Hôm nay,  

Nhớ Lời ‘chú’ Nói...

14/12/200900:00:00(Xem: 10084)

Nhớ Lời ‘Chú’ Nói...

Trần Văn Giang
“You’re talking cheap.  You’re not a man!”
(“Bad” – Michael Jackson)
Nhờ giời, đất nước Việt Nam mình thật may mắn đặc biệt có hai chủ tịch nhà nước với đạo đức và trí tuệ thuộc hạng ưu việt, qua từng giai đoạn của lịch sử, đã giáo hóa dẫn dắt nhân dân Việt một cách mênh mông tình dân và đậm đà ý đảng: Đó là “bác” Hồ và “chú” Triết.
 Vì vấn đề “phạm húy,” nên phải tạm thời gọi chủ tịch Triết là “Chú” cho nó long trọng.  Chứ cái danh xưng “Bác” đã được đảng và nhà nước lộng kiếng, “đăng ký” hẳn hoi riêng cho “Bác Hồ” rồi;  thành ra chủ tịch Triết vì vai vế còn thấp (hơi lùn) và hậu sinh kể cũng còn lâu mới đủ sức lấn sân, và khó mà tiếm cái danh “Bác” của bác vĩ đại.  Phải chờ chú Triết “làm việc” khá hơn rồi sẽ hạ hồi phân giải sau về danh xưng của chú.  Tất cả còn tùy ở chú Triết về lâu về dài…
 Ngôn từ ngoại giao của vẹm trên vấn đề gọi tên người xem ra còn độc hơn vịt xiêm lai.  Hồi trước, đối với những nhân vật lãnh đạo, nhân vật đã nổi tiếng thế giới đã được mọi nơi kính nể; nhưng nếu chẳng may vì một vài lý do nào đó mà CS không thích họ (mà CS thì có kính nể ai đâu") thì CS đều gọi là “thằng” hết ráo trọi.  Chẳng hạn thằng “Dơn sơn “(TT Johnson), thằng “Ních xơn” (TT Nixon), thằng “Bảo đại,” thằng “Diệm,” thằng “Thiệu,” thằng “Kỳ,” thằng “Mác na ma ra” (cựu Bộ trưởng quốc phòng Hoa kỳ Mac Namara) ...  Ngược lại,  CS gọi nhau là Bác (Hồ)  là Chú (bác Hồ gọi mọi người, mọi lứa tuổi nhân dân, mọi cấp bậc đảng nhà nước là các “chú” cả!); là Anh  (Nguyễn Văn Trỗi); là Chị (“Dên phôn đa” – Jane Fonda) hết ráo....  Bây giờ, qua mầu thời gian, vẹm lạ đổi tông và gọi Clinton , Bush, Obama… và ngay cả thuyền nhân vượt biển tị nạn CS (năm 1980) bs Bùi Duy Tâm là “Ngài!”  Thật oái oăm!!!
 Những lời “bác” dậy thì đã được nhân dân ta học tập đi học tập lại rất “tốt” và nhuyễn nhừ rồi.  Bây giờ đã đến lúc phải bắt đầu ghi chép và phân giải lời “chú” Triết  là vừa. Để mai đây, lỡ chú có phải gió hay ăn uống nhằm món độc nào đó (đ/c Dương Bạch Mai ngày trước cũng trong hoàn cảnh tương tự) lăn quay ra xùi bọt mép thì ít ra đảng ta còn có sẵn “tư liệu” mà tiếp tục đem ra dậy dỗ nhân dân giai đoạn hai  - hậu bác Hồ - chứ!
 Sau đây là phần ghi chép những nhời vàng ngọc đáng đồng tiền bát gạo của chú Triết qua từng gian đoạn.
 Ngày 23 tháng 6 năm 2007, chú Triết thăm đi Mỹ và nói chuyện với các “đại biểu” doanh nhân Việt gốc vẹm. Mỹ gốc Việt, và Mỹ gốc Mỹ… ở Dana Point, California là:
 “Mời các nhà đầu tư đến Việt nam; vì Việt nam có nhiều gái đẹp lắm!”
 Thiệt tình!  Hình như hồi còn trai trẻ chú Triết “bị” sống dưới thời “phồn vinh giả tạo” của chế độ các “thằng” Thiệu-Kỳ, có dư ăn dư mặc và dư chút đỉnh tiền đi thư giản ở ngã ba chú ía, ngã năm chuồng chó; rồi hào sảng ghi tâm lời rao hàng ngọt như mía lùi của mấy “em gái” đứng ở các đầu ngã ba ngã năm.  Lời rao cũ có “ép-phê” thứ thiệt đã làm chú Triết không từ chối được...  Cho nên bây giờ chú Triết nhớ lại lời rao hàng đã có kết quả chứng nghiệm đầy “kinh nghiệm bản thân” này, đem ra sửa chữa chút đỉnh, “recycle” dùng lại kêu gọi đầu tư vào Việt Nam chắc phải có hiệu quả chăm phần trăm... 
