Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Á Châu Và Cạnh Tranh Mỹ-hoa

28/10/200300:00:00(Xem: 13965)
Bên lề Hội nghị Bộ trưởng Tài chính nhóm G-20, dư luận chú ý đến lời Mỹ yêu cầu Trung Quốc nên tự do hóa chế độ ngoại hối để nhân dân tệ khỏi là vũ khí cạnh tranh mậu dịch bất chính với Mỹ.
Trong hai ngày 26 và 27 vừa qua, Hội nghị G-20, gồm Liên hiệp Âu châu và 19 nước giàu nghèo khác, kể cả Mỹ và Trung Quốc, đã được triệu tập tại Mexico.
Tình cạnh tranh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, và ảnh hưởng đối với các nước Á châu trong đó có Việt Nam sẽ ra sao" RFA trao đổi với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa như sau.
Hỏi: Tại hội nghị của nhóm G-20 vừa kết thúc ở Mexico, dư luận lại để ý tới lời yêu cầu của Bộ trưởng Ngân khố Mỹ John Snow, rằng Trung Quốc nên điều chỉnh chế độ ngoại hối để đồng nhân dân tệ tăng giá theo quy luật cung cầu và tránh nạn cạnh tranh mậu dịch bất chính với Hoa Kỳ. Đã từng đề cập đến vấn đề này từ tháng Chín, xin ông trước hết cho biết thêm chi tiết về sự cạnh tranh hầu như đã thành công khai giữa hai nước.
-- Trên đại thể và nhìn trong ngắn hạn, Trung Quốc đang bán nhiều hơn mua với Hoa Kỳ tới 100 tỷ đô la trong năm nay và vì kinh tế Mỹ bị bội chi ngân sách lẫn nhập siêu quá lớn nên đồng đô la tất yếu phải sụt giá. Khi tiền Mỹ sụt giá, hàng Mỹ thành rẻ hơn và dễ xuất khẩu hơn nên có thể thu hẹp số nhập siêu đó của mình. Nhưng vì Trung Quốc giàng giá đồng bạc của họ vào tiền Mỹ nên đô la Mỹ sụt tới đâu thì đồng nhân dân tệ sụt đến đó và hàng hóa Trung Quốc vẫn có lợi thế cạnh tranh đáng kể. Do đó, từ đầu tháng Chín đến nay, phía Hoa Kỳ mới nhiều lần yêu cầu Bắc Kinh điều chỉnh chế độ ngoại hối, tức là hối đoái, cho tự do hơn theo quy luật cung cầu để giảm bớt nạn cạnh tranh bất công này. Hôm 22 vừa qua, Đại diện Thương mại Mỹ, ông Robert Zoellick lại nhắc tới chuyện đó, hai ngày sau, đến Bộ trưởng Thương mại Don Evans trong chuyến thăm viếng Bắc Kinh cũng lại nêu cùng vấn đề, và hôm Chủ nhật 26, Bộ trưởng Ngân khố John Snow lại đề cập tới hồ sơ này. Như mọi khi, phía Bắc Kinh cho biết họ sẽ không thả nổi đồng bạc như Mỹ yêu cầu mà chỉ có thể mở biên độ giao dịch cho rộng hơn, nhưng trong một tương lai xa hơn. Đó là chỉ riêng một vấn đề ngoại hối và nhìn trong ngắn hạn trước mắt.
Hỏi: Nghĩa là ông muốn nói rằng trong dài hạn và trên tổng thể, vấn đề còn rắc rối hơn"
-- Vâng, năm tới Hoa Kỳ có bầu cử tổng thống và các nghiệp đoàn, đối thủ chính trị và cả Quốc hội Mỹ đang gây sức ép với chính quyền George W. Bush để nêu vấn đề cạnh tranh thiếu bình đẳng với Trung Quốc. Do đó, lần lượt các giới chức cao cấp nhất, từ ông Bush đến các Bộ trưởng Snow, Evans và Đại sứ Zoellick, đều nhắc đến việc thả nổi đồng nhân dân tệ và dư luận coi đó là biểu hiện của mâu thuẫn mậu dịch gay gắt giữa hai nuớc. Thực ra, vấn đề còn phức tạp hơn vậy vì hai nước còn nhiều mâu thuẫn khác giữa nhiều đổi thay và biến động của môi trường quốc tế.
