Người Mỹ thường ví Bộ Ngoại Giao Mỹ là Foggy Bottom tạm gọi là Cái Đáy Sương Mù -- không chỉ là một địa danh ở thủ đô Washington DC, nơi đặt trụ sở Bộ Ngoaị Giao Mỹ mà còn là một thực tế đầy hỏa mù biến chiêu của chính sách ngoại giao Hoa Kỳ.
Đã là sương thì mờ còn mù lại càng mờ hơn. Mà sương mù sa đọng xuống đáy thì còn khó thấy hơn nữa. Nhưng dù sao những lời tuyên bố hay đàm thoại của những viên chức ngoại giao như của những người cầm đầu Tòa Đại sứ Mỹ bên cạnh CS Hà nội và người đảm trách bộ phân Đông Nam Á sư vụ hay người đại diện Mỹ bên cạnh khối APEC dù nói bóng nói gió về vấn đề VN cũng đáng cho người Mỹ gốc Việt tìm hiểu vì vấn đề tư do, dân chủ, nhân quyền VN là điều người Mỹ gốc Việt rất thiết tha.
Ô. Phó Phụ Tá Ngoại Trưởng Hoa Kỳ đặc trách Đông Bộ Á Châu và Thái Bình Dương tại Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ở Hoa Thịnh Đốn kiêm đại diện Hoa Kỳ tại Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN) là Kenneth Faifax và Tổng Lãnh Sự Mỹ tại Sài Gòn, và bà Katia Bennet, đặc trách các vấn đề chính trị và nhân quyền tại Tòa Tổng Lãnh Sự, trong cuộc gặp gỡ Bác sĩ Nguyễn đan Quế, một nhà đấu tranh dân chủ trong nước, có tiết lộ một đôi điều. Đường lối của chính phủ Mỹ là dùng phát triển giao thương, gia tăng viện trợ, giáo dục, và trao đổi văn hóa xã hội để thúc đẩy cải thiện nhân quyền, dân chủ ở Việt Nam. Ông nhấn mạnh "nhân quyền vẫn là ưu tiên hàng đầu trong bang giao Mỹ Việt. Chúng tôi vẫn thường xuyên khuyến khích Việt Nam nới rộng tự do thông tin, chấp nhận cho các nhà bất đồng chính kiến phát biểu ý kiến của họ, cải cách hệ thống pháp luật, tôn trọng các luật lệ của Tổng Liên Đoàn Lao Động Quốc Tế về quyền của người lao động...Nhưng chúng tôi không chấp nhận dùng bạo lực (violence), và cũng không ủng hộ các hoạt động từ bên ngoài nhắm lật đổ nhà cầm quyền Việt Nam bằng vũ lực". Ông cũng lập đi lập lại là mọi thay đổi nếu có phải phát xuất từ trong nước, do nhân dân Việt Nam chủ xướng.
Liên quan dến việc Trung Cộng tiếp tục thi hành chính sách bành trướng như mới đây công khai sát nhập Hoàng Sa, Trường Sa, vào lãnh thổ của họ, Ông Phó Phụ Tá Ngoại Trưởng Marciel trả lời rằng chính sách của chính phủ Mỹ là trung lập, không đứng về bất cứ một quốc gia nào trong các cuộc tranh chấp như thế này.
Còn Ô. Jon Aloisi, Phó Đại Sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội, có nói theo bản tin của bản tin của Beth Hearn đăng trên trang nhà của hội đoàn dân chủ The Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO), địa chỉ http://www.unpo.org/article.php"id=7600, đôi điều nhận định liên quan đến nội tình của nhà cầm quyền CS Hà nội.
Ô Aloisi công nhận nhân quyền VN còn tệ hại, nhưng cũng nhấn mạnh về tốc độ và khả thể cho sự thay đổi. Nói về các vụ biểu tình mới đây về vấn đề đất nhà thờ bị tịch thu bởi chính phủ CSVN nhiều thập niên trước, Aloisi nói, "Tôi hài lòng thấy rằng người Công Giáo cảm thấy họ có thể tổ chức biểu tình để đòi lại đất. Đây là dấu hiệu tích cực của sự tiến hóa tên tầng lãnh đạo rằng đó là sự tích cực cho việc hoạt động."
Về phong trào người dân dùng Internet để vận động dân chủ, Ông nói một yếu tố để thay đổi ở VN là nhờ Internet. Chính phủ CSVN tìm cách kiểm soát và theo dõi hình thức bày tỏ ý kiến này, kể cả đòi phải đăng ký khi dùng cà phê Internet, nhưng các hạn chế "bị tràn ngập bởi làn sóng thần thông tin đang tràn vào đất nước rất trẻ và rất giàu chữ nghĩa này." Oạng phân tích rõ, "Nhưng đây vẫn là một quốc gia sẵn sàng dùng quyền bắt bất kỳ công dân nào, giam tù và ném luôn chìa khóa." Ông diễn giải lằn ranh họ vạch ra là khi ý kiến trở thành tổ chức. Aloisi nói, "Bạn có thể viết nhật ký mạng "Đảng CSVN tệ hại. Nhưng khi bạn có 1,000 người tụ họp và lập ra trang web www.dangCSVNtehai.comthì bạn sẽ gặp rắc rối liền."
