Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Đoàn Thượng

1/28/201400:00:00(View: 6338)
ĐOÀN THƯỢNG
(1184-1228)

Đoàn Thượng quê làng Thung Độ, thuộc tỉnh Hải Dương, ông lớn lên lúc nhà Lý đang suy vi, nhiều nơi nổi dậy chống lại triều đình. Năm 1207, Đoàn Thượng và Đoàn Chủ chiêu quân chống lại triều đình, chiếm vùng Hồng (Vùng Hồng gồm các huyện ở phía nam tỉnh Hải Dương ngày nay).

Tháng 10 năm 1208, Lý Cao Tông sai Phạm Du coi việc quân ở châu Nghệ An. Phạm Du nhân cơ hội chống lại triều đình. Lý Cao Tông cử Phạm Bỉnh Di đem quân dẹp Phạm Du. Quân của Phạm Du bị đánh tan, Phạm Du chạy đến Cổ Miệt (Hồng Châu) cùng với Đoàn Thượng, hợp binh chống lại triều đình, đem quân đánh Đằng Châu, quân Phạm Bỉnh Di bị thua. Tháng 2 năm 1209, Bỉnh Di lại đem binh ở Đằng Châu, Khoái Châu đi đánh Phạm Du. Phạm Du thua trận bỏ trốn. Bỉnh Di tịch biên gia sản của Phạm Du rồi đốt hết.Tháng 3 năm 1209, Phạm Bỉnh Di đánh Đoàn Thượng tại Vệ Kiều. Quân Đoàn Thượng thua trận, Đoàn Chủ bị giết.

Tháng 4 năm 1209, Bỉnh Di lại đánh tan quân Đoàn Thượng. Phạm Du ngầm sai người về kinh đút lót cho các tham quan, nói rằng Bỉnh Di tàn ác, đốt phá nhà lương dân, xin về kinh minh oan. Cao Tông cho triệu Phạm Du và Bỉnh Di về triều. Phạm Du về triều trước, Cao Tông nghe lời Du; Bỉnh Di vừa đến kinh, bị bắt hạ ngục với con trai tên là Phụ.Phó tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc nghe hung tin, đem binh về phá cửa Đại Thanh (cửa thành Thăng Long), để cứu chủ tướng. Gặp biến, Phạm Du xin vua giết cha con Bỉnh Di, rồi cùng Cao Tông chạy trốn. Quách Bốc, tôn hoàng tử Thẩm con vua Anh Tông còn nhỏ lên ngôi. Cao Tông chạy về Tam Nông, (Phú Thọ) nương nhờ nhà Hà Vạn, một thủ lĩnh có thế lực. Thái tử Sảm cùng mẹ là Đàm hoàng hậu và hai em gái chạy về Hải Ấp, Thái Bình, được Trần Lý và Tô Trung Từ (em vợ Trần Lý, là một quan lại của triều đình) phò Thái tử Sảm mang quân về kinh thành dẹp Quách Bốc. Trần Lý tử trận, Tô Trung Từ đón vua Lý Cao Tông về triều đình.

Sau đấy Cao Tông mất, thái tử Sảm lên ngôi, niên hiệu Lý Huệ Tông. Tô Trung Từ trở thành quyền thần trong triều. Sau một loạt biến cố, năm 1211, nhiều đại thần nhà Lý và cả Tô Trung Từ bị giết. Cháu gọi Trung Từ bằng cậu là Trần Tự Khánh ở Hải Ấp, đem quân về kinh thành, an táng cậu là Tô Trung Từ. Đoàn Thượng nhân đó nói với vua Huệ Tông rằng: “Trần Tự Khánh đem binh về kinh sư, là muốn mưu đồ làm phản.”Huệ Tông tin theo, hạ chiếu cho các đạo binh đánh Trần Tự Khánh. Đoàn Thượng đem binh về kinh sư, Huệ Tông phong cho tước hầu. Đoàn Thượng đem quân đánh anh em họ Trần ở ải Hoàng Điểm. Trần Tự Khánh bị thua trận. Trần Tự Khánh tìm cách liên kết với hào trưởng Nguyễn Tự để thêm vây cánh. Năm 1213, Đoàn Thượng phối hợp với quân triều đình đi đánh Trần Tự Khánh, bị Trần Tự Khánh đánh bại. Lý Huệ Tông chạy lên Lạng Châu, Đoàn Thượng rút quân khỏi kinh đô trở về vùng Hồng.

Tướng của Tự Khánh là Nguyễn Nộn đóng giữ ở Bắc Giang. Đoàn Thượng đem quân tấn công. Đoàn Thượng bị thua. Sau đấy, Nguyễn Nộn ở Bắc Giang, Đỗ Bị ở Cam Giá (thuộc Sơn Tây), tách khỏi họ Trần, cát cứ một vùng riêng.

Trần Tự Khánh củng cố lực lượng ngày càng thêm mạnh, vua Huệ Tông phải dựa vào họ Trần. Tháng 6 năm 1217, Đoàn Thượng thấy thế lực họ Trần mạnh, tạm quy hàng triều đình, được phong tước vương và vẫn giữ vùng Hồng châu.Sau khi Trần Tự Khánh chết (1223), em họ là Trần Thủ Độ nắm quyền bính. Trần Thủ Độ mang quân đánh Đoàn Thượng nhưng không thắng, Đoàn Thượng vẫn tiếp tục giữ vùng Hồng Châu.

Năm 1228, Đoàn Thượng bị sứ quân Nguyễn Nộn đánh bại và giết chết. Năm đó ông 45 tuổi. Con ông là Đoàn Văn đem gia thuộc đến hàng Nguyễn Nộn. Năm 1229, Nguyễn Nộn bị bệnh mất. Cả nước thống nhất về nhà Trần.

Cảm niệm: Đoàn Thượng

Chiêu binh chiếm giữ, ở vùng Hồng
Vùng vẫy dọc ngang, mong mỏi lòng
Xông xáo sa trường, nguy hiểm mạng
Tranh giành vương bá, ngại ngùng trông?!

Nguyễn Lộc Yên

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page2110211121122113211421152116Next PageLast Page

First PagePrev Page2110211121122113211421152116Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.