Bản chất của chế độ Hà Nội hiện nay cũng là điều dễ gây tranh cãi giữa các nhà hoạt động nhân quyền và dân chủ Việt Nam. Hiển nhiên, đôi khi để cho gọn và thường là vì thói quen, chúng ta gọi họ là Cộng Sản Việt Nam. Họ cũng thoải mái nhận như thế, và vẫn còn gọi tổ chức của họ là Đảng Cộng Sản VN, và gọi chính sách của họ là "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa," một nhóm chữ nghe rổn rảng nhưng đầy mâu thuẫn, và họ cũng chả buồn tìm hiểu bao nhiêu phần trăm thị trường và bao nhiêu phần trăm XHCN. Nhưng đồng bào mình ở quê nhà không ưa xài nhiều chữ, chỉ ngắn gọn gọi các cán bộ nhà nước là "tư bản đỏ." Đỏ đây có lẽ không mang màu cờ gì hết, mà như dường chỉ rằng các nhà tư bản này bước lên con đường đẫm đầy máu của người lao động.
Nhưng chữ nghĩa cũng không quan trọng, nơi đây một chìa khóa có thể nghĩ tới để chuyển hóa chế độ tư bản rừng rú hung bạo hiện nay sang một hướng đi có lợi hơn cho đất nước, cho đồng bào, cho lý tưởng dân chủ hóa... là làm sao biến những tay cộng sản này trở thành các nhà tư bản mới. Có phải khi một trật tự kinh tế mới hình thành, tất nhiên một thể chế mới sẽ phải xuất hiện" Dĩ nhiên, không có nghĩa đơn giản là cứ ôm tiền giao cho họ, vì như thế vẫn chưa thể biến họ thành nhà tư bản nổi. Cứ xem như công ty LG của Nam Hàn tặng bạc triệu đô la cho Đỗ Mười thì biết, khi bể chuyện thì Mười bèn hiến tặng cho từ thiện 1 triệu đô la... xem như của đồng chí Tổng Bí Thư CSVN tặng lại. Không ai điều tra tiền đâu tới, cũng không thấy Đỗ Mười chuyển hóa thành một nhà tư bản xách cặp đi Singapore để họp, bàn kế phát triển công ty gì... mà vẫn chỉ thấy Mười lâu lâu lên TV, hung hăng kêu gọi tuổi trẻ gia nhập đảng để cai trị đất nước. Đơn giản lắm, không phải ôm tiền tặng cho bất kỳ ai cũng không có nghĩa là biến họ cho thành một nhà tư bản được.
Chỗ này cũng nên nhìn về hướng Trung Quốc, để xem hiện tượng tư bản hóa có thể xảy ra cho cán bộ hay không. Vì thực sự mô hình mở cửa kinh tế của VN vẫn là cóp-pi theo đàn anh phương Bắc. Điều cần dè dặt, cho dù Hoa Lục hiện nay đang có vài triệu nhà tư bản đi nữa, thì đây vẫn đang là chế độ độc đảng độc tài - nghĩa là cho dù đất nước Trung Quốc đang biến đổi mọi thứ đi nữa, thì vẫn còn 1 cái cằn cỗi chưa biến đổi, và không chịu biến đổi, đó là đảng CS Trung Quốc... một hiện tượng cũng đang dần dần hiển lộ ở VN.
Đảng CSTQ chỉ có 10% dân số người thành niên Hoa Lục, vẫn còn tự cho mình là "chủ nghĩa Marx với đặc tính Trung Quốc." Ưu tiên cao nhất của đảng này là ổn định bằng mọi giá, và chỉ duy một lần ưu tiên này bị thách thức tận gốc rễ, không phải là chuyện tranh quyền trên cấp cao mà lại là làn sóng dân chủ của sinh viên với những cuộc biểu tình ở Thiên An Môn năm 1989. Đặng Tiểu Bình là người có công mở cửa Trung Quốc với câu nói bất hủ, "mèo trắng mèo đen gì cũng được, miễn bắt chuột là được..." Thế là Bắc Kinh dần dần cho lập nền kinh tế thị trường Tây Phương với các nhà cầm quyền cộng sản, với nhắn nhủ rất cụ thể cho dân Hoa Lục: quý vị cứ làm giàu, nhưng quý vị phải để chúng tôi cai trị.
Sự kết hợp kỳ dị này, bên cạnh việc tăng tốc kinh tế, hóa ra lại có mối lợi thật lớn: người dân bình thường không còn quan tâm gì chính trị nữa, ai cũng lo đổ xô kiếm tiền... và thấy thế là đủ. Phó Thủ Tướng Zhang Zhijun kể về thời đó, "Chúng ta cho dân chúng sự thịnh vượng và dân mang ơn chúng ta."
