Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tám Điệp Khúc

09/07/201809:08:00(Xem: 2065)
Tám Điệp Khúc
Tám Điệp Khúc
 
Lê Minh Nguyên
 

(LTS: Tác giả Lê Minh Nguyên thuộc thế hệ trẻ, từng có một thời thơ ấu đi học dưới nhà trường CSVN sau 1975, ghi lại cảm xúc của anh khi nghe ca khúc bolero “Tám Điệp Khúc” rất phổ biến trước 1975 tại Sài Gòn. Anh trùng tên Lê Minh Nguyên với một người viết và một nhà hoạt động đảng phái ở hải ngoại. Bạn Lê Minh Nguyên thế hệ trẻ này cũng có bút hiệu đôi khi dùng là 2 Xu Lẻ (Two Cents). Bạn Lê Minh Nguyên viết như sau.)
  

Tôi nghe qua bài này vào một buổi chiều nọ khi Bố tôi mở nhạc xưa sau bữa ăn. Lần đầu tiên nghe bài này, Tôi có cảm giác phản cảm giống như những cô cậu trẻ khác vì điệu nhạc nghe như nhạc đám ma. Nhưng khi nghe được một đoạn tôi cảm nhận được những lời thơ đầy ý nghĩa được dựng lên thành một bài hát. Nó làm cho Tôi có cái cảm giác như có một luồng điện sau gáy y như mỗi khi Bố và Mẹ tôi kể những câu chuyện về một đất nước Việt Nam Cộng Hoà năm xưa đầy vẻ vang, niềm kiêu hãnh “Hòn Ngọc Viễn Đông”, về những thành tựu của những người con của miền Nam Việt Nam. Bên cạnh đó, Tôi cũng được nghe những chuyện ác của những người "Cộng Sản". Mẹ tôi kể mỗi khi có chiến dịch gì đó thì Cộng Sản nằm vùng sẽ tới đòi góp viện từ tiệm tạp hoá ở dưới quê của Bà Ngoại, nếu không CS doạ sẽ gài mìn sập tiệm nên ai trong nhà cũng phải bán đồ để góp, rồi không những vậy còn "đóng góp" những món gì họ thấy bán trong tiệm. Còn trên Sài Gòn thì những quán cà phê, rạp chiếu phim, những nơi hội tụ nhiều người là những điểm nóng thường xuyên bị gài mìn như những hành động khủng bố thời nay. Những nơi này thì lính VNCH có, lính Mỹ có, dân thường có.
 
Tôi cũng biết trong khoảng thời gian tương tự, miền Bắc Việt Nam cũng đang bị đánh bomb liên tục, nhiều người cũng đang sống trong khốn khổ vì cuộc chiến đang xảy ra giữa chế độ Cộng Sản và Tư Bản. Nhưng nếu hỏi một người lính Cộng Sản chủ nghĩa xã hội, công cuộc Cách Mạng, Mác Lê Nin là gì? Tôi nghĩ sẽ không một người lính nào có thể trả lời câu hỏi đó. Mẹ tôi kể rằng năm xưa có những người “Bắc 54” trốn Cộng Sản vào miền Nam để sống, nhưng chưa bao giờ có người miền Nam trốn Việt Nam Cộng Hoà ra Bắc sống, ngoại trừ những thành phần bị tuyên truyền ra Bắc “tập kết” để mà tìm đường “giải phóng” một đất nước đang thịnh vượng Việt Nam Cộng Hoà. Người ta hay gọi những thành phần ưu tú đó là “Ăn cơm quốc gia mà thờ ma cộng sản”. Làn di dân đó chiếm rất nhiều thành phần ưu tú và có học, bên cạnh đó cũng có những người bình thường muốn tìm một miền đất đầy hứa hẹn khác. Có phải đây cũng là một lí do vì sao có Cộng Sản nằm vùng vì họ trà trộn vào trong làn sóng di dân đó? Vậy tại sao họ vẫn được tiếp nhận? Trong khi nếu người miền Nam Việt Nam bình thuờng nào bước qua khỏi ranh giới đến đất Bắc Việt là bị bắn bỏ? Đó là 2 chữ Tự Do. Nếu hỏi bất cứ người miền Nam Việt Nam nào vào thời điểm đó so với người miền Bắc thì sẽ có 2 câu trả lời rất khác biệt. Người miền Nam thì sống trong một cuộc sống đầy đủ có gạo lúa để ăn, có chủ trương chính sách của chính phủ, không giàu nhưng cũng không đói rách ăn xin, con em có thể đi học những kỹ năng tân tiến của thế giới. Còn miền Bắc, họ được nhồi sọ là miền Nam cần được giải phóng vì quá nghèo đang bị đô hộ và nếu trai tráng, thanh thiếu niên không tham gia chiến dịch thì sẽ gia đình sẽ bị cắt lương thực. Mẹ tôi kể khi quân “Giải Phóng” tràn vào năm ‘75, nhà Bà Ngoại tôi ở dưới Tiền Giang có mấy bình “ắc-qui” gắn với máy phát điện để đốt đèn cho sáng buổi tối, thì có lính Cộng Sản tụ tập một đám cũng khá đông đứng nhìn hoài vẫn không hiểu tại sao nó có thể làm cho bóng đèn sáng. Rồi Mẹ cũng kể có bà con của người bạn từ Bắc vô sau giải phóng mang theo chén đá gói trong thùng để tặng vì nghe dân miền Nam đói khổ ăn cơm bằng gáo dừa. Trong buổi ăn thì gia đình bạn Mẹ tôi đem chén sành chén kiểu ra để đón tiếp, sau bữa ăn thì gia đình đó mới hỏi có cái gì trong thùng sao không mở ra để đó chi. Lúc đó người bạn mới nói là nghe tuyên truyền trong này đói khổ lắm, nên muốn đem vô tặng.

