Hôm nay,  

Càng Già Càng Khó Tánh

03/07/201200:00:00(Xem: 14891)
Nguyễn Thượng Chánh, DVM

Người đời thường hay trách móc là mấy ông già bà cả sao khó chịu quá.

Thật vậy, các cụ kể luôn người gõ, phải nhìn nhận là tánh tình mình có thay đổi ít nhiều. Sự kiện nầy làm cho con cháu và những người xung quanh bực bội, khó chịu, khó ưa, khó hiểu và khó quản lý được.

Claudine Badey –Rodriguez, một nhà tâm lý học đồng thời bà cũng là một nhà lão học (gérontologue) làm việc tại Tp Nice (Pháp) đã giải thích vấn nạn nầy qua tác phẩm của bà có tên là:

“Quand le caractère devient difficile avec lâge” (Càng già càng khó tánh)
http://www.e-sante.fr/quand-caractere-devient-difficile-avec-age/2/actualite/711

Bìa sách

Claudine Badey-Rodriguez

est psychologue clinicienne, consultante, écrivain et conférencière.

Elle reçoit pour des consultations individuelles et de couples dans son cabinet à Nice. (approches utilisées: EMDR,Hypnose,Sophrologie,Psychologie énergétique, cohérence cardiaque)

Tóm lược của tác giả Claudine Badey-Rodriguez:

Thời gian nghỉ hưu, tuổi già đôi lúc kéo theo sự buông xuôi, khép kín mình, quạu quọ và hung dữ (agressivité) nơi các bậc cha mẹ.

Làm thế nào để hỗ trợ các cụ một cách êm ái trong giai đoạn khó khăn nầy. Đây là thời điểm mà vai trò của mỗi thành viên trong gia đình cần phải được xét lại.

Làm sao có thể xác định được chổ đứng thích hợp của mình để cho sự hy sinh không là vô ích và đồng thời mình cũng không bị mặc cảm tội lỗi thái quá ?
cang_gia_cang_kho_bia_sach
Tác phẩm vạch ra những “mánh” giúp chúng ta hiểu được phần nào các phản ứng ở các bậc cha mẹ cũng như nơi chúng ta để có thể đáp ứng thích hợp trong mọi hoàn cảnh khác nhau:

- Ổng chỉ có nói chuyện về ổng mà thôi, chán ghê.

- Bả bắt chẹt, làm chantage mình về đủ thứ chuyện, coi tức không.

- Ổng hổng chịu vô ở trong nhà gìa cho rồi.

- Bả chỉ trích, phê phán, và làm “com măn te” mình tối ngày,bực mình ghê.

- Mình bị ổng “ăn tươi nuốt sống” hoàn toàn(?)

- Bả gọi phone hành hạ mình liên tục.

- Ổng đổ tội bị mình bỏ rơi.

- Bả không còn màng đi ra khỏi nhà nữa.

- Ổng nói ổng muốn được chết phức đi cho rồi.

“Le passage à la retraite, la vieillesse de nos parents entraỵnent parfois du laisser-aller, du repli, de l'agressivité... Comment les accompagner sereinement durant cette période où le rôle de chacun, dans la famille, est à reconsidérer ? Comment trouver sa juste place, sans sacrifices inutiles ni culpabilité excessive ? Ce livre donne des pistes pour comprendre leurs réactions, les nôtres, et réagir à différentes situations :

- Il ne parle que de lui

- Elle nous fait du chantage

- Il refuse de partir en maison de retraite

- Elle nous critique sans arrêt

- Il nous « bouffe » complètement

- Elle nous harcèle au téléphone

- Il nous accuse de l'abandonner

- Elle ne sort plus de chez elle

- Il dit qu'il veut mourir”...

Hỏi: Tánh tình thường hay thay đổi theo tuổi tác cao?

Trả lời: Thật sự ra chính mối giao hảo với người già trở nên khó khăn hơn là tánh tình của họ có vấn đề. Đúng vậy, có một lúc nào đó, hoàn cảnh họ có thể bị thay đổi vì sự ra đi của người phối ngẫu, vì bệnh tật, vì khuyết tật handicap, và vì phải nhờ cậy lệ thuộc vào người khác(dépendance). Khung cảnh gia đình thường hay bị xáo lộn lúc về già, lúc tuổi cao thêm cho dù có hay không có sự lệ thuộc vào người khác..

