh đạo Hà Nội đã “cho ông sống thêm một ngày” vì thế trên các văn kiện của Đảng Lao động lúc bấy giờ, ông Hồ được xem như chính thức sinh ngày 19/5/1890, mất ngày 3/9/1969, hưởng thọ 79 tuổi.
LTS: Tuần qua, tòa soạn nhận được bản tin có tựa đề: Picnic “Mừng” Cách Mạng Tháng Tám Ngay Thủ Đô Tị Nạn của Tổ Chức VietRise. Bản tin viết: Ngày 16 tháng 8, VietRise đã tổ chức một buổi picnic mùa hè, với chủ đề về Cách Mạng Tháng Tám (CMT8) và Hồ Chí Minh (HCM), nhấn mạnh ‘thành tích’ giành lại chủ quyền dân tộc cho Việt Nam và phong trào này đã ‘thành công’ ra sao. Cùng thời điển, Nguyễn Phan Quế Mai, ngòi bút Việt nổi tiếng đã đăng trên FB (18/8): “Tập thơ mới của tôi, Màu Hòa Bình, sẽ được Black Ocean Publishing xuất bản tại Hoa Kỳ đúng vào ngày 2 tháng 9 (ngày Quốc khánh Việt Nam).” Những sự việc nối tiếp ấy đã dấy lên nhiều thư từ bài viết phản biện, khơi lại ý nghĩa của 19/8 và ngày 2/9 đối với cộng đồng tị nạn. Bài viết dưới đây của tg Minh Phương là một biên soạn công phu, góp phần vào cuộc đối thoại này.
Trong thời gian qua, dư luận chú ý nhiều đến cuộc đối đầu giữa Tòa Bạch Ốc và các đại học danh tiếng như Columbia hay Harvard. Tuy nhiên, cuộc tranh chấp này đã vô tình che lấp vấn đề sâu rộng và nghiêm trọng hơn: chính quyền Trump cùng nhiều tiểu bang đang tiến hành một chiến dịch nhắm vào hệ thống giáo dục công lập K-12
Có lẽ nếu lịch sử, nói chung, có bất kỳ một huyền thoại thuần khiết nào, thì sự vươn mình trỗi dậy của người Mỹ gốc Phi để bước ra khỏi địa ngục, chính là sự thuần khiết nhất. Bởi vì, huyền thoại của họ được viết từ chính nhận thức của lương tri và sức mạnh của trí tuệ. Huyền thoại của họ là ánh sáng phát ra từ bóng tối.
Trong thời đại của những dòng tin tức u ám và bầu không khí chính trị đầy bất an, hành động tập thể và tổ chức vận động ở cấp cơ sở vẫn lặng lẽ tỏa sáng như ánh lửa ấm giữa đêm dài, không chỉ giúp xua tan tuyệt vọng mà còn khơi lên hy vọng thay đổi và tiến bộ. Chính ánh lửa đó đã thôi thúc những người bất đồng với Tổng thống Donald Trump xuống đường. Các cuộc biểu tình trong suốt mùa xuân và mùa hè đã cho thấy sự phản đối mạnh mẽ (không chỉ riêng ở Hoa Kỳ mà còn lan ra toàn thế giới) đối với nghị trình của chính quyền Trump, đặc biệt là các nỗ lực nhằm thâu tóm quyền lực và phá hoại các cơ quan và dịch vụ công trọng yếu. Hậu quả từ các chính sách ấy chủ yếu đè nặng lên các cộng đồng vốn đã chịu nhiều thiệt thòi: di dân, người nghèo, người da màu, phụ nữ và cộng đồng LGBTQIA+.
Khi ngày kỷ niệm 250 năm Tuyên Dương Độc Lập đang đến gần, Hoa Kỳ đứng trước một câu hỏi quan trọng: Liệu một trong những giá trị cốt lõi nhất của bản Tuyên Dương – rằng chính phủ phải hoạt động minh bạch, có trách nhiệm trước nhân dân và tuân thủ pháp luật – có còn được giữ vững? Trước khi bản Tuyên Dương Độc Lập ra đời, các nhà lập quốc đã lên án việc chính quyền Vua George III chà đạp nhân quyền của các thuộc địa. Không chỉ vậy, họ còn đưa nguyên tắc bảo vệ vào Hiến pháp sau này, thông qua khái niệm gọi là “quyền được xét xử công bằng” (due process).


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.