Khi tôi còn nhỏ đi học ở bên Việt Nam, tôi được dạy về những vẻ vang, những người anh hùng của Cách Mạng, tôi cũng có niềm tự hào là người Việt Nam mình đánh đuổi một đế quốc Mỹ xăm lăng. Và khi qua đến bên Mỹ, tôi nghe về cờ vàng ba sọc đỏ và thấy làm lạ là tại sao những người này họ lại hô hào “chống Cộng”, vẫn khư khư giữ những quá khứ đau buồn. Đến khi Bố Mẹ tôi kể những câu chuyện về một đất nước Việt Nam Cộng Hoà ngày xưa, Tôi bắt đầu nổi máu tò mò tìm kiếm những thông tin về cuộc chiến tranh Việt Nam. Tôi nhận ra là tại sao những gì Tôi tìm được từ lịch sử trong sách của Mỹ lại khác với những gì mình đã học trong sách giáo khoa? Thật ra vì thiếu viện trợ và chính trị nên mới có một cái kết của ngày 30 tháng 4 năm 1975. Bố tôi hay nói, “Lính Việt Nam Cộng Hoà năm xưa cũng dữ dằn không thua kém ai chứ không phải giỡn chơi.” Giờ Tôi mới hiểu cái câu, “Thắng làm vua, thua làm giặc.” Người thắng có thể sửa đổi lịch sử, viết theo những gì họ muốn viết.

Khi lớn hơn xíu nữa, Tôi bắt đầu nghe “nhạc Vàng” vì lời bài hát có ý nghĩa, không chỉ nói về tình yêu, mà nói về đất nước, thiên nhiên, tình thương nhân loại; không như những bài hát trẻ bây giờ chỉ nói về khoe của, trai gái, chia tay vì những lý do nhảm nhí, đến điệu nhạc còn đạo từ nước ngoài. Tôi năm nay 29 tuổi, đã từng sống ở hai đất nước, phục vụ cho Hải Quân Hoa Kỳ từ 18-24 tuổi, từng đi đây đi đó thấy và học được nhiều điều. Có những bạn trẻ ở đất Việt sẽ nghĩ tôi là phản động, mất gốc vì có những suy nghĩ chống lại chế độ hiện tại. Nhưng không phải trên tất cả những tờ tiền, giấy văn bản có dòng chữ: “Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam - Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc”, vậy có thực sự là Tự Do hay không khi mà bạn không dám nói lên sự thật hoặc chỉ là một ý trái chiều nhằm đóng góp? Thậm chí Bố Mẹ tôi còn nói rằng lúc còn ở Việt Nam, không muốn nói nhiều về lịch sử năm xưa vì sợ chủ trương “Con tố Cha, Vợ tố Chồng” của một đất nước Tự Do như Việt Nam. Độc Lập? Hạnh Phúc? Những tin tức gần đây có cho thấy là đất nước Việt Nam sau bao nhiêu năm giải phóng đó có Độc Lập không? Có Hạnh Phúc không? Hay là đi lùi với thời đại vì những năm tháng bị che mắt, bịt tai? Thay vì lắng nghe và tìm hiểu thêm về sự thật, tại sao lại đi cắn lại những người muốn tốt hơn cho quê hương? À, tôi quên rằng ở Việt Nam không có cái gọi là Tự Do và Nhân Quyền. Mà cho dù người dân có biết cũng đâu làm được gì, đâu có quyền tự do ngôn luận và tự do súng đạn như bên Mỹ. Và giờ tôi cũng nhận ra là tại sao Luật Hiến Pháp Mỹ được viết gần 250 năm trước có 2 điều luật này đứng đầu tiên.
 

