Hôm nay,  

Trang Thơ Tháng Chạp

17/12/202209:39:00(Xem: 3768)

NGUYỄN HÀN CHUNG


về quê

ngày lạc xứ

lúc đã ném vào sương gì ngại nỗi mù
cơn xoắn vật con ngươi không ngưng nghỉ
ngày khánh tận rồi sao còn níu kéo
cuộc mơ hồ phảng phất mái tranh quê

 

em thoáng bóng thở ra hình lịm tắt
phía mây xa gấp gáp chảy qua mưa
anh ngọng nghịu trâu cỗi cằn nhớ cỏ
cỏ xanh um mà chẳng nhấm cho vừa

 

buồn trơ trất cho ngưòi lau áo tuyết
xác xơ rơi từng sợi mỏng manh mơ
còn mấy nỗi mà tái tê riết róng
đào thoát đâu cũng chạm những ngai thờ

 

niềm quan ải mù mưa không biệt lệ
chân bước mau mắt rớt rụng chân cầu
ừ đã thế thì thôi thì cứ thế
miễn là còn chắp nhặt nhớ thưong nhau

 

lúc đã ném trống không về dĩ vãng
là trái tim thất lạc chẳng ra gì
bị huyễn hoặc bởi con hồng con nhạn
lá vàng rơi chưa hẳn đã vàng thu

 

 

cuối đông

 

rêu nhập ùa cơn mưa vào xuân rậm rịch
tóc vàng mắt xanh biết ai ngưòi riêng rớt tha hương
bọt sóng Thu Bồn bây giờ mới là huyền hư cõi thực
âm hồn giống như em quá hà
không tán không tan

 

bèo cứ giạt cứ phì phò xúc tuyết
ngụp sao đang
lạnh cóng rẻ xương rồi
vị quan đá ngày xưa có nhạo mình cũng đai râu mão giáp
con chó cưng xứ người liếm láp nỗi buồn đôi

 

di dân ạ uống đến quành quạnh tiếng
bèo nơi đâu bấu chặt cũng hên là
cuống rau muống mọc mầm quên rổ rá
cũng bày trò mướt mượt đến xanh da

 

thèm một chút hiếm hoi cù lần chơi vơi véo ngắt
em ỉm im thấm tháp nụ hôn đầu
phút hiện đại có ngưòi trải đời hôn bị sặc
sợ quýnh ngày chẳng kịp  nữa mòn  hơi

 

biết còn mai mang rêu rớt quay về
ực một tiếng ngực Thu Bồn âm ấm

 

Xứ xang

 

Tháng tận tôi về thăm mộ chí

Môi nhớ mùi thơm hương ổi ta

Con chim lẻ bóng trên cành khế

Nhìn tóc người xưa bỗng hót oà

 

Mẹ ra trước cửa đêm thường mộng

Em hắt hiu chiều thấp thoáng am

Tiếng kinh cứu khổ chừng lay động

Tiếng kệ u trầm nhói cuống tim

 

Ao cũ vườn xưa con chó lác

Giếng rêu nhà bếp vẫn điêu tàn

Thắp hương chú út buồn không khóc

Người về phương viễn nhẹ nhàng hơn

 

Mười mấy giờ thôi cờ đã khác

Hôm qua nghe chưởi bữa nay mời

Anh em nhà nẫu nhìn khang khác

Không tự nhiên như buổi thiếu thời

 

Người vẫn sa đà trong tiệc rượu

Học đòi quan cách tụng pho kinh

Người ở phương về như thiếu ốm

Thấy học trò xưa giật cái mình

 

Còn mấy lần thăm quê xứ nữa

Thương bao nhiêu nữa cũng quay đầu

Tưởng gặp quê rồi thôi nước mắt

Nào ngờ nước mắt lại càng sâu

 

– Nguyễn Hàn Chung

 

*

 

LÊ HƯNG TIẾN

the-gray-forest-1927.jpg!PinterestLarge
Tranh Max Ernst.

 

 

Ngã ba tự thức

 

Ta không hiểu được dòng sông

Bao thế kỷ đã thành bao nhiêu lưu vực

Những nhạc sĩ không hay biết mình chết trên không phận mình

Thế giới cũng chẳng hề biết tên tuổi nào hóa vùng đất mới

Nhưng mặt trời vẫn khóc nhiều cơn mưa đẫm mồ tác phẩm

 

Ta không hiểu được mặt trời

Những con chữ lò cò đói nắng đói mưa

Cánh đồng hoang hóa bao vụ mùa núi tưởng

Khi đòng đỏng ướt trang giấy trắng

Những nhà văn tự giết mình trong đáy thẳm

Sệch soạt sệch soạt phận đời

Sệch soạt sệch soạt phận thời

Cũng không nghĩ đến mặt trời mọc hướng Đông

 

