Hôm nay,  

Đầu Xuân Đi Thăm Bạn Tại Vùng Vịnh (II)

3/13/201500:00:00(View: 3755)

Tiếp theo bài I kỳ trước, tôi xin lần lượt ghi lại theo thứ tự thời gian những cuộc thăm viếng gặp gỡ với các bạn trong thành phố San Francisco nhân dịp đầu Xuân Ất Mùi năm nay.

III – Thăm viếng nhà báo Hùynh Lương Thiện và Mỹ Lợi vào buổi trưa ngày 25 tháng Hai tại tòa sọan của Tuần Báo Mõ San Francisco/Oakland.

Vào trưa ngày 25/2, sau khi thăm gia đình anh chị Đinh Giang & Xuân Tứ, tôi đã đến tòa báo Mõ San Francisco/Oakland tọa lạc trên đường Geary trong khu trung tâm thành phố để thăm các bạn Hùynh Lương Thiện và Mỹ Lợi. Hùynh Lương Thiện du học ở Nhật hồi năm 1970 cùng thời với Đỗ Thông Minh. Sau năm 1975, thì qua định cư tại Mỹ và rồi đứng ra thiết lập và điều hành tờ báo từ nhiều năm nay. Anh Thiện cũng là một trong những nhân vật rất năng nổ họat động trong cộng đồng người Việt ở khắp vùng Vịnh.

Mới đây, vào đầu tháng 12 năm 2014, anh Thiện là một trong những nhân vật chủ chốt trong việc tổ chức Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam năm 2014 tại thành phố San Jose. Vào tháng 3 năm 2011, trong dịp Đại Hội Thường Niên của Hội Ân Xá Quốc Tế USA nhân kỷ niệm năm thứ 50 ngày thành lập Amnesty International ở London (1961 – 2011), anh Thiện đã cho tôi tá túc tại nhà anh mấy ngày - để cả hai chúng tôi cùng với nhà báo Mỹ Lợi đến tham dự Đại Hội này được tổ chức tại Fairmont Hotel. Nơi đây chính là một cơ sở đã từng được sử dụng trong các phiên họp quốc tế để chuẩn bị thành lập tổ chức Liên Hiệp Quốc hồi năm 1945 tại San Francisco nữa. Vì thế, mà thành phố đã đặt tên cho một khu vực kỷ niệm rất đẹp đẽ khỏang khóat là Quảng Trường Liên Hiệp Quốc (United Nations Plaza) kéo dài từ đại lộ Market đến phía trước Tòa Thị Chính San Francisco.

Và từ mấy năm gần đây, tôi thường tham gia gửi bài cho Báo Mõ San Francisco/Oakland, nên mỗi khi tới thành phố này, thì tôi thường lui tới tòa báo để trao đổi tin tức và luôn thể sử dụng máy computer cho việc thông tin liên lạc với bà con ở khắp nơi. Anh Thiện cũng thường đưa tôi đi ăn cơm trưa tại mấy nhà hàng Việt nam ở gần khu vực Tòa Thị chính San Francisco nữa.

Rồi lâu lâu gặp tôi, anh Thiện còn móc bóp lấy tiền đưa cho tôi, anh nói rất tự nhiên: “Xin góp chút ít để chia sẻ chi phí dọc đường với anh nha...” Nhân tiện, tôi cũng phải nói cho rõ ràng hơn: Dĩ nhiên là số tiền anh Thiện dúi vào tay tôi không nhiều lắm, nhưng tôi coi đó là một sự tươm tất chu đáo có tác dụng khích lệ thật lớn lao đối với một người viết báo tay mơ, không chuyên nghiệp như tôi. Sự ân cần liên đới hỗ trợ này tôi cũng gặp thấy nơi một số bà con trong giới truyền thông báo chí ở Mỹ mà có sự quan tâm và thông cảm chân tình mật thiết đối với giới cầm bút vậy. Đó quả thực là một niềm an ủi thật quí báu cho người hay đi lang thang rong ruổi nơi này chốn nọ như tôi để tiếp cận với những cộng đồng người Việt tại các địa phương vậy.

Còn nhà báo Mỹ Lợi, thì là người thật đa đoan với nhiều công việc như là phóng viên truyền hình, là người phụ trách trang nhà Việt Vùng Vịnh và dĩ nhiên còn là cộng tác viên thường xuyên của Báo Mõ SF nữa. Tôi thường gặp phóng viên Mỹ Lợi trong nhiều sinh họat cộng đồng ở San Jose. Và dĩ nhiên là cũng thường gặp Mỹ Lợi chung với Hùynh Lương Thiện ở tòa báo Mõ ở San Francisco.