Tôi viết lên những điều này không phải vì tôi căm thù người dân miền Bắc, những người lính cộng sản vì họ cũng là con người, sinh ra và lớn lên như mọi người khác, cũng có Mẹ và Cha, cũng có một gia đình. Nhưng vì thiếu kiến thức, thông tin, và đặc biệt hơn nữa là họ bị ép buộc bởi những tham vọng của một số ít người nắm quyền nên họ phải làm theo. Tôi được dịp may đóng quân bên Nhật khi còn phục vụ Hải Quân Hoa Kỳ, và nhờ đó có cơ hội về thăm Việt Nam cũng không ít lần. Đã bao nhiêu lần Tôi gặp những người xích lô, honda ôm, bơm bánh xe là cựu chiến binh VNCH và kể cả thương binh liệt sỹ lính Cộng Sản? Đã bao nhiêu lần tôi nghe về chuyện những Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng bị chính quyền phớt lờ? Bạn tôi học Đại Học ra với ngành kiến trúc xây dựng, có kinh nghiệm vài năm vì đã từng làm trong một công ty xây dựng nho nhỏ, nhưng vì không quen biết, làm lương trung bình cũng chỉ vài triệu, sống tàn tàn. Khi bạn tôi đi xin ở những nơi khác cho dù với kinh nghiệm và bằng cấp cũng không thể kiếm được một nơi tốt hơn. Ở đất Sài Gòn, nhiêu đó không ăn nhằm gì hết chỉ đủ tiền cho chi tiêu, không dư bao nhiêu. Quan tham thì có tiền xây biệt thự, cho con cái đi du học rồi tới già cũng kiếm đường đi nước ngoài hưởng trên đồng tiền xương máu của dân. Trong khi đó thì tỉ lệ người nghèo rất đông, sống trong khu ổ chuột của vùng ven Sài Gòn. Nếu như ai đó nói với tôi là Việt Nam đâu phải như vậy, tân tiến, đã đổi mới và sạch sẽ nhiều hơn xưa. Xin trả lời là những cái bạn thấy, đã đến tận hưởng là dành cho những người có tiền và dân du lịch. Tôi đã đi qua những nơi sang trọng đó và tôi cũng đã đến những nơi sống của 80-90% dân số còn lại và cũng biết phần nào về cuộc sống của họ. Biết bao nhiêu người ăn xin ở trên những con đường của Sài Gòn? Biết bao nhiêu cô làm gái đứng đường, hoặc gái cao cấp vì xã hội và nhân phẩm càng ngày càng xuống cấp? Biết bao nhiêu đứa trẻ lang thang bán vé số dạo, ăn xin có tổ chức vì không ai lo cho ăn cho học đến nơi đến chốn? Đừng thấy những đoạn phim, mẩu thông tin được chỉnh sửa với nội dung được sắp đặt sẵn mà đánh giá một điều gì. Tự mình tìm câu trả lời cho mình, đừng để người khác truyền nhiễm. Mình có thể yêu quê hương, yêu đồng bào nhưng không nhất thiết đồng ý với chính quyền khi họ sai. Đừng bao giờ nhầm lẫn hai điều này, đó mới gọi là yêu tổ quốc và dân tộc.

