Hôm nay,  

Đôi Điều Về Luật Giảm Thuế Của T.T Trump Và Đảng Cộng Hòa

02/04/201811:43:00(Xem: 8204)
ĐÔI  ĐIỀU VỀ LUẬT GIẢM THUẾ
CỦA T.T TRUMP VÀ ĐẢNG CỘNG HÒA
 

Kỷ Nguyên Nguyễn Văn Tâm
 

 

Nhân mùa thuế bàn qua một chút về luật giảm thuế của Trump và đảng Cộng Hòa.

 

Ngày 22 tháng 12, 2017 vừa qua hai viện quốc hội Hoa Kỳ, Thượng Viện và Hạ Viện, đang do đảng Cộng Hoà chiếm đa số đã cùng nhau thỏa hiệp hoàn tất một bản chung quyết luật giảm thuế  và được Thượng Viện thông qua với tỷ lệ 51/48 và đã đưa qua Toà Bạch Ốc cho tổng thống Trump ký ban hành thành luật.

 

Đứng về phía đảng Cộng Hòa và Trump thì coi đây như là một chiến thắng lịch sử từ năm 1986 mà đảng Cộng Hoà hớn hở vui mừng cho rằng từ năm 2018 mọi người dân Hoa Kỳ đều được giảm thuế. Đảng Cộng Hoà cho rằng đây là luật giảm thuế cho mọi người dân Mỹ trong đó có giai cấp trung lưu lao động chiếm đa số. Đảng Cộng Hòa và Trump còn cho rằng luật giảm thuế này sẽ tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho người dân vì khi các đại công ty Mỹ được giảm thuế họ sẽ dùng tiền giảm thuế này tiếp tục đầu tư, mở rộng kinh doanh của họ. Nền kinh tế Mỹ sẽ tăng tốc như đang tăng trưởng hiện nay.

 

Nhìn sơ qua thì cho đây là điều tốt cho mọi người dân Mỹ và khen ngợi đảng Cộng Hòa và Trump coi như đã cho người dân Mỹ một món quà vào dịp Lễ Giáng Sinh.

 

Đứng về phía đảng Dân Chủ thì lên án và cho rằng đây là một luật vô cùng bất công về thuế chưa từng có trong lịch sử Hoa Kỳ. Một sự giảm thuế nghiêng về phía người giàu và các đại công ty thường gọi là những “đại gia”. Những “đại gia”, những đại công ty được hưởng lợi to lớn gấp nhiều lần so với giai cấp trung lưu, lao động thợ thuyền. Sự bất công này sẽ thể hiện rõ hơn về khoảng cách giàu nghèo của nước Mỹ càng ngày càng rộng hơn. Người giàu thì giàu thêm, người nghèo thì nghèo thêm.

 

Luật giảm thuế này ban hành thì ai sẽ là người hưởng lợi nhiều nhứt?

 

Muốn biết rõ sự thật, thực hư của luật giảm thuế như thế nào thiết tưởng chúng ta đi vào những nét  chính của luật giảm thuế vừa được T.T Trump ký ban hành ngày 22 tháng 12, 2017.

 

Tổng quát theo luật giảm thuế mới này thì giai cấp trung lưu, lao động có được giảm thuế nhưng rồi sẽ phải đóng thuế trở lại lại theo luật củ có thể nhiều hơn khi thời hạn được giảm thuế sẽ chấm dứt vào năm 2026.  Luật giảm thuế này sẽ tạo thêm thâm thủng ngân sách mà nợ quốc gia sẽ lên đến 1.5 trillions đô la trong 10 năm tới. Các đại công ty thì được giảm thuế vô thời hạn.