 Có một “sự cố” là chỉ số thông minh (“IQ”)  của chú Triết chưa vượt qua con số của nhiệt độ trong nhà (“room temperature”) nên chú không thể thấy là câu chào hàng này có vẻ hơi phản thùng, chơi khăm, chửi bố thím Triết ở nhà (")    Chả là, “con gái Việt Nam đẹp lắm” nhưng mà thím Triết toàn diện tính cả vốn lẫn lời chỉ có mỗi cái tên do cha mẹ đặt ra là đẹp (Trần Thị Kim Chi) còn lại nhan sắc, vóc dáng của thím nhìn rất thảm hại không kém gì Thị Nở.  Thím nhìn thoang thoáng qua giống y chang như một thím bán hột vịt lộn gánh"!  Nhưng nhìn kỹ lại thì thấy giống thiệt. (Tôi xin lỗi các thím bán hộn vịt lộn ở chỗ này.  Tôi muốn nói là chỉ có người là xấu chứ không có nghề nào xấu cả.  Dáng dấp của thím Triết là cái dáng đi bán hột vịt lộn gánh mà làm đệ nhất phu nhân nước Việt Nam thì hình như trước khi cách mạng thành công chỉ có trong chuyện thần thoại mà thôi!)
 Ngày 27 tháng 8 năm 2007, chú Triết trong “bài nói” về “an ninh quốc phòng” khi  chú thăm Tổng cục chính trị, Bộ quốc phòng đã “cảnh báo” là:
 “Dù ai nói ngả nói nghiêng.  Dù ai muốn bỏ điều 4 hiến pháp gì đó (*) thì không có chuyện đó.  Bỏ cái đó [“điều 4”] đồng nghĩa với việc chúng ta tuyên bố tự sát.”
Bỗng nhiên CS và chú Triết sợ chết thế nhỉ"  CS từng coi mạng sống của mình và nhân dân ta như tiền bác Hồ.  Như CS đã tuyên truyền là người của cách mạnh anh hùng tự đốt mình thành đuốc rồi miệng thổi sáo tay ôm bom đi tà tà (") vào kho đạn của địch cho nổ tung; hoặc lấy thân xác gầy gò của mình làm vật cản súng nặng tầm xa khi súng đang được kéo lên núi cao bị trượt xuống dốc; hoặc đã ôm chất nổ ngậm ống đu đủ lặn lội dưới nước để nổ tung phá cầu cống; hoặc lăn ra chết như rạ hàng hàng lớp lớp trong các trận đánh biển người; hoặc quyết tử tự khóa chân vào ổ súng lớn để đánh đến chết... cơ mà"""  Ậy!  Sao chậm hiểu quá!  Bi giờ là thời buổi “đổi mới,” “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” khác rồi.  Đâu còn cái thuở mặc quần xà loỏng cởi trần công đồn nữa.  Chú nào mặt cũng béo đẫy đầy thịt, làm chủ 2-3 căn nhà, có vợ lớn vợ bé cả tiểu đội, có tiền của rủng rỉnh bỏ ở nhà băng ngoại quốc...  Nếu bỏ (“điều 4 hiến pháp”) tức là bỏ quyền lực độc tài đảng trị để nhân dân có cơ hội vùng lên dành lấy quyền làm chủ thì đảng viên CS cỡ chú Triết chết là cái chắc; làm gì có đủ thời giờ để tự sát cho tốn thuốc chuột, phí đạn...  Mà lỡ chết đi thì của cải tài sản đã cất công vơ vét kỹ lưỡng của nhân dân làm sao còn giữ được"  Chú Triết tuy là hơi lùn nhưng chú cũng có cố gắng ráng nhìn xa xa: thấy bài học lịch sử của đảng CS Liên sô và Đông âu đã đi trước và to lớn hơn Việt Nam nhiều mà còn tan rã; còn rét hơn nữa là có anh Sô-sét-cu  (**) chủ tịch nhà nước của CS Romania suốt 24 năm mà còn bị dân cho đi bán muối; thì chú Triết lo lắng “cẩn trọng” nhắn nhủ các đảng viên CSVN là đúng quá.  Làm gì phải phản bác.
