Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phép Lạ Harry Potter

07/07/200300:00:00(Xem: 4371)
(Tiếp theo và hết)

Trước khi Harry xuất hiện thì đã có vô số tiểu thuyết, sách vở nói về phù thủy, về những con ngựa thần một sừng (unicorn) cũng như không thiếu gì sách vở thuật chuyện trẻ mồ côi tìm về cội nguồn hay thiếu niên đương đầu với những khó khăn của tuổi mới lớn. Từ đó mới thấy được tài viết độc đáo khác thường của J.K. Rowling. Khác với nhiều dõng sĩ, siêu nhân vạm vỡ, sức khỏe vạn năng, Harry có dáng vóc một thư sinh cù lần, một con mọt sách, nhưng lại có trái tim của một anh hùng đích thực. Tuy cậu nhỏ thó, nhưng cậu rất nhanh nhẹn: gậy thần (trí khôn) bao giờ cũng thắng cây gươm (sức mạnh). Như nhiều bạn bè cùng trang lứa, cậu bé Alex Hagen, 12 tuổi, ở Des Moines, thấy được một số điểm tương đồng giữa cậu và Harry, và đồng thời cũng ước muốn rằng cậu có được thêm nhiều đức tính như Harry. Cậu nói: “Anh ta cũng gần giống như em vậy, chỉ có một điều là có nhiều lúc, anh ấy can đảm vô cùng. Em cũng có tóc đen, cũng đeo kính, và cũng cao gần bằng anh ta... Đeo kính và mang kiềng răng cũng như bị ăn hiếp là truyện thường xảy ra trong đời. Và mình phải biết cách đối phó”.
Các độc giả thiếu niên cũng nói rằng bà Rowling đã có những nhận xét và hiểu biết thật chính xác về cách giới thiếu niên đối xử với nhau khi bà miêu tả về tình bạn giữa Harry, Ron và Hermione. Cô bé Liza Mizhquiri, 12 tuổi, ở Chicago, nói: “Bà ta kể chuyện rất chính xác. Những chuyện xảy ra (trong trường của Harry) cũng xảy ra với tụi em. Có đứa trong đám tụi em được nhiều bạn bè ưa chuộng. Có đứa không. Có đứa thường xuyên bị bắt nạt. Có đứa chuyên môn đi ăn hiếp người khác”.
Tình bạn khắng khít giữa Ron và Harry gợi nhớ đến tất cả những cuốn phim thuộc loại buddy nói về những cặp bài trùng, và quen thuộc đến nỗi, khi nghe tin có một nhân vật sẽ chết trong cuốn 4, vô số độc giả thiếu nhi đã gởi thư đến, nài nỉ, van xin bà Rowling đừng giết Ron, bởi vì trong những cuốn phim loại này thì người thảm tử luôn là gã bạn hiền lành.
Tuy nhiên, bà đã khéo léo gài thêm Hermione vào mối quan hệ quen thuộc ấy. Thoạt đầu cô nàng có vẻ dễ gây bực dọc, nhưng sau đó thì qủa thực là một người không thể nào thiếu vắng được, và phong thái mà bà miêu tả về tình bạn giữa ba người quả thật rất trung thực đối với cả một thế hệ thiếu nhi, lớn lên trong một xã hội mà các vai trò của hai phái tính và những mối quan hệ giữa nam và nữ cũng có nhiều thay đổi.
Khéo léo hơn nữa, thay vì chỉ miêu tả Hermione một cách phiến diện, rất sáo là “đứa thông minh nhất”, thì bà Rowling cũng có lúc biến em trở thành đứa trẻ tháo vát, nhanh nhẹn và đôi lúc mạnh mẽ, cứng rắn nhất. Cô bé 10 tuổi Ellis O’Connor nói bằng một giọng rất hiểu biết: “Hermione phớt tỉnh ăng lê rất nhiều lần. Biết pha lờ trong lúc bị người ta chế diễu nhạo báng là chuyện vô cùng quan trọng, bởi vì nếu không pha lờ thì sẽ càng bị bực mình hơn, và như thế thì lại càng khổ hơn thôi”. Cô hiểu rất rõ về cái khổ khi bị châm chọc chế riễu vì cô có người anh bị chậm phát triển, thường xuyên bị lũ trẻ ác miệng chòng ghẹo, gọi là thằng đần, thằng khờ.
Những đứa trẻ bị chọc ghẹo, chê bai vì không có quần áo hợp thời trang đều thông cảm với Ron. Ryan Gepperth, 12 tuổi, một cậu bé tóc hung đỏ, dáng vóc lều khều tuyên bố một cách rất chân thành: “Nếu trộn lẫn cả ba người này lại thì sẽ tạo nên em. Em cũng thích thử những điều mới lạ, giống như Harry vậy. Em cũng thích đọc sách nhiều, giống Hermione. Và em cũng có nhiều khó khăn, như Ron cũng có khó khăn. Ron bị chế nhạo nhiều vì cậu ta có nhiều anh chị em trong gia đình và vì nhà cậu ta nghèo. Những đứa trẻ khác không ưa cậu ta chỉ vì như thế đó”.
Bà Rowling đã bắc nên một nhịp cầu giữa thế giới huyền diệu của bà và thế giới thực tại của trẻ con, một cây cầu xây dựng từ những luật lệ và những gò bó mà cả hai thế giới này cùng chia xẻ. Chỉ riêng sự hiện hữu của trường Hogwarts, ngôi trường huấn luyện dành riêng cho các cô cậu phù thủy trẻ tuổi, cũng là một nhận định trung thực rằng sự học hỏi lúc nào cũng cần thời gian và tính kiên nhẫn. Không có một phép mầu nào có thể dồn kiến thức vào đầu óc chúng ta cả. Nỗ lực tối đa của Hermione trong quyển ba cũng chỉ là một cái máy xoay thời gian (Time Turner) để giúp cho cô có thêm nhiều thời giờ học hỏi, ôn tập mà thôi. Gia đình của Ron vẫn luôn nghèo rớt mồng tơi - và trong bất kỳ một thế giới nào mà có một gia đình cần mẫn siêng năng, yêu thương đùm bọc lẫn nhau, với một lòng nhân ái vị tha như gia đình ông bà Weasley mà vẫn luôn luôn phải chật vật vất vả thì quả thật thế giới ấy không khác gì thế giới của chính chúng ta cả. Bà Weasley có thể làm phép khiến cho bát đĩa dơ được rửa sạch, nhưng bà vẫn không thể tự thinh không biến ra nồi niêu soong chảo mới.
Bà Rowling đã tạo nên một thế giới mà trong đó, một cậu bé có thể cỡi cây chổi bay vèo vèo, đối thoại với rắn và mọc mang như cá, nhưng, như tất cả mọi đứa trẻ khác trên đời này, cậu vẫn không thể dễ dàng xóa tan đi nỗi buồn mất cha mẹ. Casey Brewer, 15 tuổi ở Florida, bình luận: “Bà ta trộn lẫn một cách thật khéo léo những cuộc vật lộn tranh đấu có thật trong đời sống hàng ngày và những cuộc đấu tranh huyền bí, kỳ ảo trong tưởng tượng. Harry và những người bạn của cậu phải suy tính thật chín chắn về những khó khăn, trở ngại trong đời sống cũng như họ phải tính toán về một chướng ngại quái ác là con chó ngao ba đầu. Quả thật là hứng thú và đồng thời khiến người ta muốn bắt chước theo”.
Noi gương, nhưng không phải là lúc nào cũng toàn thiện. phù thủy cũng gặp khó khăn, cũng có tự ái, có ganh tÿ và có những bộ quần áo vá chằng vá đụp khiến họ mắc cỡ không mặc. Harry cũng biết ghen tức và đôi lúc thiếu tế nhị. Cậu cũng phá vỡ luật lệ và không nói cho người lớn biết những điều mà nếu cậu nói ra sẽ có lợi cho cậu. Cậu cũng bị rắc rối. (Cậu Zack Ferleger, 12 tuổi, nhận xét thật tinh tế: “Nếu không bị rắc rối thì làm sao có được bấy nhiêu trang để đọc chứ""). Hermione có thể thông minh, nhưng nhiều lúc lại cứng nhắc, thiếu linh động. Hagrid có tình yêu thương chan chứa, nhưng lại mê thích những con quái vật quá mức. Ron rất trung thành, nhưng lại thiếu tự tin. Bà Rowling yêu thích những nhân vật mà bà cấu tạo nên và bà cũng mời gọi độc giả yêu thích họ luôn. Không phải vì yêu nên bỏ qua những thói tật của họ, nhưng yêu họ vì những thói tật ấy. Và đấy quả là một liều thuốc thần diệu giúp đỡ cho độc giả thiếu niên, bởi vì những lỗi lầm thói tật của một con người thường có vẻ lớn lao vô cùng trong tuổi niên thiếu.
Nếu đấy là những bài học mà loạt trường thiên tiểu thuyết này mang đến cho các em, và đấy là những giá trị về con người, về cuộc sống mà những cuốn sách này vinh danh ca ngợi, thì tại sao chúng vẫn còn gây nhiều tranh cãi" Ngay cả giữa những bậc phụ huynh Ki tô hữu cố cựu bảo thủ (evangelical, fundamentalist) cũng có một sự chia rẽ thật sâu xa về việc giang tay đón nhận cái văn hóa đại chúng này và dùng nó như một phương pháp truyền giảng giáo lý.


