Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tro Cốt Của Chủ Nghĩa Toàn Trị (3, Kỳ Chót)

12/04/200100:00:00(Xem: 3341)
Tro Cốt Của Chủ Nghĩa Toàn Trị (3, Kỳ Chót)
Elena Bonner

Cuộc chiến Chechnya lần thứ nhì, là do kẻ kế vị đệ nhất tổng thống Nga cần tới. Cuộc tấn công, không thể nào giải thích nổi, vào Dagestan của hai người cầm đầu du kích quân đặt bản doanh tại Chechnya, và quan trọng hơn, những vụ nổ nhà cửa, bin-đinh tại những đô thị Nga, gây thương tích cho hàng trăm người – những biến cố trên đã đưa đến chuyện cả nước hỗ trợ cuộc chiến, nâng cao thế giá cho Putin, và một cuộc bầu cử chắc ăn. (Tôi không hiểu trách nhiệm những vụ nổ là do ai, nhưng nói theo kiểu “suy bụng ta ra bụng người”, chúng giống vụ cháy toà nhà quốc hội Đức, Reichstag). Tới đây, cuộc chiến Chechnya có một cái tên gọi mới, nghe kêu bong bong: “cuộc chiến chống lại khủng bố quốc tế”. Những quốc gia Tây phương chấp nhận cái tên này (hoặc nói ra như vậy); họ cũng làm một cuộc trình diễn bảo vệ nhân quyền, bằng cách thông qua những giải pháp không ép buộc, phơi ra những sự độc ác tàn nhẫn xẩy ra ở Chechnya, tại Hội đồng Âu châu, hay ở những diễn đàn tương tự như vậy. Nhưng có vẻ họ đang chờ đợi, rằng một “giải pháp chót” sẽ xẩy ra!

Tôi nhận ra một điều, tôi đang nói bằng những từ ngữ nguy hiểm. Nhưng làm sao khác được hở Trời, làm sao không nhắc tới những vụ dội bom chết chóc, những vụ tiếp tục tàn sát người dân Chechnya, cũng như những trại giam, những con số không thể đếm được xác chết trẻ con, đàn bà, người già cả, hàng ngàn ngàn dân tị nạn giữa trời, trong những căn lều. Nếu đây không phải là diệt chủng, thì nó là cái gì" Nước Nga đã mất theo cùng với hai cuộc chiến, nền dân chủ sơ sinh của nó.

Trước hai cuộc chiến Chechnya, có cuộc chiến Afghanistan. Do Liên bang Xô viết phát động, và một khi rút ra khỏi, đã làm như chẳng mắc mớ gì tới nó. Nhưng cho tới bây giờ, những ngọn lửa do Liên bang Xô viết gây nên, vẫn bừng bừng cơn giận dữ ở đó. Cùng lúc, Liên bang Xô viết đã cho dựng cột đồng, đời đời ghi danh phần đóng góp của nó trong cuộc chiến này. Tất cả mọi người tại Nga, và tại những xứ sở thuộc cựu Liên Bang Xô viết, đã chiến đấu tại Afganistan, đều nhận được mề đay, trên khắc những dòng chữ: “Xin người chiến sĩ quốc tế nhận nơi đây lòng biết của nhân dân Afghanistan.” Lời dối trá ghi trên tấm huy chương là một sự sỉ nhục đối với một vùng đất bị xám đen vì lửa đạn, đối với một triệu rưỡi người tị nạn, và hàng trăm ngàn người đã chết. Biết ơn, vì cái gì cơ chứ"

Kể làm sao cho xiết, và làm sao có thể chịu đựng nổi, biết bao lời gạt gẫm, và giả trá, đã rót vào đầu óc nhân dân, trong những năm xẩy ra những cuộc chiến kể trên. Và cũng phải nhắc tới những tai họa khác (vụ nổ nhà máy nguyên tử Chernobyl, động đất ở Neftyugansk, vụ nổ tầu ngầm nguyên tử Kursk). Cùng lúc đó, chúng ta tiếp tục nghe những lời dối trá của nhà nước, và chúng làm nhớ tới những lời dối trá tại Liên bang Xô viết thời kỳ Stalin và hậu-Stalin. Sự thực làm sao có thể đối đầu với cả một khối sừng sững những dối trá như vậy" Một lần, có một bạn trẻ đã nói với tôi về Mùa Xuân Prague: “Đấy là do tụi Tiệp tấn công chúng mình!”

