Hôm nay,  

Tàn Canh Ác Mộng

25/11/200000:00:00(Xem: 4993)
Từ ngày có chuyện đếm phiếu lại bằng tay ở mấy quận tại Florida trong cuộc bầu cử Tổng Thống, tôi nằm mơ thấy ác mộng. Tôi thấy các bà phiếu sắp hàng ưỡn ẹo diễn hành trước mặt tôi, tất cả có năm loại đứng thành 5 cột có tên như sau: toang hoác, phòng the khép mở hững hờ, treo cờ lủng lẳng, tam đầu chế và không lủng mà có bầu. Tôi không bịa ra các tên gọi đó, người đặt tên cho các bà phiếu là mấy ông nhà báo Mỹ, tôi chỉ có việc cóp lại và dịch nguyên văn ra Việt ngữ. Sở dĩ có chuyện rắc rối như vậy nguyên do cũng vì chữ "chad", một tên khó dịch ra Việt ngữ.

Muốn tìm hiểu "chad", chúng ta đành phải đi về nguồn gốc của nó. Nước Mỹ dân chủ nhất thế giối và cũng tiên tiến nhất thế giới lại thích chơi đồ cổ. Người Mỹ đi bầu là phải trở lại kỹ thuật dùi lỗ phiếu của máy điện toán IBM cổ hủ từ nửa thế kỷ trước. Tôi còn nhớ hồi năm 1964 khi chiếc máy computer thế hệ đầu tiên (IBM 360) đưa đến Việt Nam, nó cồng kềnh chiếm trọn một phòng lớn trong tòa nhà ở đường Ngô Đức Kế Saigon, trực thuộc bộ Tài Chính. Máy đó đã bị cho vào viện bảo tàng, hiệu năng của nó kém xa chiếc computer ngày nay nhỏ bằng cuốn sổ (note-book) thường để trên đùi nên còn được gọi nôm na là "lap-top". Thời đó người ta tuyển các nhân viên gọi là "xuyên phiếu viên" để làm công tác...dùng một loại máy tương tự máy đánh chữ dùi cho thủng những lổ nhỏ bằng hạt đậu ở các vị trí khác nhau trên tấm bìa hình chữ nhật (cards) để rồi nhồi vào IBM cho máy đọc. Các bà ngày nay khoảng 60 tuổi thời xưa từng làm "xuyên phiếu viên" chắc hẳn phải nhớ công tác này.

Những ô trên tấm "cạt" đó đều có một mảnh có vành xung quanh, coi như đã được tạo vết hằn sẵn để khi mũi dùi xuyên, mảnh nhỏ sẽ rời khỏi hẳn tấm "cạt" để thành một lỗ hổng gọn gàng cho máy dễ "đọc". Những mảnh đó gọi là "chad". Bây giờ dân Mỹ tiến bộ đi bầu là làm công tác dùng tay cầm cái dùi xuyên vào các lỗ đó cho các mảnh "chad" rời ra theo kỹ thuật điện toán IBM đã có từ 40 năm trước. Cách dùi bằng tay như vậy còn tùy ở kiến thức "dùi lỗ" cũng như "tay nghề" dùi nặng nhẹ khác nhau để chọn người họ muốn bầu. Máy không cấn biết, nó chỉ cần thấy có lỗ là ghi và đếm. Máy đếm như thế nào không ai nhìn được, nhưng bây giờ lấy từng tấm "cạt" để mắt người soi lên mà dòm thì vô số chuyện lạ. Bởi vì các nàng "chad" sau khi bị dùi đã phân thành 5 loại.

Thứ nhất, mảnh "chad" đã rụng hẳn và để lộ cái lỗ rõ ràng, ta gọi là "mở toang hoác". Thứ hai, dùi có xuyên nhưng "chad" vẫn còn dính một cạnh vào "cạt", thành ra nó giống một cánh cửa phòng the khép mở hững hờ, trông thấy mà buồn vô cùng. Thứ ba, nó vẫn còn dính một góc, nên "chad" trông như cây cờ rủ treo lủng lẳng ngẫm cũng thật sót sa. Thứ tư, mảnh "chad" chỉ đứt có một góc, còn ba góc kia dính y nguyên vào "cạt", báo Mỹ chỉ gọi đó là "chad" ba góc, nhưng tôi thích gọi đó là "tam đầu chế" gợi cảm hơn cho dân Việt chúng ta. Thứ năm, dùi có đụng trúng nhưng mảnh "chad" còn y nguyên, nó chỉ phồng ở dưới một chút như một bà mang bầu. Như vậy là dùi không xuyên qua mà bụng vẫn có bầu. Đau khổ!

