Hôm nay,  

Các Bà Lên Ngôi

05/04/201300:00:00(Xem: 6427)
Ngày Quốc tế Phụ nữ năm nay 8/3/2013 ở Âu châu và riêng ở Pháp có nhiều điều mới lạ rất đáng quan tâm. Không vì các bà xuống đường đông đảo hơn các năm trước mà vì các bà đạt được nhiều thắng lợi quan trọng và nhứt là, năm nay, nảy sanh ra cách tranh đấu và quan niệm về Phụ nữ khác hơn, lạ hơn trước đây.

Thường không có ai có thể quên được cái ngày trọng đại 8-3 được Liên Hiệp Quốc, năm 1977, chánh thức ban hành là Ngày Quốc tế Phụ nữ. Nhứt là các ông, nếu quên là tai họa ập xuống không tài nào đở nổi.

Khi nói về ngày 8/3, tiếng pháp là thứ ngôn ngữ trong sáng nhứt, dễ hiểu nhứt, viết "La journée internationale de la Femme" (Ngày Quốc tế Phụ nữ). Nhưng năm nay các Bà muốn nói lại cho đúng theo ý các Bà "La journée internationale des Droits de la femme " (Ngày quốc tế Nữ quyền) để hàm ý yêu sách của phong trào phụ nữ.

Ở Pháp, các hội phụ nữ, như hội "Osez le féminisme" (Hảy dám tranh đấu cho nữ quyền) năm nay dùng khẩu hiệu "Ngày Quốc tế Nữ quyền" (La Journée Internationle des Droits des Femmes) thay thế cho "Ngày Quốc tế Phụ nữ" (La Journée Internationale de la Femme). Bà Bộ trưởng về Phụ nữ, Bà Najat Vallaud-Belkacem, cũng đã đồng ý gọi ngày 8/3 là "Ngày Nữ quyền ". Bà còn bảo vệ sự thay đổi của bà bằng một thông cáo chánh thức:

"Ngày 8 tháng Ba, như đôi khi cho tới nay, người ta hiểu đó là ngày của phụ nữ (bà nhấn mạnh chữ "la" chỉ giống cái) vinh danh cái gọi là lý tưởng phụ nữ để có dịp đem quà tặng như bông hồng, dầu thơm, nữ trang,... Nhưng không. Ngày đó phải là ngày động viên công quyền để nhằm nhắc nhở sự bình đẳng nam/nữ là một ưu tiên..."

Nhưng sau cùng, người ta vẫn có thể dùng cả hai tên gọi ngày quốc tế phụ nữ.

Và cũng các Bà, nhơn dịp Ngày quốc tế Phụ nữ năm nay, đưa ra 3 cách cử hành lễ. Nhưng trên thực tế, sau 36 năm tranh đấu đầy gay go, gian khổ, ngày nay, địa vị người phụ nữ đã được cải thiện tới đâu? Bình đẳng nam/nữ đã thật sự được san bằng?

Biểu tình ở Âu châu

Báo chí nhận xét năm nay nữ giới âu châu phản ứng về Ngày quốc tế Phụ nữ có 3 cách: đòi hỏi bình đẳng giới tính, tranh đấu chống lại "nam giới chế " (phallocratie) bạo hành hoặc không làm lễ để biểu hiện thái độ khinh bỉ sự lợi dụng thắp hèn ngày phụ nữ của giới thương mải.

"Nam giới chế" do từ nguyên hi-lạp, "phallus" có nghĩa là giới bắn ra tinh trùng và "kratos" có nghĩa là quyền lực, uy quyền.

"Nam giới chế" là một hệ thống quyền lực có đặc tính thống trị văn hóa, xã hội và mang biểu tượng nam giới áp đặt lên phụ nữ. Sơ khởi, "nam giới chế" xuất hiện dựa trên sự tin tưởng rằng chỉ nam giới mới có khả năng sanh sản là khả năng bắn tinh trùng và người phụ nữ sanh đẻ không gì khác hơn là bộ phận tiếp nhận. Đàn ông đươc đánh giá cao và có xu hướng thi hành quyền lực, nhứt là lên phụ nữ, là do có sức mạnh thể chất. Từ đó, đàn ông còn được biểu dương là phái mạnh. Và phụ nữ là phái yếu. Phụ nữ được xem như thứ phó sản bị giới hạn trong vai trò truyền thống sanh sôi nảy nở, tức bảo tồn chủng tộc.

