Viết để kính trặng Má
Tay run lẩy bẩ một hồi rồi tôi cũng mở được khóa cổng. Nhìn đoàn người đằng đằng hung tợn, súng lên nòng, chân đi dép râu hay đi chân đất, tôi hối tiếc sao mình lại dám mở cửa, nhưng tiếc thì cũng dã muộn. Họ tràn vào sân, rồi tiến vào phòng khách. Mẹ già đau yếu lò dò bước ra nhìn run sợ, 4 đứa con từ 12 đến chưa đầy 2 tuổi lấm lét đứng bên cạnh bànhìn những người xa lạcó cái vẻ "aò aò như sôi."
"Tên ngụy quân nhà này ở đâu " Ra mau!"
Mẹ tôi khóc oà lên "Rể tôi đã tuân lệnh đi trình diện từ sớm mà bây giờ các ông bỏ nó ở đâu rồi lại đi kiếm nó" Hu hu hu…!" Bà té ngất xuống chiếc ghế dài, mấy đứa con tôi chạy lại ôm lấy bà gọi "Bà ngoại, bà ngoại, tỉnh dậy ngoại ơi…!
Trong cơn bấn loạn tôi chợt tỉnh người và hỏi xin cho phép coi lệnh xét nhà. Tôi nghĩ tổ tiên nhà đã phù hộ nên tự nhiên những người hùng hổ vào nhà tôi lại ngó nhau rồi có một tên cầm súng hất hàm ra lệnh cho cả bọn rút ra cửa. Tôi vội vàng đóng cửa nhà lại. Mẹ từ từ tỉnh lại. Chưa bao giờ tôi thấy lạc lõng như vậy, lạc lõng trong một xã hội hoàn toàn xa lạ không có an ninh trật tự gì cả với bao nỗi đe doạ khủng khiếp không ngờ trước được.
Hai ngày sau chị H đến nhà tôi báo tin "các ông ấy đã được chở đi hết rồi, có người nói đoàn xe đi về hướng Long Thành, Long Khánh."
Chị H hỏi tôi sao tôi có vẻ lơ là với tin tức chị báo, tôi ngập ngừng nói dối tôi bị bệnh hôm trước nên người hơi lừ nhừ, xin chị bỏ qua cho. Từ đó chị H ít thích đến gặp tôi vì thấy tôi thiếu nhuệ khí , có vẻ thụ động chờ thời.
*
Thành phố Saigon sau đợt trình diện học tập cho "ngụy quân ngụy quyền cao cấp" thì đến lệnh trình diện cho quân đội cũ các cấp úy, cấp hạ sĩ quan, học ngắn hạn cho binh lính. Cả Saigon đi "học tập." Sau đó đến giới buôn bán chịu hoạn nạn, nào đấu tranh diệt tư sản ngoại bản, nào cải tạo công thương nghiệp, tiểu thương tiểu chủ, đến các tiệm buôn bán hàng tạp hóa tương chao trong xóm cũng bị kiểm kê.
Sống trong cảnh ngày ngày gặp những "đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi" người Saigon sợ hãi len lén rủ nhau đi vượt biên, bảo nhau tượng Đức thánh Trần ở Bến Bạch Đằng đưa tay chỉ ra phía sông có nghĩa là chỉ đường ra khơi và phải có Bác tức có tiền mới ra đi lén lút được. Đi vượt biên bị bắt thì phạm tội phản quốc, bị bỏ tù.
Đổi tiền đợt đầu, 500 đồng hình Đức Thánh Trần Hưng Đạo đổi ra 1 đồng mới, mỗi hộ chỉ được đổi 200 đồng mới. Dân Saigon sau đợt đổi tiền vẫn còn tiền, nhà nhà chưa được nghèo bình đẳng như nhau nên lâu lâu lại có đợt đổi tiền nữa. Lương thực thực phẩm nhu yếu phẩm đều được phân phối theo đầu người có đăng ký hộ khẩu thành phố, rồi phân phối theo chế độ cho cán bộ công nhân viên nhà nước. Nhà nhà xếp hàng dài dài mua gạo mục, khoai sùng , bo bo cứng ngắc. Ngày xưa bà mẹ ghẻ chỉ trộn lẫn lúa và gạo cho nàng Tấm lựa, ngày nay dân Saigon phải lựa thóc, lựa sạn, lựa bông cỏ, lựa những con sâu gạo mập ú béo tròn ra khỏi phần gạo nhà nước bán, lựa gạo tháng này qua tháng khác sức lao động bỏ ra gấp bội so với cô Tấm ngày xưa.