Hỏi: Xin ông đơn cử cho một số thí dụ tập trung vào Á châu.
-- Vâng, hãy xin nói về Á châu vì đó là mối quan tâm của Việt Nam. Tuần trước, sau Thượng đỉnh của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Á châu Thái bình dương tại Bangkok, cả Tổng thống Bush lẫn Tổng bí thư Hồ Cẩm Đào đều cùng tới Australia mà phong thái và kết quả mỗi người đạt được lại mỗi khác. Ta nhớ là sau khi Hội nghị của WTO tan vỡ tại Cancun hôm 14 tháng Chín vừa rồi, xu hướng chung của nhiều nước là tránh dần các giải pháp thỏa thuận kinh tế đa phương, thí dụ như trong khuôn khổ tổ chức quốc tế WTO, mà tìm cách đạt từng hiệp định tay đôi. Cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đều thi hành việc đó, dù vẫn nói đến hợp tác quốc tế đa phương và dù Diễn đàn APEC có ra thông cáo chung kêu gọi đẩy mạnh tự do mậu dịch và đàm phán giữa các nước với nhau. Sau khi dự Thượng đỉnh APEC, ông Bush tới Australia để cám ơn chính quyền xứ này đã sát cánh trên trận tuyến chống khủng bố, nhất là đối với chiến dịch Iraq, và sau đó hai bên nói ngay đến Thỏa ước Tự do Mậu dịch Song phương có thể ký kết năm tới. Hôm sau, đến lượt Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào cũng nói chuyện với Quốc hội Australia như ông Bush và còn yêu cầu là không bị các đại biểu đối lập lên tiếng phản đối khi ông đọc diễn văn như ông Bush đã bị và đã thản nhiên chấp nhận. Ngay sau đó, Trung Quốc và Australia còn ký kết hai hiệp ước về khí đốt của Australia sẽ bán cho Hoa Lục trong mấy chục năm tới, tổng cộng lên đến 53 tỷ đô la. Để bán hàng cho Trung Quốc, phía Australia đồng ý với lập trường của Bắc Kinh về việc thống nhất Đài Loan. Chúng ta thấy đó, cả Hoa Kỳ lẫn Trung Quốc đều dùng võ khí kinh tế hay mậu dịch để đạt mục tiêu chính trị hoặc an ninh chiến lược. Từ thí dụ này, mình thấy ra cuộc chạy đua giữa hai nước nhằm lôi kéo các nước châu Á về với lập trường quan điểm của mình.

Hỏi: Và hậu quả trước mắt là các diễn đàn hay tổ chức quốc tế như WTO mất dần trọng lượng trong quan hệ kinh tế giữa các nước"
-- Vâng và đây là mặt trái của cái gọi là thắng lợi của các nước nghèo hồi tháng trước, khi gây ra vụ tan vỡ hội nghị các Bộ trưởng của tổ chức WTO tại Cancun. Nhưng, điều ấy có xảy ra thì mình cũng không nên ngạc nhiên vì trong quan hệ quốc tế, ngoại thương tức là mậu dịch cũng chỉ là một mặt của chính trị mà thôi. Trung Quốc dùng lợi thế kinh tế của một thị trường gần một tỷ ba trăm triệu để quyến rũ các nước Á châu và triệt hạ mọi phản ứng chống đối, đồng thời khiến từng nước, thí dụ như trong Hiệp hội ASEAN, có những quan hệ song phương với mình để dễ chi phối hơn. Mặt khác, ta cũng thấy Trung Quốc có vi phạm luật lệ của WTO, tương tự như nhiều xứ khác, kể cả Liên hiệp Âu châu hay Mỹ, tùy theo hồ sơ, nên tìm cách luồn lách tránh né sự ràng buộc của tổ chức này. Hoa Kỳ cũng vậy, có thể đang dùng cơ chế WTO làm đòn bẩy để yêu cầu các nước đi theo quy luật tự do mậu dịch nên rất rộng lượng ủng hộ các nước như Liên bang Nga, Saudi Arabia và Việt Nam sớm được thành hội viên của tổ chức này. Nhưng, khi mâu thuẫn giữa các nước trong khuôn khổ WTO dẫn đến bế tắc và thực tế là khai tử kế hoạch phát triển mậu dịch gọi là vòng đàm phán Doha, thì Hoa Kỳ tất yếu phải tìm đòn bẩy khác.