Ngày Phụ nữ vẫn được hiểu là ngày để động viên dư luận tôn trọng và ủng hộ nữ quyền. Trên khắp thế giới, nhiều tổ chức lên tiếng nhắc lại những bất bình đẳng nam/nữ vẫn còn tồn tại trong xã hội.

Ở Bỉ, điều đáng chú ý để nhằm đánh động dư luận về vấn đề phụ nữ, có nhiều cuộc biểu tình được tổ chức dưới những hình thức khác nhau. Những cuộc diển hành đông đảo trên đường phố. Từ ngày 6 tới ngày 15 tháng 3, mọi nhà trong các khu phố thủ đô Bruxelles tổ chức những sanh hoạt về phụ nữ cho tất cả mọi người có thể tham gia. Riêng tại khu phố Molenbeek-Saint-Jean, chương trình còn gồm thêm những tiết mục khá hấp dẩn như nhăm nhi tại chổ, chiếu phim và khiêu vũ, ca nhạc,...

Nhưng trên thực tế, khoản cách về lương bổng giửa nam/nữ ở Âu châu vẫn còn khá quan trọng. Ở Đức, lương của công nhơn phụ nữ thắp hơn nam giới cùng nghành nghề là 22,3%, ở Pháp, từ 22% tới 27%. Nhìn chung phụ nữ âu châu nghèo hơn nam giới mặc dầu các bà có trình độ học vấn tương đương với nam giới.

Cho tới năm nay 2013, trên khắp thế giới, vẫn còn không ít phụ nữ chưa hưởng được chế độ pháp lý, giáo dục hoặc có việc làm.

Ở xứ Congo, phụ nữ được sử dụng làm phương tiện phục vụ chiến tranh và là nạn nhơn những vụ bạo hành và bị đối xử mất nhơn phẩm. Tại một số quốc gia như Ấn độ ngày nay, phụ nữ vẫn còn bị " kết án số phận phụ nữ " ngay từ lúc mới sanh.

Nữ quyền trong ngôn ngữ

Trước đây vài thập niên, trong tiếng pháp không có những danh từ chỉ về nghề nghiệp hay địa vị của người phụ nữ vì ngày xưa người phụ nữ không đảm nhiệm những vai trò ấy hay nghề nghiệp ấy. Như từ "Docteur" (bác sĩ) chớ không có từ để chỉ "nữ bác sĩ " tuy nay đã có nhiều phụ nữ làm bác sĩ. Tổng Bộ trưởng hay Dân biểu,... đều là những danh từ ở thể giống đực (masculin) mà thôi. Và theo qui luật văn phạm pháp, một câu có nhiều từ thuộc giống cái, nhưng có một từ thuộc giống đực, thì cả câu ấy theo giống đực khi viết.

Nay, nhơn ngày 8/3, các Bà đưa ra đề nghị để bảo vệ thật sự địa vị phụ nữ, hảy mạnh dạn sửa đổi luật văn phạm, như một câu có nhiều từ giống đực, có một từ giống cái thì trở thành giống cái và viết những từ liên hệ đến phụ nữ theo giống cái hẳn hoi. Các Bà đưa ra thí dụ cụ thể: Nữ Tổng thống viết theo giống cái "La Présidente", các Tổng Bộ trưởng: La Ministre, Nữ bác sĩ: La Doctoresse, Nự giáo sư: La Professeure, Nữ luật sư: L'avocate,... Các Bà muốn xác nhận địa vị phụ nữ ngay trong ngôn ngữ và sửa đổi luật văn phạm pháp làm cho xã hội sẽ từ từ quen sự thay đổi này.

Nhơn ngày Quốc tế Phụ nữ, ở Thụy sĩ có một tờ báo đặc biệt phụ nữ phát hành một số dàng riêng cho phụ nữ. Đó là tờ báo Le Courrier xưa nay tranh đấu mạnh cho nữ quyền, nay Ngày Quốc tế Phụ nữ, sửa lại tên tờ báo thành La Courrier theo giống cái. Từ trang đầu đến trang cuối, tờ báo đều viết theo giống cái mặc dầu biết điều đó là sai văn phạm và nghe rất chói tai. Nhưng phải làm.


Để làm sáng tỏ việc sửa đổi mẹo luật văn phạm pháp ngữ, Bà Chủ nhiệm báo La Courrier tổ chức họp báo giải thích:

"Sự bình đẳng Nam/Nữ phải được thể hiện qua sự trông thấy, ghi nhận mà sự trông thấy trên ngôn ngữ là thực tế hơn hết. Cái đặc tính liên hệ đến nữ phái hay tính bình đẳng Nam/Nữ mà không nói rỏ ra, viết rỏ ra, thì không làm sao được công khai thừa nhận. Vì vậy trong ấn bản tờ La Courrier này, Ban Biên tập quyết định viết tất cả các từ liên hệ tới phụ nữ đều ở giống cái hết. Nhưng khi có các từ giống đực chỉ riêng đàn ông, chúng tôi không can thiệp. Chúng tôi chỉ viết theo giống cái tất cả khi có từ chỉ giống cái".

