Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chỉ Đường Cho Hươu Chạy

29/04/200300:00:00(Xem: 4388)
Vương Tê, tự là Quế Am. Con nhà thế gia ở huyện Đại Danh tỉnh Hà Bắc. Một hôm nghe bạn bè đồn thổi miền Nam sông nước hữu tình, lại thêm phần hiếu khách, nên trong bụng đã muốn đi. Ngặt một nỗi từ nào tới giờ chưa đặt chân xuống thuyền, nên dạ có hơi lo, bởi hổng biết sóng nước to cao có làm cho hoảng sợ, bèn chạy đến Tử Tư là bạn đồng môn, mà hỏi rằng:
- Đệ vẫn nghe ngàn xưa hay nói: Người Bắc cỡi ngựa. Người Nam bơi thuyền. Nay đệ biết huynh trí nhiều hiểu rộng, thì chẳng dám nào xin một đôi câu, để cất bước ra khơi bớt đi phần hãi sợ. Chớ quanh năm suốt tháng ở trên bờ trên đất, thì lúc xuống thuyền không ớn đặng hay sao"
Tử Tư mới há miệng ra cười một tràng thật lớn, rồi hể hả nói rằng:
- Trăm hay không bằng tay quen, thì chuyện cỡi ngựa bơi thuyền cũng tuồng y như rứa. Vậy để cho lòng bớt sợ, huynh mua cái xuồng rồi thả đại xuống ao, đoạn ngồi lên đó cho quen mà bớt sợ…
Vương Tê theo đó mà làm. Một hôm. Trời chuyển sang Xuân, Vương Tê thấy trong lòng xôn xao, bèn hớn hở tâm can mà vào thưa với mẹ:
- Người ta sinh ra ở đời, cốt được thỏa chí. Chớ giàu sang thời có làm gì. Chẳng qua rồi cũng ba thước đất là hết điều hết chuyện. Nay con muốn xuôi Nam cho tăng phần hiểu biết với người ta. Chớ cứ quẩn quanh nơi xó bếp thì quá nhiều thua thiệt, rồi mai đây con chồn chân mỏi gối - thì dẫu muốn lên đàng - E chẳng còn cơ hội nữa đâu!
Mẹ của Vương Tê nghe vậy mới giật mình môät cái, rồi vội nghiêng mình nhìn lại đứa con, mà cứ cầu mong hai tai mình nghe lộn, rồi trong lúc đang tùm lum tứ tán, mới thở cái khì mà nghĩ tựa như ri:
- Có cơm trong miệng dễ nhai. Có lời trong miệng khó nói. Nay con ta còn trẻ người non dạ, mà tính chuyện đi xa, thì có khác chi măng mời nhô đã đương đầu cùng bão dập. Thôi thì đến nước ni phải lựa lời phang tới. Chớ không thể nói bừa rồi chạm tự ái của thằng con, thì mẫu tử bao la cũng khó lòng che lấp đặng…
Nghĩ vậy, bà mới hắng giọng một cái, rồi nhỏ nhẹ phân giải với con rằng:
- Ở đời không phải mình muốn sao là được vậy. Có nhiều cái sức người không thể nào tròn vẹn mãi được đâu, thì cớ sao con lại đua tranh dòng nước ngược" Nay mẹ cha như ngọn đèn sắp tắt, mà duyên phận con hiền chưa tính toán được nơi, thì tự chốn thân tâm khó mà yên cho đặng. Chi bằng con hãy mặn lo điều gia thất - để mẹ sớm làm… bà cho rỡ mặt với người ta - rồi sau đó muốn xuôi Nam cũng chẳng có gì ân hận. Chớ phu thê chưa tính mà đi hoài như rứa, thì hương khói sau này chết… đẹp đó à con!
