Tân Vạn Lý Trường Thành

Nhưng thôi, bạn cũng hài lòng vì diễn tiến hòa bình bao giờ cũng đi chậm. Ít nhất thì cũng đỡ hơn là thời chưa có Internet. Bạn chợt có lúc cũng nghĩ rằng, các công ty nhu liệu và cương liệu điện toán Hoa Kỳ thế nào cũng được Sở Tình Báo Mỹ CIA đặt hàng, để tìm thêm phương tiện cho các nhà hoạt động dân chủ có thể nhảy qua tường lửa. Chuyện bí mật nào thì không rõ, nhưng đứng về mặt kỹ thuật, thực ra, nhiều công ty Hoa Kỳ lại đang ra sức giúp các chế độ hung hiểm dựng rào thông tin chặt chẽ hơn, theo dõi dân chúng kỹ lưỡng hơn...

Để hiểu tình hình Việt Nam, hay nhất là nên nhìn qua đàn anh Trung Quốc, nơi được các lãnh tụ Hà Nội ngước nhìn, xem như Thái Sơn Bắc Đẩu.
Như trường hợp Bắc Kinh, hai bài viết trong tuần qua, trên hai tờ báo Hoa Kỳ - tạp chí Journal of Law, Technology and Policy của Đại Học Illinois College of Law, bài viết của Jill R. Newbold, nhan đề "Aiding the Enemy: Imposing Liability on U.S. Corporations for Selling China Internet Tools to Restrict Human Rights" (Tiếp Tay Quân Thù: Các Hãng Mỹ Bán Trung Quốc Phương Tiện Internet Để Xiết Chặt Nhân Quyền Phải Chịu Trách Nhiệm); báo Wall Street Journal, bài của Charles Hutzler, nhan đề "China Finds New Ways To Restrict Access To the Internet" (Trung Quốc Tìm Ra Những Cách Mới Để Chận Bớt Internet) - cho thấy chính các công ty Mỹ đang giúp xiết chặt nhân quyền.

Vấn đề đơn giản của nền kinh tế thị trường: các công ty Mỹ lại còn phải giành đấu thầu để làm các công việc thất đức như thế.
Đó là Bức Tường Lửa Khổng Lồ Của Trung Quốc. Cũng hệt như Vạn Lý Trường Thành xây từ nhiều thế kỷ trước, mục tiêu Bức Tường Lửa là ngăn chận khách không mời từ thế giới bên ngoài. Chuyện đó ai cũng biết từ lâu rồi. Tuy nhiên, chuyện ít người biết lại là: chính các công ty Mỹ đang tranh nhau giúp Bắc Kinh dựng tường lửa - một hàng rào được nhà nước cộng sản này nói là để chận các trang sex, bài bạc và chính trị tế nhị...

Newbold, cũng là biên tập viên tạp chí JLTP, viết, "Các công ty Mỹ lớn, trong đó có Cisco Systems, Microsoft, Nortel Networks, Websense và Sun Microsystems, đều cùng đóng vai mau chóng trang bị cho Trung Quốc thiết bị kiểm duyệt. Bức tường lửa do Cisco dựng lên đã giúp nhà nước Bắc Kinh theo dõi, lọc lựa email; các dàn máy chủ proxy của Microsoft ngăn chận các trang web; hãng Nortel giúp Bắc Kinh theo dõi thói quen lên Internet của dân chúng; và hãng Websense giúp về kỹ thuật lọc và theo dõi. Dân chủ, như dường, đã lùi ra ghế sau, nhường chỗ cho lợi nhuận thị trường."

Chiến thuật buộc những người sử dụng Internet tại các tiệm cà phê Internet trình thẻ chứng minh thư nhân dân thực ra là Hà Nội học theo Bắc Kinh. Từ năm 2002, chính phủ Bắc Kinh đã buộc các tiệm cà phê Internet phải ghi danh tất cả mọi người dùng Internet và giữ bộ nhớ về các thông tin mà người dùng vào xem, và "Các chủ tiệm cũng phải gài nhu liệu để lọc hơn 500,000 trang nhà bị cấm."
Các nhu liệu này phức tạp tới nỗi, vào cuối năm 2002, đã có thể lọc từng đơn vị nhỏ "bit and byte" vào và ra một trang web hay một trương mục email để xem "nó có phù hợp các phương diện cụ thể đã thảo chương trước."

Mức độ tinh vi này được Newbold ghi như sau: "Những hạn chế mà các nhu liệu phức tạp này có thể ngăn cản các email chứa đựng các chữ nào đó, gây khó khăn cho việc tìm vào các trang web hải ngoại đang dùng đường truyền an toàn (secure connections, một loại nối mạng, không cho đọc lén...) và liên tục gây gián đoạn việc tìm kiếm các đề tài cụ thể xuyên qua công cụ tìm kiếm."

Nhận thấy kiểm duyệt hàng triệu trang web là điều quá lớn lao, Bắc Kinh còn kêu gọi các hãng ISP (các công ty dịch vụ nối mạng) phải ký một bản văn cam kết không sản xuất, đăng tải hay lưu hành thông tin "có thể gây nguy hiểm cho an ninh nhà nước và bất ổn xã hội" - và vi phạm sẽ mất giấy phép điều hành. Có bao nhiêu công ty Mỹ đã ký vào các bản cam kết này để được hoạt động tại Hoa Lục" Đơn giản, không ký thì không có giấy phép.