Các Bà lên ngôi có đe dọa địa vị các Ông?

Cho tới nay, xã hội này là của đàn ông vì nền giáo dục thế giới mặc nhiên định phận cho phụ nữ trong quan hệ ứng xử nam/nữ là phụ nữ bị thua thiệt trước nam giới. Phụ nữ bị xếp theo "phái yếu" tuy chưa chắc các bà yếu hơn ai. Còn đàn ông sanh ra là "phái mạnh" rồi. Cho nên ngày nay, Giáo hội Vatican vẫn không cho phép phụ nữ làm Linh mục mặc dầu linh mục đang trong tình trạng cực kỳ khang hiếm. Cũng như Phật giáo vẫn chưa chịu để đàn bà làm Huề thượng mặc dầu các bà có tu học và đạo hạnh cao hơn rất nhiều Thầy chùa đang sanh hoạt phật sự hiện nay. Điều này do bị chi phối bởi cái luật bất bình đẳng bất thành văn có từ muôn thuở. Nên Bà Simone de Beauvoir, triết gia pháp, viết "Người ta không phải sanh ra là Đàn bà, mà chính xã hội đã làm cho trở thành đàn bà".

Trong đời sống xã hội, Liên Hiệp quốc và các nhà lãnh đạo quốc gia luôn luôn kêu gọi dành cho phụ nữ nhiều cơ hội phát triển hơn nửa. Trên thực tế, ở nhiều nơi, người phụ nữ khi có cơ hội, đã chứng mình họ không thua kém đàn ông trong những chức vụ xưa nay dành cho đàn ông. Cụ thể hôm 8/3 vừa qua, Hàng không Air France của Pháp đã tổ chức một chuyến bay Paris-Hoa thạnh đốn bằng Airbus 380 do một ê-kiếp hoàn toàn phụ nữ gồp 2 nữ phi công và 22 nữ nhơn viên phi hành đoàn. Và chuyến bay chở 516 hành khách đã đáp xuống đúng giờ tại phi trường quốc tế Hoa-thạnh-đốn.

Chuyến bay đánh dấu ngày quốc tế phụ nữ, hàng năm Hảng Air France vẫn tổ chức cho nhơn viên phi hành phụ nữ bay nhưng mới năm nay, Air France cho bắt đầu bằng máy bay khổng lồ Airbus 380.

Thật trớ trêu khi người phụ nữ thành công trong những công việc xưa nay do đàn ông làm thì đã thấy xuất hiện những lo ngại sự phát triển của nữ giới sẽ trở thành mối đe dọa cho địa vị của các ông. Mối lo sợ bổng ám ảnh các ông thật sự khi có một bài báo chạy tít "Sự kết thúc của đàn ông".

Thế là các ông đã tới thời mạc vận rồi!

Nhưng trên thực tế, người phụ nữ đã đẩy các ông ra ngoài lề xã hội để ngồi chơi xơi nước chưa?

Xưa nay, người phụ nữ việt nam trong tiềm thức vẫn mang nặng trách nhiệm "phụ nữ, gia đình, con cái". Tuy nhiên, với sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội liên tục trong thời gian qua, nổi ám ảnh tổ tông này cũng đã lần hồi mờ nhạt đi.

Người phụ nữ việt nam ngày nay cũng đã có quan niệm về địa vị người phụ nữ khác hơn:

"Ngày xưa phụ nữ lớn lên mặc nhiên là phải lấy chồng và có con, còn hiện nay thì quan điểm đó cũng bớt nhiều. Ngày nay người ta còn nhìn thấy sự nghiệp, cuộc sống. Còn thế hệ trẻ hơn mình có đầy đủ tự do thoải mái hơn, đi du lịch nhiều hơn, làm việc và sống cho bản thân là ưu tiên".

Tại các nước phát triển như Âu và Mỹ, địa vị trong quan hệ xã hội của người phụ nữ càng thể hiện rõ nét. Các thống kê ở Mỹ vào năm 2011 cho thấy có tới 57% sinh viên tốt nghiệp đại học là nữ giới. Phụ nữ cũng chiếm đa số trong nhiều ngành. Họ chiếm 1/3 số bác sĩ, 54% nhơn viên kế toán, 45% ngành luật và khoảng 50% ngành ngân hàng và bảo hiểm.