Vương Tê bỗng nghe hồn vắng lặng, khi tuổi… ham vui đang ào lên như rứa, mà trách nhiệm nặng nề trĩu nặng lên bờ vai, bèn ngước mắt xa xa mà trông trời hiu quạnh, rồi đương lúc hồn đau đau như thế, mới thở cái ào mà nghĩ thật mông lung:
- Thời gian và thủy triều chẳng đón chờ ai cả. Nay ta bận lòng để tính chuyện phu thê, thì sẽ... hết hơi để tung hoành ngang dọc, rồi chí nam nhi làm sao mà thi thố" Cho thỏa tấm lòng của đấng bậc trượng phu. Của đấng tu mi giữa trời cao đất rộng…
Đoạn, dõi mắt nhìn mẹ, mà tự nhủ rằng:
- Hùm dữ còn không nỡ ăn thịt con. Huống hồ là mẹ. Thôi thì cả đời bà hy sinh tới tới - đến bây giờ ắt hẳn là quen - thì có… hy thêm cũng chẳng có gì khó chịu. Chớ lúc sống chết mà im lìm không nói, thì ở mai này còn hối hận được chăng"
Nghĩ vậy. Vương Tê tới gần bên mẹ. Nắm lấy đôi tay đã khô dần theo năm tháng, mà nhỏ nhẹ thưa rằng:
- Sinh con trai muốn cho có vợ. Sinh con gái muốn cho có chồng. Đã là cha mẹ thì ai mà không muốn thế. Song con nghĩ mình là đấng mày râu, mà suốt tháng quanh năm chỉ quây quần bên… dáng mẹ, thì trước là hại đến danh dự của gia đình. Sau khiếm khuyết thật nhiều cho sự hiểu biết của thằng con, bèn cứ xôn xao quá chừng trong cái dạ. Nay con lại nghe mẹ tính đàng gia thất, khiến đã não lòng lại gánh nặng buồn thêm, thì có chi vui để cưới này cưới nọ"
Ít hôm sau, Vương Tê xuống thuyền xuôi Nam. Lúc dừng lại ở bờ để người lên, đứa xuống. Chợt nhìn thấy thuyền bên cạnh có cô con gái trông thiệt mượt mà. Dáng người tao nhã, liền rúng động tâm can, mà tự nhủ rằng:
- Ở đời nghĩ cũng lạ. Lúc trước mình được mỹ nhân để ý đến, lòng cứ như không. Chẳng thấy rung rinh gì hết cả. Nay tới lượt mình để ý đến mỹ nhân, mà mỹ nhân tuồng như chưa biết, thì chẳng trách chi cõi thế ni ít vui nhiều cái bực. Thôi thì dẫu ít nước cũng lăn mình ra tát. Chớ chẳng thể nào khấn nguyện với cầu xin, thì biết khi mô cái duyên sà xuống đậu"
Đoạn, nét mặt tươi lên, mà sang sảng đổ tuôn bầu tâm sự:
- Chưa gặp em, anh đã nghĩ rằng. Có người thiếu nữ đẹp như trăng…
Hát hết một bài, mà cô gái chỉ nhìn qua có một lần, rồi tiếp tục ngồi thêu. Chớ chẳng liếc mắt đưa tình chi hết cả. Vương Tê thấy vậy, mới nghĩ ngợi một chút, rồi bảo dạ rằng:
- Người ta lấy lửa thử vàng. Lấy vàng thử đàn bà. Lấy đàn bà thử đàn ông. Lấy đàn ông thử xem rượu bia thuở này bao nhiêu… độ. Nay ta sẵn có kim ngân chất đầy trong xách túi, thì tiếc gì mà chẳng chịu đưa ra, để thử xem trái tim kia lắc thế nào cho đẹp. Chớ… xưa đã nói lẽ nào mà hông trúng" Mà tiêu tán đường như thế đặng hay sao"

Nghĩ vậy, Vương hớn hở lấy một đỉnh vàng mau mắn giục qua, lại run rủi sao rơi bên chân nàng cái bụp, khiến lòng Vương mừng thôi hết biết, khi mã đáo công thành như ước nguyện đầy tim. Như sáo sang sông sổ lồng bay cái rẹt, rồi chừng như Trời xanh ghen tức, nên vui chưa kịp tràn đã mang lấy điều lo, bởi nàng lấy kim ngân liệng ào nghe cái bịch, khiến chôn tâm can đang rần lên thôi thúc, bỗng xẹp cái ào như bóng bể bình tan. Như đám sương sa trúng ngay trời chói lọi, rồi trong lúc đang sầu đau nhân thế, mới ôm lấy đầu mà nghĩ thật xa xăm:
- Là một kẻ đại nhân đại độ, thì không bao giờ xem của cải là trọng. Nay ta gặp người con gái - biết gạt bỏ tiền bạc qua một bên - thì chắc chắn sẽ quý yêu mối chân tình trên tất cả. Làm trai, mà cưới được một người như thế này để làm vợ - thì dẫu phải bỏ cha mẹ mà đi - cũng chẳng có gì quá đáng!
Một lúc sau, thuyền tiếp tục ra khơi, khiến Vương Tê tâm thần bấn loạn, rồi mơ tưởng dạt dào. Đến hôm sau. Vương nhắm qua không nổi, bèn lên bờ đổi thuyền về bến củ, đặng hỏi thăm các người lái thuyền, mà chẳng ai biết tên họ của nàng là gì. Thấy thế, Vương liền lên bờ hỏi thăm khắp cả dọc ven sông, mà bóng chim tăm cá vẫn ngàn thu biền biệt.
Chẳng còn chi hứng thú, Vương liền quay gót trở về. Đến nhà, Vương vào lạy chào cha mẹ, rồi về phòng ôm mối tương tư, đến nỗi lúc ngủ lúc ăn. Lúc nào cũng mơ tưởng người con gái ấy. Mẹ của Vương thấy vậy, mới gọi chồng đến, mà bảo rằng:
- Hễ tham lam thì tạo nhiều lầm lỗi. Hễ tức giận thì tạo nhiều khó khăn. Hễ vội vàng thì gặp nhiều thất bại. Nay con ta đã hồn bay mất xác. Sống cõi này mà mộng tới cõi… trên, thì rõ ra chữ yêu đương quá chời là tai họa…
Vương ông nghe vậy, mới mĩm cười mà nói với vợ rằng:
- Bà muốn có chén mà dùng, thì phải cần tiền mà mua. Chớ hổng thể ngồi không mà chén bò tới đặng. Cũng vậy, con nó muốn cưới người yêu dấu, thì phải trải lòng ôm trọn khổ đau. Chớ không thể cứ an nhiên mà tới liền cho được.
