Hôm nay,  

Tại Sao Nhiều Người Lại Thích Bẻ Khớp Kêu Rôm Rốp? Liệu Đó Có Phải Là Thói Quen Xấu?

31/05/202400:00:00(Xem: 3310)

be khop
Bẻ các khớp cho kêu rôm rốp không gây ra bệnh viêm khớp như nhiều người vẫn nghĩ. Nhưng bẻ khớp ở những vùng quan trọng như cổ, cột sống mà không đúng cách có thể gây ra những tác hại khôn lường. (Nguồn: pixabay.com)

Cảm giác từ việc bẻ các khớp ngón tay cho kêu rôm rốp có thể rất khác nhau tùy theo từng người. Có người thấy rất ‘đã,’ thậm chí là bị ghiền, cũng có người thấy khó chịu hoặc sợ hãi. Dù việc bẻ khớp thường được nhiều người coi là một thói quen không tốt, nhưng nếu có thể hiểu được cơ chế hoạt động đằng sau việc bẻ khớp, ta sẽ hiểu tại sao lại có nhiều người ‘ghiền’ đến vậy.
 
Tại sao việc bẻ khớp lại mang lại cảm giác thỏa mãn cho một số người?
 
Âm thanh ‘rôm rốp’ mà chúng ta nghe bị bẻ các khớp ngón tay thực ra không phải là âm thanh khớp bị bẻ, bị nứt như nhiều người lầm tưởng. Toàn bộ khớp được bọc trong bao khớp (joint capsule), bên trong phần bao khớp có một loại dịch lỏng gọi là hoạt dịch (synovial fluid). Phần hoạt dịch này có chứa bọt khí (hay bong bóng khí), chủ yếu là carbon dioxide và nitơ. Matthew Cavanaugh, một bác sĩ chỉnh hình làm việc tại Lafayette, Louisiana, giải thích: “Khi ta bẻ khớp, việc kéo căng bao khớp đến giới hạn chuyển động cuối cùng sẽ tạo ra một loại áp suất thấp bên trong bao khớp, giống như môi trường chân không, khiến các bọt khí bị bể ra. Tốc độ bẻ khớp là một yếu tố quan trọng trong việc tạo ra âm thanh rôm rốp. Khi ta bẻ khớp nhanh, giống như các chuyên gia chỉnh hình thường làm, áp lực được tạo ra trong bao khớp nhanh chóng, làm cho các bong bóng khí bể nhanh hơn.”
 
Nếu chỉ là bọt khí bị bể thôi thì sao lại… đã ghiền đến thế? Rojeh Melikian, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình cột sống tại Trung tâm DISC Sports and Spine Center ở California, cho biết, việc bẻ khớp thực sự có thể tạo ra một cảm giác giải phóng về mặt vật lý, tạm thời giảm căng thẳng và cảm giác cứng nhắc trong khớp và tăng khả năng vận động của khớp. Một lý thuyết phổ biến là động tác bẻ khớp một cách bất ngờ cũng có thể kích thích các dây thần kinh xung quanh khớp, giúp giải phóng hoocmon endorphin và giảm đau. Tuy nhiên, lý thuyết này vẫn chưa được chứng minh.
 
Nhưng cảm giác của việc bẻ khớp không chỉ là về sinh lý học, mà còn có một khía cạnh tâm lý. Hành động bẻ khớp có thể trở thành một thói quen gây ra hiệu ứng giống với giả dược, khiến người ta thấy thoải mái dù không có bằng chứng khoa học chứng minh. Một số người chỉ thích nghe âm thanh rôm rốp từ việc bẻ khớp chứ không nhất thiết phải tự bẻ các khớp ngón tay của chính mình. Họ thường tìm xem các clip ASMR (Autonomous Sensory Meridian Response, xin tạm dịch là phản ứng kích thích cảm giác tự động, các loại âm thanh hay hiện tượng khiến người ta cảm thấy dễ chịu, thoải mái) trên TikTok về bẻ khớp.
 
Vậy, bẻ khớp có hại không?
 
Bẻ khớp không làm tăng nguy cơ bị bệnh viêm khớp, dù quý vị vẫn thường nghe người ta truyền tai nhau về những cảnh báo này. Theo các nghiên cứu từ năm 1998, không có mối liên quan đáng chú ỳ nào giữa thói quen bẻ khớp ngón tay và bệnh viêm xương khớp ở tay.
 