Bên cạnh, các nhà hoạt động Internet, bất đồng chính kiến ở VN đủ thành phần vẫn liên tục bị bắt vì lý do chính trị. Giám Đốc Ủy Ban nói trên là Hans Hogrefe nói, ngay cả khi tù nhân chính trị được trả tự do, đôi khi vì áp lực quốc tế, họ vẫn bị kềm kẹp tệ hại về việc đi lại và sinh hoạt.
Về tham nhũng, Ô. Aloisi cũng nói là tham nhũng tràn ngập ở chính phủ CSVN, "Toàn bộ lãnh đạo CSVN đều dính vào các dây tham nhũng hệ thống. Cũng có vài người muốn giải quyết, nhưng họ không biết làm sao bởi vì tất cả họ đều là đồng lõa."
Nhưng Aloisi nói ông lạc quan vì khả năng cải tiến có thể được làm, nhất mạnh về sự quan trọng của áp lực quốc tế, "Gia nhập Hội Đồi Bảo An LHQ là một bước lớn lao. Chúng ta có thể dùng việc gia nhập này để giáo dục và thúc đẩy cho thay đổi [tại VN]."
Nhưng sẽ rất thiếu sót nếu không nhắc lại lời của chính Ông Đại sứ nói thẳng với cộng đồng người Mỹ gốc Việt điều mà một số người Mỹ gốc Việt đấu tranh choi tự do, dân chủ, nhân quyền gọi Ông là đang năm mơ ban ngày (day dreaming). Đại sứ Ông Đại sứ Mỹ, Michael Michalec trong một cuộc họp báo, đã nói: "Khoảng 20 năm nữa, 75% những người phục vụ trong chính quyền hay xí nghiệp ở VN, là được đào tạo tại Hoa Kỳ".
Người Mỹ gốc Việt hơn ai hết biết du sinh đa số là con cháu cán bộ đảng viên mới có phương tiện đi Mỹ học. Cán bộ đảng viên cho con em đi du học là chuẩn bị nơi chuyển tiền, người bảo lãnh nếu chế độ rủi có gì hay chẩn bị đội ngũ kế thừa cha anh nếu chế độ tồn tại. Số du học đi học Mỹ trở về quá thấp là một bằng chứng "mười người hết bảy còn ba, hết hai" ở Mỹ, "còn một" mới về VN.
Đại đa số người Mỹ gốc Việt sau 32 năm suy gẫm sự sụp đổ của VNCH vì quá để Mỹ xen vào chuyện phòng the của chánh quyền. Quyền lợi của Mỹ không hoàn toàn giống quyền lợi của quốc gia dân tộc Việt. Đường lối ngoại giao của Mỹ đối với CS Hà nội không phải là đường lối của cuộc đấu tranh của người dân Việt ở Bắc, ở Trung, ở Nam và ở hải ngoại. Dễ hiểu. Quốc gia dân tộc nào cũng có quyển lợi riêng. Không có gì đáng than phiền Mỹ trong vấn đề này.
Mỹ vì nguyên tắc ngoại giao không thể giúp một cuộc lật đổ nhà cầm quyền mà Mỹ có bang giao. Nhưng ngoại giao là một ngành của Hành Pháp, Mỹ còn có Lập Pháp, Quốc Hội là cơ quan quyền lực tối cao nữa. Mỹ không xen vào việc chống nhà cầm quyền mình có bang giao theo tập tục ngoại giao, nhưng khi người dân trong nước Mỹ có bang giao đứng lên thay đổi nhà cầm quyền, Mỹ cũng tỏ ra trung lập, và nếu cuộc cách mạng của người dân thành công thì Mỹ sẽ thừa nhận như thừa nhận chánh quyền Nga khi Liên xô sụp đổ.
Từ đó cho thấy thật là lạc hậu, vọng ngoại trong việc đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN nếu ngóng chờ coi Mỹ bật đèn xanh hay đỏ. Con đường đấu tranh của người dân VN, trong lẫn ngoài nước, là của người Việt, người Việt cứ tiến. Nếu khai thác được mâu thuẫn hay tạo được mâu thuẫn giữa Hà Nội- Washington, lợi cho cuộc đấu tranh được thì tốt. Bằng không chuyện của người Việt người việc cứ làm. Nội lực dân tộc Việt là điều cần và đủ và là điều kiện tiên quyết.
Đường ta, ta cứ tiến, ánh sáng tư do, dân chủ, nhân quyền VN, ta cứ thấp sáng lên, không sợ sương mù ngoại giao dày hay mỏng của Mỹ.
Gửi ý kiến của bạn