Và tất cả làm Tôi suy nghĩ, nếu như, chỉ là nếu như thôi... Bây giờ còn một chế độ VNCH thì mọi chuyện sẽ như thế nào? Bây giờ Việt Nam đã rất tồi tệ rồi, chẳng lẽ nó có thể tồi tệ hơn được nữa? Tôi cũng không biết nữa, và tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ biết được. Nhưng mỗi khi nghe Bố và Mẹ tôi kể về cuộc sống VNCH hơn 40 năm về trước, Tôi luôn luôn cảm nhận được một niềm kiêu hãnh qua ánh mắt và giọng nói của họ.

Và trong bài hát, đây là điệp khúc riêng tôi thấy hay nhất:
”Trời làm cho mưa bay giăng giăng mây tím dệt thành sầu.
Nằm nghe tiếng hát đu đưa.
Dìu anh trong giấc ngủ.
Ôi tiếng ru ru ngọt ngào.
Mẹ Việt Nam ơi! Ai chia ly tan tác cả ngàn đời.“

Những lời thơ như những tiếng ru đưa người nghe vào một giấc mơ được trở về quê hương thật sự của mình, có tình yêu của Mẹ, trên mảnh đất quê cha đất tổ của những người con xa xứ.
Tất cả mọi chuyện đã xảy ra, đang xảy ra ở Việt Nam làm tôi nhớ đến câu chuyện tôi học qua trong college “Allegory of the Cave” hoặc “Plato’s Cave” tạm dịch là Câu Chuyện Của Cái Hang được viết bởi nhà triết lý học nổi tiếng Plato hơn 2000 năm trước. Hai chữ Tự Do nghe rất đơn giản, nhưng không phải dễ dàng để có.

“Knowledge is power. To divide and conquer, take away people’s knowledge.”

Lê Minh Nguyên
07/08/2018.

