Một xung đột ngoại giao đang xảy ra giữa Hoa kỳ và Trung Cộng. TC kiếm chuyện, gây ra trước, Mỹ trả đủa liền. Mỹ đang đương đầu với TC theo kiểu Tây Phương gọi là ‘mắt đổi mắt răng đổi răng’ và Đông Phương gọi là ‘ăn miếng trả miếng’.
Nguyên do chánh xuất phát từ TC. Tin BBC mô tả xung đột này bằng tựa một bài phân tích “Dân biểu Patrick Maloney: 'Bắc Kinh tìm cách bắt nạt Quốc hội' Mỹ”. Tin rằng, “Trung Quốc từ chối cấp Visa cho một phái đoàn quốc hội Hoa Kỳ. Một quan chức TQ nói với một nhân viên quốc hội rằng Visa sẽ chỉ được cấp nếu họ hủy bỏ một điểm dừng ở Đài Loan, theo tin Bloomberg.” Bloomberg đăng bài xã luận Beijing Tries to Bully Congress (Bắc Kinh cố bắt nạt Quốc hội) của Sean Patrick Maloney, đảng Dân chủ, dân biểu tiểu bang New York đăng trên Wall Street Journal hôm 13/10.
Vị Dân biểu này nhấn mạnh: “Trung Quốc đã có một hành động phi thường đầu tháng này khi từ chối cấp Visa cho một phái đoàn lưỡng đảng của Quốc hội Mỹ. Chúng tôi bị cấm không được vào nước này chỉ vì một lý do duy nhất là dự định đến thăm Đài Loan.'' Ông Dân biểu Maloney cho biết ''các quan chức Trung Quốc nhiều lần nói với nhân viên của tôi rằng nếu tôi hủy chuyến đi đến Đài Loan, tôi sẽ được cấp thị thực." Và Dân biểu này nhận định: ''Đây là hành động 'tống tiền bằng visa'', được thực hiện để ngăn truyền thống tương tác lâu đời của Quốc hội Hoa Kỳ với Đài Loan, điều đặc biệt quan trọng với giới hạn tự áp đặt của nhánh hành pháp đối với những chuyến công du.
Ý muốn này của vi dân biểu Dân Chủ này thuận hợp với khuynh hướng ủng hộ của chánh quyền của TT Trump. Chính Ô. Trump đã hơn một lần điện thoại trưc tiếp cho TT Thái Anh Văn của Đài Loan. TT Trump là vị tổng thông Mỹ duy nhứt cho dến bây giờ điện thoại thẳng với tổng Thống Đài loan kể từ khi Mỹ đoạn giao với Đài Loan sau khi bang giao với TC. TC phản đối, than phiền chánh quyền Trump, Mỹ chẳng những không ngưng mà còn có nhiều hành động thân thiện hơn nữa với Đài Loan.
Như Mỹ cho TT Thái Anh Văn chẳng những được quá cảnh qua đêm ở Mỹ không phai một lần mà mấy lần, Bà còn có thể gặp dân biểu, nghị sĩ Mỹ và thăm viếng đồng bào Trung Hoa ở thành phố Los Angeles. Quốc Hội Mỹ đồng ý cho Bộ Ngoại Giao bán vũ khí tiên tiến cho Đài Loan cả chục tỷ Mỹ Kim và khuyến cáo Hành Pháp cho nhiều giới chức tới lui Đài Loan. Quân Lực Mỹ đã hơn một lần cho tàu chiến đi vào Eo Biên Đài Loan cách bờ biển TC không bao xa.
Sai lầm lớn của các quan chức ngoại giao của TC là do thói quen coi thường dân biểu của họ, tưởng đâu dân biểu nghị sĩ Mỹ cũng là những người chỉ làm cây kiểng như dân biểu TC cho Đảng CS, làm tay sai hợp thức hoá pháp lịnh của Đảng CS cho có vẻ nhân dân. Nên họ ngăn chận, không cấp visa cho phái đoàn dân biểu lưỡng đảng của Mỹ vào TC vì dân biểu Mỹ không chấp nhận yêu cầu của họ là từ bỏ dự định đến thăm Đài Loan.
Một đòi hỏi vô lý trên phương diện thực tế đối vớí phái đoàn dân biểu Mỹ. Dân biểu Mỹ có nhiều đường để đi đến Đài Loan, qua Nhựt, Hàn Quốc, VN. Nhưng trên phương diện ngoai giao, TC đã xâm phạm quyền đi lại của người Mỹ. Huống hồ đây là phái đoàn dân biểu Mỹ công du theo qui chế ngoại giao. TC ngăn cấm, đặt điều kiện phải đi hay không đến nước nào là vi phạm quyền ngoại giao của Mỹ.