Ta không hiểu được chính ta

Khi tôn giáo là tất cả

Khi bản ngã là ta bà

Khi tha ma là nhục dục

Khi nước đục là nước trong

Khi ước mong là không ước muốn

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

 

Căn trọ nhỏ với cây đàn piano cũ

 

Tôi hái cô đơn trên từng ngón phím piano tơ ngẫu

Âm thanh vỡ vụn rơi từng khối đá trắng dã

Những ngọn nắng săm soi vào khu cấm vận không gian

Những nốt nhạc cũng săm soi vào khu bảo tồn trí tưởng

Ánh sáng bắt đầu thủng thỉnh trong căn trọ cất giấu nhiều đáy hồn tận

 

Khi mười đầu ngón phím piano chảy máu

Mặt trời rụng từng trái tim đau

Thời đại mới bắt đầu săm soi vào vùng kín của nhiều thế kỷ trước

Chất vấn những vết sẹo trinh nguyên

Chất vấn bản thể và tính thể

Chất vấn tâm linh

Chất vấn dòng Magma xáo trộn lẫn lộn nhiều không gian thế kỷ

Chất vấn những tên tuổi dám đánh đổi thời đại mới này

Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Tchaikovky, Wagner, Haydn, Brahms, Schubert, Schumann, Glinka,...

 

Căn trọ nhỏ với nhiều cái tên bí mật vỡ vọng

Những ngón phím piano đan luồng ánh sáng

Thêu thùa cô đơn

Thêu thùa tội thấu cảm

Thêu thùa những ngõ ngách thời đại mang váy vó phố phó xẩm mặt

Thêu thùa những ý tưởng nhảy lò cò trong khu bảo tàng tiếng nói

Thêu thùa những cái tên cái tuổi làm mắt ướt khao mùa

 

 

Tiếng nói từ lỗ thủng

 

Những ngày không ngủ được

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

Ly cà phê không biết thở

Rượu bia đổ không vào bể

 

Những tuyến đường không phố

Bạn bè lạc lỏng trong địa hạt chữ nghĩa

Tiếng nói rỗng từ rỗng ngữ

Vắt vẻo phần tinh khiết của cô đơn

 

Khi bài thơ mở giọng

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

 

Khi bài thơ mở giọng

Những bạn bè không biết tiếng nói từ lỗ thủng

Vá víu từng tháng ngày vụn vỡ

 

Khi bài thơ mở giọng

Những con chữ bắt đầu cô đơn

 

Khi bài thơ mở giọng

Ngọn lửa tắt mùa sáng

Những ngày thức không tồn tại

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

 

 

Áp lực từ những cánh hoa rơi

 

Những ngọn núi không số

Khối lượng công việc chất chồng trên đỉnh đồi

Hai bầu sữa đổ vào lũng con gái không xanh

Cánh đồng lúa trẩy hạt hạt hạt

Nước mắt cũng chảy hạt hạt hạt tươi vui vụ mùa

 

Bay bay bay

Không gian chật chội ký ức

Ngôi nhà thiếu tiếng đùa giỡn của những con chữ

Tôi hái tay mình trên hàng cây long não

Khối việc chất chồng ánh sang

 

Hây da... hây da... hây da...

Tiếng gọi của những con chữ đòi phóng sinh

Đòi tôi bỏ khối núi tưởng

Điểm vào những cánh hoa rơi không số

Hoa hồng, hoa bằng lăng tím, hoa bò cạp vàng và đo đỏ đường cong môi mắt

 

Bóc tách không số cái đẹp

Hãy phóng sinh những cánh hoa rơi

Hãy phóng sinh những con chữ chưa sống qua mùa ý tưởng

Hãy phóng sinh khối việc chất chồng trên lũng con gái không xanh

Và hãy phóng sinh tôi

 

– Lê Hưng Tiến

 

*

 

TRỊNH Y THƯ

 

Kandinsky_d
Tranh Kandinsky.

 

Những nghịch âm tháng chạp

 

 

1.

 

Sự thật là đàn cá voi chết cạn

     bên bờ đại dương bao la

     nhưng có hề chi đâu

     bởi cùng muôn triệu điều

     không hiểu khác

     tôi đánh mất tinh cầu.

 

Đôi mắt sâu đêm kéo tôi vào bóng tối

     hàng cây ngây tạnh chẳng thể tỏ khúc nôi

     rồi tôi khờ dại đánh đổi linh hồn

     để lấy một câu ước nguyện

     làm thân bến lạ

     tôi chong đèn chờ đêm qua đi.

