Bệnh Viêm Não Do Siêu Vi Trùng West Nile

10/08/200200:00:00(Xem: 4942)
Ngày 6/7/2002, một tin mới nhất cho biết thêm 14 người nữa ở tiểu bang Louisiana là nạn nhân của siêu vi trùngWest Nile.
Cho tới ngày 6/7/2002, đã có tất cả 4 người chết tại tiểu bang Louisiana, Missisipi, và Texas và 89 người mắc bệnh viêm não hay viêm màng óc do siêu vi trùng West Nile, trong vòng 3 năm nay.
West Nile là thứ siêu vi trùng truyền từ muỗi vào người phát sinh bệnh viêm màng óc hay viêm não. Sở dĩ muỗi có siêu vi trùng West Nile là bởi muỗi bị mang bệnh sau khi muỗi cắn một loại chim hoang dã có siêu vi trùng West Nile. Cũng giống như chu kỳ sinh sản muỗi ở Việt Nam, muỗi đẻ trứng vào nước, nở thành bọ lăng quăng sống trong những vũng đồng lầy, rồi nở thành muỗi. Ở Mỹ, những dòng suối nhỏ, những vũng nước do lụt lội, nơi đất thấp sau khi tuyết tan, những vũng nước đâu đó, ở những gốc cây, hay trong những hũm lá, vv.. vv.. Tất cả đều là những chỗ lý tưởng để muỗi đẻ trứng, sinh sản lăng quăng và thành muỗi.
Siêu vi trùng West Nile tìm thấy lần đầu tiên ở một bệnh nhân tại Uganda năm 1937. Rồi siêu vi trùng được thấy ở Ai Cập năm 1950. Năm 1957, siêu vi trùng West Nile gây bệnh viêm não và tủy sống ở Do Thái, và đặc biệt những bệnh nhân đều là người già, lớn tuổi. Bệnh xuất hiện ở ngựa tại Ai Câp và Pháp năm 1960. Siêu vi trùng West Nile đã tìm thấy ở nhiều nơi khác như Phi Châu, Âu châu, Trung Đông, miền Tây và Trung Á Châu. Rồi năm 1994, phát hiện sưng màng óc tại Algeria, năm 1996 tại Lỗ Ma Ni, năm 1997 tại Czech, năm 1998 tại Congo, và tại Nga, 1999. Ở Bắc Mỹ, lần đầu tiên vào năm 1999, và suốt từ đó trong khoảng 3 năm tính cho tới ngày 2 tháng 8, 2002, West Nile lan truyền sang 34 tiểu bang khắp nước Mỹ. Nhưng may mắn, cho đến giờ phút này chưa thấy bệnh xuất hiện tại California. Bệnh nhân bị West Nile tấn công nhiều nhất tại tiểu bang Louisiana.
Trước hết, người mắc bệnh viêm não West Nile truyền từ muỗi có thể không thấy có triệu chứng gì. Chẳng hạn, trường hợp nhẹ chỉ thấy bị nóng, nhức đầu, da nổi ngứa, nổi hạch. Trong trường hợp nặng hơn, bệnh nhân thấy nhức đầu trầm trọng, nóng nhiều, cổ cứng, người đờ đẫn, đôi khi cảm thấy như mất định hướng, lờ đờ, hôn mê, chân tay run rẩy, lên cơn kinh phong và tê liệt. Từ 3-15%, bị tử vong, nhất là người già, tuổi trên 50.

Ngoài trường hợp bệnh nhân mắc phải siêu vi trùngWest Nile, ở Mỹ, kể từ 26 tháng 8, 1999, người ta khám phá thấy ngựa cũng bị siêu vi trùng West Nile xâm nhập. Vì sau đó tính ra tổng số 25 trường hợp ngựa bị bệnh do siêu vi trùng West Nile tại Nữu Ước. Ngày 8/ 8/ 1999, lần đầu tiên, cũng ở Nữu Ước, khám phá siêu vi trùng West Nile trong chim rừng. Trong 550 chim chết thì thấy 194 chim có siêu vi trùng West Nile.
Nói tóm lại, cho tới bây giờ, siêu vi trùng West Nile hiên diện trong muỗi, chim rừng, ngựa và người.
Bệnh nhân bị siêu vi trùng West Nile không thể lan truyền từ người nọ sang người kia. Chẳng hạn như hôn hít không thể truyền được bệnh. Hay nếu bác sĩ, y tá đang chữa bệnh nhân bị viêm não do siêu vi trùng West Nile cũng không thể truyền bệnh sang những người xung quanh, hay những bệnh nhân khác.
Khi bị muỗi chứa siêu vi trùng West Nile cắn, đôi lúc chẳng có triệu chứng gì rõ rệt, hay chỉ cảm thấy đau nhẹ. Từ 3-15 ngày sau mới thấy bệnh nặng. Xin nhắc lại, nếu thấy những triệu chứng như bị nóng, người thấy mê mẩn, bắp thịt bị yếu, nhức đầu như búa bổ, cổ cứng ngắc, hay mắt như thấy khó chịu vì ánh sáng, thì lập tức đi gặp bác sĩ ngay.
Tất cả bệnh nhân bị viêm não hay viêm màng óc đều phải nhập viện. Bệnh nhân sẽ được sang nước biển, truyền đồ ăn dinh dưỡng, cho dưỡng khí, phòng ngừa những nhiễm trùng khác như sưng viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu, v..v.., và nhất là cần phải được y tá theo rõi chăm sóc. Tóm lại chỉ ráng sửa chữa những triêu chứng của bệnh. Hiên giờ chưa có cách điều trị chính xác cho bệnh viêm não hay sưng màng óc do siêu vi trùng West Nile, là bởi chưa có thuốc trực tiếp giết được siêu vi trùng West Nile. Nếu bị bệnh nhiễm trùng West Nile, chỉ 1% bị viêm não và viêm màng óc. Trong số bệnh nhân nặng nhập viện, chỉ có từ 3 tới 15% bị tử vong.
Phần khác, vẫn chưa có thuốc chủng ngừa bệnh siêu vi trùng West Nile.
Muốn đề phòng bệnh nhiễm trùng West Nile gây ra là phải đề phòng muỗi cắn. Nên ở trong nhà hơn là ra ngoài, nhất là vào lúc sáng sớm hay khi trời vừa tối. Nếu phải ra ngoài thì nhớ mặc quần áo dài tay, chân. Bôi thuốc trừ muỗi vào những chỗ hở da không có vải che. Tên thuốc là DEET (N,N-diethyl-meta-toluamide), dung dịch khoảng 20-30% cho người lớn và 10% cho trẻ em. Coi chừng nếu dung dịch DEET cao quá 30% có thể gây công phạt, nhất là trẻ em. Phải đọc kỹ cách sử dụng thuốc DEET, trước khi dùng. Lấp kín những vũng nước xung quanh nhà, vì có thể là nơi muỗi dễ đẻ trứng. Muốn biết thêm chi tiết, xin vào http://www.cdc.gov
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.