 

Đây là điều mâu thuẫn của Trump và đảng CH. Từ lâu đảng CH luôn tấn công và qui chụp cũng như lên án đảng Dân Chủ cho là đảng xài tiền phung phí, tạo thâm thủng ngân sách và làm tăng gia nợ quốc gia. Thượng nghị sĩ Mc Connell (CH), Trưởng khối đa số thượng viện trước đây từng chống đối chính quyền Obama về thâm thủng ngân sách khi chính quyền này chi tiêu để kích thích kinh tế trong tình trạng suy thoái gần nhu khủng hoảng năm 1930 thì ông cho rằng “nợ quốc gia quá lớn rất nguy hiểm không thể chấp nhận được”. Ngày hôm nay chính ông lại vui vẽ, hớn hở và dùng uy thế và quyền đa số của CH  chấp nhận sự thiếu hụt ngân sách với số nợ quốc gia lên cao hơn mức trần.

 

Để lấp vào khoảng trống thâm thủng ngân sách tài khoá 2018-19 vì sự giảm thuế Trump và đảng CH đã phải cắt giảm hoặc hủy bỏ 22 chương trình và cơ quan có ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày của người dân từ những vấn đề an sinh xã hội trong đó người dân trung lưu hoặc nghèo chịu ảnh hưởng nhiều nhứt từ housing cho đến trợ cấp học bổng sinh viên và những chương trình phát triển kinh tế cộng đồng hoặc như chương trình sau giờ học, những bảo tàng viện văn hoá nghệ thuật  v…v.,

 

Tưởng cũng nên biết T.T Trump cũng như đảng Cộng Hoà rất hăm hở vội vàng thông qua luật giảm thuế mà Trump đã từng ồn ào trong cuộc vận động tranh cử vừa qua là phải giảm thuế. Điều này đúng như chính sách và triết lý và cương lĩnh của đảng Cộng Hoà và ý đồ của Trump đã theo đuổi từ lâu.

 

Vì không muốn cho luật giảm thuế như đã hứa với cử tri ủng hộ, T.T Trump và đảng Cộng Hoà sau thất bại ê chề về việc muốn hủy bỏ Obamacare cho nên họ gấp rút soạn luật giảm thuế mà không cần thăm dò nhiều trong quần chúng. Họ sợ rằng dự luật giảm thuế này sẽ bị nhiều sự chống đối và có nhiều đóng góp ý kiến có thể ảnh hưởng làm thay đổi dự luật không đúng ý của  Trump và đảng Cộng Hoà.

 

Đồng thời đảng Cộng Hoà và Trump cũng sợ rằng nếu dự luật giảm thuế này kéo dài qua năm 2018 thì e rằng đảng Cộng Hoà không còn chiếm được thế đa số tại hai viện quốc hội như hiện nay thì lúc đó giấc mơ cải tổ giảm thuế mà họ từng rêu rao sẽ bị thảm bại như Obamacare.

 

“Thua Me gỡ Bài Cào”. “Ăn được cả, ngã về không”

 

Dự thảo luật thuế ảnh hưởng đến cả toàn dân mà lại âm thầm và quá gấp rút để thông qua kịp thời gian dựa trên ưu thế đa số áp đảo của đảng mình, đảng Cộng Hoà, thì e rằng có nhuốm một chút màu sắc độc đoán và phản dân chủ.

 

Sau đây là vài nét chính của Luật Giảm Thuế:

 

-          Luật Giảm Thuế mới vẫn giữ bảy (7) ngạch thuế theo từng nhóm lợi tức và mỗi ngạch có một sự giảm khác nhau như sau: ngạch 10% không thay đổi,  từ 15% xuống 12%, từ 25% xuống còn 22%, từ 28% xuống còn 24%, từ 33% xuống còn 32%, từ 33-35% giử nguyên 35%, từ 39% xuống còn 37%. Sự giảm thuế này chỉ có hiệu lực trong tám (8) năm tức là đến năm 2026 thì ngạch thuế sẽ trở lại như củ. Tỷ lệ giảm thuế này phải nói là quá khiêm nhường so với tỷ lệ giảm thuế cho các đại công ty từ 35% xuống còn 21%. Một sự cách biệt quá lớn và bất công. Ngoài ra sự giảm thuế của các đaị công ty là vô thời hạn  (unlimited-forever).

