Hôm nay,  

Tìm Lại Tuổi Teen

24/04/201900:10:00(Xem: 5483)

Tìm lại tuổi Teen

 

Hồ Thanh Nhã

 

Trần tấn Đạt – bạn bè thường gọi Đạt ròm, ốm quá - và tôi là đôi bạn chí thân từ năm lớp 7 đến lớp 9. Chúng tôi cùng học ở trường Trung học Phong Châu gần cầu Cá lóc, châu thành Bến Tre. Đi đâu cũng có cặp, trong lớp thường gọi là cặp bài trùng. Có khi cả nhóm rủ nhau đi thăm nhà bạn, đi Cù lao Ốc ăn giỗ hoặc đi bất cứ nơi đâu mà thiếu nó tôi không đi hoặc thiếu tôi Đạt cũng tìm cớ vắng mặt. Lúc đó ở tuổi Teen bọn tôi đứa nào cũng nhát gái. Chỉ biết lo ăn học chưa ai biết đến tình yêu trai gái là gì. Gặp nhau thì chỉ bàn đến chuyện bài vở học hành, ganh đua trong lớp. Đạt giỏi Toán nhất lớp còn tôi thì khoái nhất là giờ Văn của thầy Thoại. Nhà tôi nghèo huê lợi chỉ có mấy công vườn dừa. Ba má tôi tiện tặn lắm mới cho tôi được tiếp tục học Trung học. Còn ba má Đạt khá hơn, có nhà máy xay lúa ở Ba Tri. Biết tôi nghèo nên Đạt thường hay chiếu cố đến tôi. Nó rất thảo ăn, lúc nào hẹn đi đâu cũng dúi vào tay tôi khi thì cái bánh, củ khoai. Có khi là bịt đá nhận  si rô – một món mà tụi nhóc chúng tôi rất thích. Trưa Hè cầm mút mút cũng ngon.

 

Một năm nghỉ Hè, Đạt rủ tôi về nhà nó chơi mấy bữa. Ba má nó có nhà máy xay lúa nên chắc khá hơn gia cảnh nhà tôi. Đạt lại là con trai thứ học giỏi   nên cả nhà ai cũng nể. Mấy đứa em gái lăng xăng mừng anh dẫn người bạn cũng ốm nhom về chơi. Chúng tôi thường đạp xe đi tắm biển Bãi Ngao cách nhà chừng vài cây số. Nước biển hơi đục phù sa vì gần của sông, chớ không trong như biển Vũng Tàu, Nha Trang mà sau nầy tôi có dịp tới. Chạy đua đả đời xong nhảy xuống tắm, rồi lại chạy đua. Trưa đói bụng Đạt đãi bạn ăn  cua, sò luộc. Hồi đó hai đứa ốm nhom, trai mới  lớn nhổ giò bể tiếng. Tuổi trẻ thường hay háo thắng. Chúng tôi tuy thân nhưng cũng ganh đua nhau từng chút. Đạt đúng đầu lớp  môn Toán. Còn tôi thì thầy Thoại dạy Văn khen có trí nhớ dai. Đọc 412 câu Chinh phụ ngâm dễ như ăn cháo. Học xong lớp 9, Đạt thi đậu bằng Trung học đệ nhất cấp hạng Bình thứ. Còn tôi thi rớt phải thi lại kỳ 2 sau đó hai tháng mới đậu. Sau đó thì chia tay. Đạt lên sài Gòn học tiếp, còn tôi thì ở lại tỉnh học trường khác. Xa nhau từ đó, ít có dịp gặp nhau. Nhiều năm sau nghe nói Đạt học Dược . Còn tôi thì đi lính. Cuộc đời Đạt suông sẻ hơn tôi. Đời lính gian khổ quá nhiều, vết xích xe lăn qua nhiều chiến trường, hết ở vùng 3 rồi đổi ra vùng 2, rồi sau trở về Mỹ Tho cho đến ngày sập tiệm 30 tháng 4 năm 1975.

 