 

 

2.

 

Nơi trú ẩn đó có bóng đêm che phủ

     cho tôi lắng nghe điệu hát phù trầm

     nhưng sự vắng mặt kéo dài thao thiết

     phía bên kia màn đen tôi không rõ là gì.

 

 

3.

 

Trận mưa đêm day dứt đêm mất ngủ

     tiếng gõ lên mặt kính thoi thót hồi kinh

     trong bóng tối sao góc bàn này hoang vắng lạ

     và tôi hình dung những giọt nước lăn tròn

     chảy xuống con phố nhỏ thâm đen.

 

Tôi tự hỏi rồi mai người có đến

     đất trời vô lượng bóng tối khôn cùng

     tiếng côn trùng nỉ non bên bờ cát

     cùng tiếng gió thảng thốt âm âm.

 

 

4.

 

Thanh âm tháng Chạp

     tôi quên mất từ lâu

     chỉ còn tràng cười nhiếu nháo

     như trêu chọc những âm hồn lưu cư.

 

 

5.

 

Những người đàn bà khỏa thân mặt nạ hóa trang

     bước ra từ bóng tối

     tôi bỗng thất vọng

     khi nhận ra em đứng ở hàng đầu.

 

 

6.

 

Chẳng hiểu sao tôi vẫn tìm về chốn đó

     có gì đâu ngoài những mái nhà nâu cũ

     và một mớ ký ức ngổn ngang.

 

Con đường lở lói thảm thương

     như muốn phân trần trong ngày tang chế

     điểm hẹn ở đâu khi mưa đổ ngập quan tài.

 

Tôi vẫn làm những chuyến hành hương bí mật

     kiếm tìm những gì định mệnh khước từ tôi

     trong muôn một tôi thấy một đốm lửa

     từ xa trông như ánh mắt ngọn hải đăng mù.

 

Sự thật là tôi đã kiệt sức

     và chỉ dám tiêu pha thật dè sẻn

     những gì còn lại của cái gọi là tình yêu.

 

Một ngày cửa đóng linh hồn u hiển

      nghịch âm tháng Chạp

      trôi về những bản nháp thời gian

      khi tôi không biết làm gì với chính tôi.

 