Trong dịp thăm viếng lần này, tôi có ý rủ hai anh cùng đến Đại học UC Berkeley vào buổi chiều ngày 25 tháng Hai - để tham dự buổi Giới thiệu bản dịch tiếng Anh do giáo sư Olga Dror thực hiện từ cuốn sách nổi tiếng “Giải Khăn Sô Cho Huế” của Nhã Ca. Nhưng bữa đó, cả hai anh đều quá bận rộn nên không thể đi được.

Đổi lại, hai anh đều yêu cầu tôi gửi ảnh và bài thơ “Khai bút Đầu Xuân Ất Mùi” để cho phổ biến trên báo giấy cũng như báo điện tử vào dịp Tân Niên. Bài thơ chỉ gồm có 4 câu lục bát xin được ghi lại như sau:

“Ất Mùi nay, Ất Dậu* xưa
Người người chết thảm, xác xơ xóm làng.
Chiến tranh, đói rét, bạo hành
Lương dân rên xiết, lầm than khốn cùng.”

* (Ghi chú: Năm Ất Dậu 1945 có nạn đói khủng khiếp đã làm thiệt mạng đến hàng triệu người riêng tại vùng đồng bằng sông Hồng là quê tôi ở miền Bắc Việt Nam).

IV – Gặp gỡ Anh Chị Đặng Hải Sơn và Thu Hà vào trưa ngày 26 tháng Hai tại Trung tâm San Francisco.

Đặng Hải Sơn là người cùng bị công an bắt giam chung với tôi và nhiều bạn khác vào năm 1990 ở Sài gòn. Bà xã của Sơn là Thu Hà, thì lại là em của Thu Vân, tức là nhà văn Nhã Ca. Trước năm 1975, Thu Hà còn trẻ tuổi nên chưa có được cái danh tiếng lẫy lừng như người chị của mình. Nhưng kể từ sau năm 1990 trở đi, thì Thu Hà lại là người rất thành công trong việc điều hành Phòng Trưng Bày Tranh Nghệ Thuật tại khu thị tứ Catinat ở trung tâm Sài gòn. Và chị cũng là một họa sĩ mà có đến mấy trăm tác phẩm được các khách quốc tế sưu tầm tìm đến mua nữa.


Giữa anh chị Sơn Hà với tôi, thì có rất nhiều kỷ niệm khó quên mà lần này gặp lại nhau, cả ba người chúng tôi mới có dịp ôn lại những chuyện đã xảy ra cách nay đã đến trên 25 năm.

Trước hết là vụ Sơn và tôi cùng bị bắt giữ vào năm 1990 - chung với các bạn như chuyên gia kinh tế Đỗ Ngọc Long, nhà thơ Trương Hùng Thái, nhà báo Cao Sơn Nguyễn Văn Tấn, Trung tá Nguyễn Trọng Liêm, kí‎ giả Mike Morrow, v.v…Bạn tù cùng chung vụ với nhau, nên chúng tôi có sự liên hệ gắn bó với nhau rất là thân thương bền chặt. Tôi kể cho anh Sơn nghe về tình trạng bệnh họan ngặt nghèo của anh Long hiện định cư ở Maryland. Và chúng tôi đều bùi ngùi thương tiếc trước sự ra đi vì bệnh ung thư của Cao Sơn hồi cuối năm 2013 ở San Jose. Lâu lâu, tôi cũng có dịp nói chuyện với anh Nguyễn Trọng Liêm hiện định cư ở vùng Los Angeles. Chỉ có Mike Morrow là không liên lạc được, dù có bạn cho biết anh vẫn tiếp tục làm ăn ở Hongkong. Anh Sơn cũng đã có dịp gặp Dick Hughes ở New York, nên được Dick kể cho nghe nhiều tin tức về các bạn xưa trong vụ án - mà chính Dick cũng bị liên lụy và bị nêu danh tên tuổi trong phiên xử của tôi chung với Trương Hùng Thái ở Tòa án Sài gòn vào tháng 5 năm 1992.

