Hôm nay,  

Tết Mậu Thân năm 1968: Một vành khăn tang cho Thiết giáp binh Quân lực VNCH

21/09/202014:43:00(Xem: 7808)

Khóa 20 Sĩ Quan Căn Bản Thiết Giáp chúng tôi khai giảng ngày 20 tháng 1 năm 1968 tại Trường Thiết Giáp QLVNCH. Đây là một khóa hổn hợp gồm 3 thành phần:

-55 tân chuẩn úy vừa tốt nghiệp khóa 25 Sĩ Trừ Bị Thủ Đức do Trường Bộ binh Thủ Đức chuyển sang.

-5 tân thiếu úy vừa tốt nghiệp khóa 22 Võ Bị Đà Lạt.

-3 sĩ quan bộ binh được chuyển ngành qua binh chủng Thiết Giáp.

Tất cả là 63 khóa sinh. Chúng tôi mới học được hơn 1 tuần thì đến Tết Mậu Thân 1968. Năm đó vì tình trạng 2 bên hưu chiến nên Trường Thiết Giáp cho toàn thể khóa sinh chúng tôi được bắt thăm đi phép làm 2 đợt. Đợt đầu đi phép từ trưa 30 Tết đến chiều mồng 2 Tết. Đợt thứ 2 từ chiều mồng 2  đến mồng 5 Tết. Tôi bắt thăm đi phép đợt 2 nên gặp  nhiều rủi ro   cho toán sĩ quan ứng chiến 50% nầy. 

Đêm mồng 1 rạng mồng 2 Tết, lúc 2 giờ sáng tức là ngày 31 tháng 1 năm 1968, Việt Cộng đồng loạt tấn công Sài Gòn ở nhiều địa điểm khác nhau như : Dinh Độc Lập, Tòa Đại sứ Mỹ, Đài phát thanh Sài Gòn …Về phía Đông và phía Bắc thì họ tấn công Bộ Tổng Tham Mưu, phi trường Tân sơn Nhất, Trung Tâm Huấn Luyên Quang Trung, Bộ Chỉ Huy Thiết Giáp ( Trại Phù Đổng ), Bộ Chỉ Huy Pháo Binh ( Trại Cổ Loa ), Quân lao, khu vực Ngã Tư Hàng Xanh …Tại trại Phù Đổng, Cộng quân đã thảm sát toàn gia Trung tá Nguyễn Tuấn gồm 8 người trong đó có vợ chồng ông Tuấn, bà mẹ già hơn 80 tuổi và 5 con nhỏ. Chỉ có 1 đứa bé trai duy nhất 9 tuổi còn sống sót tên là Nguyễn Từ Huấn. Trong trại Phù Đổng Trung tá Tuấn có một căn nhà ở biệt lập gần cổng chánh. Bên hông nhà, ông Tuấn có kéo 1 chiếc xe Thiết vận xa M113 hư về,xếp bao cát chung quanh làm nơi trú ẩn phòng khi bị pháo kích. Khuya đêm đó cả nhà ông Tuấn đều chết trong chiếc M113 hư nầy.Ngoài ra cũng trong khu cư xá nầy, ở 1 căn nhà gần bên, vợ chồng Trung tá Huỳnh Ngọc Diệp cũng bị giết trong đêm đó. Sau nầy, chúng tôi được Trung Tá Đỗ Đức Thảo-Thiết đoàn trưỡng Thiết Đoàn 15 Kỵ binh, lúc đó mới là Đại úy, kể lại là gia đình ông Thảo cư ngụ ở trại gia binh Bùi Ngươn Ngãi  của gia đình quân nhân  Thiết Giáp. Trại gia binh nầy nằm kế cận và ở  phía cổng sau trại Phù Đổng. Đêm đó nghe tiếng nổ và tiếng súng AK dòn dả trong trại Phù Đổng,  biết có biến  ông Thảo cùng mấy người sĩ quan  cùng dãy, vội lẻn ra cổng sau, thoát ra ở tạm nhà người quen lánh nạn.Cũng may là Việt cộng không lục soát các dãy nhà  của trại gia binh Bùi Nguơn Ngãi, phía cổng sau nên gia đình ông Thảo thoát nạn.Tới sáng  ngày hôm sau tức mồng 2 Tết, sau khi biết Tiểu Đoàn 4 Thủy Quân lục chiến đã giải tỏa xong trại Phù Đổng, họ trở về thì mới rõ vụ thảm sát gia đình Trung tá Tuấn và vợ chồng Trung tá Diệp. An ninh trong trại Phù Đổng đã vản hồi vì Thủy quân lục chiến đã kiểm soát toàn bộ khu vực. Chính đại úy Thảo và vài người bạn đã vào chiếc M113 hư đem từng xác chết ra ngoài và cũng chính ông Thảo đã bế cháu trai may mắn còn sống sót là bé Nguyễn Từ Huấn lúc đó mới 9 tuổi, ra ngoài . Sau đó ông Thảo gọi điện thoại báo cho Đại tá Lương Bùi Tùng – Chỉ Huy Trưỡng Thiết Giáp binh tất cả mọi việc xảy ra. Đại tá Tùng chỉ thị ông Thảo tạm thời quản lý căn nhà và gọi điện thoại báo cho em Trung tá Tuấn là Đại úy Tú Không quân biết để đem các thi hài về tẩn liệm. Lúc đó tình hình khu vực Gò Vấp và phi trường Tân Sơn Nhất đã tạm yên nên Đại úy Tú cùng vài binh sĩ không quân đến, chở các thi hài về tẩn liệm tại hội trường Không quân trong vòng đai Tân Sơn Nhất. Cả gia đình Trung tá Tuấn gồm 8 quan tài được quàn tại hội trường nầy cho đến khi an táng. Trường Thiết Giáp đã cử các sĩ quan Khóa 20 sĩ quan căn bản Thiết giáp chúng tôi thay phiên nhau gác quan tài cho đến sáng ngày mồng 7 Tết tức ngày 6 tháng 2 năm 1968 mới an táng tại nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi –Sài Gòn. Sau nầy Đại tá Lương Chi.-Thiết đoàn trưỡng Thiết đoàn 14 Kỵ binh, lúc đó mới là Thiếu tá Trưỡng khối quân huấn Trường Thiết giáp, kể lại là ông đã cho binh sĩ của Chi đoàn diển tập của trường đào một cái huyệt dài và rộng để an táng tập thể 8 quan tài kề nhau.Cũng trong ngày lễ an táng đó, có một số sĩ quan Khóa 20 sĩ quan căn bản Thiết giáp chúng tôi được tuyển chọn theo xe của Trường Thiết Giáp đến tham dự. Lúc đó có mặt các chuẩn úy trẻ như Phạm Quý Thể, Phạm Hữu Phước, Nguyễn Thiện Tường … và Hồ Thanh Nhã –tác giả bài viết nầy.Chúng tôi sắp hàng cạnh huyệt, làm toán dàn chào tiễn đưa gia đình Trung tá Tuấn lúc hạ huyệt. Tham dự lúc đó gồm có gia đình Đại úy Tú, cháu Nguyễn Từ Huấn, thân nhân và báo chí..Thiếu tá Lương Chi thay mặt Binh chủng Thiết giáp và Tổng cục quân huấn đọc điếu văn truy điệu cố Đại tá Nguyễn Tuấn.Đó cũng là một vành khăn tang khoát trên đầu mọi quân nhân của binh chủng Thiết Giáp Quân lực VNCH. Vì sự mất mát quá lớn là ngoài gia đình Trung tá Tuấn, Trung tá Diệp, còn có 3 sĩ quan trẻ tử trận trong trận Tết Mậu Thân nầy.

