Hôm nay,  

Như Những Gia Đình Đó

25/06/201800:02:00(Xem: 7567)

blank

Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến

Khuyến khích người Mỹ gốc Việt dấn thân tham gia

để giúp tạo nên một nước Mỹ công bằng và đa dạng

   

Như Những Gia Đình Đó

Tiến Sĩ  THU QUÁCH, Ủy Viên Trưởng Ban Chính Sách hội PIVOT

  

Gia đình tôi—gồm cha mẹ, hai anh chị và tôi—đã lấy thuyền trốn khỏi Việt Nam năm 1979 và đến Hoa Kỳ dưới phương diện tỵ nạn.  Chúng tôi nằm trong số 800.000 thuyền nhân đã can đảm liều chết trong cuộc vượt biên đầy bất trắc nguy nan để tìm lấy một đường sống. Tôi thường bảo với hai con trai tôi rằng: mình là một trong những gia đình may mắn, vì chúng mình còn sống thoát bên nhau. Nhiều gia đình không được cái may mắn đó.  

Trong những năm mới định cư, cha mẹ tôi phải kiếm tiền bằng nhiều cách cho gia đình đủ sống. Ngoài chuyện cố làm việc nhiều giờ, cha mẹ còn cho thuê một phòng trong căn nhà ba phòng ngủ của chúng tôi. Người thuê thường là một ông độc thân, hay một cặp vợ chồng, hoặc một gia đình ít người. Thường thì họ chỉ ở tạm khoảng một năm hay ngắn hơn, cho tới khi tìm được nơi khác thường trú.

Dầu vậy, có một lần, mẹ tôi đã quyết định làm một điều ngoại lệ. Bà nhận một gia đình đông người vào ở—gồm người cha, bà mẹ già của ông, và ba cậu con trai nhỏ. Đồng ý cho một gia đình quá đông vào ở cùng với năm ngừoi chúng tôi là điều bất thường. Rồi chúng tôi hiểu được lý do.

Nghe trộm chuyện hàn huyên giữa mẹ và cụ bà đó, tôi biết được tại sao ba cậu con, dưới tuổi 12, đã không còn mẹ. Trong chuyến vượt biển, người mẹ, cùng với những phụ nữ trẻ hơn và các người con gái, đều bị bọn hải tặc Thái bắt đi. Những cậu con đó đã phải chứng kiến cảnh khủng khiếp khi người mẹ của chúng và những phụ nữ khác bị cưỡng bức ra khỏi thuyền tại hải phận Thái Lan. Chẳng ai biết những người bị bắt đã sống chết thế nào.

Tôi còn nhớ ba cậu con trai này. Cậu lớn nhất rất trầm lặng và u uẩn. Cậu giữa thì nói năng nhiều hơn nhưng vẫn còn rụt rè, và cậu nhỏ nhất, vào khoảng tuổi tôi (có lẽ bảy hoặc tám tuổi) thì luôn luôn quấn quýt bên bà nội. Có lần tôi cãi lộn với cậu nhỏ này, một chuyện thường xảy ra khi trẻ nít chơi đùa với nhau. Lúc đó mẹ tôi và bà nội cậu ta chạy ra can, và ngay lập tức mẹ tôi la tôi, bảo rằng lỗi là do tôi.  Tôi nghĩ mẹ quá bất công.  Nhưng sau đó, mẹ vào phòng cắt nghĩa cho tôi rõ tại sao mẹ đã làm như thế. Chỉ vì mẹ tôi đã đau xót cho những cậu con trai kia, và bà muốn cho cậu nhỏ, dù chỉ một khoảng khắc ngắn ngủi, được cảm nhận tấm lòng che trở của một người mẹ.

Vài năm sau, tại đại học, tôi đã hiểu thêm về “compassion fatigue—sự chai dạn trong lòng từ bi” trong một khoá học về Ngừơi Mỹ Gốc Á, và những nỗ lực làm chán nản thuyền nhân của nhiều chính phủ, hòng đẩy lui khổ dân khỏi bến bờ tự do, ngay cả nhắm mắt làm ngơ khi nạn hải tặc gia tăng, hoặc đẩy tầu tỵ nạn ra khơi trở lại để thuyền nhân chết chìm hay trở thành nạn nhân của hải tặc. Thế nhưng, những chuyến tầu tuyệt vọng vẫn cứ đổ vào, vì những nguy cơ họ đối diên nơi biên giới vẫn còn quá thấp so với những gì họ trải qua nơi quê nhà. Những nguy kế vô hữu dụng mà các chính quyền quốc tế tạo ra để đẩy lui người tỵ nạn chỉ gây thêm nạn nhân—bao người chết và bao người bị bỏ rơi, phải sống trong nỗi ám ảnh kinh hoàng bởi những mât mát đau thương và những gì họ chứng kiến.

Mới đây, Bộ Trưởng Tư Pháp Jeff Sessions đã thông báo rằng Chính Phủ Hoa Kỳ sẽ áp dụng chính sách “zero tolerance—Không Khoan Nhượng” đối với di dân bất hợp pháp, bằng cách tách rời trẻ em khỏi gia đình di dân, với mục đích can ngăn người tìm lánh nạn tại các cửa ải biên phòng. “Chúng tôi sẽ kết án các người, và con trẻ sẽ bị chia cách khỏi các người như luật pháp ban hành.” Hơn 2300 trẻ em—con số này tiếp tục gia tăng mỗi ngày—đã bị cưỡng ly khỏi cha mẹ chúng. Ngày 20 tháng 6, 2018, TT Trump đã ký một Sắc Lệnh chấm dứt sự chia rẽ gia đình, nhưng đã không đề cập đến thủ tục tái đoàn tụ những gia đình đã bị phân ly, cũng như đã không đưa ra giải pháp chấm dứt những áp bức dã man đối với người di cư tỵ nạn.

Tôi đang nghĩ đến gia đình nọ, và ba con trai của họ. Cảnh ly tán đau thương của ba cậu bé và mẹ các cậu đã ám ảnh tôi cho đến ngày nay, nhất là bây giờ, khi tôi đã là mẹ của hai bé trai. Dưới mắt tôi, những gì chính phủ đang thi hành không khác gì những tội ác của bọn hải tặc, cũng như các chính quyền đã chấp thuận để chúng hoành hành, thậm chí còn ủng hộ chúng.

Từng là người tỵ nạn, một người mà cha mẹ đã một thời phải liều lĩnh quyết định hy sinh tính mạng để đi tìm sự sống, tôi cảm thông cho những gia đình nay đang rải rác khắp các biên giới. Làm sao tôi có thể kết tội họ, lý do họ phải kiếm nơi lánh nạn, khi tôi đã từng như họ?

Là người tỵ nạn, tôi chống đối những hành động của chính quyền, những hành động vô ích và vô nhân đạo. Tội ác đối với thiếu nhi là tội ác vi phạm nhân quyền.

Là một người tỵ nạn, tôi kêu gọi các người tỵ nạn khác đồng lòng liên kết chống lại chính sách chia rẽ con nhỏ ra khỏi gia đình những người đang khao khát một nơi lánh nạn, cũng như phản đối cách đối xử kỳ thị hiện hành đối với những gia đình khốn khổ này.

Bởi vì, một thời không xa, chúng ta đã từng là những gia đình này, cũng cùng quẫn và tuyệt vọng như họ.

  

Web:www.pivotnetwork.org Facebook: https://www.facebook.com/PIVOTorg/ Twitter: @PIVOTorg

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.