Hôm nay,  

‘Thuốc Thông Minh’

08/01/201100:00:00(Xem: 14991)
‘Thuốc Thông Minh’

Thuốc tây...

Dược-sĩ Nguyễn Ngọc Lan
"Thuốc thông minh" hay smart drugs là những loại thuốc nằm trong nhóm nootropics. Chúng tác động thẳng lên não bộ, làm cho tỉnh trí, làm cho không buồn ngủ, giúp cho sự tập trung tư tưởng được dễ dàng hơn, cũng như cho sự phán xét được đúng và nhanh hơn.
Và cũng vì thế mà có thể nói, chất cafféine cũng được ví như là một loại "thuốc thông minh" trên một phương diện nào đó.
Ai sử dụng thuốc "thông minh""
Những năm gần đây, người ta khám phá rằng từ 3% - 7% sinh-viên các đại học Âu Mỹ thường hay sử dụng một vài loại "thuốc thông minh" trong các mùa thi cử để có thể học bài cho mau nhớ hoặc có phán đoán đúng trong lúc thi, và cũng có người sử dụng chúng luôn trong suốt cả học kỳ.
Một số lực-sĩ cũng sử dụng "thuốc thông minh" một cách bất hợp pháp trong lúc luyện tập và thi đấu.
Tài-xế xe vận tải trên tuyến đường dài và công-nhân nhà máy phải làm việc trong những ca giờ giấc bất thường, cũng là những giới hay sử dụng "thuốc thông minh" để không bị ngủ gục trong lúc cần phải tỉnh táo để làm việc cho an toàn và cho có năng suất.
Những "smart drugs" thường được sử dụng
Tất cả các loại "smart drugs" cần phải đuợc bác-sĩ kê toa mới mua được. Nên biết là tác dụng của thuốc trên trí nhớ và trên sự tập trung tư tưởng, chỉ là những tác dụng có tính cách gián tiếp mà thôi, và thay đổi tùy theo người sử dụng. Tác dụng phụ của thuốc cũng rất nhiều, cho nên chúng ta không thể lạm dụng và sử dụng "smart drugs" một cách bừa bãi được!
+ Ritalin (chlorhydrate de méthylphénidate) Công-ty dược phẩm: Novartis Xuất hiện năm 1954, Ritalin là thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương. Ở trẻ em, Ritalin được sử dụng để chữa trị những rối loạn tăng động kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý (trouble déficitaire de l'attention avec hyperactivité hay TDAH). Ở người lớn, Ritalin được dùng để chữa trị chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie). Ngoài ra, Ritalin còn giúp cho việc tập trung tư tưởng được dễ dàng hơn. Có người còn gọi nó là "vitamine R". Thông thường, Ritalin chỉ dành cho trẻ em, nhưng càng ngày càng có nhiều người trưởng-thành cũng có khuynh hướng sử dụng đến loại thuốc rất phổ thông nầy!
+ Alertec, Provigil (modafinil) Công-ty dược phẩm: Shire (Alertec), Cephalon (Provigil) Được dùng để chữa trị những bệnh-nhân bị chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie ou hypersomnie), cũng như giúp cho những người phải làm việc theo giờ giấc thay đổi không nhất định. Modafinil tác dụng lên những chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmetteurs) chẳng hạn như chất noradrenaline, để kéo dài thêm thời gian tỉnh ngủ, giúp người công-nhân được tỉnh táo hơn trong lúc làm việc!
+ Adderall IR, Adderall XR (dextroamphetamine) Công-ty dược phẩm: Shire Adderall kích thích hệ thần kinh trung ương. Adderall IR (instant-release): chữa trị những trẻ bị bệnh rối loạn tăng động kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý (TDAH) và chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie). Adderall XR (extended-release): chuyên chữa trị bệnh TDAH. Công-ty dược phẩm Shire cảnh giác thuốc Adderall có thể gây nghiện cho người sử dụng kèm theo những vấn đề tim mạch quan trọng!
+ Dexédrine (sulfate de dexamphétamine) Công-ty dược phẩm: Paladin Dexédrine giúp làm giảm thiểu sự mệt mỏi, kích thích não bộ tạo nên một cảm giác sảng khoái chung cho cơ thể. Tuy nhiên, thuốc có nhiều phản ứng phụ... Cũng như các loại thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương khác, Dexédrine có thể kéo theo những bệnh về tim một cách bất thình lình!
+ Aricept (chlorhydrate de donépézil) Công-ty dược phẩm: Pfizer
Được dùng để chữa trị bệnh Alzheimer, là một bệnh mất trí nhớ và quên đi những động tác bình thường trong cuộc sống. Thuốc được sử dụng để làm tăng trí nhớ lên ít nhiều!
Kẻ binh, người chống
Có người cho rằng việc sử dụng "thuốc thông minh" để làm tăng trí khôn, chẳng khác nào như một sự gian lận thiên nhiên, vì theo họ đây là những loại thuốc đầu độc sức khỏe của quần chúng không khác gì như các loại xì-ke ma-túy vậy!
Tạp chí Nature số Dec/2008, có nêu lên quan điểm của bảy nhà khoa-học lỗi lạc của Anh Quốc và của Hoa Kỳ. Những người nầy cho biết việc sử dụng "thuốc thông minh" không có gì sai trái về y-đạo (éthique médicale) cả.
**Các nhà bác-học đã phản bác lại như sau:
-/ Có đúng là gian lận không" Đúng!...Trong trường hợp tranh tài thể thao, vì luật lệ có ấn định rõ ràng lực-sĩ không có quyền sử dụng thuốc để làm tăng thành tích của họ!
Không đúng!...Trong sở làm và trong các đại học thì khác, vì không một ai có thể ấn định được ranh mức giữa một tách cà-phê espresso đậm đặc và một liều thuốc Ritalin hết! Tại sao uống cà-phê thì không cấm, mà xài Ritalin thì cấm"

