Ở nước Mỹ có một chữ "môn" thỉnh thoảng lại nổi lên làm một số người khổ sở. Từ Hán-Việt "môn" chỉ có nghĩa là cái cửa. Vậy cái cửa nào đáng sợ nhất" Theo binh gia thời cổ, cửa thành là nơi hung hiểm nhất vì đó là nơi quân địch tập trung. Nhưng tôi không hỏi Quan Vân Trường, vị anh hùng thời Tam Quốc đã lừng danh với thành tích "quá ngũ quan trảm lục tướng". Quan Vân Trường một mình một ngựa đã phá được 5 cửa và chém được 6 tướng địch. Chính vì sự tích oanh liệt này, nhà Nho thời xưa đã có câu khôi hài dí dỏm "anh hùng bất quá mỹ nhân quan", nghĩa là người anh hùng đến mấy có khi cũng không qua được cửa ải của các bà đẹp. Tôi cũng không muốn hỏi vị anh hùng Từ Hải đã chết đứng trong truyện Kiều của Việt Nam cái cửa nào to. Tôi nêu câu hỏi trong bối cảnh thời cuộc ngày nay với mấy ông chính khách Mỹ. Bởi vì ở Mỹ cũng có một chữ "cửa" (gate), thường được các vị chuộng Nho gọi là "môn".
Nhưng có lẽ chữ "môn" của năm 2002 cũng vào loại nhỏ, không làm nguy hiểm đến chức vụ của cặp bài trùng MBA-CEO ở Bạch Cung. Bởi vì đó là những chuyện cũ và cho đến nay hai ông có làm điều gì phạm đến Hiến Pháp đâu mà sợ. Trong khi vụ tham ô trong giới lãnh đạo công ty tổ hợp bùng nổ, người ta thấy ông Cheney có vẻ kín tiếng, không thấy ông nhẩy vào trận. Nhưng Tổng Thống Bush đã đứng lên gióng trống phất cờ đánh "lãnh đạo kinh doanh tham ô gian lận" trước khi quá muộn. Dù vậy ông vẫn không theo kịp Quốc hội. Tuần này sau khi Thượng Viện Mỹ với Dân Chủ nắm đa số biểu quyết nhất trí chấp thuận một dự luật trừng phạt nặng những tay giám đốc doanh nghiệp tham ô gian lận, Hạ Viện với đa số Cộng Hòa lại biểu quyết một dự luật gắt gao hơn dự luật của Thượng Viện. Thượng viện đòi phạt tù 10 năm, Hạ Viện đòi phạt tù 25 năm. Hai viện phối hợp với nhau để có một dự luật chung đệ lên Tổng Thống ký và ban hành.
Truyền thống chữ "môn" kinh hoàng ở Mỹ đã có từ vụ "Watergate", ta dịch là Thủy môn. Đúng 30 năm trước, những tay nghe lén của đảng Cộng Hòa đã xâm nhập tòa nhà Watergate của đảng Dân Chủ. Hành động này là phạm pháp vào cỡ nhỏ, nhưng nó thành lớn khi chính Tổng Thống Nixon đã cố ý dùng quyền lực ém nhẹm để bao che tội phạm. Một vị Tổng Thống cản trở công lý là chuyện rất nghiêm trọng vì đó là vi phạm Hiến pháp. Năm 1974, Tổng Thống Nixon đã bị Quốc hội Mỹ truất phế. Từ đó chữ "môn" (gate) được dính liền với những vụ bê bối trên cấp cao của giới lãnh đạo chính quyền và doanh nghiệp. Chúng ta đã thấy "Irangate" dưới thời Tổng Thống Reagan thập niên 80 trong vụ án Iran-Contra. Rồi sau đó các vụ bê bối cỡ nhỏ cũng bị dính chữ "gate" như "Totegate" liên quan đến một hệ thống đánh cá ngựa; "Motorgate" vụ gian lận về tiền bảo hiểm xe hơi; "Cattlegate" liên quan đến cuộc điều tra về thực phẩm cho bò ở Michigan, kế đến "Travelgate" mấy năm trước làm một số viên chức Bạch Cung bay chức. Nhưng nổi đình đám nhất vẫn là cái cửa của nàng Monica (Monicagate) Tổng Thống Bill Clinton đã dính vào trong những năm 90 khiến ông suýt bay chức. Có lẽ cửa này cũng nhỏ nên vị anh hùng Clinton đã qua được ải.