-          Luật giảm thuế này bỏ phần “Personal Exempt’. Nhưng lại tăng gấp đôi phần chước giảm gọi là Double “Standard Deduction”. Riêng phần này cho thấy không phải mọi người trong giai cấp trung lưu, lao động đi làm đều được hưởng lợi. Trái lại với những gia đình nào đông con từ bốn (4) con trở lên thì hoàn toàn bị thất lợi theo chước giảm “Personal Exemption” v.s Double  “Standard Deduction”.

-          Nếu nhìn về tổng số tiền được giảm thì sự cách biệt này phải nói là quá lớn và quá cách biệt giữa người giàu và người nghèo. Tiền thuế được giảm của các công ty, các đaị gia từ vài triệu, vài chục triệu, trăm triệu cho đến vài tỉ đô la. Còn giai cấp trung lưu, lao động đi làm lương ba cọc ba đồng chỉ được giảm ở con số khiêm nhường vài trăm đô la hay cao lắm là ngàn đô la chỉ đủ chi dùng trong một thời gian ngắn là hết.

-          Ngoài ra luật giảm thuế này còn taọ ra lỗ hổng (loophole) để những nhà đầu tư địa ốc được hưởng lợi tốt đa nhất là gia đình Trump và gia đình xui gia của Trump là những nhà đấu tư địa ốc.

-          Giảm Thuế sẽ thêm job? v.s Thị Trường Chứng Khoán (Stock Market) ?

Nhìn sơ qua thì thấy lý luận giảm thuế này sẽ tác động lên thị trường lao động nhìn theo quan điểm của Trump và đảng CH. Nói nôm na là sẽ tạo thêm công ăn việc làm. Theo Trump và đảng Cộng Hoà cho rằng được giảm thuế thì các công ty sẽ dùng tiền thuế được giảm để khuếch trương, mở rộng cơ sở sản xuất của mình, mua thêm trang bị, thiết bị dụng cụ cho sản xuất, mướn thêm công nhân v…v: tức là taọ thêm công ăn việc làm.

 

Lý thuyết nghe qua như vậy là hợp lý. Quá đơn giản!!!.

 

Nhưng thực tế sẽ như thế nào? Nên biết là ngay những ngày đầu luật giảm thuế vừa được ban hành thì Toà Bạch Ốc đã tổ chức ngay một phiên họp những CEO của các công ty trong Tòa Bạch Ốc như một thứ quảng cáo khoe thành quả của mình đối với tập đoàn các công ty và như muốn thúc đầy ảnh hưởng khuyến khích các công ty này nên đầu tư thêm vì tiền được giảm thuế. Nhưng có hơn 40% những CEO này cho rằng họ không có ý định khuếch trương hay mở rộng sản xuất.

 

Đa số các công ty cho biết họ dùng tiền thuế được giảm để tặng “bonus” cho nhân viên và cho những cổ đông có phần hùn trong công ty hoặc họ sẽ tìm cách mua lại những cổ phần đã bán đi. Chính điều này đã kích thích thị trường chứng khoán giao động mạnh hơn. Đó cũng là một lý do chỉ số Dow Jones lên vùng vụt từng ngày làm cho người  bên ngoài phải nóng mặt nhảy vô : “cung cầu sai biệt” gần giống như hồi năm 2008 về thị trường nhà cửa nổi lên như bong bóng để rồi không lâu sau đó những cái bong bóng này xì hơi và đưa tới khủng hoảng tài chánh của năm 2008.

 

Ở đây người viết không so sánh khủng hoảng tài chánh năm 2008 với tình hình ngày hôm nay. Người viết chỉ lấy một khía cạnh về sự giao động của thị trường chứng khoán do các công ty và các cổ đông chạy đua mua lại những cổ phiếu đã bán ra trước đây hoặc mua thêm cổ phần đầu tư mới với số tiền được giảm thuế.