Bà vợ bỗng bực bội trong lòng mà hổng biết nói sao, bèn thì thầm bảo dạ:
- Cái gì đụng đến trái tim của người mẹ, chỉ đến được đầu gối của người cha. Câu nói ấy ngàn năm vẫn đúng. Thôi thì ta âm thầm nâng đỡ thằng con, để bớt khổ đau tháng ngày đang hoạn nạn. Chớ nói tới nói lui một hồi e trớt quớt, rồi con khổ mai này ta chịu đặng hay sao"
Hai năm sau. Vương Tê đi miền Nam, nhưng lại mua thuyền rồi ở luôn dưới thuyền như là ở nhà vậy. Ngày nào cũng để tâm dò xét thuyền bè trên sông nước, mà thủy chung vẫn chẳng thấy tăm hơi gì hết cả. Một hôm, đến huyện Trấn Giang, là nơi phồn hoa đô hội. Vương Tê liền bỏ thuyền lên bờ để tìm chút giải khuây. Lúc đi ngang nhà quan Thái Bộc họ Từ. Chợt thấy người con gái năm xưa đang chải đầu bên khung cửa, bèn mừng rỡ bước vào. Người con gái kinh ngạc, liền đứng khuất vào cánh cửa, mà lớn tiếng hỏi rằng:
- Nhà ngươi ở đâu đến"
Vương vội vàng đáp:
- Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ. Vô duyên đối diện bất tương phùng. Nay kẻ này đã may gặp được đây, thì duyên tơ tóc ắt đến hồi kết cuộc.
Cô gái ngẩn mặt ra chẳng hiểu mô tê gì hết cả. Vương thấy vậy, mới nhẹ nhàng bước vô, rồi đem hết nỗi tương tư ra mà kể. Kể tới đâu, nước mắt tràn lan tới đó. Cô gái nghe vậy, cũng rúng động tâm can, mà thẹn thùng nói rằng:
- Đã là dòng dõi danh giá. Tất chàng đã phải lứa vừa đôi. Hà cớ chi lại kéo thiếp bước vô đường nhỏ hẹp"
Vương Tôn hồ hỡi đáp:
- Ta tự hứa với lòng. Trên có Trời. Dưới có đất. Nếu không được cùng nàng viết chữ phu thê, thì nguyện trước… ba mươi chẳng thèm lấy ai hết cả!
Cô gái cười tươi một nụ, rồi nhìn thẳng vào mắt của Vương Tê, mà nhỏ nhẹ nói rằng:
- Nếu đúng như thế cũng đủ hiểu chàng rồi. Thôi thì cha mẹ đi thăm bên ngoại sắp về tới. Chàng tạm lui về lo mượn mối mai, thì chuyện trăm năm thế nào cũng thành đạt. Chớ muốn nên đôi lứa mà chẳng làm chi hết ráo - thì nhớ cả đời - cũng chẳng thành cái mụ nội gì đâu!
Nói rồi, nhìn Vương Tê thêm lần nữa, rồi ngại ngùng nói tiếp:
- Thiếp là Vân Nương. Cha là Giang Lý. Thực tình thiếp không dám nói chuyện này với cha mẹ, nhưng hứa với chàng - là thiếp sẽ gật ngay - khi mối mai của chàng đến dạm…
Đoạn, bước tới hai bước, rồi ghé vào tai của Vương Tê mà nói rằng;
- Lúc trước, chàng lấy vàng giục qua người thiếp, khiến thiếp buồn bã hết mấy ngày. Nay xin chàng đừng làm như thế nữa. Gia đình thiếp, tuy chẳng đặng giàu sang, nhưng cũng biết… tri túc cho đời bớt nhọc. Vậy chàng có nhờ người mai mối - thì lấy lòng thành mà đối đãi với nhau - Chớ đừng mượn kim ngân mà nói này nói nọ, hoặc dùng bạc vàng để lung lạc người ta, thì chữ trăm năm khó lòng mà có đặng!
Nói rồi, tiễn Vương Tê ra cửa. Lúc Vương dợm bước đi. Chợt Vân Nương níu tay lại, mà thỏ thẻ nói rằng:
- Tiền bạc không mua được hạnh phúc. Nhưng muốn được hạnh phúc, thì phải… tốn tiền lắm mới đặng. Vậy có bao nhiêu chàng cứ mình riêng dấu kín. Đợi ván đã đóng thuyền hai đứa hẵng xài chung. Chớ đừng có khoe khoang mà cha già thu trọn. Chừng lúc ấy mới chằng ăn trăn quấn, bởi tía đã… nắm rồi còn dzớt được hay sao"

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.