Một nghiên cứu khác vào năm 2010 của Hội đồng Cao học Mỹ cho thấy tỷ lệ nữ giới lấy bằng tiến sĩ tại Mỹ trong niên khóa 2008 đến 2009 cũng cao hơn nam giới. Theo nghiên cứu này thì số nữ sinh viên nhận bằng tiến sĩ chiếm 50,4% trong tổng số người nhận bằng tiến sĩ, và xu hướng này theo dự đoán còn tiếp tục. Ông Nathan Bell, Giám đốc Ban Nghiên cứu và Phân tích chánh sách của Hội đồng Cao học Mỹ cho biết:

"Chắc chắn đây là một xu hướng mà chúng tôi đã nhìn thấy từ trước. Trong một vài năm trước đã có nhiều phụ nữ có được các bằng tiến sĩ và đến năm 2009 lần đầu tiên chúng tôi thấy phần nhiều các bằng tiến sĩ tại các ngành là do phụ nữ nắm giữ. Cho nên có thể nói là dựa vào các số liệu của chúng tôi và ở các nguồn khác, chúng tôi có thể thấy được xu hướng này và kết quả là như vậy vào năm 2009, và sẽ tiếp tục vào năm 2010."

Ngày nay, phụ nữ cũng tham gia nhiều hơn vào các ngành công nghệ cao mà trước kia những nghành nghề này thường được nghĩ là chỉ dành cho nam giới. Số liệu thống kê của Hội đồng Cao học Mỹ cho thấy trong năm 2009, số phụ nữ nhận bằng tiến sĩ về công nghệ chiếm 22%, tăng gấp đôi so với cách đây 20 năm.

Tại các nước khác, tỷ lệ phụ nữ tốt nghiệp đại học cũng cao hơn so với nam giới hoặc xấp xỉ nam giới. Cô Jin Wang, tác giả của bản báo cáo về nữ giới xuất bản trong năm nay của Công ty Tư vấn mỹ McKenzy cho biết:

"Chúng tôi nghiên cứu phân tích các dữ liệu về phần trăm phụ nữ tốt nghiệp đại học tại 10 nước và kết quả cho thấy là 60% sinh viên tốt nghiệp là nữ, ví dụ như Trung Quốc, Nhật Bản và Nam Hàn, Indonesia cũng có hơn 50% sinh viên tốt nghiệp đại học là phái nữ ".

Điều kiện học tập và cơ hội nghề nghiệp được cải thiện đã giúp phụ nữ có được mức thu nhập cao hơn so với đàn ông, theo báo cáo của bảng thống kê về lợi tức của các gia đình Mỹ những năm gần đây.