Được nuôi dưỡng dậy dỗ bằng những lời dối trá như thế, làm sao một xã hội có thể trưởng thành và nắm lấy trách nhiệm của nó" Một xã hội non trẻ với tất cả những ngu ngơ dại khờ của nó - cần tới một người lãnh đạo, và những người làm theo gương người lãnh đạo - rất dễ nổi sùng, sẵn sàng “rửa nhục”, dối trá và tin tưởng cùng một lúc. Trong văn chương, [nhà văn người Anh, Nobel văn chương] William Golding đã diễn tả điều này ở trong cuốn “Lord of the Flies”. Những người cảm nhận ra sự giả trá trong xã hội Xô viết, do trực giác, họ đã chạy trốn những lời dối trá về nhân văn, bằng cách lựa chọn những nghề nghiệp cụ thể, thiết thực, trở thành kỹ sư, bác sĩ, nhạc sĩ. Và khi có dịp, rất nhiều người đã bỏ đi. Mẹ tôi, một công nhân chuyên môn ở trong Đảng, đã trở về vào năm 1933 để nghiên cứu về ngành kiến trúc. Vậy mà cũng không thoát được khủng bố. Bị bắt năm 1937, bà thiết kế công trình những trại giam, những hàng rào kẽm gai… và cùng với những bạn tù, họ đã xây dựng chúng.

Với sự sụp đổ của chế độ toàn trị – với cái chết của Stalin, bài diễn văn của Khrushchev, thời kỳ Băng Tan, và “shestidesyatniki”, những phong trào tự do thập niên 1960 – tới thời đại của những người ly khai. Trong số họ, có rất nhiều những nhà vật lý, toán học, kỹ sư, sinh hoá học, và hầu như không có những sử gia hay triết gia. Những những người ly khai chỉ là một dúm, chỉ vài trăm người trong một xứ sở mà dân số đã trên một phần sáu cư dân của trái đất. Thật khó mà nói, họ có được một quan điểm mang tính triết học rõ rệt; nhưng sự sáng suốt, nếu nói về viễn ảnh của họ, thật khác biệt, so với viễn ảnh của hàng triệu triệu con người khác. Điều này đem sức mạnh đến cho họ, để xổ toẹt những lời dối trá, gìn giữ lòng tự trọng, [bởi vì] nếu không có nó, sẽ chẳng thể nào có sự kính trọng tha nhân, và cuộc sống, và có thể, sau cùng, điều này sẽ đem đến cơ may hạnh phúc. Tại sao có quá ít những con người biết được hạnh phúc nghĩa là gì nhỉ" Người ta nói tới lương tâm. Nhưng [nếu như thế] lương tâm lại là một món gì cực kỳ cao giá, và chỉ dành riêng cho một ít người. Với hầu hết những con người còn lại, nó chỉ là cơn mộng cuồng, và như lịch sử cho thấy, nó rất dễ bị ném vào thùng rác.

Trong bản dự thảo hiến pháp Xô viết, Sakharov viết: “Mục đích của những dân tộc nằm trong Liên bang Xô viết và những chính quyền của họ, đó là một cuộc sống hạnh phúc, tràn đầy ý nghĩa, tự do về tinh thần và vật chất, khỏe mạnh, và bình an”. Tôi không biết mục đích của nhà cầm quyền Nga bây giờ. Nhưng trong những thập niên sau Sakharov, người dân Nga chẳng tăng thêm được một tí hạnh phúc nào, cho dù Sakharov đã làm đủ mọi điều mà ông có thể làm để hướng xứ sở về phía con đường đưa tới mục đích kể trên. Riêng ông, ông đã sống một cuộc đời đáng sống, và hạnh phúc.

