Hôm nay,  

Bàn Tay Sắt Của Tập Đè Bẹp Nền Kinh Tế Trung Quốc

17/11/202300:00:00(Xem: 6734)
Tap can binh
 
Tập Cận Bình, bằng cách thắt chặt kiểm soát từ chính sách, truyền thông, đến quân đội, đã nâng quyền lực của mình tới mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Nhưng chính nhu cầu chứng tỏ quyền lực của Tập cũng chính là chiếc ”gậy ông đập lưng ông”.
 
Nền kinh tế Trung Quốc khó có thể phục hồi như mong đợi sau đại dịch covid, ngành bất động sản khủng hoảng, các nhà đầu tư nước ngoài rút vốn ra khỏi nước và tỷ lệ thanh niên thất nghiệp lên tới trên 20%. Các nhà phê bình năm nay đã sử dụng những thuật ngữ như đây là ”sự kết thúc của phép màu kinh tế Trung Quốc”.
 
Vấn đề nan giải của Tập Cận Bình là ông dường như chỉ có một giải pháp duy nhất cho mọi vấn đề: tăng cường kiểm soát. Tập đã loại bỏ những cố vấn giỏi nhất vì tham nhũng hay có thể nói chính xác hơn là ông không tin tưởng họ.
 
Tập Cận Bình đã thay thế họ bằng những người mà ông quen biết từ lâu. Những cấp dưới của ông khi ông phục vụ ở các tỉnh Phúc Kiến và Chiết Giang và các bạn học cũ từ thời đi học. Theo các nhà phê bình có hiểu biết sâu sắc về hoạt động nội bộ của Đảng Cộng Sản Trung Quốc, thì những người này được Tập bơm lên những vị trí cao hơn khả năng của họ.
 
Trong những buổi họp, Tập thường không nghe ý kiến của người khác, mà độc thoại với những suy nghĩ của mình. Chẳng ai dám bày tỏ quan điểm bất đồng, bởi điều đó sẽ dẫn đến nguy cơ cho sự nghiệp và tương lai của họ. Tập đã ghi vào điều lệ của đảng rằng thành viên nào chống lại ông ta được coi là thách thức đảng - và đây là điều cấm kỵ.
 
Hậu quả là chẳng còn ai dám đưa ra quan điểm phản biện, và dĩ nhiên là khi Tập Cận Bình đưa ra một quyết định tồi, quyết định đó có nguy cơ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng vì không có cơ quan kiểm soát nào có thể ngăn chặn được.
 
Trong những năm gần đây, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã đưa ra một số quyết định khiến Trung Quốc phải trả giá đắt cả về tài chính lẫn thế đứng của mình dưới cái nhìn của phương Tây.
 
Tập đã nhất quyết không khoan nhượng với Covid, khi phần còn lại của thế giới từ lâu đã học cách sống chung với virus. Ông quyết định lập một hiệp ước với Vladimir Putin ngay trước khi Nga tiến hành xâm lược toàn diện vào Ukraine.
 
Hiện tại, Tập Cận Bình đang cai trị một Trung Quốc đã tự tách mình ra khỏi sự phát triển kinh tế, hệt  như khuôn mẫu mà Đảng Cộng Sản đã sử dụng từ cuối những năm 1970.
 
Trong hơn 40 năm qua, Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng. Ước tính 800 triệu dân đã thoát cảnh nghèo khó, và sự phát triển đó phần lớn là do các công ty tư nhân đứng đằng sau. Nhưng những công ty đó, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ mới, đã phát triển đến mức Tập Cận Bình coi chúng là mối đe dọa cho Đảng Cộng Sản.
 
Nền kinh tế không còn được ưu tiên. Tập đặt an ninh quốc gia lên hàng đầu. Nhưng khi nói về an ninh thì Tập muốn nói đến sự nắm giữ quyền lực của Đảng Cộng Sản và của chính bản thân mình. Theo một số chuyên gia, sự kiểm soát của nhà lãnh đạo đã gây ra cuộc khủng hoảng niềm tin lớn nhất đối với nền kinh tế Trung Quốc trong hơn 40 năm qua. Không còn một chỉ thị mang tính xây dựng nào được đưa ra khi chính Tập Cận Bình nắm quyền kiểm soát việc ra quyết định trong nền kinh tế, không ai dám làm gì nếu không có sự ủy thác của người lãnh đạo. Các quan chức thà ngồi khoanh tay còn hơn để sau này phải chịu trách nhiệm vì đã phạm sai lầm.
 
