Lần đầu tiên chính phủ Iraq đã yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ rút quân ngay khỏi miền Bắc Iraq và cảnh cáo cuộc hành quân của Thổ đang tiếp diễn có thể đưa đến một cuộc xung đột võ trang với quân đội của vùng tự trị người Kurd. Cuộc hành quân của Thổ đã bắt đầu thứ năm tuần trước, Iraq vẫn im lặng, coi như một cuộc truy lùng ngắn hạn để tiêu diệt những ổ loạn quân Kurd đã đánh phá và đột kích quân đội Thổ ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một tình trạng rất phức tạp, sắc dân người Kurd từ nhiều thế kỷ vẫn sinh sống trên một phần lãnh thổ của 3 nước: Nam Thổ, Bắc Iraq và Tây Bắc Iran. Sắc dân Kurd sống nhiều nhất ở Nam Thổ. Tuần trước chính quyền Thổ đã cam kết với Iraq và cả Mỹ cuộc hành quân chỉ giới hạn trong việc đánh phiến loạn Kurd, vì bọn này đã từ lãnh thổ Bắc Iraq tấn công và phục kích quân đội Thổ ở miền Nam nước này. Trước đó phi cơ Thổ đã oanh tạc một số căn cứ nghi là của loạn quân Kurd trên lãnh thổ Bắc Iraq.
Iraq đòi Thổ rút quân, nhưng Thổ trả lời chỉ rút quân khi nào tổ chức khủng bố (phiến loạn Kurd) bị tiêu diệt và Thổ cũng không ấn định thời biểu rút quân. Tình hình căng thẳng giữa hai nước. Báo chí Thổ hôm thứ ba loan tin biệt kích Thổ đã tiến sâu vào đến 15 dặm trong lãnh thổ Iraq và chặn đường rút của loạn quân Kurd về vùng núi Qandill cách biên giới Thổ đến 60 dậm. Trước đó chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ báo cho Iraq và cả quân đội Mỹ ở Iraq là Thổ chỉ có mục đích đánh loạn quân chớ không chiếm đất. Chưa thấy Mỹ có phản ứng ra sao, nhưng thứ tư tuần này một phái đoàn Thổ đến Baghdad để hội kiến với Tổng Thống Iraq Jahal Talabani và Ngoại trưởng Hoshyar Zebari, cả hai nhân vật này đều là người gốc Kurd. Có thể Mỹ lâm vào thế khó xử khi sự căng thẳng gia tăng, vì quân đội Mỹ hiện đang có mặt ở Iraq. Quân đội Thổ không thể nào tiến vào đất Iraq mà không có sự đồng ý của Mỹ. Ngoài ra Thổ cũng là một đồng minh của Mỹ trong khối NATO. Cho đến nay Mỹ và Liên hiệp Âu châu đã lên án loạn quân Kurd gọi tắt là PKK như một tổ chức khủng bố.
Trong khi đó tình hình an ninh ở Iraq lại có vấn đề, vì có tin cho biết tổ chức al-Qaida đã mở rộng thêm chiến thuật đánh bom tự sát, sau khi bị quân Mỹ truy lùng ráo riết từ nhiều tháng qua. Theo tin báo Mercury News, một người trên xe lăn coi như người tàn phế nhưng trong người đeo chất nổ giấu kín trong áo, đã nhờ lính an ninh đẩy xe lăn cho anh ta vào trung tâm hành quân của quân đội Iraq rồi nhấn nút cho bom nổ, giết chết một số người kể cả Phó Tư lệnh hành quân của Iraq. Vụ này tiếp theo tin Mỹ cho biết bọn phản loạn tuần trước đã dùng một vị thành niên đeo bom tự sát đánh một đền Hồi giáo, đó là những dấu hiệu cho thấy bọn khủng bố al-Qaida đã mở rộng thêm cách thức đánh bom tự sát để dễ lọt qua hàng rào phòng thủ của Iraq. Đầu tuần này một xe bom đã nổ ở Mosul ở Bắc Baghdad làm 4 người Shi-a chết.
