Hôm nay,  

Sự Hình Thành Cộng Đồng Việt Nam Tại Orange County: Lịch Sử Danh Xưng Little Sàigon

26/02/200800:00:00(Xem: 12004)

Thời Báo & Du Miên

Tiếp tục loạt bài tìm hiểu về sự hình thành cộng đồng Việt Nam tại Orange County từ những ngày đầu đã được đăng tải trên nhiều cơ quan truyền thông thời gian qua, bài này xin đề cập đến danh xưng Little Sàigòn, dựa vào các tài liệu và dữ kiện cũ.

Trong số những số báo cũ của nhật báo The Orange County Register vào đầu thập niên 1980, mỗi lần người Việt tị nạn đón Tết nguyên đán, nhật báo này thường có những bài tường trình đặc biệt về các sinh hoạt của cộng đồng Việt Nam tại Orange County.

Nhật báo Register, trong số báo Sunday February 1, 1981 hiện còn tồn trữ tại Orange Country Central Library, có một số tài liệu quan trọng. Trong đó, ngoài những bài tường trình về sinh hoạt của cộng đồng người Việt, nhật báo Register có đăng lại 1 tấm bản đồ về khu phố thương mại của người Việt Nam tại các thành phố Santa Ana, Garden Grove, Westminster, Huntington Beach do ký giả Du Miên, bấy giờ là chủ nhiệm tuần báo Sàigòn, vẽ và đăng báo với chú thích "Phố Sàigòn".  Sau khi phỏng vấn ký giả Du Miên, ký giả nhật báo Register Rosa Kwong đã dịch "Phố Sàigòn" thành "Little bit of Sàigòn" và đăng lại tấm bản đồ của ký giả Du Miên. Bắt đầu từ đó, danh xưng Little Sàigòn đã được báo chí Hoa Kỳ dùng để gọi khu thương mại Việt Nam trên đại lộ Bolsa. Từ năm 1985 đến 1988, qua nhiều vận động của cộng đồng, danh xưng Little Sàigòn được chính thức công nhận bởi thành phố Westminster và tiểu bang California (ngày 17 tháng 6 năm 1988).

Bìa: Bản đồ "Phố Sàigòn" nguyên thủy trên tuần báo Sàigòn. Giữa: Bản đồ "Phố Sàigòn" được đăng lại trên nhật báo Register số ngày 1 tháng 2 năm 1981. Ảnh cuối: Danh xưng "Little Sàigòn" lần đầu tiên xuất hiện trong bài viết của nữ ký giả Rosa Kwong.

Đính kèm bài viết này là phóng ảnh của bản đồ Little Sàigòn lúc khởi thủy và báo Register nhân dịp Tết nguyên đán 1981 nói trên.

Để tìm hiểu thêm về danh xưng này, tôi đã trực tiếp phỏng vấn ký giả Du Miên, hiện nay là chủ nhiệm, chủ bút tuần báo Thời Báo, xuất bản tại Little Sàigòn.

HỎI: Ông có thể sơ lược về giai đoạn hình thành tấm bản đồ Little Sàigòn này"

ĐÁP: Năm 1980, sau khi hỏi ý tất cả mọi chủ tiệm (khoảng vài ba chục tiệm), ai nấy cũng muốn hình thành một cái gì đó để nương tựa, bênh vực nhau, tôi bàn với các anh chị trong tòa soạn báo Sàigòn gồm các anh Vũ Tài Lục, Tống Hoằng, Lê Khắc Thuận, Trần Đức Tuấn  và cô Dạ Yến, mở chiến dịch vận động hình thành khu phố Việt Nam. Tôi khởi sự vẽ bản đồ khu phố và gọi đó là "Phố Sàigòn". Bản đồ này đăng nhiều lần trên tuần báo Sàigòn vào cuối năm 1980.