Hậu quả là bắt đầu đà suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc mà theo các nhà kinh tế, sẽ cần một kế hoạch rõ ràng để chống lại.
 
Tập Cận Bình trong một cuộc họp chỉ được tổ chức 5 năm một lần, đã không có lời hứa nào về cải cách thị trường.  Thay vào đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường các biện pháp kiểm soát tài chính và phòng ngừa rủi ro, và do đó củng cố sự kiểm soát của đảng.
 
Các chuyên gia cảnh báo nhược điểm của việc kiểm soát chặt chẽ có nguy cơ làm giảm sức mạnh của hoạt động kinh tế. Câu hỏi cần đặt ra là liệu có thể kết hợp nhu cầu kiểm soát của nhà lãnh đạo với một nền kinh tế Trung Quốc đang tìm con đường mới để phát triển hay không.
 
Theo IMF, Cơ Quan Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, tăng trưởng của Trung Quốc - nếu không tiến hành cải cách toàn diện –sẽ giảm xuống dưới 4% trong vài năm tới. Với tốc độ đó, Trung Quốc sẽ không đạt được mục tiêu tăng gấp đôi tổng sản lượng quốc nội GDP từ năm 2020 đến năm 2035.
 
Việc Tập Cận Bình đạt được vị trí cao nhất có thể phải cảm ơn cha mình. Tập Trọng Huân được coi là một trong những nhà cách mạng đầu tiên trong đảng, đưa đến vị trí dẫn đầu cho người con trai. Nhưng cậu bé Tập Cận Bình thay vì phải đi học, thì đã bỏ lỡ gần như toàn bộ thời gian học cấp hai và cấp ba khi cậu làm ruộng trong cuộc Cách Mạng Văn Hóa tại một ngôi làng ở miền trung Trung Quốc.
 
Sau này, khi Tập Cận Bình trở thành đảng viên, ông đã ghi danh theo học tại Đại Học Thanh Hoa ở Bắc Kinh. Nhưng khi đó các trường đại học gần như chưa hoạt động được sau Cách mạng Văn hóa.
 
Ngày nay, Tập Cận Bình bù đắp cho sự thiếu học vấn của mình bằng việc tăng cường kiểm soát mọi thứ và mọi người.
 
Vào đầu năm 2023, một số chuyên gia về Trung Quốc dự đoán nhà lãnh đạo sẽ buộc phải tạm dừng hoặc thậm chí từ bỏ việc tập trung quyền lực xung quanh mình, theo Ian Johnson trong một bài trên tạp chí Đối ngoại (Foreign Affairs). Nhưng chẳng có gì thay đổi, mọi thứ vẫn tiếp tục như trước.
 
Với một quyền lực vô hạn tự trao cho mình như Tập Cận Bình, thì chẳng có gì khó để xác định ai là người chịu trách nhiệm cho những cuộc khủng hoảng của đất nước. Cả nạn tham nhũng tràn lan trong đảng lẫn những khoản nợ khổng lồ.
 
Thích ứng với điều kiện mới, thử nghiệm và thay đổi hướng đi là điều đã giúp Đảng Cộng Sản Trung Quốc tồn tại trong nhiều năm qua, khi Đặng Tiểu Bình nhận ra niềm tin của đảng đã suy giảm sau cái chết của Mao vào năm 1976, ông đã nới lỏng sự kiểm soát của mình và đưa ra những cải cách thị trường nhằm cải thiện cuộc sống của người dân.
 
Các nhà lãnh đạo thời đó coi Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa là một dự án đang được thực hiện, cần được cải thiện dần dần chứ không phải là một hệ thống phải được bảo tồn bằng mọi giá. Việc đảng từ bỏ quyền lực chính trị tất nhiên không có trong chính sách, tuy vậy lúc đó nhiều câu hỏi đã được mở ra để thảo luận.
 
Ngày nay ngược lại, Tập Cận Bình chú trọng vào quyền lực và sự kiểm soát tập trung. Điều đó cũng phản ánh nỗi sợ hãi và sự yếu đuối của ông ta. Điều Tập thực sự bận rộn là bảo vệ vị trí hàng đầu của mình.
 
Với tư cách là những người sáng lập nước Cộng hòa Nhân Dân Trung Quốc, Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình có thể chỉ ra những thay đổi mang tính đột phá trong lịch sử làm cơ sở cho vị trí lãnh đạo đảng của họ. Tập Cận Bình thì ngược lại, quyền lực của ông không thể tách rời khỏi guồng máy chính trị của đảng.
 
