Hôm nay,  

Muốn Không Yêu Nước Cũng Khó

24/08/200700:00:00(Xem: 8804)

Lê Phước Tuấn

(Lời Dịch Giả: Qua sự việc Lê Phước Tuấn vừa bị gia hạn giam giữ sau khi mãn hạn tù (29/6/2007) vì tội danh đả thương quan chức phái đoàn Phan Văn Khải, xin dịch lại bài bình luận của nhà bình luận chính trị Dương Lợi Lê (""") đến với độc giả Việt Nam. Bài bình luận này rất nổi tiếng vào năm ngoái, nhất là sau đó vài ngày có sự kiện bà Vương Văn Di la ó ngay lúc tổng thống Bush dùng nghi thức đón tiếp chủ tịch Hồ Cẩm Đào.

Bài dịch nguyên văn từ Hoa Ngữ “Hồ Cẩm Đào, Muốn Không Yêu Nước Cũng Khó”, trong đó tác giả Dương Lợi Lê dành một phần lớn của bài nói về Lê Phước Tuấn và Jerry Kiley và cuộc biểu tình của người Việt làm cảm khái cho toàn bài bình luận. Trần Đông Đức.)

Muốn Không Yêu Nước Cũng Khó

Dù cho khẩu hiệu đề cao lòng yêu nước của đảng cộng sản Trung Quốc từ lâu đã bị người đời bác bỏ không thương tiếc, Hồ Cẩm Đào gần đây không thấy ngượng ngùng mà còn vận động phong trào Bát Vinh Bát Sỉ” (tám vinh tám nhục) lấy cái nhiệt tình yêu nước làm thành điều quan trọng đầu tiên. Hồ Cẩm Đào kêu gọi yêu nước nghe qua có chút gì khôi hài, nhưng mà suy nghĩ cẩn thận cũng không phải là không đạo lý. Nội hàm của lòng yêu nước đương nhiên bao gồm cả lòng nhiệt tình yêu mến người dân, mà người Trung Quốc trong thực tế với bộ mặt thật ngô ngố thế kia, Hồ Cẩm Đào thật khó tìm ra một lý do nào để không yêu cho được.

Chưa đầy một năm về trước, người anh em kết nghĩa của đảng cộng sản Trung Quốc là thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải làm chuyến viếng thăm nước Mỹ. Đây là vị thủ tướng đầu tiên thăm Mỹ quốc sau 30 năm chiến tranh Mỹ Việt kết thúc. Giống như cuộc viếng thăm sắp tới của Hồ Cẩm Đào điều chú trọng là việc mang theo những đội ngũ mua bán để gây thanh thế cốt dùng lợi ích kinh tế để bôi trơn những va chạm về lý niệm chính trị của hai nước, cũng như có dịp phô trương  những xa hoa bề mặt để che đậy sự khiếp nhược bên trong đối với một cường quốc về kinh tế lẫn đạo lý.

Tổng thống Bush tại phòng bầu dục ở Bạch Cung gặp mặt Phan Văn Khải, trong cảnh nhấp nháy của ánh huỳnh quang, chủ khách hội đàm qua lại, nhưng cách Bạch Cung không xa tại quảng trường Lafayette, là một quang cảnh cờ sắc bay lượn, đầu người nhấp nhô (nguyên văn: thái kỳ phi vũ, nhân đầu tán động"), hàng trăm vị Việt Nam kiều dân và Việt kiều nhân sĩ đến tại quảng trường này để cổ vũ cho sự nghiệp tự do cho Việt Nam.

Họ nghiêm chỉnh đòi hỏi chính quyền đảng cộng sản Việt Nam đình chỉ ngay việc bức hại các tác giả bất đồng chính kiến, các vị lãnh đạo tôn giáo, các nhà tư duy độc lập và các nhân sĩ chống tham ô nhằm đem lại tự do và nhân quyền cho nhân dân Việt Nam.

Cuộc biểu tình kháng nghị thị uy với chính quyền chuyên chế Việt Nam không dừng lại ở giới hạn quảng trường Lafayette mà Phan Văn Khải đi đến chỗ nào đều nghe tiếng kiều dân Việt Nam phẫn nộ hò hét. Tinh thần quần chúng lên cao đến nổi trong diễn dịch xảy ra chuyện tranh chấp ngoại giao của hai phía truyền thông.