Giới chức ngoại giao TC bị ảnh hưởng tuyên truyền của TC coi mình như Con Trời, chánh quyền TC là Thiên Triều. Cũng như mấy tên mật vụ TC quen làm cha dân TC, không cho thang cuốn nối vào máy bay cho TT Obama xuống, sau cùng Air Force One của Mỹ phải mở thang đuôi máy bay cho TT Obama xuống. May là gặp TT Obama quen chủ hoà, chịu thiệt đối với TC, chớ nêu gặp TT Trump Ông đã cho máy bay bay về Mỹ và có nhiều biện pháp trả đũa mạnh đối với TC.
Việc TC từ chối không cấp visa cho phái đoàn dân biểu Mỹ vào TC, chánh quyền Mỹ phản ứng hêt sức mạnh bạo và tai hại cho TC, bằng các biện pháp thiên la địa võng cô lập, kiểm soát ngành ngoại giao của TC.
Đài VOA của Mỹ cho biết Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 16/10 thông báo “Các nhà ngoại giao Trung Quốc tại Mỹ từ nay phải thông báo trước về bất cứ cuộc gặp gỡ nào với các quan chức cấp tiểu bang, địa phương và thành phố, cũng như tại các cơ sở giáo dục và nghiên cứu. Thông báo công khai lý do đó là chánh quyền Mỹ trả đũa TC. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố “Các giới chức Mỹ cho báo giới biết hành động này là một nỗ lực nhằm “thêm sự tương hỗ” vào cách thức mà các nhà ngoại giao Mỹ bị đối đãi ở Trung Quốc… “Hành động này đáp lại những gì chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đang làm nhằm hạn chế sự tương tác mà các nhà ngoại giao của chúng tôi có thể có ở Trung Quốc với các bên liên quan người Trung Quốc.”
Quan chức Mỹ nói trên cũng cho biết thêm các nhà ngoại giao Mỹ ở Trung Quốc không những phải thông báo cho chính phủ về các cuộc gặp gỡ mà họ dự định tổ chức với người dân và quan chức Trung Quốc, mà họ còn phải xin phép trước. “Điều mà chúng tôi đang cố gắng thực hiện ở đây là ... tiến gần hơn đến một tình huống tương hỗ, hy vọng với hiệu quả mong muốn cuối cùng là chính phủ Trung Quốc sẽ cho các nhà ngoại giao của chúng tôi ở Trung Quốc có được sự tiếp cận nhiều hơn,” quan chức Mỹ này nói.Phía Trung Quốc phải tự thông báo cho Bộ Ngoại giao Mỹ biết về các cuộc gặp gỡ của họ, vẫn theo nguồn tin vừa kể.
Các quan chức Mỹ không đề cập đến hậu quả đối với bất kỳ giới chức Trung Quốc nào không tuân thủ yêu cầu mới vốn có hiệu lực từ ngày 16/10.
Trên phương diện tổng thể, trong cuộc xung đột ngoại giao này, TC thua thiệt. Trước nhứt chưa bao giờ như bây giờ TC cần ngoại giao với Mỹ nhứt, để hoà đàm chiến tranh thương mại và chiến tranh viễn thông, tái lập quan hệ bình thường để TQ có thế mua những thiết bị tối cần thiết của Mỹ đã cấm.
TC sai lầm khi chỉ gây trở ngại không cấp visa cho phái đoàn Mỹ vào TQ vì không chấp nhận đòi hỏi của TC là phái đoàn Mỹ viếng Đài Loan. Một cản trở nhỏ không thực dụng của TC lại tạo lý do cho Mỹ tung ra cả một vòng kim cô thiên la địa võng kiểm soát chặt ngoại giao của TC.
Tiêu biểu đó là mọi gặp gỡ của Mỹ và TC ở Mỹ, từ chánh quyền liên bang, tiểu bang và địa phương, TC phải xin phép, giới chức Mỹ phải báo cáo cho Bộ ngoai giao Mỹ. Mọi tiếp xúc của ngoại giao Mỹ ở TC, giới chức Mỹ phải xin phép ngoại giao Mỹ trước và báo cáo cho Bộ.
Tiến trình ngoại giao của TC và của Mỹ không thể qua mắt Bộ Ngoai giao Mỹ mà con mắt chiếu yêu của BộNgoai Giao Mỹ là CIA. TC khó có thể đi đêm như trước đây. Biện pháp của Mỹ trả đũa trên phương diện kéo dài thơi gian và qua nhiều thủ tục báo cáo, xin phép, biện pháp này của Mỹ có thể coi là bước đầu của tình huống keo dài thủ tục, đóng băng ngoại giao giữa Washington và Bắc Kinh./.(VA)
Gửi ý kiến của bạn