Hỏi: Không phải chỉ riêng có hoàn cảnh bị thay đổi mà thôi, nhưng người ta còn nhận thấy tánh tình của người già cũng có phần trở nên khó khăn hơn, vậy mình phải làm sao đây?

Trả lời: Người ta lầm tưởng rằng tánh tình thay đổi theo tuổi tác, nhưng thật ra có một sự vững bền trong đường nét chính của tánh tình trong suốt cuộc đời. Khi đề cập đến vấn đề tánh tình trở nên khó khăn, đó là ám chỉ trường hợp hung tính (agressivité). Chúng ta nên cố tìm hiểu xem coi chuyện gì đã xảy ra cho cụ. Có thể có nhiều giả thuyết:

- Thứ nhứt: đó là cụ nầy từ trước giờ có tánh hay đòi hỏi, độc đoán, yêu sách, và các tánh nết nầy càng trở nên đâm nét, vững chắc thêm hơn theo thời gian, nhưng đó vẫn là tánh tình cố hữu của cụ từ trước tới giờ.

- Thứ nhì: Có thể cụ đang có vấn đề sức khỏe tiềm ẩn nào đó, chẳng hạn như bệnh lú lẫn Alzheimer hay một căn bệnh đồng loại nào đó.

- Chúng ta cũng có thề đối mặt với một người đang phải chịu đựng một sự đớn đau vô ngần nào đó cho nên tánh hiền như cục bột của cụ ngày xưa đã bị thay đổi. Sự đớn đau có thể liên quan đến bệnh tật, đến sự lệ thuộc, do sự mất khả năng tự lập ( baisse d autonome) hay do tuổi tác quá cao.

Trong hoàn cảnh nầy chúng ta cũng cần nên nghĩ tới vấn đề trầm cảm nếu tánh khó của cụ có kèm theo các dấu hiệu như việc khép mình (repli sur soi), buồn bã, không màng đến bất cứ một việc gì cả (désintérêt), giảm hoạt động không phải vì khó khăn thể xác hay mất năng lực. Trường hợp nầy cụ cần nên đi khám bác sĩ chuyên môn.


Hòi:Nhưng tại sao người ta trở nên khó tánh hơn khi về già? Nói tóm lại, người ta có thể bị trầm cãm hồi còn trẻ, trải qua nhiều khổ đau, bệnh nặng…

Trả lời: Vâng, nhưng điểm quan trọng của tuổi tác cao là việc tất cả mọi người đều biết là không còn bao nhiêu thời gian nữa… Tâm trạng nầy làm khơi dậy những ân oán cũ, những chuyện xưa đồng thời cũng làm sống lại chuyện gia đình.

*Về phía cha mẹ,tuổi già làm sống lại nỗi lo sợ mình bị các con cũng như thân nhân bỏ rơi. Nỗi lo sợ nầy cho thấy tại sao thường xuyên hay xảy ra việc bắt chẹt về tình cảm (chantage affectif) và làm cho bọn trẻ phải mang mặc cảm tội lỗi qua những lời nhận xét chua chát chẳng hạn như : “ mình lúc nào cũng chỉ có một mình” “ Ah, cái điện thoại là không phải món sở trường của tụi bây (ý trách móc bọn nhỏ không còn màng gọi phone thăm hỏi tía má).

*Về phía con cái, khi còn thời gian, người ta cố gắng để đòi cho được những gì họ chưa từng bao giờ nhận được từ cha mẹ. Thí dụ, tôi (bà Claudine Rodriguez) nghĩ đến một bà mẹ chưa từng bao giờ nói ra lời yêu thương đối với người con gái của bà ta. Bởi lẽ nấy, cô con gái cảm thấy cô ta cần săn sóc bà mẹ nhiều hơn để mong được nghe lời nói yêu thuơng trước khi đã quá trễ.