Hannah Arendt đã may mắn sinh ra là một người Do Thái, điều này giúp bà có những chọn lựa đúng tại Đức vào thập niên 1920 và 1930. Bà có may mắn được biết tình yêu là gì, và làm luận án của bà về Thánh Augustine và về tình yêu. Trong nghiên cứu của bà về cuộc sống của nhà trí thức Do Thái thế kỷ 18, Rahel Varnhagen, bà có thể tìm ra những đồng điệu với cuộc sống của chính bà, và viết một cuốn sách đem đến ý nghĩa cho phụ nữ thời đại của chúng ta. Vào năm 1950, bà đã có can đảm viết về sự tương tự giữa hai chế độ giết người, trong khi hầu hết những trí thức Tây phương bưng chặt tai, khi thoáng nghe bất cứ ai nhắc tới sự khủng bố của Stalin. Như Orpheus xuống vương quốc của người chết, vì tình yêu Eurydice, Hannah Arendt đã lặn lội vào trong mớ tài liệu lịch sử và chính trị, làm bật ra nỗi kinh hoàng lớn lao, và để lại cho chúng ta cuốn sách của bà “Những nguồn gốc của chủ nghĩa toàn trị”: như là một bài học, và một lời cảnh cáo.

Nhân loại, ở bậc thềm thiên niên kỷ mới mẻ, sẽ lưu tâm tới lời cảnh cáo đó" Đây là một câu hỏi cho những ngày như thế này. Andrei Sakharov viết: “Tương lai có thể tuyệt vời, nhưng có thể cũng chẳng có tương lai gì ráo trọi. Điều này tuỳ thuộc vào chúng ta.”