25/09/2018(Xem: 121)
Tu viện Mahagandayon tọa lạc trong bang Mandalay Miến Điện. Tu viện thành lập năm 1908. Thơng tin địa phương cho biết đây là một trong những tu viện lớn nhứt trong nước. Ngày xưa là một viện tu Thiền cho các nhà sư trong rừng. Dân chúng rất sùng kính. Tu viện nổi tiếng trong nước và trên thế giới.
25/09/2018(Xem: 148)
Chuyến bay của hãng Cathay Pacific từ phi trường Los Angeles đến thủ đô Colombo của đất nước Sri – Lanka vào nửa đêm. Phi trường nhỏ, không ồn ào, tấp nập như các phi trường quốc tế khác, sáng trưng những ngọn đèn vàng và những khuôn mặt da ngăm đen, dáng vẻ như buồn ngủ của các viên chức Ấn Độ tại hải quan.
25/09/2018(Xem: 236)
Tinh thần dân tộc tự quyết của dân tộc VN đã được thể hiện mạnh mẽ chưa từng thấy qua các cuộc biểu tình rầm rộ và mãnh liệt ở Saigon, Hà Nội và ở các tỉnh rải rác trên đất nước VN.
25/09/2018(Xem: 124)
Con rắn Chúa ở Bồ Đề Đạo Tràng. Loại rắn này rất độc địa. Chẳng may người nào bị nó cắn mà không chửa trị kiệp thời có thể toi mạng. Một buổi sáng tại tại khách sạn R.K International Hotel Bodh-Gaya Bồ Đề Đạo Tràng, tôi gom góp hành trang sẳn sàng cho chuyến đi bằng xe buyùt từ Bồ Đề Đạo Tràng lên thủ đô New Delhi một khoảng đường dài hơn một ngàn cây số xa.
25/09/2018(Xem: 97)
Một cuốn sách nẩy lửa “ nói-hết-mọi-chuyện” do phóng viên đã từng làm cho TT Richard Nixon xuống chức đang là xáo trộn Toà Bạch Ốc , trong đó có dẫn lời của cac pụ tá trước kia và hiện nay của TT Donald Trumpgọi ông ta là “tên ngu”( an “idiot”) và nhận là đã phải giật những hồ sơ có tính “ nhạy cảm” khỏi bàn ông này để tránh ông ta làm những hành động thiếu đắn đo suy xét.
24/09/2018(Xem: 779)
“Khu tự trị sắc tộc Việt Nam” đang chuẩn bị tất cả mọi thứ để thuận tiện cho vụ sáp nhập vào đại gia đình các sắc tộc thuộc Bắc Kinh. Đảng CSVN muốn rút kinh nghiệm sáp nhập của người Choang ở Quảng Tây
24/09/2018(Xem: 347)
Ngày 22 tháng 9 năm 2018, lúc 10:30AM - Tôi bước vào Hội Trường Trung Tâm Việt Ngữ (trên đường Westminster- Monroe St), cũng là lúc lễ khai mạc buổi ra mắt cuốn TỰ ĐIỂN TÂY BAN NHA => VIỆT NAM
24/09/2018(Xem: 603)
Chương trình gặp gỡ sau đây nhằm mục đích tự giới thiệu với hàng xóm Hoa Kỳ chúng ta là ai. Từ đâu đến, thời gian nào. Trước đây bạn làm gì và đến xứ này bạn tiếp tục làm những chuyện gì.
24/09/2018(Xem: 575)
Phân nửa nhân loại bị bệnh ung thư trong đời. Ung thư là mối đe dọa hàng đầu của nhân loại. Ung thư có thể được chữa lành
24/09/2018(Xem: 320)
Như hài nhi môi thắm trong chớp mắt thành lão trượng nhăn nheo, như chưa hề trải qua những năm tháng muộn phiền. Như mỹ nhân ngày nào nhìn gương bỗng thấy bà già xa lạ.
23/09/2018(Xem: 636)
Nhạc sĩ Tô Hải, tác giả Hồi Ký của Một Thằng Hèn; Nhà Báo Bùi Tín, tác giả Thao Thức Cùng Quê Hương. Ngày 20/10/2018 từ 1:30PM tới 5:00PM tại Trung Tâm Công Giáo VN, Giáo Phận Orange.
23/09/2018(Xem: 698)
Từ non cao, những đợt lá vàng cuốn theo gió, rơi theo dòng suối, trôi giạt xuống con sông nhỏ trong làng; rồi từng nhóm lá xuôi dòng, tấp vào bờ này hay bờ kia.
22/09/2018(Xem: 1352)
đưa những chuyện trung thực từ các nhân chứng Chiến Sĩ Quân Lực VNCH và kinh nghiệm Tỵ Nạn Việt Nam, một chương trình cho người Cambodia, và một chương trình cho người Hmong, tất cả sẽ vào chương trình giáo dục California
22/09/2018(Xem: 977)
Kiệt tận thí là khi mình sống thiếu thốn, kiếm ăn từng ngày lương thiện, có khi rơi vào cảnh đi ăn xin, thế mà dám bố thí đến kiệt tận, trắng tay, mục đích đem an vui, hạnh phúc và no ấm cho người khác
22/09/2018(Xem: 1319)
Lại thêm một du-khách Trung-cộng mất tích tại thành phố Abidjan thuộc nước Cộng hòa Bờ Biển-Ngà. Đến nay, tổng số mất tích bí mật nầy tăng lên chín người
Tin công nghệ
Hồi tháng 06/2018, macOS Mojave được giới thiệu tại sự kiện dành cho lập trình viên của Apple dưới dạng beta, và đã trải qua 11 phiên bản thử nghiệm khác nhau. Dù về cơ bản, Mojave chỉ tập trung vào nâng cấp những gì mà mắt thường không nhìn thấy được, nó vẫn bao gồm một số thay đổi lớn cho Finder của Mac cũng như vài ứng dụng lấy từ iOS.
