“Chiến Dịch Midway Blitz” quá đà. Ảnh chụp lại từ video.
Trong một đất nước tự nhận là văn minh, hiếm ai tưởng tượng cảnh nhân viên liên bang dùng hơi cay đối với trẻ con đang sửa soạn dự lễ hội Halloween. Nhưng đó chính là điều đã xảy ra tại Chicago hôm 28 tháng 10.
Thẩm phán liên bang Sara Ellis, thuộc khu Bắc Illinois, đã triệu tập Gregory Bovino — viên chức cao cấp của Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP) — ra tòa để giải thích trong trường hợp nào nhân viên của ông được phép dùng hơi cay mà vẫn tuân thủ lệnh hạn chế bà đã ban hành ngày 9 tháng 10. Câu trả lời của bà rất rõ: gần như không bao giờ.
Bà Ellis gọi Bovino ra tòa sau khi nhóm nhân viên CBP ném lựu đạn hơi cay vào đám đông cha mẹ và trẻ con đang chuẩn bị diễu hành Halloween. “Những đứa trẻ ấy bị trúng hơi cay ngay trên đường đến sân trường để mừng lễ,” bà nói. “Tôi chỉ có thể hình dung nỗi hoảng sợ của chúng.” Bộ Nội an (DHS) biện minh rằng các đặc vụ “bị bao vây,” nhưng không phản bác bất kỳ chi tiết nào được tòa nêu ra.
Sự kiện xảy ra tại khu Old Irving Park, vùng dân cư yên tĩnh ở tây bắc Chicago, chỉ là một trong ít nhất năm lần trong cùng tuần mà CBP ném hơi cay vào đám đông ôn hòa. Tất cả đều thuộc “Chiến dịch Midway Blitz” — chương trình bố ráp di dân do chính phủ Trump khởi xướng từ đầu tháng 9. Theo báo cáo, gần 3.000 người đã bị bắt. Nhưng việc dùng hơi cay cho thấy lực lượng liên bang đang gặp trở ngại trước sức kháng cự của dân địa phương và các nhóm nhân quyền.
Trong vòng vài ngày, các đoạn phim lan truyền cho thấy nhân viên biên phòng ném lựu đạn hơi cay từ xe hơi, xô ngã phụ nữ, và kéo lê một ông lão 67 tuổi khỏi xe — làm Ông gãy xương sườn. Cả hai nạn nhân đều là công dân Mỹ, không nằm trong danh sách bị truy bắt. Một đoạn khác ghi lại cảnh một nhân viên ICE chĩa súng vào người biểu tình và nói: “Bang, bang. Mày chết rồi, tên 'liberal'.” Một phụ nữ ở khu Lakeview kể: “Tôi chưa bao giờ nghĩ mình lại bị trúng hơi cay giữa con phố toàn nhà bạc triệu.”
Ngay cả Bovino — chỉ huy trưởng CBP — cũng bị quay phim ngày 23 tháng 10 khi tự tay ném lựu đạn hơi cay vào đám đông ở khu Little Village, nơi sinh sống của cộng đồng người Mexico. Ông không ra lệnh cảnh báo, vi phạm lệnh của tòa. DHS nói rằng ông bị ném đá trúng đầu, nhưng không có bằng chứng nào xác nhận. Khi ra tòa, đầu ông vẫn nguyên vẹn.
Tại các khu lao động gốc Hispanic như Pilsen và Little Village, sự phản kháng lan rộng. Người dân chia sẻ vị trí xe liên bang qua tin nhắn và livestream, thổi còi báo động, chặn đường để di dân có thể kịp trốn vào nhà — nơi lực lượng liên bang không thể vào nếu không có trát tòa. “Chúng tôi đông hơn họ,” Tatiana Solis, cư dân Pilsen nói.
Baltazar Enriquez, Chủ tịch Hội Đồng Cộng Đồng Little Village, kể rằng mỗi sáng nhóm ông đưa 68 đứa trẻ — nhiều em không có giấy tờ — đến trường an toàn. Họ cũng giúp thức ăn và đồ dùng cho các gánh hàng rong phải trốn trong nhà. Đổi lại, nhà riêng của Enriquez bị FBI đến “thăm hỏi” đầu tháng này.
Chính phủ coi những hành động hỗ trợ ấy là “cản trở và gây rối trật tự.” Bộ trưởng Nội an Kristi Noem viết trên Wall Street Journal rằng những người tổ chức là “khủng bố và côn đồ” — một câu nói mỉa, nếu nhìn vào đám trẻ mang mặt nạ ma quỷ trong đêm Halloween.
Sau phiên xử ngày 28 tháng 10, thẩm phán Ellis ra lệnh Bovino phải đến tòa mỗi tối để báo cáo chi tiết mọi hoạt động trong ngày; toàn bộ hình ảnh từ camera gắn trên người phải nộp cho tòa, và mọi nhân viên đều buộc phải đeo camera khi thi hành công vụ. “Từ nay, tôi không nghĩ ta sẽ còn thấy nhiều hơi cay tung ra nữa,” bà nói. Bovino gật đầu cam kết tuân thủ — rồi bước ra xe, đặt một quả lựu đạn hơi cay lên bảng táp-lô trước đám đông đang quay phim.
Một cử chỉ ngạo nghễ, hay lời thách thức? Dù là gì, Chicago — thành phố gió — vẫn chưa hết cay mắt.
(vb tóm lược)
Nguồn: Bài từ tờ The Economist "Tear Gas and Halloween costumes in America's third-largest city."
Gửi ý kiến của bạn
