Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thanh Quản Và Máy Phản Lực

31/03/200700:00:00(Xem: 2819)

Câu Chuyện Y Học: Thanh Quản Và Máy Phản Lực

Bs Sid Khosla và các đồng nghiệp thuộc Đại Học Y Khoa Cincinatti dùng mô hình máy phản lực (jet engines) nghiên cứu cơ năng luồng gió chạy qua máy phản lực phát âm thay đổi ra sao. Tìm hiểu luồng gió ảnh hưởng tiếng động từ máy phản lực có thể giúp khoa học gia tìm cách giảm tiếng động từ máy phản lực. Hơn thế, nghiên cứu đã đi sâu vào việc tìm hiểu thay đổi giọng nói ở súc vật.

Khi bộ phận vortices trong thanh quản chuyển động xoay tròn gây tiếng động tương tự như tiếng phản lực.

Vortices thay đổi tiếng động hay giọng nói, do đó giọng nói của mỗi người trong chúng ta đã khác nhau, không ai giống ai. Đây là mô hình đầu tiên dùng súc vật tìm hiểu tác dụng vortices thay đổi giọng nói của con người.

Theo các chuyên gia thì hiểu được cơ nguyên thay đổi giọng nói của mỗi con người còn giúp nghiên cứu dược phẩm trong việc điều trị thay đổi giọng nói thanh quản.

References: 1) University of Cincinnati Health Center, 2007; 2) Annals of Otology, Rhinology and Laryngology, March 2007

(Chú thích: Diễn biến cấu tạo thanh quản có từ thời thượng cổ, khởi nguồn từ loài cá.

Trải qua bao đổi thay nay mới thành hình thanh quản (larynx) loài người. Cổ họng hay hầu là giao điểm của ống hô hấp xuyên qua bộ phận tiêu hóa, bởi vậy chức năng này đóng vai trò rất quan trọng, như hệ thống co thắt phải bảo vệ phần dưới của bộ phận hô hấp, hoặc thanh quản có bổn phẩn mở đường thông cho mũi và khí quản.

Trong thanh quản của người có 2 phần: Phần thứ nhất là ventricular folds hay nếp thanh âm giả (false cords) đóng vai trò bịt không khí không để lọt ra ngoài. Ngoài ra, thanh quản còn đóng vai trò đóng mở khi nuốt, ho, ói mửa. Phần thứ 2 là nếp thanh âm thật (true cords) giống như chiếc "valve" một chiều chống đỡ hiện tượng co thắt thanh quản.

Như vậy, thanh quản vừa giữ nhiệm vụ bảo vệ, nhiệm vụ hô hấp, và phát âm.

Thanh quản có nhiều cấu trúc làm bằng sụn, kể cả sụn giáp trạng, và xương hyoid.

Hệ thống cấu trúc tổng hợp giúp chống đỡ mô mềm và bắp thịt xung quanh thanh quản.

Khi ta hít thở, không khí bay vào cổ họng (hầu) rồi chui vào thanh quản.

Khi vừa nói, vừa nuốt, đồ ăn theo không khí đi lạc đường vào thanh quản làm cho ta bị sặc. Sặc là lúc tự động đẩy đồ ăn ra ngoài thanh quản, ngoài cổ họng, bảo vệ phổi, và không để đồ ăn lọt vào phổi. Bên trong thanh quản có một bộ phận ống tròn . Khi không khí qua thanh quản, sẽ chạm vào hệ thối nếp nhăn mô trải dài từ trái sang phải thanh quản. Vết nhăn có thể phát âm. Phần phát âm dính vào sụn giáp trạng. Phía sau thì vết gấp phát âm dính vào sụn arytenoids. Một số bắp thịt nhỏ dính vào sụn arytenoids. Khi bắp thịt co thắt, đã làm di chuyển sụn arytenoids và phần sau của giây phát âm.

Đằng trước của thanh quản còn có một bắp thịt khác tên là cricothyroid gây chuyển động vòng tròn giữa tuyến giáp trạng và sụn arytenoids, làm dãn nếp phát âm, do đó thay đổi giọng cao thấp của chúng ta. Luồng hơi thở thay đổi chu kỳ rung động của nếp phát âm.