Hỏi: Ông không mấy lạc quan về tương lai của tổ chức WTO"
-- Tôi không nghĩ rằng các nước lớn, thí dụ như Hoa Kỳ, lại muốn khai tử tổ chức này, nhưng khi dị biệt quá rộng giữa các nước lại bị đào sâu và dẫn tới bế tắc thì sự cạnh tranh giữa các nước, cụ thể ở đây là giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc, phải được chuyển hóa qua những bình diện khác, thí dụ như qua các Thương ước song phương như ta đang thấy.
Hỏi: Trong trường hợp đó, một quốc gia đang muốn gia nhập tổ chức WTO như Việt Nam thì nên làm gì" Cụ thể là có còn nên gia nhập WTO hay không"
-- Câu trả lời ngắn gọn tất nhiên vẫn là nên, nhưng vì lý do gì thì mình phải nhìn ra cho rõ. Về lý thuyết, tự do mậu dịch là quy tắc giao dịch có lợi nhất cho những nước tôn trọng tự do kinh tế, tôn trọng quy luật thị trường. Lấy một thí dụ cho dễ hiểu là tự do mậu dịch cũng cần thiết như khi mình xây dựng hạ tầng cơ sở cầu đường cho sinh họat kinh tế. Khi thấy nước khác không tôn trọng nguyên tắc tự do đó mà mình cũng lại cản trở hầu trả đũa thì cũng như khi thấy xứ khác không có xa lộ thì mình về nhà phá hỏng xa lộ của chính mình để trừng phạt xứ đó. Làm như vậy là gây hại cho chính mình. Nhưng, lý thuyết là vậy, thực tế thì chính quyền xứ nào cũng ít nhiều gặp áp lực bảo hộ mậu dịch và tìm cách bảo vệ những thế lực hậu thuẫn mình và cản trở việc tự do hóa mậu dịch và hội nhập đó. Càng bị nhiều áp lực thì càng gặp khó khăn về mậu dịch và càng bị cản trở trên con đường phát triển. Đi sâu vào trường hợp Việt Nam, việc cải tổ cơ chế kinh tế cho tự do hơn, trong đó có quyền kinh doanh bình đẳng giữa các đơn vị sản xuất tư nhân và nhà nước là một yêu cầu thiết yếu. Bên cạnh là yêu cầu cạnh tranh bình đẳng trên bình diện quốc tế, nghĩa là tự do mậu dịch. Việt Nam cần cải tổ nhanh hơn và nhiều hơn để hội nhập vào luồng trao đổi với kinh tế thế giới. Việc gia nhập WTO là một bước cần thiết theo hướng đó, nhưng, quan hệ kinh tế của Việt Nam với bên ngoài không chỉ giới hạn trong khuôn khổ WTO. Thí dụ gần nhất là Việt Nam sẽ phải thương thuyết lại Hiệp định Thương mại song phương đã ký kết với Mỹ và nếu không sớm cải cách để có khả năng hội nhập cao hơn thì cũng sẽ rất vất vả khi thương thảo với Hoa Kỳ, hoặc với bất cứ quốc gia nào khác. Trường hợp của Hoa Kỳ đáng chú ý nhất vì là thị trường lớn nhất, thị trường đầu tiên và sau cùng mà kinh tế Việt Nam phải chinh phục khi các nước khác đều lần lượt ký kết thỏa ước mậu dịch song phương với xứ này. Hiện nay, số thỏa ước song phương Mỹ đang được đàm phán hay đã được ký kết với các nước đã vượt qua tổng số thỏa ước đã có từ trước đến nay. Tuy nhiên, dù sao thì các thỏa ước mậu dịch này sẽ chỉ được Quốc hội Mỹ thông qua sau mùa bầu cử năm 2004, tức là vào năm 2005, là thời điểm mà Việt Nam dự trù sẽ được gia nhập WTO. Cho nên, việc Việt Nam cải cách và tự chuẩn bị cho thời điểm 2005 này không phải là thừa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,