Người dân có sức lao động dư thừa vậy thì nên đi lao động xây dựng vùng kinh tế mới, nhà nước nhận xét và khuyến khích. " Có sức người sỏi đá cũng thành cơm" Đất khô cằn thì phải làm thủy lợi, "Con kênh ta đào có anh và có em", không có người khỏe thì phải có tiền mướn người đi làm thủy lợi, đi lao động dùm. "Lao động là vinh quang", đâu đâu cũng thấy treo khẩu hiệu như vậy. Mọi người phải vào đoàn thể học tập. Bô lão, phụ nữ, bà con trong tổ dân phố, sinh viên học sinh, nhi đồng đều có hội họp. Nhà nhà và người người đi họp. Bị quay cuồng trong bộ máy sàng lọc của chính quyền mới, bề ngoài nhiều gia đình có vẻ không còn sức nghĩ tới những người thân đang ở trong trại cải tạo, nhưng thật ra vết thương chỉ có vẻ hàn trên da chứ bên trong vẫn đau đớn không lành.
Mấy năm sau, người trong trại cải tạo mới được tiếp hơi. Tôi nhận được thư chồng đóng mộc bưu điện ở Yên Bái. Lâu lâu chàng lại được phép gởi cái phiếu quà thăm nuôi về cho gia đình, cái phiếu nhỏ xíu chưa đến nưả bàn tay in trên giấy vàng khè lúc đầu phải đợi người thân gởi về ở nhà mới gởi qùa ra được, về sau mua chợ đen lén lút ở ngoài bưu điện Saigon, mua mấy phiếu cũng có, kỹ thuật in và loại giấy giống như phiếu thiệt.
(còn tiếp)
Karen N. Nguyễn là trưởng nữ một gia đình H.O., tác giả đã được tặng giải thưởng bán kết Viết Về Nước Mỹ năm thứ tư (2003-2004). Cô hiện là một dược sĩ làm việc tại Virginia. Nhân dịp kỷ niệm 30 năm Tháng Tư 1975-2005, cô vừa hoàn tất loạt truyện kể đặc biệt sau đây về một thời không thể quên của những gia đình H.O.. Loạt bài đăng nhiều kỳ.
Phân I: Chia ly.
Chỉ hơn một tháng sau ngày Saigon xụp đổ, tháng 6 năm 1975 chế độ quân quản ban bố lệnh tập trung học tập cải tạo, người đi học mang theo đồ dùng mọi thứ kể cả đồ lạnh, để tiêu xài trong một tháng đi đường, vâng, đọc kỹ có chữ đi đường trong thông cáo, phải tuân theo hành lệnh kỳ hạn trong 3 ngày từ lúc công bố.
Một số người tinh thông bấm độn, đoán số rỉ tai tôi nói đừng để người thân "vướng bận thê noa", hãy hối thúc chồng tôi đi trình diện ngày thứ sáu 13 tháng 6 năm 1975, ngày ấy rơi vào ngày mùng 5 âm lịch tháng nào thì tôi quên mất rồi, đi ngày xấu ấy sẽ tránh được nhiều tai ương hoạn nạn.
Chiều tối hôm đó, chồng tôi cùng đi trình diện với anh H., bạn cùng binh chủng, cùng cấp bậc, cùng có 4 đưá con như chúng tôi, nhà ở Bà Chiểu, Gia định. Anh H. đi bộ mang ba lô qua nhà tôi bên Tân Định để cùng chồng tôi đi trình diện tại điạ điểm tập trung là Đại học xá Minh Mạng ở trên ngã bảy chợ lớn.
Hai người bạn cùng đi du học ở Pháp, cùng phục vụ trong một binh chủng, cùng ở một đơn vị chỉ huy, cùng ở Saìgòn, được 2 người vợ tiễn đưa hai kiểu khắc nhau. Chị H., dũng cảm, kiên quyết, mặc quần đen áo bà ba trắng đi xe đạp sườn ngang (xe của anh hay của con trai anh"), nói là chị sẽ ngủ nhờ ở nhà một người bạn có tiệm buôn đồ gỗ ở ngã bảy gần cổng Đại Học Xá Minh Mạng để tiễn chồng. Còn tôi , ngược lại, yếu đuối, hay khóc lóc, được chồng dặn dò theo lối cổ điển:
"Em ơi, em ở lại nhà, em ơi..."