Nhưng hiển nhiên, dân [làm giàu được] khi mang ơn đảng một phần, thì cán bộ mang ơn đảng trăm phần. Hết rồi cái thời mặc áo đại cán 4 túi, lúc nào cũng lo dòm ngó xem nhà hàng xóm ăn gà hay ăn rau để báo cáo đảng bộ... Khi dân có một cơ hội làm giàu, thì là cán bộ có trăm lần cơ hội. Nghĩa là ngày xưa, cán bộ lo xoay sở bồi dưỡng cho đỡ đói, thì bây giờ chỉ bận rộn tìm mánh để "tư bản hóa."
Vấn đề còn tồn tại là, ý thức hệ cộng sản lỗi thời rồi. Y hệt như bộ xương khủng long vậy. Có nghĩa là tính thích đáng của đảng CSTQ. Đó chính là lý do Đảng CSTQ phải sửa đổi điều lệ đảng để đón nhận một thế hệ doanh gia gia nhập đảng. Lý thuyết này do Giang Trạch Dân đưa ra, gọi là Tam Biểu, hay Tam Đại Biểu. Nguy hiểm cho đảng chỉ còn là, một thời thẻ đảng đem tới đặc quyền đặc lợi, còn bây giờ thì tiền có thể đem tới mọi thứ... và không phải đảng viên nào cũng chụp giựt được cơ hội hốt bạc. Về lâu dài, đây sẽ là một mâu thuẫn nội tại của Đảng CSTQ.
Một nan đề khác cũng là điều mà các nhà quan sát quốc tế thường quan tâm. Đó là sự hình thành một giai cấp trung lưu - một thế hệ mới có nhiều tiền hơn, có học vấn cao hơn, suy nghĩ cởi mở hơn. Chỗ này ông Nguyễn Cao Kỳ khi về VN ăn Tết có nói là VN sẽ thay đổi nếu tạo ra được một giai cấp trung lưu... Lý luận này sẽ không vững bao nhiêu cho nhu cầu của cuộc chiến nhân quyền và các quyền căn bản, bởi vì cứ nhìn xem vụ Thiên An Môn 1989 của Trung Quốc cũng thấy, rằng xe tăng súng đạn nhà cầm quyền không hề sợ giai cấp trung lưu nào hết. Vấn đề không nằm duy ở chỗ trung lưu, mà nằm chỗ ý thức nhu cầu dân chủ hóa - điều này cần sự mở rộng thông tin và khả năng học hỏi, điều mà công an Trung Quốc và CSVN đều xiết lại bằng mọi giá.
Nhưng Trung Quốc nếu có biến động có thể sẽ không vì giai cấp trung lưu, một thành phần sẽ rất dễ cầu an khi gắn bó với quyền lợi của chế độ, mà có thể sẽ vì mất quân bình xã hội, hoặc là nội loạn. Hiện thời, phân nửa tổng sản lượng quốc dân Trung Quốc tới từ 6 tỉnh ven biển. Miền Tây Trung Quốc thì lạc hậu và nghèo thê thảm. Có 130 triệu người thất nghiệp di cư trong Hoa Lục. Hồi năm ngoaí, tức năm 2003, các công ty quốc doanh đóng cửa đã đẩy thêm 10 triệu người vào chỗ thất nghiệp. Cần dè dặt, những con số này là thống kê chính thức, thực tế có thể tệ hại hơn nhiều. Chính Đảng CSTQ cũng nhận ra hiểm họa bất quân bình này. Chìa khóa chính phải là tạo ra việc làm cho dân, mới ổn định và mới chia sẻ tài sản quốc dân được. Chủ Tịch Hu Jintao và Thủ Tướng Wen Jiabao bèn kêu gọi cần có "xinsiwei", tức là "tân tư duy," nghĩa là phương pháp mới để giải quyết vấn đề.
Điều suy nghĩ cho những người hoạt động dân chủ hiện nay là, trong khi Đảng CSTQ với chính sách Tam Biểu muốn biến các nhà tư bản mới trở thành đảng viên, thì có cách nào để chúng ta làm ngược lại, nhằm biến các cán bộ CS trở thành các nhà tư bản thực sự (Điều mà chính phủ Đài Loan có vẻ như đã và đang làm, với sự hỗ trợ của tư bản Mỹ)... Và điều này thực sự có lợi cho cuộc chiến dân chủ hóa hiện nay không" Thực sự, chúng ta cũng làm không nổi như ý mình đâu. Nếu có làm, nghĩa là nếu có biến cán bộ CS thành nhà tư bản thì chỉ có chính phủ Mỹ với tiền rừng bạc biển mới phù phép nổi. Nhưng, có phải hiện tượng naỳ cũng đang xảy ra ở Việt Nam" Đây chính là điều cần theo dõi, vì cho dù VN chỉ là một góc nhỏ trên bàn cờ rộng lớn hơn của thế giới nhưng cũng sẽ buộc đi đồng bộ với toàn thế trận mới.