Sau tang lễ, tình hình ven đô Sài gòn vẫn chưa yên. Một số sĩ quan Khóa 20 sĩ quan căn bản bắt thăm đi phép đợt 2, ứng chiến 50%, phải theo các xe M113 của Chi đoàn diễn tập, hành quân giải tỏa ven đô ở Chợ Lớn, Cầu Tre, Phú Thọ Hòa..Tại đây có 2 chuẩn úy khóa sinh là các anh Lãm và Thạch đã tử trận, cùng với 1 thiếu úy của Ban chiến thuật Trường Thiết Giáp. Riêng tác giả Hồ Thanh Nhã thì theo cánh quân của Tiểu đoàn 7 Nhảy dù đi giải tỏa khu nhà máy bột ngọt Vị Hương Tố và vành đai Trung Tâm Huấn Luyên Quang Trung.Tình hình mặt trận khu nầy nhẹ hơn  khu Cầu Tre, Chợ Lớn..nên sau khi tham dự hành quân chừng 15 ngày thì chúng tôi được trả về Trường Thiết Giáp và tiếp tục khóa học. Ba ngày phép Tết đợt 2 kể như xí xóa luôn, chẳng ai nhắc nhở gì nữa.Sau 2 đợt Việt Cộng tấn công Tết Mậu Thân, Khóa 20 sĩ quan căn bản chúng tôi phải kéo dài ra, đến cuối tháng 6 năm 1968 mới mản khóa, với sự vắng mặt của 2 chuẩn úy trẻ đã hy sinh tại mặt trận Cầu Tre Tết Mậu Thân. Nghĩa là trể hơn lịch trình khóa học là 2 tháng..


C:\Users\Admin\Pictures\thumbnail.jpg
Hình chụp tang lễ gia đình Trung Tá Tuấn tại Nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi.


thumbnail (3).jpg

Phó Đô Đốc Thomas Moore (phải) trao quyết định thăng cấp Phó Đề Đốc cho Đại Tá Nguyễn Từ Huấn( ngày Oct-10-2019 ).