Trong mười năm, người đàn ông này đã tham gia vào các cuộc thanh trừng khiến ông trở thành kẻ thù chính trị ở khắp mọi nơi. Tập đã đưa ra những quyết định cần xét lại, nhưng chẳng một ai dám phản bác. Tập Cận Bình sẽ chẳng bao giờ dám buông tay để chấp nhận những quan điểm khác, khi chính sự kiểm soát chặt chẽ là công cụ sử dụng bảo vệ ngôi cai trị của Ông.
 
Nguyên Hòa

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Từ Adidas AG đến Nike Inc, các nhà sản xuất quần áo và giày dép đã chuyển chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc do căng thẳng địa chính trị và chi phí sản xuất thấp hơn. Nhưng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng bất ổn và nhu cầu tiêu dùng suy yếu, nhiều công ty đã nhận ra rằng việc tìm kiếm các trung tâm sản xuất thay thế cũng đi kèm với những thách thức riêng. Một số thậm chí còn đóng cửa cơ sở sản xuất vừa mới thành lập để quay về Trung Quốc đại lục.

Đô la điện tử (digital dollar), còn gọi là đô la kỹ thuật số, là một vấn đề tài chánh có tầm vóc thế giới, có khả năng thay đổi nền kinh tế Hoa Kỳ và toàn cầu. Vấn đề này được bàn thảo trong những năm qua: Liệu đã đến lúc Hoa Kỳ có thể thay đổi tiền giấy, tiền đồng bằng tiền điện tử? Nhưng những cuộc thảo luận không được nổi bật vì tình hình chính trị sôi nổi, chính quyền, báo chí vây quanh câu chuyện cựu tổng thống Trump bị truy tố khoảng trên 90 tội, trong lúc ông đang tranh cử cho chuyến trở về tòa Bạch Ốc năm 2024.Thay đổi hệ thống tiền tệ quốc gia sẽ tạo ra sự xáo trộn thói quen sử dụng và cách đánh giá mặt tiền của dân chúng. Nhiều câu hỏi sẽ phải giải quyết: Tại sao phải đổi tiền giấy thành tiền điện tử? (Có lẽ, ngày xưa, người ta cũng đặt câu hỏi tương tựa như vậy khi đổi từ tiền kim loại, tiền vàng thành tiền giấy. Dĩ nhiên, phải có lợi ích cho người tiêu dùng, có khả năng phát triển kinh tế quốc gia và đồng minh.)

Trần nợ là mức ấn định số tiền tối đa mà chính phủ có thể vay nợ. Quốc hội biểu quyết số nợ tối đa, tạo ra mức “Trần Nợ”, và chính phủ không được vay tiền nhiều hơn mức “Trần Nợ” này. Chính phủ Hoa Kỳ đã đụng đầu vào “trần nợ” từ tháng Giêng năm 2023, khi số nợ lên tới $31.4 ngàn tỷ đô la. Bộ Tài Chánh không được vay nữa, phải “du di” các món chưa dùng trong ngân sách để xài tạm vào các mục đã hết tiền. Nhưng từ đầu tháng Sáu, sẽ bắt buộc phải vay nợ thêm mới có tiền chi tiêu. Nếu không thanh toán được thì chính phủ bị “vỡ nợ”, chính phủ Mỹ sẽ không có tiền trả lãi và vốn từ các món nợ cũ, công khố phiếu Mỹ sẽ mất giá trị kéo theo những tai họa kinh tế khôn lường cho kinh tế nước Mỹ lẫn kinh tế thế giới.

Hoa Kỳ đang mắc nợ 31 ngàn tỷ MK. Hiện nay, mỗi năm Washington chi nhiều hơn thu khoảng 1 ngàn tỷ MK, buộc Bộ Tài Chánh phải đi vay để bù vào khoản chênh lệch. Điều đó có nghĩa là nợ công quốc gia vẫn đang tăng lên. Nếu không có thay đổi gì lớn, khoản nợ này rồi sẽ lớn hơn so với khi nó đạt đỉnh điểm vào cuối Thế Chiến II. Hầu hết số nợ là do tích lũy dần trong suốt 20 năm qua. Năm 2001, Hoa Kỳ thực ra có dư dả tiền mặt – Bộ Tài Chánh thu thuế được nhiều hơn khoản chi cho các dịch vụ của chính phủ.