 

Những công ty được giảm thuế không gia tăng thêm sản xuất vì một điều khác nữa là nên kinh tế Hoa Kỳ đang tiếp tục trên đường phát triển mạnh gần như bảo hoà kéo dài từ những năm trước như bà Chủ tịch Ngân Hàng Trung Ương Hoa Kỳ (US Federal Reserve Bank) Janet Yellen cho biết trước khi hết nhiệm kỳ là thất nghiệp sẽ giảm và kinh tế Hoa Kỳ sẽ tiếp tục phát triển.

 

Thượng nghị sĩ Marco Rubio (CH- Florida) trong một Twittter đã thắc mắc: “Lý do nào quốc hội có thể giảm hàng triệu, hàng tỉ đô la tiền thuế cho tỉ phú, triệu phú mà không giảm nhiều cho những gia đình chỉ có $40,000 lợi tức một năm”.

  

Xưa nay khi tranh luận về sự khác biệt của hai đảng Cộng Hoà và Dân Chủ người ta đều có một nhận định cho rằng đảng CH là đảng của người giàu và tranh đấu cũng như binh vực cho quyền lợi của giai cấp giàu có, những đại tư bản, những đại công ty. Đảng CH chủ trương một chính quyền nhỏ thu hẹp, giảm thuế cho người giàu và hạn chế hoặc cắt bớt những chương trình an sinh xã hội…. ảnh hưởng đến đại đa số người trung lưu lao động nghèo.

 

Đảng Dân Chủ là đảng của người nghèo của giai cấp trung lưu lao động và các sắc tộc thiểu số. Cũng có nhiều tư bản gộc cũng trong đảng Dân Chủ vậy thì làm sao gọi đảng DC là đảng của người nghèo. Một sự khác biệt là tư bản trong đảng Dân Chủ có cái nhìn và quan niệm cấp tiến về an sinh và cộng bằng xã hội qua phân phối lợi tức người dân.

 

Trong cuộc vận động luật giảm thuế này những nhóm tư bản đại gia chóp bu ủng hộ đảng Cộng Hòa liên tục lobby tìm cách gây ảnh hưởng và áp lực lên những dân biểu, nghị sĩ của đảng CH và Trump là bằng mọi giá phải thông qua luật giảm thuế này trong năm nay. Nếu không hoàn thành nhiệm vụ này thì lần sau đừng có ngửa mặt đến gỏ cửa chúng tôi để xin tiền vận động tranh cử.

 

Tới đây phần nào thấy được ý đố đằng sau của Trump và đảng CH và đang ảnh hưởng mạnh mẽ lên uy tín và thế đứng của Trump và đảng CH ngay với những cử tri ủng hộ.

 

Thế đứng đa số hạ viện và thượng viện của đảng CH đang đứng trước một đe doạ.

 

Điều này đã hiện rõ trên những ưu tư và lo lắng của những lãnh tụ đảng CH. Nhiều dân  biều, nghị sĩ CH đang có uy tín của đảng CH đã phải tuyên bố không tái ứng cử trong năm 2018. Con số này đang lên cao.

 

Tin tức còn cho biết có ít nhứt  8 thượng nghị sĩ của đảng CH sẽ tranh cử lại trong năm 2018 đã tìm cách tránh xa và gần như là muốn “ly khai” với Trump và đảng CH.  Chính dân biểu Paul Ryan, Speaker of the House (Chủ tịch Hạ Viện) cũng đang lo ngại là CH sẽ không còn chiếm đa số hạ viện và sẽ mất ghế Speaker of the House trong quốc hội khóa tới. Thương nghị sĩ Ted Cruz, CH thuộc tiểu bang Texas cũng có mối lo tương tự về thế đứng đa số của đảng CH trong kỳ bầu cử 2018. Ngay chính tại tiểu bang Texas là thành trì lâu đời của đảng CH mà ông còn đang phải vật lộn gay gắt trong cuộc bầu cử năm 2018 này mặc dầu hiện nay ông đang trên thế thắng các ứng cử viên đối lập. Sự lo ngại này càng hiện rõ khi chính Trump đã phải họp với những lãnh tụ đảng CH để tìm cách giữ đa số tại hai viện quốc hội để  tiếp tục những chương trình hành động và có cơ thoát khỏi những rắc rối khi đảng Dân Chủ nắm đa số cả hai viện quốc hội.

