Hôm nay,  

Circovirus Heo: Một Bệnh Đang Lên?

8/10/200700:00:00(View: 11931)

Keywords: Circovirus type 2, Post weaning multisystemic wasting syndrome
Từ khoảng 5 năm trở lại đây, ngành chăn nuôi heo tại Bắc Mỹ đã phải gánh chịu nhiều thiệt hại quan trọng gây nên bởi loại Circovirus type 2 (PCV2)... Heo con (8-12 tuần tuổi) sau thời gian dứt sữa bị èo uột, ốm o gầy còm, nuôi không lớn, không tăng trọng, khi thì trắng bạch, khi thì vàng da. Tử số trung bình từ 4% đến 10%. Dạng cấp tính, thường xảy ra cho heo con, số heo con chết có thể lên đến 38%. Dạng mạn tính, thường tiếp nối theo ở giai đoạn heo tơ vỗ béo (grow finish). Trong giai đoạn cuối cùng nầy, tử số ít hơn nhưng heo vẫn èo uột không tăng trọng và chỉ đạt được trọng lượng khoảng 30kg trong khi những heo bình thường cùng lứa tuổi cân được 100kg một cách dễ dàng. Người ta gọi đây là hội chứng suy thoái gầy còm sau thời dứt sữa (Syndrome de dépérissement postsevrage, Post weaning multisystemic wasting syndrome PMWS). Danh từ hội chứng 30kg (The 30kg syndrome) cũng đôi khi được sử dụng để chỉ bệnh nầy.

Vì thiếu heo, nhiều lò sát sinh tại Quebec trong những năm qua bắt buộc phải sa thải bớt công nhân, giảm bớt giờ làm việc thậm chí có nơi phải đóng cửa dẹp tiệm luôn. Ảnh hưởng kinh tế nói chung rất to tát. Circovirus cũng được thấy báo cáo hiện nay đang có mặt tại Việt Nam. Đây là một bệnh rất phức tạp và thường kết hợp với nhiều bệnh lý khác.

Bệnh ở heo
 Circovirus type 1 được xác định lần đầu tiên vào năm 1974. Virus nầy được xem như không phải là một tác nhân gây bệnh (nonpathogenic) ở heo. Năm 1997, một loại virus khác, Circovirus type 2 được nhận diện như là thủ phạm gây ra bệnh lý hội chứng suy thoái gầy còm sau thời kỳ dứt sữa ở heo. Ngày nay, Circovirus thường được thấy kết hợp với những bệnh khác như viêm phổi, hội chứng bệnh ngoài da và thận (Porcine Dermatitis-Nephropathy Syndrome), viêm ruột (Enteritis), xảo thai và xáo trộn sinh sản (Abortion-Reproductive Failure) ở heo nái, v.v… Circovirus lây nhiễm từ heo nầy qua heo khác qua sự chung đụng lẫn nhau, qua phân, qua đường hô hấp và qua cả tinh dịch của heo nọc nữa.

Circovirus type 2 hủy hoại hệ miễm dịch của heo. Ngoài tác dụng làm cho heo con sau thời dứt sữa và heo tơ trong giai đoạn vỗ béo bị èo uột chậm lớn hoặc chết đi, Circovirus còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh khác, nhân cơ hội cơ thể bị suy yếu sẵn, nhảy vô ăn có và giết hại heo.

Bệnh có mòi gia tăng nhanh
Tại tỉnh bang Quebec, năm 2002 có 102 ca Circovirus ở heo được chính thức chẩn đoán, năm 2003 có 136 ca và chỉ bốn tháng đầu năm 2005 đã có 90 ca Circovirus kết hợp với bệnh Tai xanh ở heo. Ngược với những năm trước đó, Circovirus tuy rất phổ biến trong chăn nuôi nhưng nó vẫn chưa đặt thành vấn đề nan giải cho kỹ nghệ chăn nuôi heo... Không biết tại nguyên nhân gì mà vào những năm 2004 và 2005 bệnh Circovirus lại bộc phát lên dữ dội. Số heo bệnh và chết rất cao trên khắp tỉnh bang Québec.