Không có vườn dâu em đốn , mà có mẹ già và các con thơ dại em trông… Đầu óc tôi nặng chĩu ảnh hưởng của sách tố cộng đọc thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm thời đệ nhất cộng hoà. Lúc còn là sinh viên, tôi đã đọc ngấu nghiến những quyển sách như "Chúng tôi muốn sống", và tôi vẫn còn nhớ rành rành cuốn "Ba người con gái của Lương phu nhân" của văn hào Pearl Buck. Tôi tiễn chồng ra cửa khóc và thốt lời vĩnh biệt chàng với quyết tâm "em phải sống!" Sống để lo cho mẹ đã trên 70 tuổi, để lo cho đàn con thơ 4 đưá mà đưá lớn nhất chỉ mới có 12 tuổi và đứa nhỏ nhất chỉ mới biết đi chập chững bi bô gọi "ba, ba…"
Ra đến cửa, cái ba lô hành trang chứa mền, mùng , quần áo, đồ dùng, và cả một cái chiếu nhỏ nặng trĩu trên lưng, chàng quay lại dặn tôi: "Nhà mình đơn chiếc, em nhớ chăm sóc mẹ và lo nuôi dạy các con, chắc lâu lắm may ra còn sống sót thì anh sẽ được về! Em nhơ tối thả hai con chó ra sân cho tụi nó giữ nhà. Đừng lo gì cho anh cả. Nhớ khoá chặt cửa trong và cửa rào."
Trong ánh chiều tà, tôi và mấy đưá con đứng nhìn theo dáng chồng tôi và anh H đi xa dần, chị H dắt chiếc xe đạp đi phía sau. Bóng tối ập xuốngnhư một tấm màn đen nặng nề, đầy đe doạ. Tôi nhìn hình bóng chồng tôi nhỏ dần, nhỏ dần rồi mất hẳn ở đầu ngõ, nước mắt dằn xuống không chảy ra khóe mắt mà chảy ngược vào lòng đau nhói, không muốn nghĩ rằng đây là lần cuối cùng được nhìn thấy người thương.
Chàng đi… Tối hôm đó, vào khoảng 1 giờ khuya, mọi người đang yên giấc thì bỗng có tiếng chó sủa vang, có tiếng thét hung tơnï như tiếng cướp ở ngoài cửa: "Mở cửa! Mở cửa! Không mở sẽ bắn bỏ!" Tiếng đập cửa bằng vật cứng vào cửa hàng rào sắt tưởng như sắp sập cửa đến nơi: "Rầm! Rầm!"
Tôi bước xuống gường, tỉnh táo nhưng hai chân tự nhiên sụm xuống, có lẽ vì trong đời chưa bao giờ bị đe doạ đến như vậy. Tôi vén màn cửa sổ trên lầu ngó ra cổng thấy lố nhố rất đông người, vô số nòng súng AK lấp lánh dưới ánh đèn vàng của đèn đường và của ngọn đèn nhỏ trước cổng nhà.
Sao bất tuân không chịu mở cửa" Có tiếng người gằn giọng hỏi tôi khi tôi bước ra cửa.
Thưa giưã đêm, chó suả tôi tưởng trộm, sợ không dám ra.
Tay run lẩy bẩ một hồi rồi tôi cũng mở được khóa cổng. Nhìn đoàn người đằng đằng hung tợn, súng lên nòng, chân đi dép râu hay đi chân đất, tôi hối tiếc sao mình lại dám mở cửa, nhưng tiếc thì cũng dã muộn. Họ tràn vào sân, rồi tiến vào phòng khách. Mẹ già đau yếu lò dò bước ra nhìn run sợ, 4 đứa con từ 12 đến chưa đầy 2 tuổi lấm lét đứng bên cạnh bànhìn những người xa lạcó cái vẻ "aò aò như sôi."
"Tên ngụy quân nhà này ở đâu " Ra mau!"
Mẹ tôi khóc oà lên "Rể tôi đã tuân lệnh đi trình diện từ sớm mà bây giờ các ông bỏ nó ở đâu rồi lại đi kiếm nó" Hu hu hu…!" Bà té ngất xuống chiếc ghế dài, mấy đứa con tôi chạy lại ôm lấy bà gọi "Bà ngoại, bà ngoại, tỉnh dậy ngoại ơi…!
Trong cơn bấn loạn tôi chợt tỉnh người và hỏi xin cho phép coi lệnh xét nhà. Tôi nghĩ tổ tiên nhà đã phù hộ nên tự nhiên những người hùng hổ vào nhà tôi lại ngó nhau rồi có một tên cầm súng hất hàm ra lệnh cho cả bọn rút ra cửa. Tôi vội vàng đóng cửa nhà lại. Mẹ từ từ tỉnh lại. Chưa bao giờ tôi thấy lạc lõng như vậy, lạc lõng trong một xã hội hoàn toàn xa lạ không có an ninh trật tự gì cả với bao nỗi đe doạ khủng khiếp không ngờ trước được.