Newbold lý luận rằng chính luật này đã biến các hãng Mỹ trở thành đồng lõa để kiểm duyệt Internet cho Hoa Lục, "ném luôn các nguyên tắc tự do ngôn luận trên web và sự tiếp cận để mở cửa sổ thông tin."
Nếu các hãng ISP cùng từ chối thực hiện luật này, "Trung Quốc sẽ phải tìm các nhà đầu tư khác, và sẽ bị áp lực để xét lại các luật này. Nếu các công ty Mỹ tạo tiền lệ không chịu đồng lõa, các nước khác có thể theo gương, ép buộc Trung Quốc lựa chọn giữa hội nhập vào kinh tế toàn cầu hay là 'sự thuần lọc' thông tin trong biên giới lãnh thổ."

Newbold đề nghị quốc hội Mỹ áp lực các công ty Mỹ phải làm điều chính đáng, bằng cách nói rõ rằng tiếp cận thông tin qua Internet là một quyền phải có của công dân toàn cầu, "Hoa Kỳ cần kết thúc sự liên hệ với hệ thống tường lửa Trung Quốc bằng các buộc các công ty ISP và các hãng kỹ thuật chịu trách nhiệm" về việc tiếp tay Hoa Lục kiểm duyệt.

Theo Newbold, nếu Mỹ ra luật như thế, thì sẽ quân bình quan điểm nhân quyền mà không giẫm chân lên chủ quyền Trung Quốc. "Tự do ngôn luận và phát biểu trong Tu Chánh Aùn Thứ Nhất vẫn là truyền thống linh thiêng tại Hoa Kỳ. Ở mức tối thiểu, Hoa Kỳ nên bảo đảm rằng các cơ quan [chính phủ Mỹ], các công ty và công dân [Mỹ] không can thiệp vào các quyền này trên không gian Internet."

Trong khi đó, tờ Wall Street Journal lại ghi nhận rằng các nhà nghiên cứu tại các đại học Cambridge, Harvard và Toronto đã khám phá ra rằng Hoa Lục đang sử dụng 1 kỹ thuật lọc (filtering technology) để làm tê liệt 1 chức năng ưa chuộng của công cụ tìm kiếm Google. Chức năng có tên là "cache" này chụp ảnh lấy các trang web và cất vào các máy chủ Google - vốn đặt ngoaì lãnh thổ Trung Quốc - và từng là một cách phổ biến để người dân Trung Quốc vào xem các trang trong danh sách bị từng lửa ngăn chận.
Mặt khác, một cách riêng rẽ, một cuộc nghiên cứu tại Đại Học UC Berkeley tìm ra một danh sách các chữ bị cấm mà 1 công ty Hoa Lục gài vào nhu liệu để lọc các email và tin nhắn giữa các máy điện toán và cellphone. Trong hơn 1,000 chữ cấm, là các chữ "dân chủ," "tình dục" và "Hu Jintao" (Hồ Cẩm Đào, tên chủ tịch Trung Quốc).

Jonathan Zittrain tại Harvard Law School giải thích, "Họ đang xài nhiều phương pháp [kiểm duyệt]. Không chỉ 1 phương pháp."
Điều nhức nhối của các khám phá này là câu hỏi: có phải Bắc Kinh đã làm tê liệt được chức năng "cache" của Google, hay là chính công ty có bản doanh ở California này đã tự khóa chức năng này để được chen chân vào kinh doanh trên thị trường khổng lồ của Hoa Lục, theo nhiều chuyên gia ngờ vực" Nhóm nghiên cứu của Zittrain đưa kết quả khảo sát là sự ngăn cản "cache" xuất phát từ nội địa Trung Quốc, chứ Google chưa tệ tới nổi tự khóa các máy chủ như thế. Câu chuyện tới đây lại là, có phải kỹ sư Mỹ làm việc ở Trung Quốc giúp khóa chức năng “cache” hay không" Rồi cũng không ai biết sự thật ra sao, vì đánh tê liệt chức năng này cũng không dễ.

Dưới đây là một số trong nhóm hơn 1,000 chữ bị tường lửa Hoa Lục lọc ra để cản: "Dân chủ, Ky tô giáo, pháp luân công, Nhân quyền, Đa đảng, Chống tham nhũng, giáo hội bí mật, lật đổ, bán dâm, nổi dậy, Hồ Cẩm Đào, Sex, Độc lập Đài Loan, Thiên An Môn, Phản bội."

Không biết vì sao tên của lãnh tụ "Hồ Cẩm Đào" cũng nguy hiểm như chữ "Sex."
Vậy còn Bức Tường Lửa Việt Nam mình ra sao" Chưa thâý bản nghiên cứu quy mô nào của các đại học Mỹ về đề tài này. Cũng không rõ danh sách chữ cấm của VN có các chữ "Nông Đức Mạnh, Trần Đức Lương, Phan Văn Khải" hay không; cũng chưa biết có phải Tổng Cục 2 là nơi soạn danh sách này hay không. Cần nhắc, Tổng Cục 2 là nơi đã chụp mũ hầu hết ủy viên chính trị CSVN là gián điệp CIA.

• Trí Thức Muốn Đa Đảng...
• Thề Thốt Với Quý Bà
• Ai Cập: Lính Tấn Công Dẹp Lều Trại Người Biểu Tình
• Chuyện Ở Viện Dưỡng Lão The Virginian