Khoảng cuối tháng 09/2018, trong thư gửi nhân viên, CEO Google Sundar Pichai viết: “Chúng ta không thiên vị các sản phẩm của mình để ưu ái bất kỳ chương trình nghị sự chính trị nào. Niềm tin người dùng đặt vào chúng ta là tài sản quý giá nhất và chúng ta phải luôn bảo vệ nó. Nếu bất kỳ nhân viên Google nào làm xói mòn niềm tin ấy, chúng ta sẽ buộc họ chịu trách nhiệm”.
Khoảng cuối tháng 09/2018, Tân Hoa Xã cho biết Trung Quốc đóng hơn 4,000 website và tài khoản trực tuyến trong chiến dịch kéo dài 3 tháng chống lại các nội dung độc hại.
Khoảng cuối tháng 09/2018, Selena Scola, một nhân viên hợp đồng của Facebook làm việc ở vị trí mod duyệt các nội dung người dùng đăng tải, đã đệ đơn kiện lên tòa án California, cáo buộc công ty đã phớt lờ trách nhiệm.
Khoảng cuối tháng 09/2018, bộ đôi iPhone XS và XS Max mới được bán ra vài ngày nhưng Apple đã gặp không ít rắc rối. Đầu tiên là công ty đã bị lỗi hệ thống ngay trong ngày mở bán, và buộc khách hàng phải hủy đơn đặt trước. Tiếp theo là hiện tượng màn hình sọc xanh từng ám ảnh chủ nhân của iPhone X đã xuất hiện trên XS Max. Và một số người dùng tiếp tục than phiền về kết nối.
Microsoft đã có một thanh tìm kiếm thông minh, thống nhất trải dài trên toàn bộ các sản phẩm Windows, Office, Bing và nhiều hơn nữa. Nhiều năm trước, Microsoft đã nghiên cứu việc hợp nhất và cá nhân hóa trải nghiệm tìm kiếm của hãng trên Office 365. Nhưng hiện công ty đang tiến một bước xa hơn khi mang lại trải nghiệm tương tự tới Windows 10
Khi nói về tai nghe, Apple đã có AirPods, Google có Pixel Buds, và thị trường tai nghe không dây sắp trở nên nóng hơn bao giờ hết với sự tham gia của Samsung.
Uber đã bán doanh nghiệp Đông Nam Á của hãng cho đối thủ tại khu vực là Grab trong tháng 03/2018 để đổi lấy 27.5% cổ phần của Grab. Thoả thuận đã khiến những cơ quan giám sát trong khu vực chú ý, và Ủy ban Cạnh tranh và Tiêu dùng Singapore đã phát động điều tra chỉ vài ngày sau khi thoả thuận được công bố.
Nhiều người dùng Galaxy Note9 đều biết đến tình trạng oái oăm khiến người dùng hay vô tình bấm nhầm nút trợ lý ảo Bixby chuyên dụng ở cạnh máy, phía dưới nút âm lượng.
Khoảng cuối tháng 09/2018, Ngân hàng Bank Of America đã công bố dữ liệu cho thấy chuyển tiền bằng Bitcoin rẻ hơn khoảng 6,000 lần so với chuyển tiền bằng phương pháp thông thường theo mức phí của các ngân hàng
Cùng với Material Design, phiên bản mới nhất của trình duyệt Chrome cũng đi kèm với một số thay đổi, có thể khiến những người dùng quan tâm tới quyền riêng tư lo ngại.
Khoảng cuối tháng 09/2018, iPhone XS và iPhone XS Max đã bắt đầu đến tay khách hàng trên toàn thế giới. Bộ đôi sản phẩm mới không có quá nhiều thay đổi so với thế hệ tiền nhiệm X năm 2017, ngoại trừ việc Apple đã loại bỏ cổng chuyển đổi từ Lightning sang jack 3.5mm trong hộp. Tuy nhiên, điều ngạc nhiên nằm ở hướng dẫn sử dụng trong hộp chiếc điện thoại mới, phần sạc pin trong tài liệu chỉ dẫn có chút khác biệt.
Thực vật có thể không có bộ não, nhưng chúng có hệ thần kinh. Khoảng cuối tháng 09/2018, các nhà sinh học thực vật phát hiện thấy khi một chiếc lá trên cây vì lý do nào đó bị cắt đi, nó sẽ đưa ra cảnh báo cho những chiếc lá khác bằng cách dùng những tín hiệu tương tự như ở động vật. Nghiên cứu mới đang dần hé lộ về những bí ẩn mà người ta chưa hiểu đó: cách mà các bộ phận của cây giao tiếp với nhau.
Nhờ hoạt động kinh doanh xuất sắc của mảng bán dẫn, Samsung đã đạt lợi nhuận kỷ lục trong vài năm qua. Sự tăng trưởng ấn tượng trong kinh doanh chip cũng giúp Samsung nổi lên như là hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới, chấm dứt thời gian 24 năm "trị vì" của đế chế Intel. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích nhận thấy sự tăng trưởng này là tạm thời, được thúc đẩy bởi một sự bùng nổ dễ "bay hơi" trong ngành công nghiệp bán dẫn.
Khoảng cuối tháng 09/2018, Sennheiser chính thức công bố hợp tác với Magic Leap để phát triển các sản phẩm âm thanh không gian lập thể spatial audio chuyên dụng dành riêng cho ứng dụng tương tác ảo Augmented Reality