Bây giờ giữa lúc thế giới tổ hợp Mỹ đang lên cơn sốt về nạn tham ô gian lận của mấy ông lãnh đạo kinh doanh, chữ "môn" quái đản lại xuất hiện. Một ông nhà báo Mỹ đã đúc ra một cửa mới gọi là "Harkengate". Harken là tên nột công ty năng lượng ở Texas mà trước đây Tổng Thống George W. Bush đã làm việc trong ban Giám đốc từ năm 1986 đến năm 1993. Nay người ta nhắc nhở ông Bush là vị Tổng Thống đầu tiên ở Mỹ có bằng cấp MBA Cử nhân Kinh doanh. Báo chí Mỹ đã khui ra các vụ Giám đốc Bush vay tiền của Harken và vụ ông bán cổ phiếu Harken của riêng ông trước khi cổ phiếu này sụt giá. Ngoài vụ Hắc-kên-môn, ông Phó của Bush là Dick Cheney cũng bị dính vào một chữ "môn" khác khi ông làm CEO cho công ty Halliburton từ năm 1995 cho đến tháng 8 năm 2000 khi ông ra đứng chung danh sách ứng cử với ông Bush. Tổ chức Judicial Watch đã nhân danh một vài cổ đông của Halliburton kiện bồi thường dân sự với lời tố cáo ông Cheney đã lừa gạt họ khi "bơm" tiền lời giả tạo của công ty này. Nên nhớ Judicial Watch cũng là tổ chức đã dẫn lối cho Paula Jones kiện Tổng Thống Clinton và đòi bồi thường, để đưa đến vụ bể mánh mối tình thâm cung trắng của ông Clinton với nàng Monica.
Nhưng có lẽ chữ "môn" của năm 2002 cũng vào loại nhỏ, không làm nguy hiểm đến chức vụ của cặp bài trùng MBA-CEO ở Bạch Cung. Bởi vì đó là những chuyện cũ và cho đến nay hai ông có làm điều gì phạm đến Hiến Pháp đâu mà sợ. Trong khi vụ tham ô trong giới lãnh đạo công ty tổ hợp bùng nổ, người ta thấy ông Cheney có vẻ kín tiếng, không thấy ông nhẩy vào trận. Nhưng Tổng Thống Bush đã đứng lên gióng trống phất cờ đánh "lãnh đạo kinh doanh tham ô gian lận" trước khi quá muộn. Dù vậy ông vẫn không theo kịp Quốc hội. Tuần này sau khi Thượng Viện Mỹ với Dân Chủ nắm đa số biểu quyết nhất trí chấp thuận một dự luật trừng phạt nặng những tay giám đốc doanh nghiệp tham ô gian lận, Hạ Viện với đa số Cộng Hòa lại biểu quyết một dự luật gắt gao hơn dự luật của Thượng Viện. Thượng viện đòi phạt tù 10 năm, Hạ Viện đòi phạt tù 25 năm. Hai viện phối hợp với nhau để có một dự luật chung đệ lên Tổng Thống ký và ban hành.
Tổng Thống Bush tuy kém vế về cứng rắn hình phạt, nhưng ông cũng rắn rỏi thề trước: Hễ có đạo luật chung Lưỡng viên đưa tới là ông sẽ ký ngay không chút ngần ngại. Tuy nhiên ông vẫn chưa qua khỏi "Hắc-kên-môn". Khi ông Bush cương quyết đòi từ nay cấm các giám đốc vay tiền công ty - việc mà ông đã từng làm ở Harken - mấy ông báo chí mỉa mai: "Châm ngôn mới là hãy làm theo lời tôi nói bây giờ, đừng làm những gì như tôi đã làm trước đây". Đúng là ác khẩu. Những người quan sát bên ngoài chỉ có một lời khuyên nhẹ nhàng, cũng có thể coi là châm ngôn: "Làm gì thì làm chớ đừng có bao che, bưng bít con mắt người dân hay bịt mồm báo chí". Nên nhớ trong các họa chữ "môn", chỉ có chữ đầu tiên đã làm bay chức Tổng Thống Nixon vì ông bao che và ém nhẹm vụ nghe lén Watergate. Còn khi Tổng Thống Reagan gặp "Irangate" ông đã thoát khỏi, vì ông để mặc cho sự thật phanh phui, rút cuộc chỉ có mấy phụ tá lãnh án tù.
Tổng Thống Bush hiện nay chắc phải học được bài học. Chỉ có khổ là con "Hắc-kên" không chịu biến đi. Đảng Dân Chủ có thể thích chơi trò tra khảo bằng cách cho nước nhỏ trên đầu địch thủ từng giọt suốt ngày đêm. Và nếu không có vụ khủng bố nào lớn đại loại như vụ "nai-oăn-oăn" (9/11), con Hắc-kên có lẽ còn tiếp tục nhểu nước cho đến ngày bầu cử Tổng Thống năm 2004.
Gửi ý kiến của bạn