Jennifer Tran chuyển ngữ

20/05/2019(Xem: 150)
Tối Thứ Bảy 20/7/2019 tại Hội Trường Việt Báo, Westminster, vào cửa tự do. Nhạc sĩ Trần Chí Phúc, thuyền nhân từng ở trại tị nạn Kota Bharu Mã Lai, cho biết đêm văn nghệ sẽ hát những ca khúc vượt biển, thuyền nhân với nỗi niềm đau đớn xen lẫn ước vọng tự do.
20/05/2019(Xem: 155)
lính 18 quốc gia tới xâm phạm, là hình ảnh chúng ta bị thế giới cõi này trói buộc: Nhóm 6 căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; nhóm 6 trần là sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; nhóm 6 thức là nhãn thức, nhĩ thức, tị thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Căn, trần, thức nào cũng đều là binh tướng hung hiểm
20/05/2019(Xem: 178)
Chiến tranh Thương mại Mỹ và TC đã bế tắc sau cuộc đàm phán thứ 11 vì TC lật lọng bỏ những cam kết sau nhiều tháng đàm phán với Mỹ. TT Trump tăng quan thuế hàng của TC nhập vào Mỹ, và TC trả đủ.
20/05/2019(Xem: 105)
Ô nhiễm không khí có thể làm tổn hại tất cả cơ phận và tế bào trong cơ thể con người, theo một đánh giá toàn cầu mới toàn diện cho thấy.
20/05/2019(Xem: 85)
Vào Thứ Năm 16/05, câu lạc bộ OECD của những quốc gia thịnh vượng cho biết khủng hoảng thuốc gây nghiện không chỉ diễn ra ở Hoa Kỳ, mà còn ở Canada và một số quốc gia Châu Au. Nguyên nhân là vì các loại thuốc giảm đau kê toa đã trở nên quá thông dụng.
20/05/2019(Xem: 103)
Thế giới ngày nay ngày càng có nhiều người say sưa nhậu nhẹt. Nhưng một nghiên cứu ghi nhận rằng công dân của một quốc gia này hay say xỉn hơn một quốc gia khác. Và giải “quán quân say xỉn” lại thuộc về… công dân Anh Quốc!
20/05/2019(Xem: 120)
Mức sở hữu ngân khố Hoa Kỳ của Trung Cộng rơi xuống mức thấp nhất trong vòng gần 2 năm, như là hậu quả cuộc chiến tranh thương mại chưa có hồi kết giữa Bắc Kinh và Hoa Thịnh Đốn.
20/05/2019(Xem: 140)
Một số cư dân giàu của tiểu bang Connecticut đang kêu gọi đóng thuế nhiều hơn chính họ và những người có mức thu nhập cao hơn khác sống ở đó, cho rằng đó là cần thiết để cắt giảm thiếu hụt ngân sách của tiểu bang, theo phúc trình của Hartford Courant cho biết.
20/05/2019(Xem: 125)
Những nhà cho vay hiện đang giảm bớt số lượng tín dụng mới cho những người mua nhà và mua xe trong 3 tháng đầu năm 2019. Điều này đang đặt ra câu hỏi là liệu người tiêu dùng Mỹ có thể đóng góp được bao nhiêu cho mức tăng trưởng kinh tế trong năm nay.
20/05/2019(Xem: 172)
Cha mẹ của một tài xế say rượu bị chết trong một tai nạn xe cộ đã khởi kiện Tiger Woods. Họ cho rằng gôn thủ này và bạn gái đã để cho con trai của họ lái xe về nhà từ nhà hàng do Tiger Woods làm chủ, trong tình trạng đã bị ngộ độc vì rượu.
20/05/2019(Xem: 186)
Yếu tố nào giúp trẻ thành công? Một nghiên cứu mới công bố hôm Thứ Tư 15/05 của Đại Học Georgetown đã gây sốc, khi khám phá ra rằng làm con nhà giàu thì dễ thành công hơn là trẻ thông minh.
20/05/2019(Xem: 120)
Hiện nay, đồ án chỉnh trang đô thị tổng cộng gần 110 ha đất dọc theo kênh Nhiêu Lộc (tại các phường 7, 9, 10, 11, 13 và 14 thuộc Quận 3 Sài Gòn) đã thu hút được nhiều nhà đầu tư, gồm cả các nhà đầu tư nước ngoài, theo Thanh Niên online (TNO).
20/05/2019(Xem: 98)
Dù các kênh thanh toán điện tử nối tiếp nhau ra đời và phát triển mạnh, nhưng tiền mặt vẫn chiếm ưu thế tại khu vực ASEAN, đặc biệt là tại Việt Nam, theo Người Lao Động online (NLĐO).
20/05/2019(Xem: 91)
20/05/2019(Xem: 123)
Hơn hai chục năm trước, khoảng thập niên 90, tôi cùng một vài bằng hữu Phật tử lái xe từ San Jose xuống Quận Cam , trong đó có Lý Khôi Việt (đã mất), giáo sư Vũ Thế Ngọc, giáo sư Nguyễn Châu; thăm một số bằng hữu trong giới trí thức Phật giáo nhân mùa Phật Đản.
Tin công nghệ