Nhưng chữ nghĩa cũng không quan trọng, nơi đây một chìa khóa có thể nghĩ tới để chuyển hóa chế độ tư bản rừng rú hung bạo hiện nay sang một hướng đi có lợi hơn cho đất nước, cho đồng bào, cho lý tưởng dân chủ hóa... là làm sao biến những tay cộng sản này trở thành các nhà tư bản mới. Có phải khi một trật tự kinh tế mới hình thành, tất nhiên một thể chế mới sẽ phải xuất hiện" Dĩ nhiên, không có nghĩa đơn giản là cứ ôm tiền giao cho họ, vì như thế vẫn chưa thể biến họ thành nhà tư bản nổi. Cứ xem như công ty LG của Nam Hàn tặng bạc triệu đô la cho Đỗ Mười thì biết, khi bể chuyện thì Mười bèn hiến tặng cho từ thiện 1 triệu đô la... xem như của đồng chí Tổng Bí Thư CSVN tặng lại. Không ai điều tra tiền đâu tới, cũng không thấy Đỗ Mười chuyển hóa thành một nhà tư bản xách cặp đi Singapore để họp, bàn kế phát triển công ty gì... mà vẫn chỉ thấy Mười lâu lâu lên TV, hung hăng kêu gọi tuổi trẻ gia nhập đảng để cai trị đất nước. Đơn giản lắm, không phải ôm tiền tặng cho bất kỳ ai cũng không có nghĩa là biến họ cho thành một nhà tư bản được.
Chỗ này cũng nên nhìn về hướng Trung Quốc, để xem hiện tượng tư bản hóa có thể xảy ra cho cán bộ hay không. Vì thực sự mô hình mở cửa kinh tế của VN vẫn là cóp-pi theo đàn anh phương Bắc. Điều cần dè dặt, cho dù Hoa Lục hiện nay đang có vài triệu nhà tư bản đi nữa, thì đây vẫn đang là chế độ độc đảng độc tài - nghĩa là cho dù đất nước Trung Quốc đang biến đổi mọi thứ đi nữa, thì vẫn còn 1 cái cằn cỗi chưa biến đổi, và không chịu biến đổi, đó là đảng CS Trung Quốc... một hiện tượng cũng đang dần dần hiển lộ ở VN.
Đảng CSTQ chỉ có 10% dân số người thành niên Hoa Lục, vẫn còn tự cho mình là "chủ nghĩa Marx với đặc tính Trung Quốc." Ưu tiên cao nhất của đảng này là ổn định bằng mọi giá, và chỉ duy một lần ưu tiên này bị thách thức tận gốc rễ, không phải là chuyện tranh quyền trên cấp cao mà lại là làn sóng dân chủ của sinh viên với những cuộc biểu tình ở Thiên An Môn năm 1989. Đặng Tiểu Bình là người có công mở cửa Trung Quốc với câu nói bất hủ, "mèo trắng mèo đen gì cũng được, miễn bắt chuột là được..." Thế là Bắc Kinh dần dần cho lập nền kinh tế thị trường Tây Phương với các nhà cầm quyền cộng sản, với nhắn nhủ rất cụ thể cho dân Hoa Lục: quý vị cứ làm giàu, nhưng quý vị phải để chúng tôi cai trị.
Sự kết hợp kỳ dị này, bên cạnh việc tăng tốc kinh tế, hóa ra lại có mối lợi thật lớn: người dân bình thường không còn quan tâm gì chính trị nữa, ai cũng lo đổ xô kiếm tiền... và thấy thế là đủ. Phó Thủ Tướng Zhang Zhijun kể về thời đó, "Chúng ta cho dân chúng sự thịnh vượng và dân mang ơn chúng ta."
Nhưng hiển nhiên, dân [làm giàu được] khi mang ơn đảng một phần, thì cán bộ mang ơn đảng trăm phần. Hết rồi cái thời mặc áo đại cán 4 túi, lúc nào cũng lo dòm ngó xem nhà hàng xóm ăn gà hay ăn rau để báo cáo đảng bộ... Khi dân có một cơ hội làm giàu, thì là cán bộ có trăm lần cơ hội. Nghĩa là ngày xưa, cán bộ lo xoay sở bồi dưỡng cho đỡ đói, thì bây giờ chỉ bận rộn tìm mánh để "tư bản hóa."