Trong thời gian Phan Văn Khải đến thủ phủ Hoa thịnh Đốn, uỷ hội mậu dịch Mỹ Việt cùng các cơ cấu thành viên tại Mayflower Hotel cử hành một cuộc chiêu đãi thịnh soạn. Trong số quần chúng biểu tình từ trước, có một vị cựu chiến binh Việt Nam là Jerry Kiley, một người nhiệt tình ủng hộ cho công cuộc tự do cho Việt Nam. Ông ta đã qua mặt được cảnh sát, ung dung tiến vào phòng yến tiệc, ngồi tại một nơi cách không xa Phan Văn Khải, đợi đến lúc Phan Văn Khải đứng lên đọc diễn từ, Kiley cố nén nội tâm phẫn nộ, cầm ly rượu đỏ lên khỏi bàn, hắt vào phía chỗ của Phan Văn Khải. Màu đỏ tươi ướt đậm kia, Kiley nói giống như máu của những người vô tội bị chính quyền tàn bạo Việt Cộng thảm sát.

Tại khách sạn nổi tiếng Willard Hotel chỗ trú chân cho phái đoàn thăm viếng, phó chủ nhiệm văn phòng chính phủ Nguyễn Quốc Huy, lại gặp phải một chuyện khó chịu hơn. Một vị biểu tình viên đến từ bang Georgia, bất tình lình chạy tới trước mặt của Nguyễn Quốc Huy, đấm một phát vào mặt họ Nguyễn. Lê Phước Tuấn là một người tị nạn đến từ Việt Nam, theo lời kể lúc nhìn thấy một quan viên Việt cộng vênh vang trước mắt làm anh ta nhớ lại sự chua xót của tuổi thiếu niên khi bị quân đội Bắc Việt dùng lưỡi lê bắt nhảy múa.

Kiley và Lê Phước Tuấn bị bắt ngay tại hiện trường, phải đối mặt với việc tố tụng phiền phức. Vì giúp đỡ hai người, kiều dân Việt Nam tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn và phụ cận rất nhanh chóng quyên góp ngay ngân quỹ, đồng thời tổ chức kháng nghị, phản đối sở di trú Hoa Kỳ về việc đòi trục xuất Lê Phước Tuấn. Kiley và Lê Phước Tuấn, không lâu sau được tiền bảo chứng tại ngoại. Tội danh công kích sứ tiết ngoại quốc của Kiley không thành lập, tuy đối diện với lời chỉ khống tiến nhập phi pháp vào khu vực ngoại giao, còn vụ án của Lê Phước Tuấn đến nay vẫn chưa kết thúc.

Theo như  dự kiến, Hồ Cẩm Đào lần này đến Mỹ chắc là không thể có những hoạt động biểu tình kịch liệt. Ở đây không phải nói chuyện so sánh về văn minh lễ mạo, tôn trọng pháp luật của người Hoa hay người Việt Nam tại Mỹ. Về tỉ lệ số lượng ở Mỹ mà tính, những thứ thô lỗ hồ đồ, coi thường pháp luật của người Hoa thì vượt xa kiều dân gốc Việt. Nếu như nói về kết bè với những thế lực đen tối, lén lén lút lút, làm gián điệp, người Hoa không thua sút một tộc kiều nào tại Mỹ. Như vậy, thì tại làm sao rất nhiều người Hoa đang ở tại thế giới tự do mình đầy gai góc nhìn thấy một nhà độc tài bên kia đại dương tới nơi thì hai đầu gối muốn mềm, giọng nói phát run, ngóng cổ ra chờ, giống như nắng hạn chờ mưa". Nguyên nhân cơ sở có thể đếm tới mấy chục, tuy nhiên nguyên nhân căn bản nhất là do tính nô lệ thâm căn cố đế, chủ nghĩa thực dụng - sùng bái vật chất và khinh rẻ niềm tin của người Trung Quốc.

Coi lại lịch sử Trung Quốc mấy ngàn năm qua, những chùn bước trước người Hung Nô, Nữ Chân, Mông Cổ, Mãn Thanh để rồi như những đám đen mang màu giết chóc. Nội bộ Trung Quốc binh họa phỉ hoạn càng làm máu đổ bốn bề năm này qua năm khác. Chúng ta đã tận hết sức để giải thích rằng là tại vì bọn kia tham lam tài nguyên phong phú của Trung Quốc, nhưng mà thay đổi cách nhìn ở một góc cạnh khác, khống chế được ai để dễ bề bắt làm trâu ngựa cũng là dục vọng trên đời. Người Trung Quốc hiện tại nên nhớ rằng, phải chăng trên thân thể chúng ta có dấu vết của thái độ xu nịnh và tính nô lệ với bạo quyền.