Áp xuất mạnh làm nếp phát âm rời nhau và độ đàn hồi đưa nếp phát âm trở lại vị trí cũ. Nhờ đó phát âm. Chu kỳ phát âm rung động của đàn ông trung bình khoảng 110 lần mỗi giây và của đàn bà 200 lần mỗi giây. Khi hát, lên giọng, là lúc bắp thịt cricothyrois làm dãn nếp phát âm, dãn càng mạnh, giọng hát càng cao.

Tóm lại, chúng ta vừa ôn lại cấu trúc của thanh quản và chức năng phát âm từ thanh quản, khi chúng ta nói hay khi ca hát.

Trong bài nghiên cứu kể trên, các khoa học gia đã dùng mô hình động cơ phản lực tìm hiểu vì sao giọng nói mỗi người chúng ta thay đổi, mỗi người một khác, giọng nói không ai giống ai.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Mời Quý Bạn vào thăm Y Dược Ngày Nay (www.yduocngaynay.com), một Trang Web Y Khoa của Người Việt viết cho người Việt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Giấc mộng trường sinh, bất tử đã được ghi nhận từ thuở hoang sơ, khi con người còn ăn lông ở lỗ. Trong huyền thoại thần tiên, trong niềm mê tín dân gian, trong nguồn cảm hứng xuất thần của văn nhân thi sĩ hay luận lý của triết gia.Tân, Cựu Ước, kinh Koran cũng có nhắc tới nguồn nước trường sinh.
Khoảng giữa tháng 11/2019, WHO (World Health Organization – Tổ chức Y tế Thế giới) thông báo đã bắt đầu 1 kế hoạch về việc sản xuất insulin đại trà để hạ giá thành của loại thuốc tối quan trọng cho những người bị căn bệnh tiểu đường.
Một nghiên cứu vừa được công bố vào khoảng giữa tháng 11 cho thấy một tin vui đối với vấn đề sức khỏe của người Mỹ: mức cholesterol trong người Mỹ đang giảm, và nhiều người có nguy cơ cao đang được điều trị.
Một nghiên cứu mới vừa được công bố vào đầu tháng 11: bệnh sởi nguy hiểm hơn ta thường nghĩ, bởi vì nó phá hủy hệ thống miễn dịch, khiến cho người ta có thể mắc thêm những chứng bệnh khác.
Thức ăn nhanh là thích hợp cho cuộc sống bận rộn kiểu Mỹ. Tuy nhiên, nếu ăn thức ăn chế biến sẵn quá nhiều, bạn có thể sẽ vướng vào một thứ không hay ho gì: bệnh tim.
Sau nước lọc, trà là thức uống phổ thông nhất của loại người. Điều này không phải là tình cờ: nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng uống trà có liên hệ đến việc giảm một số rủi ro bị bệnh như ung thư, bệnh tim mạch, bệnh Alzheimer…
Tháng 11 là Tháng Cảnh Giác Ung Thư Tuyến Tụy. Năm nay, Alex Trebek-người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng “Jeopardy!”- đã tham gia cùng World Pancreatic Cancer Coalition xuất hiện trước công chúng để khuyến khích mọi người hãy chú ý đến căn bệnh chết người này.
Theo một nghiên cứu mới công bố ở Mỹ, nhiều người đã trải qua chứng trầm cảm nặng trong những năm tháng cuối đời. Phụ nữ, người nghèo là một trong những giới dễ bị ảnh hưởng.
Hãy mỉm cười, và cả thế giới mỉm cười với bạn.
Một nghiên cứu mới của Kaiser Permantente đã đưa ra thông tin đáng lo ngại về tỉ lệ tử vong cao do chứng suy tim. Nhưng có một tin vui: theo một bác sĩ tim mạch, một số loại thuốc tiểu đường có thể cứu nhiều mạng sống, do cũng làm giảm nguy cơ mắc chứng bệnh này.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.