Vấn đề còn tồn tại là, ý thức hệ cộng sản lỗi thời rồi. Y hệt như bộ xương khủng long vậy. Có nghĩa là tính thích đáng của đảng CSTQ. Đó chính là lý do Đảng CSTQ phải sửa đổi điều lệ đảng để đón nhận một thế hệ doanh gia gia nhập đảng. Lý thuyết này do Giang Trạch Dân đưa ra, gọi là Tam Biểu, hay Tam Đại Biểu. Nguy hiểm cho đảng chỉ còn là, một thời thẻ đảng đem tới đặc quyền đặc lợi, còn bây giờ thì tiền có thể đem tới mọi thứ... và không phải đảng viên nào cũng chụp giựt được cơ hội hốt bạc. Về lâu dài, đây sẽ là một mâu thuẫn nội tại của Đảng CSTQ.
Một nan đề khác cũng là điều mà các nhà quan sát quốc tế thường quan tâm. Đó là sự hình thành một giai cấp trung lưu - một thế hệ mới có nhiều tiền hơn, có học vấn cao hơn, suy nghĩ cởi mở hơn. Chỗ này ông Nguyễn Cao Kỳ khi về VN ăn Tết có nói là VN sẽ thay đổi nếu tạo ra được một giai cấp trung lưu... Lý luận này sẽ không vững bao nhiêu cho nhu cầu của cuộc chiến nhân quyền và các quyền căn bản, bởi vì cứ nhìn xem vụ Thiên An Môn 1989 của Trung Quốc cũng thấy, rằng xe tăng súng đạn nhà cầm quyền không hề sợ giai cấp trung lưu nào hết. Vấn đề không nằm duy ở chỗ trung lưu, mà nằm chỗ ý thức nhu cầu dân chủ hóa - điều này cần sự mở rộng thông tin và khả năng học hỏi, điều mà công an Trung Quốc và CSVN đều xiết lại bằng mọi giá.
Nhưng Trung Quốc nếu có biến động có thể sẽ không vì giai cấp trung lưu, một thành phần sẽ rất dễ cầu an khi gắn bó với quyền lợi của chế độ, mà có thể sẽ vì mất quân bình xã hội, hoặc là nội loạn. Hiện thời, phân nửa tổng sản lượng quốc dân Trung Quốc tới từ 6 tỉnh ven biển. Miền Tây Trung Quốc thì lạc hậu và nghèo thê thảm. Có 130 triệu người thất nghiệp di cư trong Hoa Lục. Hồi năm ngoaí, tức năm 2003, các công ty quốc doanh đóng cửa đã đẩy thêm 10 triệu người vào chỗ thất nghiệp. Cần dè dặt, những con số này là thống kê chính thức, thực tế có thể tệ hại hơn nhiều. Chính Đảng CSTQ cũng nhận ra hiểm họa bất quân bình này. Chìa khóa chính phải là tạo ra việc làm cho dân, mới ổn định và mới chia sẻ tài sản quốc dân được. Chủ Tịch Hu Jintao và Thủ Tướng Wen Jiabao bèn kêu gọi cần có "xinsiwei", tức là "tân tư duy," nghĩa là phương pháp mới để giải quyết vấn đề.
Điều suy nghĩ cho những người hoạt động dân chủ hiện nay là, trong khi Đảng CSTQ với chính sách Tam Biểu muốn biến các nhà tư bản mới trở thành đảng viên, thì có cách nào để chúng ta làm ngược lại, nhằm biến các cán bộ CS trở thành các nhà tư bản thực sự (Điều mà chính phủ Đài Loan có vẻ như đã và đang làm, với sự hỗ trợ của tư bản Mỹ)... Và điều này thực sự có lợi cho cuộc chiến dân chủ hóa hiện nay không" Thực sự, chúng ta cũng làm không nổi như ý mình đâu. Nếu có làm, nghĩa là nếu có biến cán bộ CS thành nhà tư bản thì chỉ có chính phủ Mỹ với tiền rừng bạc biển mới phù phép nổi. Nhưng, có phải hiện tượng naỳ cũng đang xảy ra ở Việt Nam" Đây chính là điều cần theo dõi, vì cho dù VN chỉ là một góc nhỏ trên bàn cờ rộng lớn hơn của thế giới nhưng cũng sẽ buộc đi đồng bộ với toàn thế trận mới.
Gửi ý kiến của bạn