Riêng về mặt thuật ngữ, truy nguyên chữ "chad" cũng có những rắc rối. Không ai biết chắc từ ngữ "chad" xuất phát từ đâu. Một số các từ điển hay các tài liệu khác nói nguồn gốc của nó có từ cuối thập niên 40, liên hệ đến kỹ thuật điện toán mới phát minh và phương pháp xử lý dữ kiện. Có dư luận lại cho rằng từ này liên hệ đến việc sắp chữ in kiểu Teletypesetter, không phải sắp chữ bằng tay như các thợ xếp chữ ở phần lớn các nhà in ở Việt Nam trước năm 1975, mà dùng bàn bấm chữ như đánh máy để đúc ngay ra những hàng chữ bằng chì "vỗ bản kẽm" rồi đưa vào máy in ra báo.

Nhưng cũng có những giải thích khác. Cuốn tự điển Webster năm 1993 nói chữ "chad" xuất phát từ tiếng Tô-Cách-Lan chỉ cục sỏi. Một từ nguyên khác được đưa ra là gợi ý ở chữ "chaff" có nhiều nghĩa, từ "vỏ hạt và các mảnh hạt" cho đến nghĩa chung là những mảnh vô ích bị loại ra khỏi hạt. Theo một bản tin gợi ý trên Internet, chữ "chad" được đưa vào ngôn ngữ thông thường từ năm 1993 khi có cuốn sách ở California chỉ dẫn về việc bầu bằng cách bấm phiếu. Tuy nhiên theo ông Tony Miller người đã từng làm quyền Tổng thư ký tiểu bang California vào năm 1976, chữ "chad" đã trở thành ngôn ngữ thường dùng vào cuối thập niên 70. Dù sao bây giờ có những ý kiến nói từ ngữ đó đã thành khả kính đến độ có thể nằm trong bảo tàng viện điện toán. Tôi thấy ý kiến này thật đáng chú ý. Bởi vì hiển nhiên đó là đồ cổ.

Bây giờ có một chuyện quan trọng hơn nhiều. Đó là giá trị của các nàng "chad" khác nhau đó như thế nào" Chỉ có nàng "chad" toang hoác mới được tính như đã bị dùi thực sự hay tất cả 5 nàng... "thương tích khác nhau" cũng được như có giá trị tính phiếu bầu cử" Cố nhiên không ai chối cãi được nàng "chad" toang hoác có giá trị thật sự. Nhưng nếu các nàng "chad" khác bị coi như không có ai đụng tới thì cũng thật oan uổng, vì dù là khép mở phòng the, treo lủng lẳng, tam đầu chế hay có bầu, khiển nhiên đã có dùi cắm vào rồi. Sở dĩ bị nửa chừng xuân chỉ vì "chad" của các tấm "cạt" quá cứng hoặc người cắm dùi làm không đến bờ đến bến đó thôi.