Sử gia thường than thở rằng triều Mãn Thanh cai trị Trung Quốc tạo nên những đổi thay làm nghiêng trời đổ đất. Trong khoảng thời gian hai trăm năm, từ cảnh “thà chết không để đuôi sam” chuyển thành “thà chết không cắt đuôi sam” ("). Kỳ thực, đảng cộng sản cai trị Trung Quốc cũng là một dạng biến hóa của kiểu nhận giặc làm cha như thế - Dựa vào bạo lực để tẩy não, không đầy hai mươi năm, những lời nói công bằng đạo nghĩa hầu như trở nên run rẩy như chuột nhắt nghe tiếng mèo cào xào xạc, những người thống trị dù cho làm xằng bậy cũng không có một ai dám ho he lên tiếng.

Các loại ý thức nịnh bợ và nô tính này cũng vượt đại dương đem tới Mỹ quốc. Một bên là đang hưởng thụ, thậm chí lạm dụng văn minh của thế giới tự do, một bên thì vẫn nhớ ghi lòng những điều tác ác đa đoan của chủ cũ. Cái loại chọn lựa kiểu nghiện độc như thế thật khó lòng hiểu nổi. Hơn hai mươi năm về trước, đa phần người Hoa tại Mỹ treo cờ “Thanh thiên bạch nhật mãn địa hồng” trong tiết Song Thập, (ngày 10 tháng 10 quốc khánh của Trung Hoa Dân Quốc, nay đóng tại Đài Loan). Cách đây không lâu, ngày mồng 1 tháng 10 (Quốc khánh của Trung Hoa nhân dân cộng hòa quốc) mà màu cờ đỏ vốn là ám ảnh “máu tươi nhuộm thành” (tiên huyết nhiễm thành) đã trở thành màu cờ chủ lưu của những hoạt động của người Hoa. Theo quan sát, những người cầm cờ đỏ vui mừng nhảy múa lúc đầu chỉ là những vợ con của những quan chức đến từ đại lục. Nay trong số (vui mừng nhảy múa đó) đó cũng không thiếu những người bị chế độ cộng sản chà đạp - trốn qua Hương Cảng và Đài Loan và ngay cả những người đến từ đại lục đã  từng qua các cuộc đào thoát truân chuyên từ thập niên tám mươi. Phân tích cho thấy rằng, không ít những người này lại dùng những phương thức thương mại để quay về đại lục, hoặc dùng phương thức đầu tư độc lập để trở thành nguồn hợp tác bên ngoài với những quan chức Trung Cộng. Về mặt lợi ích kinh tế họ bị ràng buộc với bạo quyền TC để cùng chảy chung một dòng ô nhiễm (đồng lưu hợp ô).

Không có niềm tin, bất phân phải trái, chỉ cần có thể chia được một bát canh, ngay cả luộc cả cha ông mình cũng không hề gì. Tính thực dụng cộng với thế lực, về mặt bản chất tự nhiên đã trở thành một thứ đạo lý của một hạng người tội nghiệp hễ ai có sữa thì là gọi mẹ.

Do đó, từ thời đồ phu Lý Bằng trong biến cố Lục Tứ (ngày 4 tháng 6, 1989 tàn sát sinh viên tại Thiên An Môn) cho đến hý tử (tay chơi) Giang Trạch Dân, mỡ dân thịt dân Hồ Cẩm Đào (chỗ này tác giả dùng chữ Hán đồng âm thay cho hai chữ Cẩm Đào thành tận đào), bất kể tại đại lục phạm tội gì, nhưng đến nước Mỹ tự nhiên mang theo một rừng cờ đỏ. Đại Sứ quán tán thưởng mấy mươi mỹ phẩm mà bất phân nam nữ, bất luận trẻ già mỗi gương mặt diễn viên đùn lên như thiếu nữ tươi cười, như trẻ thơ hoan hô nhảy nhót, vui vẻ muôn phần tạo thành một cảnh quang thật kỳ dị hiếm hoi tại thế giới tự do.

Phá nhà cướp cửa nhưng vẫn được ca tụng công đức, đánh cha đánh mẹ nhưng vẫn được cảm tạ tri ân, buộc người ta phải rời bỏ quê hương mà bây giờ phải ra bài nghênh tiếp. Có loại nhân dân như vậy bày ra làm Hồ Cẩm Đào muốn không yêu nước cũng khó. Bị độc tài bạo quân yêu được rồi muốn rứt ra càng khó hơn. Đó chính là nguyên nhân sở tại của người Trung Quốc cứ ngàn năm mãi bị bóng đè.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.