Nguyễn thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngược lại, những biến cố dồn dập đủ loại trong COVID-19 mở ra cuộc đấu tranh chính trị mới: đòi quyền được sống còn, có thuốc trị cho tất cả, đi lại an toàn, đó là một cái gì thiết thực trong đời sống hằng ngày và không còn chờ đợi được chính quyền ban phát ân huệ; nó khiến cho người dân có ý thức là trong các vấn đề nội chính, cải tổ chế độ là cần ưu tiên giải quyết. Người dân không còn muốn thấy vết nhơ của Đồng Tâm hay tiếp tục qùy lạy van xin, thì không còn cách nào khác hơn là phải có ý thức phản tỉnh để so sánh về các giá trị tự do cơ bản này và hành động trong gạn lọc. Tình hình chung trong việc chống dịch là bi quan và triển vọng phục hồi còn đấy bất trắc. Nhưng đó là một khởi đầu cho các nỗ lực kế tiếp. Trong lâu dài, dân chủ hoá là xu thế mà Việt Nam không thể tránh khỏi. Cải cách định chế chính trị và đào tạo cho con người để thích nghi không là một ý thức riêng cho những người quan tâm chính sự mà là của toàn dân muốn bảo vệ sức khoẻ, công ăn việc làm
Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ. Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài". Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập
Sau đó, sau khi “phát khóc” và lau nước mắt/nước mũi xong, bác Hồ liền thỉnh ngay bác Lê về thờ nên mới có Suối Lê Nin (với Núi Các Mác) cùng hình ảnh – cũng như tượng đài – của cả hai ông trưng bầy khắp mọi nơi, để lập ra một tôn giáo mới, thay thế cho Phật/Chúa/Thánh Thần/Ông Bà/Tiên Tổ ... các thứ.
Sự nghiệp chính trị của đại đế Nã-Phá-Luân chẳng liên hệ gì nhiều đến Trung Quốc nên không biết tại sao ông nổi hứng tuyên bố một câu bất hủ mà giờ này có giá trị của một lời tiên tri “Hãy để Trung Hoa ngủ yên bởi vì khi tỉnh giấc nó sẽ làm rung chuyển thế giới.” Vào tháng 03/1978 có một sự kiện ít được biết đến nhưng bắt đầu lay thức gã khổng lồ Trung Quốc khi một hợp tác xã nông nghiệp ở Phúc Kiến xin phép được giữ lại phần sản xuất vượt chỉ tiêu để khuyến khích nông dân hăng hái làm việc. Đây là giai đoạn trước Đổi Mới nên viên thư ký đảng bộ của hợp tác xã bị phê bình kiểm điểm. Chỉ 8 tháng sau đó vào cuối năm 1978 Đặng Tiểu Bình tuyên bố cải tổ và mở cửa nền kinh tế. Đề nghị nói trên của hợp tác xã được mang ra thử nghiệm với kết quả sáng chói nên viên thư ký đảng được ban khen.
Sau 10 năm ra sức Xây dựng, chỉnh đốn hàng ngũ để bảo vệ đảng không tan, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn thừa nhận: ”Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách căn bản, thậm chí có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”
Nếu mối quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ là một ván bài, thì người Mỹ sẽ nhận ra rằng họ đã được một lá bài tốt và tránh khuất phục trước nỗi sợ hãi hay niềm tin vào sự suy tàn của Hoa Kỳ. Nhưng ngay cả một lá bài tốt cũng có thể thua, nếu chơi tệ. Khi chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden thực hiện chiến lược cạnh tranh đại cường với Trung Quốc, các nhà phân tích tìm các phép ẩn dụ trong lịch sử để giải thích tình trạng cạnh tranh ngày càng sâu sắc. Nhưng trong khi nhiều người dựa vào sự khởi đầu của Chiến tranh Lạnh, thì một ẩn dụ lịch sử đáng lo ngại hơn là sự bắt đầu của Thế chiến thứ nhất. Năm 1914, tất cả các cường quốc đều mong rằng cuộc chiến Balkan lần thứ ba là ngắn ngủi. Thay vào đó, như nhà sử học người Anh Christopher Clark đã chỉ ra rằng, các cường quốc bị mộng du bước vào một trận đại chiến kéo dài bốn năm, phá hủy bốn đế chế và giết chết hàng triệu người.
“Căn bản đời sống của chúng ta là đi tìm sự hạnh phúc và tránh né sự khổ đau, tuy nhiên điều tốt nhất mà ta có thể làm cho chính bản thân chúng ta và cho cả hành tinh này là lật ngược lại toàn bộ suy nghĩ ấy. Pema Chodron đã chỉ cho chúng ta thấy mặt cấp tiến của đạo Phật.”
Năm 1964, anh Phạm Công Thiện được mời vào Sài Gòn để dạy triết Tây tại Viện cao đẳng Phật học vừa được mở tại chùa Pháp Hội (tiền thân của Viện Đại học Vạn Hạnh sau này), tôi được anh cho đi theo. Tôi nhớ anh đã dẫn tôi đến thăm Bùi Giáng vào một buổi chiều, trong một căn nhà ở hẻm Trương Minh Giảng, căn nhà rất ẩm thấp, chật hẹp, gần như không có chỗ cho khách ngồi.
Cố nhớ kỹ lại, tôi vẫn không nghĩ ra là tôi đã gặp thầy Phước An lần đầu vào dịp nào (dĩ nhiên là ở Vạn Hạnh, trong năm 1972, nhưng trong hoàn cảnh nào?). Chỉ nhớ rằng quen nhiều và thân với thầy lắm. Phòng 317 Nội Xá Vạn Hạnh là phòng ở của quý thầy trẻ, là những người tôi rất thân, và đây là một phòng mà tôi có thể ra vào bất cứ lúc nào.
Ba bà Mai kể trên thuộc hai thế hệ. Cả ba đều đã trải qua một kiếp nhân sinh mà “phẩm giá” người dân bị chà đạp một cách rất tự nhiên.” Nếu may mắn mà “CNXH có thể hoàn thiện ở Việt Nam” vào cuối thế kỷ này, như kỳ vọng của ông TBT Nguyễn Phú Trọng, chả hiểu sẽ cần thêm bao nhiêu bà Mai phải (tiếp tục) sống “với tâm thức khốn cùng” như thế nữa?
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.