Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tuổi Già Và Bệnh Lãng Quên

15/02/200200:00:00(Xem: 4879)
Mỗi năm trôi qua, mỗi người trong chúng ta lại thêm một tuổi. Và người già phải đối diên một loại bệnh thông thường: bệnh lãng quên (dementia).
Thực vậy, khi về già, các cụ sau 65 tuổi sẽ bị giảm sút trí nhớ rất nhanh. Điển hình là trường hợp cựu Tổng Thống Reagan bị bệnh lãng quên Alzheimer.
Khi tuổi càng cao, số bệnh nhân bị bệnh lãng quên càng ngày càng nhiều. Chẳng hạn lúc tới 85 tuổi, phân nửa (50%) các cụ sẽ bị bệnh hay quên.
Ngày xưa, chưa có cách điều trị bệnh lãng quên. Bây giờ ở xã hội Mỹ, có nhiều chương trình chữa bệnh hay quên và đặc biệt tìm cách nâng đỡ bệnh nhân để có được một đời sống tốt đẹp hơn.
Vì sao bị bệnh lãng quên"
Bệnh quên khi về già sinh ra do khủng hoảng thoái hóa những mô và tế bào của cơ thể. Thí dụ như mạch máu bị hư, bị thương tích, trường hợp ung thư, nhiễm trùng hay bệnh thiếu dinh dưỡng.
Có 3 loại bệnh quên: 1. Bệnh Alzheimer, 2. Bệnh hay quên do mạch máu bị hư, và 3. Bệnh lãng quên Lewy.
Bệnh Alzheimer do những tảng amyloid và những mớ tơ thần kinh (neurofibrillatory tangles) tích tụ trong hệ thống thần kinh trung ương.
Bệnh quên khi về già do những mạch máu nhỏ hay lớn bị hư, bị tắc nghẽn bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Chẳng hạn như bị viêm mạch máu (autoimmune vasculitis), viêm vì nhiễm trùng mạch máu (trong trường hợp bệnh giang mai ăn vào hệ thong thần kinh não hay bệnh Lyme), nghẹt mạch máu não nhỏ li-ti, do chảy máu não vì cao huyết áp hay tai biến mạch máu não, v..v..
Bênh lãng quên Lewy do những phân tử nhỏ (eosinophilic cytoplasmic inclusions) đọng trong tế bào thần kinh não bộ.
Bệnh hay quên khi về già bắt đầu với nhiều triệu chứng:
Trước hết, bệnh nhân lớn tuổi cảm thấy khó nhớ tên một người nào hay tên một vật gì. Bệnh nhân vẫn hoạt động bình thường. Nhưng bắt đầu nhận thức kém tinh tường. Cộng thêm tuổi già làm trí nhớ kém cỏi. Một số bệnh nhân thấy triệu chứng có vẻ nặng thêm, tiến dần tới bệnh lãng quên Alzheimer.
Tiêu chuẩn định bệnh Alzheimer khởi thủy thấy nhận thức kém, mặc dầu bệnh nhân ráng cố gắng sửa đổi những khiếm khuyết. Bệnh nhân cảm thấy bị xuống tinh thần, ưu trầm (depression). Khả năng xét đoán từ từ thuyên giảm. Tính tình con người thay dổi.
Triệu chứng bệnh càng ngày càng nặng. Bệnh nhân thấy bắt đầu thiếu khả năng tính toán tài chánh, quên bẵng thuốc men mình đang uống, và không thể đi du lịch được nữa. Giai đoạn bắt đầu cảm thấy như thiếu an toàn. Tiếng nói lọng cọng. Xét đoán lẫn lộn.

Bệnh nhân không còn phân biệt được thời gian và không gian. Đi đường dễ bị lạc. Dễ bị kích thích khi lọt vào môi trường mới lạ. Bệnh nhân suy nghĩ sợ hãi vô cớ, than phiền về hôn nhân hay than phiền chuyện mất trộm, mất tiền bạc.
Bệnh trạng càng ngày càng trầm trọng hơn nữa, đưa tới những lúng túng trong hành động, khó nuốt khi ăn uống. Bệnh nhân không thể kiểm soát được vấn đề đại tiện và tiểu tiện. Bệnh nhân không còn biết mình là ai! Không nhận ra những người thân trong gia đình. Nhiều khi nằm dài cả ngày, tuyệt đối im lặng.
Bệnh nhân nên gặp bác sĩ gia đình khám bệnh để tìm hiểu những tiến triển nhận thức, cảm xúc, hay suy nhược thần kinh. Đồng thời cần tìm hiểu thêm triệu chứng vài loại bệnh khác phát hiện như tiểu đường, bệnh đau tim hay suy tuyến giáp trạng. Bệnh nhân cần được trắc nghiệm tâm lý, thử máu v..v..
Điều trị:
. Dùng thuốc Cholinesterase inhibitors để tăng cường hệ thống tiết acetylcholine (cholinergic) trong việc chữa bệnh Alzheimer.
. Dùng vài loại thuốc hay sinh tố như Vitamin E, thuốc trị phong thấp, v..v.. (mặc dầu chưa được chính thức công nhận).
. Giảm tâm lý khủng hoảng, hay dùng thuốc điều trị bệnh tâm thần (nhât là loại bệnh lo sơ vô cớ paranoid) hay nổi nóng bất tử, xuống tinh thần, ưu trầm v..v..
Nhiều khảo cứu gần đây đặt được kết quả khả quan. Thí dụ dùng thuốc chủng chứa chất B-amyloid peptide (AB42 và AN-1792) chống thành lập tảng amyloid trong não để điều trị bệnh Alzheimer. Nhưng cần thêm thời gian để sang tỏ vấn đề.
Tóm lại, bài này viết để giúp những người lớn tuổi tìm hiểu thêm bệnh của chính mình và cần bác sĩ gia đình điều trị. Nhất là giúp cho một số quí vị đã lớn tuổi có thể tự nhân thức được những gì sắp sẩy ra cho chính đời mình.
Sau đây là sơ lược những triệu chứng ban đầu của bệnh lãng quên Alzheimer:
. Khi vừa nghe thấy ai nói điều gì, vài phút sau lại quên bẵng đi mất.
. Không tính toán được tiền bạc, sổ sách hay kiểm tra được ngân phiếu.
. Nhắc đi nhắc lại một câu chuyện nhiều lần. Chẳng hạn chuyện vừa nói tới trước đây 10 phút, bây giờ lại nhắc lại.
. Lái xe bị lạc lung tung.
. Không nhận thức được những gì đang sẩy ra xung quanh. Đôi khi mặc quần áo dơ bẩn, quên tắm rửa, quên tắt lò điên. Nhiều khi không còn biết nấu nướng, đi chợ, và quên cả uống thuốc.
. Sau hết, bệnh nhân quên tên người thân trong gia đình, không phân biệt được ai, gọi con mình bằng chị hay mẹ!
Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.