Tòa án Tối cao Florida với 7 ông bà tòa đã đồng thanh phán quyết chấp nhận cuộc đếm phiếu lại bằng tay và ra kỳ hạn đến 5 giờ chiều chủ nhật hay 9 giờ sáng thứ hai phải đem nộp kết quả. Như vậy 5 bà Chad có thể quyết định ai làm Tổng Thống Mỹ thay vì một bà bằng xương bằng thịt. Chỉ hiềm chưa đến Quang Minh Đỉnh nên tàn canh ác mộng còn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Sky River Casino vô cùng vui mừng hào hứng tổ chức chương trình Ăn Tết Nguyên Đán với những giải thưởng thật lớn cho các hội viên Sky River Rewards. Chúng tôi cũng xin kính chúc tất cả Quý Vị được nhiều may mắn và một Năm Giáp Thìn thịnh vượng! Trong dịp đón mừng Năm Mới Âm Lịch năm nay, 'Đội Múa Rồng và Lân Bạch Hạc Leung's White Crane Dragon and Lion Dance Association' đã thực hiện một buổi biểu diễn Múa Lân hào hứng tuyệt vời ở Sky River Casino vào lúc 11:00 AM ngày 11 Tháng Hai. Mọi người tin tưởng rằng những ai tới xem múa lân sẽ được hưởng hạnh vận.
Theo một nghiên cứu mới, có hơn một nửa số hồ lớn trên thế giới đã bị thu hẹp kể từ đầu những năm 1990, chủ yếu là do biến đổi khí hậu, làm gia tăng mối lo ngại về nước cho nông nghiệp, thủy điện và nhu cầu của con người, theo trang Reuters đưa tin vào 8 tháng 5 năm 2023.
(Tin VOA) - Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 13/9 ra thông cáo lên án Việt Nam tiếp tục lạm dụng hệ thống tư pháp để áp đặt những án tù nặng nề với mục tiêu loại trừ mọi tiếng nói chỉ trích của giới ký giả. Trường hợp nhà báo tự do mới nhất bị kết án là ông Lê Anh Hùng với bản án năm năm tù. RSF bày tỏ nỗi kinh sợ về bản án đưa ra trong một phiên tòa thầm lặng xét xử ông Lê Anh Hùng hồi ngày 30 tháng 8 vừa qua. Ông này bị kết án với cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’ theo Điều 331 Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Từ đầu tuần đến nay, cuộc tấn công thần tốc của Ukraine ở phía đông bắc đã khiến quân Nga phải rút lui trong hỗn loạn và mở rộng chiến trường thêm hàng trăm dặm, lấy lại một phần lãnh thổ khu vực đông bắc Kharkiv, quân đội Ukraine giờ đây đã có được vị thế để thực hiện tấn công vào Donbas, lãnh phổ phía đông gồm các vùng công nghiệp mà tổng thống Nga Putin coi là trọng tâm trong cuộc chiến của mình.
Tuần qua, Nước Mỹ chính thức đưa giới tính thứ ba vào thẻ thông hành. Công dân Hoa Kỳ giờ đây có thể chọn đánh dấu giới tính trên sổ thông hành là M (nam), F (nữ) hay X (giới tính khác).
Sau hành động phản đối quả cảm của cô trên truyền hình Nga, nữ phóng viên (nhà báo) Marina Ovsyannikova đã kêu gọi đồng hương của cô hãy đứng lên chống lại cuộc xâm lược Ukraine. Ovsyannikova cho biết trong một cuộc phỏng vấn với "kênh truyền hình Mỹ ABC" hôm Chủ nhật: “Đây là những thời điểm rất đen tối và rất khó khăn và bất kỳ ai có lập trường công dân và muốn lập trường đó được lắng nghe cần phải nói lên tiếng nói của họ”.
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Sau hơn 30 năm Liên bang Xô Viết sụp đổ, nhân dân Nga và khối các nước Đông Âu đã được hưởng những chế độ dân chủ, tự do. Ngược lại, bằng chính sách cai trị độc tài và độc đảng, Đảng CSVN đã dùng bạo lực và súng đạn của Quân đội và Công an để bao vây dân chủ và đàn áp tự do ở Việt Nam. Trích dẫn chính những phát biểu của giới lãnh đạo Việt Nam, tác giả Phạm Trần đưa ra những nhận định rất bi quan về tương lai đất nước, mà hiểm họa lớn nhất có lẽ là càng ngày càng nằm gọn trong tay Trung quốc. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Tác giả Bảo Giang ghi nhận: “Giai đoạn trước di cư. Nơi nào có dăm ba cái Cờ Đỏ phất phơ là y như có sự chết rình rập." Tại sao vậy? Để có câu trả lời, mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của nhà văn Tưởng Năng Tiến.
Người cộng sản là những “kịch sĩ” rất “tài”, nhưng những “tài năng kịch nghệ” đó lại vô phúc nhận những “vai kịch” vụng về từ những “đạo diễn chính trị” yếu kém. – Nguyễn Ngọc Già (RFA).. Mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của phó thường dân/ nhà văn Tưởng Năng Tiến để nhìn thấy thêm chân diện của người cộng sản.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.