Ngày 20/05/2019 không chỉ là ngày đo lường quốc tế đo lường (World Metrology Day) mà còn sẽ cột mốc đánh dấu sự kiện: khái niệm 1kg sẽ hoàn toàn thay đổi so với những gì mà chúng ta biết trong 130 năm qua
Lượng CO2 trong khí quyển đang chạm ngưỡng kỷ lục, con số đã chạm ngưỡng 415 phần triệu (ppm). Nồng độ CO2 cao trong khí quyển là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra biến đổi khí hậu và làm Trái Đất nóng lên do ngăn cản cơ chế thoát nhiệt và làm mát tự nhiên.
Đôi khi còn được gọi là cầu vồng lửa vì vẻ ngoài giống như ngọn lửa của nó, một vòng cung hình tròn nằm song song với đường chân trời.
Khoảng giữa tháng 05/2019, theo thông tin mới nhất từ leaker nổi tiếng Ice Universe, Samsung có thể sẽ ra mắt hai tùy chọn màu gradient cho chiếc Galaxy Note 10, bao gồm Gradient Blue (xanh lam) và Gradient Silver (bạc).
Mỹ đã kêu gọi các đồng minh ngừng sử dụng các thiết bị thông tin liên lạc của Huawei, và điều đó ảnh hưởng đến cả ngành năng lượng Nhật Bản – một số trang trại năng lượng Mặt trời tại đây quyết định từ bỏ các sản phẩm của công ty Trung Quốc.
Khoảng giữa tháng 05/2019, gần 700 cá thể tê giác tại tỉnh Limpopo của Nam Phi đã thoát hiểm sau khi được tiêm một hỗn hợp thuốc độc chuyên dụng vào sừng, khiến chúng không còn giá trị đối với những toán đi săn trộm tê giác với mục đích lấy sừng
Khoảng giữa tháng 05/2019, Sound United đang có những bước đi đầu tiên trong quá trình mua lại mảng âm thanh gia đình của hai thương hiệu âm thanh lớn tại Nhật là Onkyo và Pioneer. Nếu thành công, đây sẽ là một trong những thương vụ lớn làm thay đổi thị trường âm thanh Châu Á với nhiều thương hiệu âm thanh lớn sẽ cùng chung một nhà.
Sony và Microsoft là hai đối thủ cạnh tranh trực tiếp của nhau. Một công ty Nhật Bản sở hữu hệ máy PlayStation và một công ty của Mỹ sở hữu hệ máy Xbox, vốn đã là đối thủ trong cuộc chiến tranh giành thị phần console trên toàn cầu. Nhưng thật bất ngờ khi vào khoảng giữa tháng 05/2019, Sony và Microsoft đã công bố một thỏa thuận hợp tác.
Tòa án tối cao Mỹ khẳng định rằng người dùng có thể kiện App Store với cáo buộc chống độc quyền, và nó có thể mở ra một tương lai rất khác cho những người đang sử dụng kho ứng dụng trực tuyến - nơi người dùng có thể cài được ứng dụng từ nhiều nguồn khác nhau kể cả trên iPhone, nhưng chất lượng, độ tiện lợi và độ an toàn chưa chắc sẽ được như hiện nay
Khoảng giữa tháng 05/2019, Boeing cho biết bản cập nhật phần mềm cho các máy bay 737 Max của hãng đã hoàn thiện và chờ đánh giá, kiểm tra từ cơ quan hàng không liên bang (FAA). Khoảng một tháng trước, Boeing cũng đã thử nghiệm bản cập nhật mới, có thể hiểu đây là phiên bản hoàn chỉnh và đã khắc phục được những lỗi mà 737 Max gây ra trong thời gian qua.
Khoảng giữa tháng 05/2019, theo dữ liệu từ Đài thiên văn Mauna Loa ở Hawaii, nồng độ CO2 trong khí quyển là hơn 415 phần triệu (ppm), cao hơn nhiều so với bất kỳ thời điểm nào trong 800,000 năm qua, ngay cả trước khi sự tiến hóa của người tinh khôn diễn ra.
Pulsating RS Puppis, ngôi sao sáng nhất nằm ở trung tâm ảnh, lớn gấp mười lần và trung bình phát sáng hơn 15,000 lần so với Mặt trời.
Khoảng giữa tháng 05/2019, trang The Information đã có một bài phóng sự liệt kê khá chi tiết thông tin về việc Intel và Apple đã chấm dứt hợp tác, dẫn đến việc Apple phải dàn xếp vụ kiện với Qualcomm, bên cạnh đó là những thông tin chưa chính thức về kế hoạch trong tương lai của hãng khi phát triển iPhone 5G.
Khoảng giữa tháng 05/2019, Nhật Bản công bố kế hoạch tạo ra 10 tỷ số điện thoại 14 số mới để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của mạng 5G tiếp theo.
Về cơ bản, sắc lệnh mới tạo ra tiền đề để cấm hoàn toàn các thiết bị viễn thông của Huawei sản xuất, sau rất nhiều mối lo ngại về bảo mật và an toàn thông tin cũng như an ninh quốc gia trong thời gian qua.