 

Trước mắt đảng Dân Chủ vừa qua đã thắng trong ba cuộc bầu cử đăc biệt tại ba (3) tiểu bang Alabama (bầu thượng nghị sĩ), tiều bang Virginia (Thống Đốc, dân biểu..) và tiểu bang Pennsylvania (bầu dân biểu) là ba tiểu bang đã bầu cho Trump trong bầu cử năm 2016. Dù Trump đã phải đích thân đi đến những nơi đó tích cực vận động cho “gà nhà” của mình nhưng không dem thắng lợi cho “gà nhà” của mình.

 

Những xáo trộn liên tiếp xảy ra trong Tòa Bạch Ốc gần đây: người ở, người đi rộn rịp hổn loạn ”you are fired”, “you are fired” người thì “resign”. Sự ra đi lần lượt liên tiếp trong chỉ có hai tuần như : nào là Cố Vấn An Ninh Quốc Gia tướng HR Mc Master, nào là Cố Vấn Kinh Tế, Gary Cohn, nào Ngoại Trưởng Rex Tillerson, nào là Chánh Văn Phòng tướng John Kelly rồi đến những luật sự riêng như John Dowd …v.  v.. Tin cũng cho biết con số người cộng tác với Trump đã phải bỏ ra đi là 48%.

 

Gần đây Trump và Bộ Tư Pháp còn “fired” ông Mc Cabe, Phó Giám Đốc FBI, khi chỉ còn chờ thêm hai ngày nữa là đến ngày ông ta xin “retire”. Mc Cabe là người có hơn 20 năm phục vụ trong ngành an ninh, tình báo .

 

Vần đề “Impeachment Trump” sẽ mạnh mẽ hơn khi cuộc điều tra của Công Tố Đặc Biệt Robert Mueller đang đi gần đến hồi kết cuộc với những dấu hiệu cho thấy rõ hơn sự thông đồng giữa ban vận động của Trump và Putin của nước Nga.

 

Để đánh phủ đầu trận chiến pháp lý, Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện đang do đảng CH chủ trì đã đơn phương đi đến kết luật cho là không có thông đồng hay liên hệ giữa Trump va Putin. Quá lo sợ Trump và tập đoàn luật sư cũng như một số dân biểu, thượng nghị sĩ CH đang ra sức ép đòi Công Tố Đăc Biệt Mueller phải chấm dứt cuộc điều tra này. Thậm chí còn có dư luận cho là Trump muốn “fire” Công Tố Đặc Biệt Robert Mueller. Điều này làm cho người ta nhớ lại thời Nixon với vụ Watergate đã đuổi Công Tố Đặc Biệt điều tra vụ Watergate.

 

Trong khi đó có nhiều nghị sĩ, dân biểu CH cũng như DC phản đối, chống lại và tìm cách bảo vệ Công Tố Đặc Biệt Mueller tiếp tục cuộc điều tra theo đúng Hiến Pháp Hoa Kỳ. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (CH) cảnh cáo “hành động của Trump sẽ là điểm bắt đầu chấm nhiệm kỳ tổng thống của Trump”. Thượng nghị sĩ Jeff  Flake (CH Arizona) cũng cho biết nếu Trump có những hành động đi ngược lại hiến pháp thì việc luận tội của ông ta sẽ diễn ra trong tức khắc.

 

Liêu Trump và đảng CH có chống đỡ  và ngăn chận được đà đi xuống dốc hiện nay không?.

 

Đảng Dân Chủ có đủ sức thừa thắng xông lên để đẩy chiếc xe Trump và đảng CH  tuột dốc nhanh hơn hay không?

 

Hãy chờ xem./.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.