 Ngày ngày 29 tháng 9 năm 2009, chú Triết viếng thăm nước Cu Ba và phát biểu một câu xanh rờn được khán giả (") vỗ tay vang dội (!).
 “Có người (") ví von, Việt Nam Cu Ba, như là trời đất sinh ra. Một anh ở phía Đông, một anh ở phía Tây.  Chúng ta thay nhau canh giữ hòa bình cho thế giới. Cu Ba thức thì Việt Nam ngủ, Việt Nam thức thì Cu Ba nghỉ...”
Sổ sách “tư liệu” của đảng ta đâu có cái mảng nào ghi chép là chú Triết học trường kịch nghệ ngành hài đâu mà Chú Triết ăn nói thiệt mắc cười.  Chú cứ ấm a ớ chẳng cho ai biết “có người "” là người nào" Hay là chính chú đã tự ý vẽ ra cái vụ ví von dzui quá xá này"  “Có người (")” nói chú nhái lại lời bác Hồ đã nói về nước Cu ba từ ngày trước; nay chú sửa chữa lại chút đỉnh cho hợp thời trang, hợp tình hợp cảnh cho dzui hơn! 
 “Một anh ở phía Đông, một anh ở phía Tây"” Phía Đông là ở phía Đông của cái gì"  Phía Tây là phía  Tây của cái gì mới được"  Xin nhắc tuồng chú Triết một tí là phía Đông của Việt Nam là Trường sa và Hoàng sa.  Đây mới chính là cái “phía Đông” mà chú nên nhắc đến.  May ra anh Phi-đen “góp ý” cho chú cách “xử lý” cái lưỡi bò phá lấu!... 
 “Việt Nam và Cu Ba, như  trời đất sinh ra!” Trời đất!  Chỉ có hai nước CS ưu việt này được trời đất sinh ra thôi hả"  Còn các quốc gia khác thì dưới đất chui hay ai sinh ra vậy hả ông nội"  Chú nói khơi khơi kiểu đó người ta biết chú nói cái gì" Chú ví von cái củ cải gì vậy hỡi trời"  Không biết chú có hiểu chú đang nói kí rì"
 “Việt Nam thức thì Cu Ba nghỉ"""” Hay là chú nhớ lại chuyện cũ lúc trước hai thằng cùng nghèo (vì bị Mỹ cấm vận) nên hùa nhau tổ chức đi ăn trộm đồ đạc của hàng xóm: Một thằng phải thức canh cho thằng kia khiêng đồ; rồi bây giờ chú nhớ ra, cũng lại sửa chút đỉnh là “một thằng thức canh cho thằng kia ngủ"”   Mà nè.  Cu ba ngủ thì Cu má đang làm gì mà chú không nói, không nhắc nhở gì cà"  Chú làm phước cho bàng dân thiên hạ biết thêm cho nó hoàn tất tập phim bộ...


 “Canh giữ hòa bình thế giới"”  Việt Nam mất Ải Nam Quan, Thác Bản Giốc, Bãi biển Tục Lãm; rồi lại mất luôn các đảo Hoàng Sa, Trường Sa vào tay của Tàu.  Chú Triết có làm gì được không mà đòi làm chuyện đa đoan gìn giữ hòa bình cho thế giới"""  Canh giữ hòa bình kiểu này thì mai mốt đây chú  phải diễn hài bằng tiếng tầu mất!  Ở Cu ba, chú Triết còn làm một chiêu ruồi bu khác là “cắt miệng” một số dân Việt đang đói bằng cách đem “tặng” nhân dân của anh râu xồm Phi-đen 3000 tấn gạo! Cu Ba lo ăn còn không xong, nói gì đến gìn giữ hòa bình cho thế giới"  Anh Phi-đen chỉ ăn đậu (“bean”) chứ có thích ăn gạo đâu mà chú Triết cất công làm cái chuyện “cho sư mượn lược, cầm c... cho chó tè” nảy.  Nhìn lại biến chuyển của thế giới từ khi CS “cướp” chính quyền năm 1945 đến nay, thế giới có lúc nào hòa bình đâu"  Từ chiến tranh quốc cộng Trung hoa, Triều tiên, chiến tranh Đông dương, Việt Nam; đến chiến tranh ở Trung Đông, Phi châu, Iraq, A phú hản... chú Triết chỉ có tài nói phét...