Các chẩn đoán phòng thí nghiệm đều tìm ra được các bệnh tích đặc thù (pathognomonique) của Circovirus trong các mô bạch huyết (tissus lymphoides) chẳng hạn như hạch amygdale, hạch bạch huyết, lá lách và plaques de Payers trong ruột.
Chẩn đoán được căn cứ trên các bệnh tích đặc thù vừa kể cùng sự hiện diện của virus qua các phương pháp PCR (Polymerase Chain Reaction) và phương pháp Immunohistochimie.

Vẫn còn quá nhiều ẩn số
Vấn đề Circovirus đã gây nhiều khó khăn bối rối cho giới khoa học. Circovirus không phải là một virus mới lạ gì. Đây là một virus rất phổ biến trong chăn nuôi heo từ trước tới nay, thậm chí có những đàn heo tuy biểu lộ dương tính với Circovirus nhưng chẳng bao giờ thấy bệnh cả.

Tại sao chỉ mới có 2-3 năm vừa qua mà bệnh lại bùng lên quá nhanh như thế" Phải chăng có một yếu tố bí mật X (factor X) hay những yếu tố phụ trợ (cofacteurs) nào đó khiến bệnh mới có thể bộc phát mạnh ra như vậy" Các yếu tố phù trợ có thể là virus bệnh Tai xanh (PRRS) ở heo, Mycoplasme, Parvovirus hoặc các hóa chất trong dầu thực vật được trộn thêm vào trong các loại vaccin thương mại. Các yếu tố vừa kể có thể làm gia tăng độc lực của Circovirus và đồng thời cũng thúc đẩy sự xuất hiện của các triệu chứng lâm sàng.

Một khảo cứu Hoa Kỳ có cho biết trong 484 ca bệnh suy thoái gầy còm thì có 2% ca mà người ta tìm thấy chỉ có Circovirus là tác nhân duy nhất mà thôi. Đa số các trường hợp còn lại, ngoài Circovirus ra còn có sự hiện diện của thêm một virus khác hoặc của một loại vi khuẩn nào đó.

Kết luận
Bệnh Circovirus heo hầu như hiện diện khắp mọi nơi thế giới. Thuốc kháng sinh không thể diệt được virus. Vaccin để chủng ngừa heo hiện đang được các nhà bác học ngày đêm nghiên cứu. Hiện trên thị trường có 2 loại vaccin: Circovac do nhà bào chế Merial Pháp sản xuất tiêm cho heo nái trước khi đẻ. Heo con bú sữa đầu (colostrum) khi mới đẻ ra sẽ nhận được kháng thể từ sữa. Đây là phương pháp miễn dịch thụ động. Hiệu quả của vaccin tùy thuộc vào số lượng colostrum bú vào trong những giờ đầu khi vừa đẻ ra. Circovac không mấy hữu hiệu đối với heo lớn trong thời kỳ vỗ béo (grow finish)... Suvaxyn PCV2 do Cty Fort Dodge Animal Health Hoa Kỳ sản xuất. Chủng cho heo con 4 tuần tuổi và lớn hơn.

Còn quá nhiều ẩn số chưa có đáp số. Phải chăng kỹ thuật chăn nuôi quá công nghiệp, quá thâm canh cộng thêm thời gian cho bú sữa mẹ quá ngắn ngủi nên không có đủ kháng thể bảo vệ heo con và đã làm thay đổi thế quân bình sinh học của Circovirus" Thật ra tất cả chỉ toàn là giả thuyết mà thôi. Hiện nay cách phòng ngừa hợp lý và hữu hiệu nhất được khuyến cáo là việc áp dụng triệt để các phương pháp vệ sinh chuồng trại như:

*-Hạn chế sự thăm viếng chuồng trại nhằm giảm thiểu sự lây nhiễm bệnh tật.
*-Phải có chương trì diệt trừ chuột bọ, ruồi muỗi để ngừa lây nhiễm.
*-Cho áp dụng phương pháp “Vườn không nhà trống” hay “Cho vô hết, Cho ra hết”. (Tout Plein Tout Vide – All In, All Out): có nghĩa bán hết sạch heo trong chuồng, sau đó sát trùng tẩy uế kỹ lưỡng, bỏ trống chuồng trong một thời gian dài nhằm diệt mầm bệnh trước khi cho nhập đợt heo mới (thời gian chuồng bỏ trống có mục đích để giúp mầm bệnh, vi khuẩn và virus tự tiêu diệt).