Ngoài ra cũng cần phải nói đến những xung đột, tranh chấp ngầm giữa anh chị em trong nhà với nhau. Nếu tôi (Anh chị em) có cảm tưởng đã bị hất hũi, thiệt thòi lúc xưa về mặt tình cảm yêu thương từ cha mẹ thì lúc này mình cần phải cố gắng để có được nhiều tình yêu hơn các anh chị. Yêu sách về tiền bạc thường được xem như một sự tìm kiếm tình thương và sự biết ơn.

Lúc nầy là lúc căng thẳng thường hay xảy ra, vì tất cả con cháu trong gia đình có thể nghĩ rằng họ là nạn nhân đã bị thương tổn và thiệt thòi nhiều về về mặt tình thần, cho dù dưới những hình thức khác nhau.

Mais pourquoi serait-on plus difficile en étant âgé ? Finalement, on peut être dépressif plus jeune, vivre des souffrances ou avoir une maladie grave...

Claudine Badey-Rodriguez: Oui, mais ce qui caractérise l'avancée en âge, c'est que tout le monde sait qu'il n'y a plus beaucoup de temps. Cela va faire ressortir les vieux dossiers, les vieilles histoires, et réactiver l'histoire familiale. Du côté des parents, la vieillesse réactive assez souvent la peur de l'abandon : ils peuvent donc ressentir la peur d'être abandonnés par leurs enfants et leurs proches. Ce retour de l'angoisse d'abandon explique aussi la plus grande fréquence du ' chantage affectif ' et de la culpabilisation des enfants avec des remarques ' acides ' du genre : ' On est toujours tout seuls ', ' Ah, le téléphone, c'est pas ton fort ! ', etc. Du côté des enfants, tant qu'il est encore temps, on essaye d'obtenir ce que l'on n'a jamais reçu de ses parents. Je pense par exemple à une mère qui n'a jamais dit à sa fille qu'elle l'aimait. Alors, cette fille s'épuise à s'occuper de sa mère dans l'espoir d'obtenir enfin cette marque d'amour avant qu'il ne soit trop tard.

Et puis souvent, c'est aussi entre frères et sœurs que les conflits et les tensions sont réactivés. Si j'ai le sentiment d'avoir été lésé par le passé, lésé sur le plan affectif, je vais essayer d'obtenir plus que les autres. D'ailleurs j'observe que derrière les demandes financières, très fréquentes, il existe en réalité presque toujours une recherche d'affection, de reconnaissance.

Et il y a des tensions, parce que tout le monde peut se juger lésé, même si c'est d'une manière différente !

Kết luận

Tác giả Claudine Badey-Rodriguez là người Pháp. Bà ta phân tách và nhận xét theo bối cảnh văn hóa xã hội Pháp. Tuy nói vậy chớ cũng có nhiều điểm không xa mấy thực tế cho lắm.

Đây là tâm lý học, một khoa học không chính xác. Ai nói sao, ai nghĩ sao cũng được hết!

Các bạn có đồng ý không?

“Sống ở trên đời không thể nào vạn sự như ý, có khiếm khuyết là lẽ thường tình ở đời, nếu cứ chăm chăm cầu toàn thì sẽ bị cái cầu toàn làm cho khổ sở. Chẳng thà thản nhiên đối mặt với hiện thực, thế nào cũng xong.

Tuổi già tâm không già, thế là già mà không già; Tuổi không già tâm già, thế là không già mà già. Nhưng xử lý một vấn đề thì nên nghe già”.

(Theo Hiểu đời của Châu Dung Cơ)
http://khatvongtuoitre.com/index.php?option=com_content&view=article&id=248:hiu-i-chu-dung-c&catid=10:suyngam&Itemid=12

Đọc thêm

- Càng già càng khó tính
http://www.baomoi.com/Cang-gia-cang-kho-tinh/139/3508368.epi

- Cha mẹ già & Con cái
http://maybien.net/index.php?option=com_content&view=article&id=405:ttxhconcai19&catid=42:mtvaxhttc&Itemid=61

- Cha mẹ già với con cái
http://tintuccaonien.com/docs/docs_3/3_1_38.htm

- Nước mắt chảy xuôi- Người già Việt ở phương Tây
http://tintuccaonien.com/docs/docs_1/1_2_128.htm

Montreal, 2012

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.