- 51 năm sau ( 1968-2019 )                                       


Nhân dịp lễ Độc lập Hoa Kỳ July-4-2019, cô Thanh Thảo –phóng viên của Đài Vietface Tivi –Nam California đã phỏng vấn Đại tá Hải Quân Hoa Kỳ  Nguyễn Từ Huấn - đứa con trai may mắn còn sống sót của Trung tá  Thiết Giáp Nguyễn Tuấn – tại Washington DC. Trong cuộc phỏng vấn nầy Đại tá Nguyễn Từ Huấn cho biết là vào những ngày cuối cùng của tháng 4 năm 1975 khi Sài Gòn sắp thất thủ, thì ông Huấn đã theo gia đình người chú di tản sang đảo Guam. Khi ấy ông là đứa bé mồ côi 16 tuổi. Rời Sài Gòn cùng với khoảng 130 ngàn người Việt khác, đến đảo Guam với một tâm trạng cực kỳ hoang mang trước một tương lai bất định của lớp người sống lưu vong. Và cũng với tâm trạng cô đơn của đứa trẻ mồ côi, ông Huấn cùng với gia đình người chú cư ngụ tại tiểu bang Oklahoma.Nơi quê hương tạm dung xa lạ nầy, cậu bé 16 tuổi nầy đã phấn đấu vươn lên bằng một nghị lực phi thường. Ông đã cố gắng học hành và tốt nghiệp Đại học Oklahoma State năm 1981 với bằng cử nhân điện ( EE ) – Tốt nghiệp Cao học kỹ thuật điện tử Đại học Southern Methodist và Cao học kỹ sư ngành sản xuất Manufacturing của Đại học Purdue – Tốt nghiệp Cao học kỹ thuật thông tin nhu liệu ưu hạng từ Đại học Carnegie University năm 2008.

Thoạt tiên đến Mỹ, anh Nguyễn Từ Huấn đã định gia nhập Hải quân Mỹ, nhưng vì chưa có quốc tịch nên anh chọn theo đuổi con đường học vấn. Đến khi có quốc tịch, người thanh niên quả cảm nầy đã gia nhập Hải quân Mỹ và thăng cấp từ từ lên đến cấp bậc Đại tá.Ông Huấn từng chỉ huy nhiều đơn vị trừ bị Hải quân như NAVSEA, PACFLT, và ONR . Ông đã trải qua nhiều cương vị lãnh đạo Hải quân Hoa Kỳ tại Afghanistan năm 2013.Đại tá Huấn hiện là Chỉ huy trưỡng và Giám đốc Bộ chỉ huy hệ thống Hải quân Biển chương trình trừ bị ( NAVSEA ). Đại tá Nguyễn Từ Huấn được cấp trên xét tài năng nên đề nghị thăng cấp Phó Đề đốc Hải quân Hoa Kỳ, tương đương Tướng 1 sao của Lục quân Hoa kỳ. Trong dịp nầy nữ phóng viên Thanh Thảo của Đài truyền hình Vietface – Nam California cũng đã phỏng vấn cựu Đại tá Hải quân David Harrison, thượng cấp của Đại tá Huấn một thời gian dài.Ông nầy  nhận xét Đại tá Huấn là một tài năng kiệt xuất, cực kỳ thông minh, có những cống hiến to lớn cho quân đội Mỹ ở chiến trường Afghanistan mà không sĩ quan nào sánh kịp. Ông nầy còn cho biết việc đề nghị thăng cấp của Đại tá Huấn đã được xem xét  và theo dỏi khả năng  từ nhiều năm trước  và Đại tá Huấn rất xứng đáng được hưởng sự tuyển chọn nầy. Nó khó  khăn cũng như biến một hòn than thành một viên kim cương vậy. 

Đại tá Nguyễn Từ Huấn cũng kêu gọi người Việt và hậu duệ  hàng năm vào ngày 30 tháng 4 nên tổ chức một vài ngày trở về đảo Guam, nơi mà 44 năm trước đã có 130 ngàn người đã đến đây để khởi đầu cho cuộc đời mới trên đất Mỹ.Chính Đại tá Huấn là người có ý tưởng  xây dựng một tượng đài ở đảo Guam để tưởng nhớ công ơn những người lính Hải quân Hoa Kỳ đã tận tình giúp đở hàng trăm ngàn người Việt trong những ngày đầu đời tị nan. Đề nghị trên của ông Huấn được cấp trên chấp thuận và một cuộc gây quỷ được bắt đầu. Đến tháng 12 năm 2018, tượng đài The Lone Sailor ( Người thủy thủ cô đơn ) được khánh thành  trong khuôn viên của dinh Thống đốc đảo Guam, có sự tham dự của Thống đốc đảo Guam, nhiều quan khách Hải quân trong đó có Đại tá Nguyễn Từ Huấn, đồng bào cư ngụ tại đảo và một đoàn du khách người Việt từ các tiểu bang khác về dự.