Sau khi đi tù về, vất vả nhiều năm kiếm sống, hết làm rẫy ở Dầu Giây đến nhiều năm, sau   phải  đẩy  xe đạp đi bán dầu hôi lẻ quanh khu chợ Vườn Chuối Sài gòn. May nhờ Trời ngó lại được đi Mỹ theo diện H.O. vào năm 1993. Mỗi tuần cày 6 ngày 2 jobs nên cũng chẳng có thì giờ đâu mà về Việt Nam tìm bè bạn. Người quen cũ nhất là nhóm bè bạn lứa tuổi Teen tan tác bốn phương trời biết đâu mà tìm. Mới đây tôi được biết tin buồn của Đạt qua điện thoại người em rễ của Đạt. Đó là anh Trần Bình Trọng trước dạy môn Toán trường Trung học Ba Tri – Bến tre,  sau vươt biên đến Mỹ vào khoảng 1982. Quen được Trọng cũng là một duyên may,  tình cờ nhưng biết đâu cũng do bề trên xếp đặt. Một buổi chiều rãnh  ngồi xem Ti Vi, tự nhiên có người gọi nhìn đồng hương. Anh Trọng thì chắc cũng gặp lúc rãnh rang như tôi, rà Youtube tìm bạn lính trong Chương trình Tiếng Hát Hậu Phương  kỳ 135. Trước khi được biệt phái về dạy học ở Ba Tri, anh phải nhập ngũ theo học khóa 25 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức. Thấy  cô MC Phương Hồng Quế phỏng vấn tôi là một sĩ quan Thiết giáp trước theo học khóa 25 Trừ bị Thủ Đức, anh Trọng gọi điện thoại cho tôi liền nhìn bà con đồng khóa. Nói chuyện lan man một hồi mới biết mình vừa đồng khóa mà cũng là đồng hương Bến Tre. Biết anh là người Ba Tri, tôi hỏi dồn   tới là có biết Trần Tấn Đạt không ? Anh cho biết Đạt là anh vợ và đã chết bịnh rồi, cách đây 15  năm lúc mới 62 tuổi. Tin bất ngờ Đạt chết làm tôi xúc động mấy bữa. Cứ nhớ hoài những kỷ niệm lúc còn học chung, lứa tuổi Teen. Trong câu chuyện thì Trọng cũng cho biết là em gái kế của Đạt là vợ Trọng. Tôi nhớ hồi đó về nhà Đạt chơi  3 ngày có nói chuyện vài lần với cô bé tóc thề hay đứng thu tiền xay lúa, không biết có phải là vợ Trọng không ? Mới đó mà đã hơn 6o năm rồi, cuộc đời thoáng đến thoáng đi như áng mây trôi. Bạn bè lứa tuổi tôi cũng lần lượt về với đất cả rồi. Bao giờ mới tới phiên mình đây, quá tuổi Thất thập cổ lai hy rồi ! Viết đến mấy giòng chữ nầy, xinđốt nén tâm hương, coi như những lời phân ưu trể tràng đến gia đình Đạt, một người bạn tuổi Teen ốm nhom hơn 60 năm về trước. Nhớ bạn quá Đạt ơi ! Coi như những  giòng Thơ dưới đây là những nén tâm hương dành cho Đạt đó. Cầu xin ơn trên phù hộ  cho bạn mau siêu thoát.
 

Ngày Hè Ba Tri chói chan gió lộng

Hai thằng nhỏ ở trần

Chạy dưới nắng trưa

Thấy bóng người đi … mấy con còng gió

Biết lượng sức mình chui vôi vào hang

Biển Bãi Ngao

Đục ngầu bọt sóng

Có cánh buồm xa về cuối chân trời

Hai thằng bạn thân

Mệt nhoài thở dốc

Chạy hết nổi rồi nằm thẳng cẳng ngó mây

Mây trắng lững lờ trôi về cuối biển

Trời mênh mông tiếng gió thầm thì

Lớn lên mầy làm gì

Ba tao muốn tao học ngành y

Nhưng chưa biết sức tao có nổi

Được đó mầy ơi !

Mầy giỏi Toán quá trời

Ngẫm nghĩ thân mình tao chưa biết sẽ ra sao

Thầy Thoại khen mầy giỏi Văn nhất lớp

Mấy ai như mầy

Đọc Chinh Phụ ngâm trơn tru như cháo

Làm một lèo xuôi rót bốn trăm câu

Vậy chắc ngày sau tao thành nhà báo

Đời có thể  nhọc nhằn bảy nổi …chín lênh  đênh

Đó là nhắc chuyện năm xưa

Xa quá là xa

Chắc cũng hơn sáu chục năm liền

Khi hai đứa còn ở tuổi Teen

Chưa học xong lớp Tám

Rồi một chiều mưa u ám

Nhận được thiệp cưới của mầy

Gần biên giới Việt Miên

Xin lỗi nhé bạn hiền!

Tao khó lòng về dự

Chiến trận nặng nề ai nỡ bỏ anh em

Rồi từ đó lần lượt miền Trung nhiều tỉnh mất

Di chuyển liên miên

Cho đến ngày sập tiệm

Không làm sao về phép gặp bạn hiền

Sau đó đi tù

Nhiều năm ở trong rừng rú

Chừng được thả về tìm đủ cách vượt biên

Trật duột nhiều phen…sau nhờ Mỹ cứu

Đi được chương trình tị nạn với anh em

Cho đến hôm nay

Như một duyên phận tình cờ

Mới biết bạn xưa đã về với đất

Đã mười lăm năm qua

Rong chìm đá nổi

Số phận mỗi người sao quá đổi mong manh

Tao với mầy

Chập chùng kỹ niệm

Mầy đi rồi tao muốn khóc làm sao

Nhớ lại Hè nào nắng cháy Bãi Ngao

Hai đứa đạp xe đường quê gió lộng

Sương trắng chiều hôm biển trời hai bóng

Chiều xuống mau hai đứa đạp xe về

Một thuở tuổi Teen

Chập chùng kỷ niêm

Sao mầy vội đi… mau quá  nẻo luân hồi

 

                Hồ Thanh Nhã

 

 

 

 

 

 

 


 
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.