Với chăn nuôi công nghiệp, rất khó áp dụng biện pháp nầy vì cần phải sử dụng tối đa diện tích chuồng trại.
*-Tôn trọng thời gian cách ly (quarantaine) heo mới mua. Trong thời gian nầy nếu heo không bệnh hoặc các kết quả xét nghiệm đều tốt hết thì chúng sẽ được cho nhập chuồng.

Bệnh Tai xanh ở heo và bệnh Circovirus là hai bệnh virus gây thiệt hại kinh tế rất cao. Hai bệnh nầy hiện nay vẫn còn là vấn đề nan giải của nhiều quốc gia có nền chăn nuôi phát triển. Đối với các quốc gia Á châu trong đó có VN tình hình càng khó khăn phức tạp hơn vì bên cạnh chăn nuôi công nghiệp còn có một hệ thống chăn nuôi gia đình rất ô hợp nên rất khó kiểm soát và quản lý. Vấn đề thú y dự phòng và ngừa dịch rất khó thực hiện được một cách hiệu quả vì sự tham nhũng của một số chuyên viên thú y địa phương cũng như sự a tòng đồng lõa của một số chủ nuôi. Tất cả cũng chỉ vì $$ mà thôi... Chắc chắn vấn đề dịch bệnh ở heo sẽ còn được nhắc đến dài dài trong một thời gian khá lâu nữa. Cũng may cho chúng ta là virus bệnh Tai xanh và Circovirus không thấy lây sang cho người, nhưng đó không có nghĩa là thịt heo hoàn toàn trong lành trong giai đoạn nầy. Có ai dám bảo đảm là thịt heo tại VN không có thể bị nhiễm các bệnh khác, chẳng hạn như bệnh Liên cầu khuẩn heo (Sterptococcus suis) cũng như không có cái nầy cái nọ, v.v… trong đó"
Thịt ruốc, thịt chà bông và nem công chả phượng thấy vậy mà không phải vậy. Nên nhớ
nấu thịt cho thật chín rồi hãy ăn, còn món tiết canh heo thì xin các bạn chớ có đụng vào./.
Tham khảo:
  -Circovirus: Une maladie en émergence. Raizo: Réseau d ‘Alerte et d’nformation zoosanitaire. No 36, 19 mai 2005.
http://www.mapaq.gouv.qc.ca/NR/rdonlyres/F8133C96-F371-4E64-802C-EDF7EA9D54C4/6100/circovirusporcinmai2005no36.pdf
-E.Neuman et al. Circovirus Infection in Swine.
http://www.thepigsite.com/articles/1/health-and-welfare/813/pork-health-fact-sheet-circovirus-infection-in-swine
 -Lam thi thu Huong et al. Detection of Porcine Circovirus from lesions of Postweaning Pig with wasting disease at some farms in Ho Chi Minh City and adjacent Provinces. Dept.of Patho & Parasito,Nong Lam Univ.2006
http://www.hcmuaf.edu.vn/cpb/phtqt/biotech2006/papers/cnty/LTTHuong.pdf
 -Johanne Elsener. Une maladie qui prend de l’ampleur au Québec: Le Syndrome de Dépérissement Postsevrage (SDPS). Porc Québec Aỏt 2005.
http://www.agrireseau.qc.ca/porc/documents/Special_SDPS_JElsener.pdf
- David G-S Burch. PMWS/PCVD is there a way to its control"
http://www.octagon-services.co.uk/articles/PMWSvaccine.htm
Montreal, August 09, 2007

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page

Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.

Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).

Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.

Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.

Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.

Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.

Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.

Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?

Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.