Hai ngày sau chị H đến nhà tôi báo tin "các ông ấy đã được chở đi hết rồi, có người nói đoàn xe đi về hướng Long Thành, Long Khánh."
Chị H hỏi tôi sao tôi có vẻ lơ là với tin tức chị báo, tôi ngập ngừng nói dối tôi bị bệnh hôm trước nên người hơi lừ nhừ, xin chị bỏ qua cho. Từ đó chị H ít thích đến gặp tôi vì thấy tôi thiếu nhuệ khí , có vẻ thụ động chờ thời.
*
Thành phố Saigon sau đợt trình diện học tập cho "ngụy quân ngụy quyền cao cấp" thì đến lệnh trình diện cho quân đội cũ các cấp úy, cấp hạ sĩ quan, học ngắn hạn cho binh lính. Cả Saigon đi "học tập." Sau đó đến giới buôn bán chịu hoạn nạn, nào đấu tranh diệt tư sản ngoại bản, nào cải tạo công thương nghiệp, tiểu thương tiểu chủ, đến các tiệm buôn bán hàng tạp hóa tương chao trong xóm cũng bị kiểm kê.
Sống trong cảnh ngày ngày gặp những "đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi" người Saigon sợ hãi len lén rủ nhau đi vượt biên, bảo nhau tượng Đức thánh Trần ở Bến Bạch Đằng đưa tay chỉ ra phía sông có nghĩa là chỉ đường ra khơi và phải có Bác tức có tiền mới ra đi lén lút được. Đi vượt biên bị bắt thì phạm tội phản quốc, bị bỏ tù.
Đổi tiền đợt đầu, 500 đồng hình Đức Thánh Trần Hưng Đạo đổi ra 1 đồng mới, mỗi hộ chỉ được đổi 200 đồng mới. Dân Saigon sau đợt đổi tiền vẫn còn tiền, nhà nhà chưa được nghèo bình đẳng như nhau nên lâu lâu lại có đợt đổi tiền nữa. Lương thực thực phẩm nhu yếu phẩm đều được phân phối theo đầu người có đăng ký hộ khẩu thành phố, rồi phân phối theo chế độ cho cán bộ công nhân viên nhà nước. Nhà nhà xếp hàng dài dài mua gạo mục, khoai sùng , bo bo cứng ngắc. Ngày xưa bà mẹ ghẻ chỉ trộn lẫn lúa và gạo cho nàng Tấm lựa, ngày nay dân Saigon phải lựa thóc, lựa sạn, lựa bông cỏ, lựa những con sâu gạo mập ú béo tròn ra khỏi phần gạo nhà nước bán, lựa gạo tháng này qua tháng khác sức lao động bỏ ra gấp bội so với cô Tấm ngày xưa.
Người dân có sức lao động dư thừa vậy thì nên đi lao động xây dựng vùng kinh tế mới, nhà nước nhận xét và khuyến khích. " Có sức người sỏi đá cũng thành cơm" Đất khô cằn thì phải làm thủy lợi, "Con kênh ta đào có anh và có em", không có người khỏe thì phải có tiền mướn người đi làm thủy lợi, đi lao động dùm. "Lao động là vinh quang", đâu đâu cũng thấy treo khẩu hiệu như vậy. Mọi người phải vào đoàn thể học tập. Bô lão, phụ nữ, bà con trong tổ dân phố, sinh viên học sinh, nhi đồng đều có hội họp. Nhà nhà và người người đi họp. Bị quay cuồng trong bộ máy sàng lọc của chính quyền mới, bề ngoài nhiều gia đình có vẻ không còn sức nghĩ tới những người thân đang ở trong trại cải tạo, nhưng thật ra vết thương chỉ có vẻ hàn trên da chứ bên trong vẫn đau đớn không lành.
Mấy năm sau, người trong trại cải tạo mới được tiếp hơi. Tôi nhận được thư chồng đóng mộc bưu điện ở Yên Bái. Lâu lâu chàng lại được phép gởi cái phiếu quà thăm nuôi về cho gia đình, cái phiếu nhỏ xíu chưa đến nưả bàn tay in trên giấy vàng khè lúc đầu phải đợi người thân gởi về ở nhà mới gởi qùa ra được, về sau mua chợ đen lén lút ở ngoài bưu điện Saigon, mua mấy phiếu cũng có, kỹ thuật in và loại giấy giống như phiếu thiệt.
(còn tiếp)
Gửi ý kiến của bạn