Còn với Thu Hà, thì chị nhắc đến một câu chuyện đã lâu mà tôi không còn nhớ rõ nữa. Chị nói: “Anh Liêm chính là người khách đầu tiên đã mở hàng cho phòng tranh của vợ chồng chúng tôi vào năm 1989, khi anh chọn mua vài bức tranh nhỏ của họa sĩ Rừng…” Cứ thế, câu chuyện miên man lại xoay quanh chuyện kinh doanh về tranh nghệ thuật của hai vợ chồng Sơn Hà tại khu trung tâm Sài gòn từ năm 1989 đến nay. Vì sau đó không lâu, tôi bị bắt giam đến 6 năm, rồi thì qua định cư ở Mỹ, nên đã không biết gì về chuyện cơ sở buôn bán tranh của anh chị. Thu Hà cho biết tranh của họa sĩ Chóe được khách hàng ngọai quốc tìm mua nhiều nhất, tổng số tranh của Chóe do chị bán ra có thể lên tới trên một ngàn bức.

Tôi mới hỏi chị là trước năm 1990, tôi có thấy chị cầm cọ vẽ bao giờ đâu, ấy thế mà sau này chị lại có tranh bán được đến cả 5 – 700 bức, hơn rất nhiều so với số tranh của các họa sĩ khác? Thu Hà bảo: “Từ ngày Sơn bị bắt với các anh, tôi buồn quá, nên cầm cọ vẽ cho khuây khỏa. Thế mà lại được mấy họa sĩ đàn anh chỉ dẫn thêm cho – nhờ vậy mà vẽ riết rồi đâm quen tay và lại được nhiều khách hàng ngọai quốc ưa chuộng chiếu cố nữa. Âu cũng là một cái duyên của người vừa bán tranh lại vừa vẽ tranh mà vào lúc tuổi đã bước vào hàng tứ thập nữa rồi. Tôi nghĩ mình thật là may mắn vậy đó…”

Hai vợ chồng anh chị Sơn Hà có hai người con, thì cả hai đều định cư từ lâu tại Mỹ và các cháu lại muốn cha mẹ cùng sang đây để gia đình xum họp quây quần tại một nơi trên đất Mỹ thôi. Ấy thế mà ngặt nỗi công chuyện làm ăn ở bên nhà của anh chị vẫn còn phải có người đứng ra đảm đang lo liệu, vì thế mà chưa thể dọn hết cả cơ ngơi sang bên Mỹ trong một sớm một chiều cho xong xuôi ngay được. Đó là lí do mà từ mấy năm gần đây, hai anh chị cứ phải thay phiên nhau đi đi về về giữa Sài gòn và San Francisco.

Về chuyện sinh họat của bà con ở Sài gòn hiện nay, thì Thu Hà cho tôi biết là khu trung tâm thành phố lúc này chỉ tòan bụi với khói vì nhiều đường phố bị cày xới lên, cây cối bị đốn ngã - để xây dựng hệ thống xe điện ngầm. Do đó mà nhiều cơ sở kinh doanh phải đóng cửa hàng lọat và không biết đến bao giờ mới mở lại được. Chuyện này mới đây nhà báo Văn Quang ở trong nước cũng đã viết đến với nhiều chi tiết rõ ràng rồi, nên tôi thấy không cần phải ghi lại ở đây nữa.

V – Còn nhiều bạn thân thiết khác nữa ở San Francisco mà lần này tôi không có đủ thời giờ đến thăm.

Dịp này, tôi chỉ ở San Francisco có hai ngày, nên đã không có đủ thời giờ để gặp gỡ thăm viếng một số bạn hữu thân thiết khác nữa. Mà xin khất với các bạn đến kỳ sau tôi sẽ sắp xếp thời gian để lần lượt gặp lại nhau vậy.

Nhân tiện đây, tôi cũng xin được gửi lời Thăm Hỏi và Chúc Mừng Năm Mới đặc biệt đến các chị Khuê Các, Thanh Hằng, các anh Bùi Duy Tâm, Bùi Duy Quang là những người bạn mà tôi luôn luôn rất quí mến. Xin cầu chúc Vạn Sự An Lành đến với Quí Anh Chị cùng Gia Đình.

Nói chung, thì San Francisco là nơi tôi thật có duyên được lui tới khá thường xuyên từ nhiều năm nay. Nơi đây, tôi được hít thở một bàu không khí mát dịu trong lành, được thưởng ngọan nhiều danh lam thắng cảnh với những di tích lịch sử có y nghĩa tốt đẹp cao quí. Và nhất là được gặp gỡ chuyện trò trao đổi với nhiều bạn hữu thân thương rất đáng quí mến.

Tôi sẽ tiếp tục tường thuật chi tiết hơn về Cảnh và Người ở thành phố tuyệt vời này của California trong những dịp sau vậy.

Costa Mesa California, Tháng Ba 2015.

Ghi chú: Xin mời bạn đọc đón coi tiếp bài III và IV trong lọat Bút Kí này.

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.