-/ Có phải là phản thiên nhiên không" Không!... Chữ viết cũng như máy vi-tính mà con người đang sử dụng đều là các phương tiện nhân tạo để hỗ trợ cho trí thông minh, chúng có phải là những gì thiên nhiên đâu" Cũng như nhà cửa chúng ta ở đến quần áo chúng ta mặc, vân vân, chẳng có thứ gì được gọi là thiên nhiên cả!
-/ Smart drugs là xì-ke ma-túy" Không đúng!… Nghiện xì-ke ma-túy là một căn bệnh xã-hội. Chánh phủ có quy định rõ ràng bằng luật lệ những chất nầy chất nọ căn cứ trên độc tính của chúng. Tuy nói vậy, nhưng héroine không có được sự hợp pháp hóa để được lưu hành và sử dụng như chất nicotine của thuốc lá đâu!
Tình hình tại Québec
Sinh-viên cao học Anne Marie Denault hiện đang thực hiện một luận-trình Master về communication liên quan đến việc sử dụng "thuốc thông minh" tại 3 trường đại học Mc Gill, UQUAM và Université de Montréal: "L'utilisation des médicaments hors avis médical par les jeunes adultes-Construction des significations et des usages" Luận-trình trên sẽ được chính thức công bố vào đầu năm 2011.
Sau đây là sơ lược khảo cứu, dưới tựa đề "Un nouveau conformiste social"" đã đăng tải trong L'Actualité pharmaceutique Vol.18/no.7-Sept/2010 như sau :
Hai loại thuốc Ritalin và Adderall XR thường được sinh-viên chiếu cố nhiều nhất. Ngoài ra, còn có Concerta và Dexédrine nữa.
Trường hợp trường đại học Mc Gill, cho thấy đã dẫn đầu về việc sử dụng "thuốc thông minh". Lý do được nêu ra là: đại học có rất nhiều sinh-viên quốc tế ghi danh nhất với học phí cao và quá tốn kém, nên sinh-viên bắt buộc cần phải có kết quả cuối năm cho thật hay thật tốt. Theo nhãn quan của sinh-viên, thì họ xem việc sử dụng "thuốc thông minh" cũng là việc bình thường mà thôi!
Họ đưa ra các lý lẽ sau đây:
- Trẻ em uống được một cách an toàn thì người lớn cũng uống được, có gì là độc hại đâu" - Cả khối người quanh tôi đang sử dụng, tại sao tôi lại không được sử dụng" - Nó giúp tôi đạt được thành tích mau lẹ hơn; - Nó giúp tôi tổ chức và kiểm soát thời dụng biểu cuối khóa học một cách hữu hiệu hơn; -Tôi có thể tập trung tư tưởng để học hành dễ dàng hơn; -Tôi không còn một sự lựa chọn nào khác hơn: tôi phải đạt kết quả tốt vào cuối năm học; -Tôi mua thuốc qua đường dây, qua dealer hay bắt mối với người quen làm việc trong các pharmacie, hoặc đôi khi năn nỉ bác-sĩ kê toa…cho một petit boost; - Cha mẹ sinh-viên đều hay biết, nhưng họ không có ý định ngăn cản con em của họ.