 Ngày 24 tháng 11 năm 2009 mới là một ngày đặc biệt nổi bật nhất của chú Triết.  Chú Triết có một “bài nói” trước “đại hội vịt cừu yêu nước” họp ở Mỹ đình Hà nội rất đáng đồng tiền bát gạo với rất nhiều câu bất hủ cùng một lúc biểu dương cả ba bốn vấn đề lớn của người CS: trí tuệ, tư cách, và văn hóa CSVN...  “Bài nói” này cũng được “vịt cừu” hoan hô vang dội!!!
 Đây là câu thứ nhất:
 "... Chúng ta từ một nước trong chiến tranh, chưa có những cái kinh nghiệm trong quản lý, và ở nước người ta đó thì muốn tiêu cực, muốn tham nhũng cũng khó, vì hệ thống luật pháp nó chặt chẽ. Còn ở Việt nam của mình, thì có khi không muốn tham cũng động lòng tham.  Cái người thủ quĩ cứ giữ tiền khư khư.  Ở  quĩ lúc nào cũng có số dư, cho nên lúc bí quá thì em mượn một chút.  Mượn không thấy ai đòi hết, thì em mượn thêm.  Chứ không phải người Việt nam tham nhũng nhứt thế giới.  Không phải vậy! Cho nên tui đề nghị quí vị ở nước ngoài khi nghe những thông tin này, rồi nhìn về Việt nam cũng đừng có hốt hoảng; cứ nghĩ rằng trong nước mình tiêu cực quá... Mấy hồi sao mấy ổng óanh giặc sao giỏi thế"!  Mà bây giờ ổng tiêu cực thế... Đây là qui luật muôn đời.”
 "... Chúng ta từ một nước trong chiến tranh, chưa có những cái kinh nghiệm trong quản lý.”  Mẹ kiếp!  Chú Triết có cần được nhắc tuồng là chiến tranh đã chấm dứt 34 -35 năm rồi chứ không phải mới năm ngoái!  Đảng và lãnh đạo nhà nước có cần thêm 35 năm nữa để học cách quản lý hay không"  Nên biết Việt Nam đang tụt hậu 97 năm so với Singapore rồi đấy.  Người Tây phương họ nói “Time is money!”  35 năm tính ra tiền thì biết bao nhiêu mà kể"""
 "Lúc bí quá thì em mượn một chút.  Mượn không thấy ai đòi hết, thì em mượn thêm."  Chú Triết luôn luôn tìm ra cách thật tốt để trổ cái tài ví von văn minh miệt vườn của mình.  Rất tiếc chú đang là chủ tịch nhà nước chứ không phải đứa trẻ học mẫu giáo.  Ví von kiểu ngô nghê: “ở Việt nam của mình, thì có khi không muốn tham cũng động lòng tham” ra cái điều “ở Việt Nam có muốn trong sạch cũng không được!”  Nhưng nhức đầu và đau bụng là chỗ ngay sau đó chú lại giải nghĩa là: “Chứ không phải người Việt nam tham nhũng nhứt thế giới.  Không phải vậy!!""  Sau đó chú có một cái “punch line” để vỗ về các em “vịt cừu” rằng: “Cho nên tui đề nghị quí vị ở nước ngoài khi nghe những thông tin này, rồi nhìn về Việt nam cũng đừng có hốt hoảng; cứ nghĩ rằng trong nước mình tiêu cực quá""  Lại muốn chửi thề khi nghe câu này!   Chú Triết là con người “trí tuệ” nên ăn nói phải khác người thường.  Tuy nhiên, cái đám thính gỉa đại đa số là “khoa bảng, trí thức cục phân”ngồi nghe cách giải lý kỳ cục như vậy mà vổ tay đồm độp thì không hiểu họ thuộc Giống gì" Người hay ngợm" Học trường nào"  Bằng cấp lấy ở đâu"  Câu thứ hai:
“Con người ta, trong mỗi người, ai cũng có hỉ, nộ, ái, ố hết chơn. Chúng ta là con một nhà, là con Lạc, cháu Hồng, cùng một bọc trứng sinh ra.  Trên thế giới này ít nơi nào có cái đó lắm..."
 Đang dùng một lô từ ngữ thật súc tích như : “có người,” “con người ta,” “cái người,” “người ta,” “mấy ổng...” để dậy dỗ đám khoa bảng áo gấm về làng về chuyện “tham nhũng;”  đột nhiên chú Triết lại quẹo mà không ra dấu (“signal”) trước, nhắc tới tình nghĩa đồng bào "cùng một bọc trứng sinh ra."  Chú Triết muốn họ động lòng “cùng là bà con” mà mau mau gởi thêm tiền về Việt Nam để cho “vì nghĩa đồng bào" nên cán bộ đảng viên chúng ông "không tham không được""  Càng giải mã các câu nói ngây ngô của chú càng muốn ứa máu... mồm.