Karbala, thánh địa của hệ phái Hồi giáo Shi-a, cách Baghdad 50 dặm về phía Nam, đang có đại lễ Ashoura, hàng năm được tổ chức rất long trọng để tưởng niệm Giáo sĩ Imam Hussein đã tuẫn đạo trong một cuộc chiến đấu vào Thế kỷ thứ 7, có mồ chôn ở Karbala. Lễ này bắt đầu từ trung tuần tháng trước và tuần này là cao điểm, với các cuộc diễn hành của đoàn người Shi-a đi chân đất, cầm roi tự quất vào lưng mình theo tiếng trống, trong khi hàng dẫy các phụ nữ mặc đồ đen đứng bên lề, cũng đập tay lên ngực theo tiếng trống. Theo các giới chức Iraq và Mỹ, vào những dịp này có đến 8 triệu người Shi-a ra đường và Iraq đã huy động đến 40,000 Cảnh sát để bảo vệ an ninh, nên mấy ngày qua tương đối an toàn. Nhưng ở các nơi khác, cho đến nay ít nhất đã có 63 người Shi-a bị giết chết. Mỹ đã lên án một số phiến quân Sun-ni do al-Qaida lãnh đạo đã làm gia tăng các vụ chém giết hệ phái vào dịp Ashoura, tệ hại nhất là vụ nổ bom hôm chủ nhật tại một lều giải khát, khiến 56 người chết và hàng chục nguời bị thương.
Như vậy riêng từ đầu tháng 2 đến nay đã có đến 670 nạn nhân chết vì các vụ chém giết hệ phái, trong khi tháng 1 chỉ có 609 người chết. Tháng 1 năm nay được coi là tháng có ít nạn nhân nhất từ hai năm qua. Thứ sáu tuần trước, Giáo sĩ Shi-a al-Sadr nổi tiếng cực đoan chống Mỹ đã ra lệnh cho dân quân Madhi của ông ta tiếp tục lệnh ngừng bắn 6 tháng đã ban hành hồi tháng 8 năm ngoái. Như vậy lệnh ngừng bắn này sẽ được duy trì đến tháng 8 năm 2008. Các giới chức Mỹ và Iraq tin rằng quyết định này sẽ tăng cường hơn nữa nền an ninh của Iraq. Trong tuần này, vào lúc cao điểm của lễ Ashoura, các vụ đánh bom khủng bố nhằm vào người Shi-a đã cho thấy al-Qaida bắt đầu tăng thêm nỗ lực gây chia rẽ giữa hai phái Shi-a và Sun-ni tại Iraq. Osama bin Laden, chủ tướng của khủng bố al-Qaida là người A-rập gốc Sun-ni, quân của ông ta phần lớn cũng là người theo hệ phái Sun-ni. Trong khi đó, người Iran gốc Ba Tư, theo hệ phái Shi-a. Đa số dân Iraq là người Shi-a đã từng bị Saddam Hussein đàn áp dữ dội. Sau cuộc chiến 10 năm giữa Iran và Iraq trong thập niên 80, Saddam Hussein là kẻ thù nguy hiểm nhất của Iran. Bởi vậy sau khi Mỹ hạ bệ Saddam rồi trao cho chính quyền Iraq đưa ra tòa xử tử, các giới cầm quyền Iran rất hài lòng.
Bây giờ câu hỏi quan trọng đặt ra là bọn al-Qaida đã gia tăng nỗ lực giết người Shi-a để gây chia rẽ, liệu Iran có chịu hợp tác với Mỹ để tìm cách bảo vệ an ninh cho Iraq hay không" Việc Giáo sỹ al-Sadr ra lệnh cho dân quân Mahdi kéo dài lệnh ngừng bắn đối với Mỹ thêm 6 tháng là dấu hiệu rất khích lệ. Từ hai tháng trước Mỹ và Iran đã mở các cuộc tiếp xúc trên cấp Đại sứ ở Baghdad với sự chứng kiến của Thủ tướng Iraq. Nếu chính phủ Bush chịu nhân nhượng với Iran, giảm bớt áp lực về vụ chương trình nguyên tử của Iran và hứa hẹn lập bang giao với nước này, một biến chuyển mới sẽ thành hình ở Trung Đông. Trong hàng tướng lãnh cao cấp Mỹ ở Iraq cũng sẽ có thay đổi. Đại tướng David Petraeus, Tư lệnh cao cấp nhất của Mỹ ở Iraq, sẽ trở thành Tổng Tư Lệnh NATO nội trong năm nay. Người thay thế Petraeus có thể sẽ là tướng Peter Chiarelli, hiện đang làm Phụ tá Quân sự cho Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Robert Gates.
Gửi ý kiến của bạn