**Một thị trường đang lên
Theo CNS Drug Discoveries, thị trường thế giới về thuốc chữa bệnh rối loạn tăng động và kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý TDAH, tăng trung bình 8% mỗi năm.
Thương vụ năm 2012 được ước đoán vào khoảng 4,5 tỉ US$. Một phần là nhờ vào nhóm khách hàng mới, đó là những người đã trưởng thành!
Sự thật cho thấy ngày nay tại Bắc Mỹ, nhiều thế-hệ thanh thiếu niên đã lớn lên với thuốc Ritalin.
Theo Giáo-sư Éric Racine, một chuyên-khoa về thần kinh (neuroéthicien à l'Institut de recherches cliniques de Montréal), thì theo các cuộc thăm dò cho biết, hầu như đa số bác-sĩ đều chống đối việc sử dụng smart drugs, nhưng ngược lại, ý kiến của giới trẻ và của các bậc phụ-huynh thì có vẻ như không được đồng nhất cho lắm.
"Thuốc thông minh" được sản xuất ra nhằm giúp những người bị xáo trộn trong hoạt động có được một cuộc sống bình thường hơn, nhưng ở đây người ta lại sử dụng chúng để có thể tăng thành tích trên mức bình thường! Hậu quả sẽ xảy ra như thế nào trong xã hội"
Giáo-sư Mohamed Ben Amar, chuyên khoa về độc chất học thuộc Université de Montréal, thì tỏ ý lo ngại về các phản ứng phụ mà người ta chưa được biết rõ hết, và nhất là trong trường hợp sử dụng "thuốc thông minh" trong một thời gian quá lâu dài!
Một số nhà khoa-học Hoa Kỳ thì có vẻ thực tế hơn: Giáo-sư Henry Greely (luật khoa/Đại học Stanford/Californie) và Giáo-sư Martha Farah (chuyên khoa thần kinh của Đại học Pennsylvanie), đưa ra lập luận bào chữa cho việc sử dụng 'thuốc thông minh' như sau: "Tại sao phải đem lý luận đạo đức trong việc sử dụng" Đúng vậy, 'thuốc thông minh' tác động trên não bộ, nhưng đó chưa hẳn đủ là một lý do để ngăn cấm chúng… Người ta ngăn cấm sử dụng ma-túy là vì nó nguy hiểm, chớ không phải bởi lý do nó tác động lên não bộ... Nếu vậy, thì cũng phải ngăn cấm luôn cả việc sử dụng cà-phê nữa…"
Nhưng dù cho có kẻ binh người chống, thì hình như smart drugs hay "thuốc thông minh" lại vẫn càng ngày càng tiến mạnh trên con đường…bất hợp pháp./.
-/ Louise Gendron. Le dopage de l'intellect. Actualité.com http://www.lactualite.com/20090213_171345_54896
-/ Rémi Maillard . Génération Ritalin. Protégez-Vous, sept 2010 http://www.protegez-vous.ca/sante-et-alimentation/ritalin.html
Montreal, Jan 07, 2011

Ý kiến bạn đọc
10/01/201106:04:19
Khách
mỗi ngày uống ly cà phê đen vậy là khỏi cần thuốc "thông minh". Cà Phê Việt Nam được mệnh danh là cà phê ngon nhất thế giới vậy người Việt Nam uống cà phê bao đời nay sẽ là là người thông mình?
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.