Câu thứ ba nêu ra rất rõ cái trí tuệ của CS khi vấn kế cho TT Hoa kỳ Obama và cũng phơi bày ra cái tư cách người CS trên vấn đề ngoại giao.  Chú Triết phang bừa là:
“Nhưng mà tôi nói rằng ông Obama ơi, vấn đề này là khó lắm đó… Tôi nói mà tôi nhìn Obama, tôi thấy ổng thế này cũng chăm chú lắm á, cũng lắng nghe. Như thế là mình vừa động viên ông Obama, nhưng mà mình vừa phân hoá cái  nội bộ của ổng.
Như vậy, tôi muốn nói với các đồng chí, với quý vị rằng: Cái vai trò, cái vị thế của mình bây giờ cũng… ngang hàng với người ta, cũng nói năng cũng đúng mức, đàng hoàng.”
“... là mình vừa động viên ông Obama, nhưng mà mình vừa phân hoá cái cái nội bộ của ổng”  Ậy!  Thật tai hại!  Ông Obama nhìn xuống chú Triết hơi kỹ (chăm chú) chủ ý xem chú Triết có khùng không mà chú Triết lại hiểu lầm (!)  Obama có cả một “think tank” làm cố vấn gồm những tay có ăn có học đàng hòang và đầu óc thuộc cỡ thầy của chú Triết, hà cớ gì mà Obama phải nghe chú Triết thất học vấn kế này kế nọ"  Còn cái nghịch lý “vừa động viên...  vừa phân hóa” thì có gì là lạ.  Đó là cái bản chất lật lọng cơ bản của con người CS.  Tương tự như CS vừa lấy tiền của Việt kiều gởi về vừa chửi Việt kiều là phản động chạy theo liếm giầy đế quốc...   Mà nè nè! Nhân tiện đây,  tôi cũng xin hỏi chú Triết là lúc trước chú đi thăm Hồ Cẩm Đào ở Bắc kinh, không biết chú “động viên” và “phân hóa” Hồ Cẩm Đào ra làm sao mà ngay sau đó thì Hồ Cẩm Đào cho hải quân Trung cộng cưỡng chiếm Trường sa và Hoàng sa; đồng thời gởi một lô “tầu lạ” đánh chìm tầu đánh cá và bắt giam ngư phủ Việt Nam ở ngay trong hải phận Việt Nam.  Nhiều ngư phủ ta phải quỳ lậy “tầu lạ” như tế sao để xin tha mạng""" 
 “ Cái vai trò, cái vị thế của mình bây giờ cũng… ngang hàng với người ta.”  “Cái vai trò, cái vị thế” của chú Triết chỉ đứng ngang ”háng” (dấu sắc) “người ta (")” có đẹp đẽ gì mà gì mà bốc phét! 
“Cũng nói năng cũng đúng mức, đàng hoàng.”  Ái chà chà!  Cách nói chuyện tiếu lâm vỡ lòng như vậy mà chú Triết gọi là “đúng mức, đàng hoàng"”  Khó mà tin là loại chuyện vỡ lòng diễu dở này lại có thể cho cái đám “trí thức cục phân” ngồi “Nơi giữa Đại Hội Vịt cừu” “Một nỗi bình an"""”  Theo tôi, đây có khác gì cái “bình an” mà cộng sản Bắc Việt, MTGPMN và cả chính khách xu thời của Mỹ đã cho quân, cán chính miền Nam ngày 30 tháng 4 năm 1975.  Cái “bình an” mà TT Nguyễn Văn Thiệu đã có lần gọi là “bình an của nhà mồ” (“Peace of grave!”)
Quả tình tổ quốc Việt Nam đã đến lúc mạt vận cho nên mới có loại người (hay ngợm) với cái trí tuệ như chú Triết làm chủ tịch nhà nước.  Đọc lại từng câu nói của chú Triết chỉ thấy toàn là dấu hỏi"""  Chú Triết là một sự mỉa mai đau đớn mà trời đất đã phạt nuớc Việt và dân tộc Việt.
 Hết ý kiến.
 Trần Văn Giang
(Orange County – 12/10/2009)

__________
Chú thích:
(*) Điều 4 Hiến Pháp (nguyên văn):
Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.
Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
(Nguồn: Hiến Pháp Nước Cộng Hòa XHCN Việt Nam).
(**)  Trùm CS Nicolae Ceausescu, Chủ tịch nhà nước của Romania từ năm 1965, bị dân chúng và quân đội Romania nổi lên bắt đem xử tử cả hai vợ chồng năm 1989.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.