Melikian cho biết thêm: “Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng thói quen bẻ khớp ngón tay có thể khiến người ta bị sưng phù tay nhiều hơn và sức cầm nắm yếu hơn,” dù vẫn chưa rõ lý do vì sao sức cầm nắm lại bị ảnh hưởng.
 
Một nghiên cứu năm 2017 trên tạp chí Hand Surgery & Rehabilitation đã so sánh 35 người thường xuyên bẻ khớp ngón tay (ít nhất 5 lần mỗi ngày) với nhóm người không bẻ, và phát hiện rằng trong khi những người thường xuyên bẻ khớp có phần sụn đầu xương bàn tay (phần sụn xung quanh các khớp trên các đốt ngón tay) dày hơn những người không bẻ, nhưng sức cầm nắm của họ lại không bị ảnh hưởng tiêu cực.
 
Tuy nhiên, việc bẻ khớp không phải là không có tác hại gì. Các khớp lớn hơn, chẳng hạn như cổ và cột sống, cần được thực hiện một cách cẩn thận. Các vùng này rất phức tạp và dễ bị chấn thương cũng như hiệu ứng phụ, chẳng hạn như đau đầu, cảm giác tê rần, châm chích ở chân tay và chóng mặt nếu không được thực hiện đúng cách. Trong những trường hợp nghiêm trọng, thao tác bẻ khớp ở phần cột sống cổ thậm chí có thể dẫn đến hiện tượng phình tách động mạch (arterial dissection), hay thành động mạch bên trong bị rách, có thể dẫn đến đột quỵ.
 
Tự bẻ khớp, nếu sử dụng lực quá lớn hoặc làm không đúng cách, có thể gây tổn thương cho dây chằng, cơ bắp hoặc dây thần kinh, vì các khu vực như cổ và cột sống là “những cấu trúc phức tạp, thường xuyên phải chịu nhiều áp lực và căng thẳng.” Cột sống cũng bao quanh phần tủy sống rất nhạy cảm, tập trung nhiều dây thần kinh. Nên nếu tự mình vặn, bẻ cột sống, có thể gây nguy hiểm cho tủy sống và các dây thần kinh xung quanh. Để giảm thiểu nguy cơ tổn thương, chúng ta nên áp dụng “lực đẩy tốc độ cao, biên độ thấp” – tức là một động tác vặn mình nhẹ nhàng, nhanh chóng và chỉ vặn vừa vừa, không quá căng.
 
Vấn đề quan trọng khi tự bẻ khớp là nguy cơ sử dụng lực không đúng hoặc vặn, đẩy khớp sai hướng. Miễn là chúng ta thực hiện theo các chuyển động tự nhiên của khớp, thì tự bẻ khớp là khá an toàn. Thí dụ như khi bẻ khớp đốt ngón tay, các ngón tay không xoắn ốc mà chỉ uốn cong, nên khi bẻ khớp ta không được xoắn, vì có thể khiến dây chằng bị căng quá mức, gây tổn thương và viêm khớp. Nếu tự bẻ khớp mà thấy bất kỳ đau đớn nào, hãy ngừng bẻ ngay lập tức và đi khám bác sĩ.
 
Mặc dù phần lớn các nghiên cứu đã chỉ ra thói quen bẻ khớp ngón tay không có bất kỳ ảnh hưởng nghiêm trọng nào về lâu dài, nhưng nhiều người vẫn giữ quan điểm rằng thói quen này là không tốt. Có thể là do họ lo ngại về những tác hại tiềm ẩn chưa được phát hiện của việc bẻ khớp.

Cung Đô biên dịch
Nguồn: “Why cracking your knuckles is so satisfying—and if it’s really a bad habit” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
Bằng cách bắt chước cơ chế bảo vệ của cơ thể chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn, một nhóm nghiên cứu ở Lund, Thụy điển hy vọng có thể ngăn chặn tình trạng viêm phát triển thành nhiễm trùng máu, theo đài truyền hình SVT, Thụy điển. Nhiễm trùng máu là tình trạng nhiễm trùng có thể đe dọa tính mạng. Thông thường nguyên nhân là do viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu hoặc nhiễm trùng vết thương. Nghiên cứu từ Lund cho thấy hiện nhiễm trùng huyết phổ biến hơn so với trước đây.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.