Sau  cuộc phỏng vấn của cô phóng viên Thanh Thảo 3 tháng thì tin vui đã đến cho cộng đồng người Việt hải ngoại.Đó là vào ngày thứ Năm Oct-10 năm 2019, đại tá Hải quân Nguyễn Từ Huấn 60 tuổi, đã chính thức thăng cấp Phó Đề Đốc Hải quân Hoa Kỳ.Buổi lễ gắn lon được tổ chức trọng thể trong khuôn viên Viện Bảo tàng và Trung tâm Di sản Hải quân Hoa Kỳ tại Washington D.C. Buổi lễ đặt dưới sự chủ tọa của Phó Đô Đốc Thomas Moore – Chỉ Huy trưỡng Bộ chỉ huy kỹ thuật hàng hải của Hải quân Hoa Kỳ  (NAVSEA).. Phó Đề Đốc tân thăng Nguyễn Từ Huấn đã phát biểu : Hôm nay tôi được thăng cấp lên hàng Phó Đề Đốc là một danh dự lớn cho tôi và cho cả cộng đồng người Việt tị nạn tại hải ngoại … 

Trước đó Phó Đô Đốc Thomas Moore làm lễ tuyên thệ  cho Đại tá Huấn, kế là  mời phu nhân và 3 người con của tân Phó Đề Đốc lên khán đài gắn lon 1 sao trên 2 vai áo của ông.Quan khách tham dự buổi lễ khoảng 200 người gồm các sĩ quan cao cấp của quân đội Mỹ, trong đó có 2 vị tướng gốc Việt là Thiếu Tướng Lương Xuân Việt trở về từ Nam Hàn và chuẩn tướng Châu Lập Thể Flora trở về từ Phi Châu.Ngoài ra còn có các sĩ quan Hải quân Hoa Kỳ đã hồi hưu cũng đến  tham dự như Phó Đề Đốc Alma Grocki, Đại tá David Harrison, Đại tá Charles Peynolds …Với cấp bậc mới ông Huấn còn được bổ nhiệm chức Tổng Tham Mưu Phó của NAVSEA kể từ ngày Oct-10- 2019. 

Hiện diện trong buổi lễ còn có một số đồng hương gốc Việt từ các nơi về tham dự như nữ tài tử Kiều Chinh, cô phóng viên  Thanh Thảo Đài Vietface Tivi, phóng viên các báo Việt ngữ ở Little Saigon, vài người bạn cũ của cố Đại tá Nguyễn Tuấn –thân phụ của tân Phó Đề Đốc Huấn . Toàn thể thân nhân của ông Nguyễn Từ Huấn đều đến tham dự, trong đó có ông bà cựu Đại tá không quân Nguyễn Tú 85 tuổi, người mà Tết Mậu Thân 1968 năm xưa đã mang thi hài toàn gia của Trung tá Thiết Giáp Nguyễn Tuấn  về tẩn liệm và chôn cất. Và sau đó ông bà Tú đã nuôi nấng cháu bé Nguyễn  Từ Huấn từ lúc 9 tuổi cho đến 51 năm sau trở thành một sĩ quan cấp tướng lừng danh của Hải Quân Hoa Kỳ( Xem hình toàn gia đình của  tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn trong buổi gắn lon trong đó có ông bà Nguyễn  Tú đứng thứ 2 từ phải sang ).. Thật đúng là công lao trời biển vậy ! Trong phần nghi lễ của buổi lễ gắn lon Phó Đề Đốc cho ông Huấn, cô xướng ngôn viên Thanh Thảo  của Đài Truyền hình Vietface Tivi –Nam California, đã hát bài Quốc ca Hoa Kỳ, mỡ đầu buổi lễ. 

Đúng 51 năm sau của ngày bi thảm Tết Mậu Thân 1968, là đã có Một vành khăn tang khoát trên đầu toàn thể quân nhân Thiết giáp binh  Quân Lực Việt nam Cộng hòa năm xưa, thì nay lại có một trang sách mới tươi sáng đã được mỡ ra cho một Hậu duệ của  binh chủng Thiết giáp. Đó là sự vinh thăng của tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn.Quả đúng với câu; Hổ phụ sinh hổ tử vậy!

                                   thumbnail (1).jpg

 Tân Phó Đề Đốc và gia đình trong buổi lễ thăng cấp ( Oct-10-2019 ).


                                                           Trời còn để có hôm nay

                                                    Tan sương đầu ngõ, vén mây giữa trời ( Nguyễn Du )


                                                                                      Kỵ Binh Hồ Thanh Nhã.



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.