– Trịnh Y Thư

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Độc giả Việt Báo hẳn đã quen với Bùi Chát – nhà thơ – qua nhiều thi phẩm đặc sắc từng đăng tải trên trang báo này suốt bao năm qua. Tuần rồi, Việt Báo vừa giới thiệu tập thơ mới Chúng Ta Đang Trôi Đi Đâu với bài viết của Nguyễn Đức Tùng. Hôm nay, mời bạn đọc gặp lại một Bùi Chát - người họa sĩ. Anh đang có cuộc triển lãm tranh mang tên “đang trôi” khai mạc từ hôm nay và kéo dài đến hết ngày 24 tháng 7, tại Sài Gòn – một dịp hiếm quý dành cho các độc giả Việt Báo hiện đang có mặt tại Tân Định.
Nay ăn nhờ ở đậu nơi đất nước người, lấy chi mà “những điều trông thấy” kiểu như ngày xưa ấy. Nhưng thấy ý kiến của “bà hàng xóm” là một giải pháp khả dĩ, tôi nghĩ phải làm sao cho ra một bài viết vui vui thích hợp với xã hội đang sống. Trăn trở mãi rồi cũng eureka. Tôi đặt cái khung cho những bài mà tôi gọi là “phiếm”. Thứ nhất, đề tài bám vào những chuyện thời sự, nhất là những chuyện có liên quan nhiều tới cộng đồng người Việt sinh sống rải rác khắp nơi trên thế giới. Thứ hai, phải viết với lối văn vui vui, tếu tếu nhưng vẫn giữ chừng mực. Thứ ba, phải có hơi hướm văn chương bằng cách dùng những giai thoại hoặc/và những chuyện thực nhưng vui khi tiếp xúc với các bạn văn.
“Sự thật bắt đầu bằng tưởng tượng.” Không phải là câu nói cao siêu rỗng, mà phải nghiền ngẫm rất lâu trong hệ lụy thăng trầm mới có thể cảm nhận. Đó là lý do người ta thường đố: sự thật ở đâu? Không ai thấy rõ sự thật nên nó trở thành phương tiện cho tôn giáo, mục đích cho khoa học, triết học, và giấc mơ cho văn chương nghệ thuật. Cũng là một thứ bình phong, mồi nhử, cạm bẫy trong đời sống thường nhật cho những người bình thường dễ tin.
Đêm 7/3/2025, trong khán phòng của Bowers Museum, một tiếng nói đậm chất “đài phát thanh” vang lên, dẫn dắt hàng trăm khán giả bên dưới bước vào đêm nhạc Mừng Sinh Nhật Khánh Ly 80 Tuổi. Một tháng sau, cũng tại Bowers Musem, người MC này bước lên sân khấu dẫn dắt những buổi hội luận về báo chí, văn học tại Hội Chợ Sách “Viet Book Fest” lần thứ 3 do Hội Văn Học và Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) tổ chức. Cô cũng là Giám Đốc Điều Hành, người lèo lái con tàu VAALA 34 năm nay.
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm kết thúc chiến tranh Việt Nam, đại học UC Irvine tổ chức ba sự kiện văn hóa trong ba ngày 7,8,9 tháng 5 năm 2025. Mở đầu là hội thảo “Những Câu Chuyện Từ Việt Nam Tới Hoa Kỳ - 50 Năm Lịch Sử Và Cộng Đồng”; kế đến là buổi hoà nhạc The Odyssey—From Vietnam To America của nghệ sỹ đoạt giải Emmy Vân Ánh Võ; kết thúc là buổi chiếu phim New wave của đạo diễn Elizabeth Ai. Trong ba sự kiện này, buổi hòa nhạc The Odyssey đòi hỏi sự chuẩn bị công phu, kéo dài từ nhiều tháng trước. Trên sân khấu, Vân Ánh đã nhiều lần cảm ơn những tấm lòng hảo tâm đã giúp cô đem được buổi trình diễn đến với Quận Cam, thủ phủ của người Việt tị nạn ở Mỹ.
Một tay cầm micro, tay kia cố gắng lật trang sách để giữ nó cố định, Thái Nguyễn chỉ vào hình ảnh cô tài tử Hollywood gốc Việt đang tiếp nhận những ‘hào quang ánh sáng’ của báo chí điện ảnh Mỹ, trong tà áo dài màu xanh lá cây đậm, giới thiệu về sách thiếu nhi Mai’s áo dài: “Đây là lần đầu tiên áo dài Việt Nam hiện diện trên thảm đỏ Oscar!”
Từ đó, nàng được mang tên Nữ Hoàng Chân Đất (hay Nữ Hoàng Sân Cỏ)(*). Những bước chân trần tìm về dấu vết tình yêu nguyên thủy. Những bước chân đi khâu vá lại vết thương của một thời máu xương điên loạn.
“Nếu không có tiếng hát Khánh Ly thì chúng ta có những gì, còn gì?” Nếu chỉ được chọn một câu để nói về người ca sĩ đã cống hiến gần cả cuộc đời cho âm nhạc, thì tôi xin chọn câu nói trên của MC Lê Đình Ysa trong “Đêm mừng Khánh Ly 80 tuổi” được nhóm bạn trẻ Nina Hòa Bình Lê, Ann Phong, Lê Đình Ysa, Nguyễn Lập Hậu & Jimmy Nhựt Hà... tổ chức vào tối thứ Sáu 7/3/2025 tại quận Cam, Nam California.
Người ta thường gói ghém một cuộc đời trong dăm ba trang giấy để gọi là hồi ký. Người ta cũng thường dùng thước đo của 10 năm, 20 năm, 30 năm… để hoài niệm một điều gì đó, cho dù là hạnh phúc hay mất mát. Nhưng không dễ gì để tái hiện cả một cuộc đời dài 80 năm, trong đó có lịch sử, có tình yêu, có nhân quả, có triết lý sống, có ân tình, có nghệ thuật, có tài năng… chỉ trong một đêm. Vậy mà, Đêm-Khánh-Ly-80-Tuổi, đã làm được điều đó.
Bước vào phòng triển lãm, ba bức tranh đầu tiên bên tay phải đập vào mắt người thưởng ngoạn là ba tác phẩm của họa sĩ Ann Phong: “I Told You, The Earth Is Warming Up”; “Looking Back, Looking Forward”; “If We Don’t Care For Nature, It Will Disappear.” Chọn ba tác phẩm này cho cuộc triển lãm, họa sĩ giải thích: “Các tác phẩm nghệ thuật của tôi phản ánh mối quan hệ giữa người với người; trách nhiệm mà chúng ta phải có đối với trái đất nơi chúng ta đang sống. Thật đau lòng khi chứng kiến ​​thiên nhiên bị tàn phá bởi lòng tham và sự thiếu hiểu biết của con người. Có vẻ như khi chúng ta càng làm cho cuộc sống của mình trở nên tiện nghi, thì chúng ta càng tạo ra nhiều ô nhiễm hơn; càng làm cạn kiệt tài nguyên của trái đất một cách bất cẩn hơn…”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.