Gia tăng giá năng lượng, chuỗi cung ứng xáo trộn, và mức cầu phục hồi sau đại dịch là những nguyên nhân gây ra lạm phát trong 2021-2022. Chính sách tiền tệ thâu hẹp chừng mực của Quỹ Dự Trữ Liên Bang đã giúp lạm phát tiếp tục giảm và nguy cơ trì trệ kinh tế mờ dần. Cố gắng giảm bớt thiếu hụt ngân sách quốc gia cũng đã góp phần đáng kể vào việc kiềm chế lạm phát.

Trần Nợ là con số nợ tối đa mà quốc hội Hoa Kỳ cho phép bên Hành Pháp đi vay. Hiện nay chính phủ Mỹ đang nợ tới $31 ngàn tỷ đô la, tích lũy từ trước đến giờ; đã đụng trần rồi. Trần Nợ mới xuất hiện từ thời Thế Chiến thứ nhất. Trước đó, mỗi lần chính phủ Mỹ muốn vay nợ thì phải xin quốc hội cho phép. Khi nước Mỹ lâm chiến, cần vay nợ liên tiếp, quốc hội bèn đặt ra lệ mới, cho phép vay thả cửa nhưng dưới một giới hạn, gọi là Trần Nợ. Sáng kiến này giải quyết một vấn đề trước mắt nhưng gây rắc rối trong hai chục năm qua giữa hành pháp và lập pháp.

Trong hơn ba năm - chính xác là 1,016 ngày - Trung Quốc đã đóng cửa với cả thế giới. Hầu hết sinh viên nước ngoài rời khỏi đất nước khi bắt đầu đại dịch. Khách du lịch đã ngừng đến tham quan. Các nhà khoa học Trung Quốc đã ngừng tham dự các hội nghị nước ngoài. Các giám đốc điều hành người nước ngoài bị cấm quay trở lại công việc kinh doanh của họ ở Trung Quốc. Vì vậy, khi Trung Quốc mở cửa biên giới vào ngày 8 tháng 1, từ bỏ những tàn tích cuối cùng của chính sách “không covid”, việc đổi mới tiếp xúc thương mại, trí tuệ và văn hóa sẽ có những hậu quả to lớn, mà phần nhiều là lành tính.

Hoa Kỳ sắp chi 490 tỷ đô la trong 10 năm để giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chăm sóc sức khỏe và giảm thâm hụt liên bang. Tất cả số tiền đó đến từ đâu? Học giả về kinh tế Nirupama Rao của Trường Michigan giải thích cách mà đạo luật mới sẽ giúp tăng đủ nguồn thu để trả cho các khoản miễn thuế trong lĩnh vực năng lượng sạch, các khoản trợ cấp theo Đạo luật Affordable Care Act và các ưu đãi cho các nhà sản xuất sử dụng công nghệ sạch hơn, cũng như các sáng kiến khác nữa. Và rằng, với tên gọi của nó, liệu Đạo Luật Giảm Lạm Phát (Inflation Reduction Act – IRC) có thực sự làm giảm lạm phát hay không?

Trong tháng 6, nền kinh tế Hoa Kỳ đã tạo thêm nhiều việc làm hơn dự kiến, báo hiệu thị trường lao động vẫn còn rất mạnh mẽ dù cho Quỹ Dự Trữ Liên Bang (FED) đã cố gắng làm cho nó suy yếu đi để kiềm chế lạm phát. Báo cáo việc làm ngày 8 tháng 7 năm 2022 cũng cho thấy tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp nhất trong 70 năm là 3.6%. Liệu điều này có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ tránh được một cuộc suy thoái hay không? Christopher Decker, kinh tế gia tại Trường Nebraska Omaha, giải thích các con số và ý nghĩa của chúng đối với FED và nền kinh tế. Bài viết được đăng trên trang TheConversation.

Bài phân tách sau đây sẽ bàn về những thiệt hại kinh tế Nga đang phải lãnh đủ. Nga với 142 triệu dân (2021) và tổng sản lượng nội địa (GDP) của 2020 là $3,876 tỉ (theo thời giá 2017), từ một nền kinh tế chỉ huy chuyển qua kinh tế tư bản quốc doanh với một khu vực tư nhân giới hạn sau khi Liên Xô xụp đổ. Kinh tế Nga đã thực hiện được mức phát triển tốt đẹp vào những năm 1998-2008. Tiếp theo là giai đoạn kinh tế trì trệ. Cuộc xâm chiếm Crimea vào 2014 đã đẩy Nga vào cuộc suy thoái kinh tế. Cuộc xâm lăng Ukraine vào 2022 sẽ làm kinh tế lún sâu vào một cuộc khủng hoảng chưa từng thấy vì những biện pháp trừng phạt kinh tế của khối các nước dân chủ.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.