HỎI: Tại sao mọi người muốn hình thành phố Việt Nam mà ông lại đặt tên là phố Sàigòn"

ĐÁP: Về chính trị, thời gian ấy dư luận rất dị ứng với danh xưng Việt Nam. Về mặt dân tình, đồng bào tị nạn rất đau xót trước cảnh nước mất nhà tan, Cộng quân chiếm hết miền Nam và xóa tên thủ đô Sàigòn. Đối với tất cả mọi người tị nạn Việt Nam, không thể nào để Sàigòn mất được...

HỎI: Tại sao không là Sàigòn mà là "Little Sàigòn""

ĐÁP: Tiếng Việt gọi là phố Sàigòn vì hồi ấy (1980 - 1981) mình chỉ có mấy chục tiệm làm sao mà dám gọi là Sàigòn" Ngay như bây giờ đã có trên dưới 10 ngàn tiệm nhưng cũng chưa thể so được với Sàigòn trước 1975. Cô Rosa Kwong hỏi tôi về lý do chọn "phố Sàigòn", tôi nói đại khái "Ý nguyện là muốn tái sinh thủ đô Sàigòn yêu dấu của tất cả người dân Việt Nam nhưng vì qua đây chân ướt chân ráo, khởi đầu nhỏ bé, giống như một khu phố của Sàigòn thân thương đã mất của chúng tôi."

Tác giả đang phỏng vấn ký giả Du Miên.

HỎI: Danh xưng Little Sàigòn có bị ai chống đối hay không"

ĐÁP: Nhật báo Los Angeles Times từng có bài viết về việc người Tàu muốn biến khu phố Bolsa thành Chinatown hay Asiantown nhưng may quá, bà con mình đã khéo léo vận động mà giữ được danh xưng Little Sàigòn.

HỎI: Ông nói là "may", có thiệt là "may" không"

ĐÁP: Cô thử tưởng tượng hồi ấy, vào đầu thập niên 1980, trên đường Bolsa chỉ vài chục tiệm rải rác, đồng bào mình chưa nhiều. Sự may mắn và khéo léo của người mình là yếu tố chính, theo tôi nghĩ, mới có thể có được kết cuộc như bây giờ.

HỎI: Xin ông nói rõ thêm được không"

ĐÁP: Tôi tóm gọn vào hai chữ "khiêm" và "nhẫn". Biết người biết ta. Hồi ấy thế lực của tài phiệt Tàu rất mạnh, họ biết cách vận động chính quyền, chính trị gia, báo chí. Còn mình lâm cảnh nước mất nhà tan, tâm hồn bấn loạn, tương lai bấp bênh, buồn chán...

HỎI: Ông nghĩ sao về sự bành trướng của danh xưng Little Sàigòn tại các nơi"

ĐÁP: Cầu được như vậy. Người Tàu có Chinatown. Ta có Little Sàigòn. Little Sàigòn đã trở thành niềm hãnh diện của người Việt tị nạn, người Mỹ gốc Việt. Về phương diện văn hóa, Little Sàigòn là nơi bảo tồn và phát huy văn hóa Việt Nam. Về phương diện kinh tế, Little Sàigòn là cửa ngõ quan trọng, là bàn đạp để kinh tế Việt Nam trong tương lai, hậu Cộng Sản, đến với thị trường Hoa Kỳ.

HỎI: Tôi thấy trên bảng "Welcome to Little Sàigòn" tại cả 3 thành phố Westminster, Garden Grove và Santa Ana đều có logo của Little Sàigòn trong đó có cờ vàng ba sọc đỏ, ông có thể cho biết cảm nghĩ của ông về logo này"

ĐÁP: Dễ hiểu thôi. Little Sàigòn được hình thành bởi người Việt tị nạn Cộng sản. Cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại nước Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ được hình thành như thế ấy. Lá cờ vàng ba sọc đỏ bây giờ đã được hơn 10 tiểu bang và hơn 100 thành phố khắp Hoa Kỳ công nhận. Nhìn vào logo của Little Sàigòn mọi người Mỹ gốc Việt đều biết rõ "căn cước" của mình...

Xin cám ơn ông và hi vọng trong tương lai sẽ có dịp phỏng vấn ông thêm.

VŨ QUỲNH TRÂM

Tháng 2 năm 2008

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.