Một bên là những người cùng quan điểm với Jack Brock, mục sư của giáo phái Christ Community Church ở Alamogordo. Giáo phái này đã từng vang danh thế giới khi họ tổ chức “lửa thánh” (holy bonfire) vào tháng 12/01 để đốt những quyển sách mà họ cho là tà ma quỷ quái, trong đó có trường thiên tiểu thuyết Harry Potter. Ông Brock cho biết sự việc ấy đã bị giới truyền thông phóng đại, chuyện bé xé ra to. Ông than phiền rằng giới truyền thông đã đi quá trớn khi miêu tả ông như một tên Hitler tân thời. Tuy nhiên, ông vẫn khẳng định rằng ông không ngần ngại gì nếu cần phải làm lại chuyện ấy. Ông nói: “Những quyển sách ấy hoàn toàn chỉ nói về ma thuật bùa phép phù thủy. Quyển sách kế tiếp, theo sự hiểu biết của tôi, dầy khoảng 700 trang và sẽ chỉ đi sâu hơn nữa vào bóng tối của bùa phép nhảm nhí. Tôi thật tình không thể nào hiểu được những kẻ nghĩ rằng đấy là một việc lành mạnh, trong sạch. Thượng Đế, trong đoạn Deuteronomy, có phán rằng phép phù thủy
là một việc đáng ghê tởm (abomination) đáng nguyền rủa. Những gì mà Thượng Đế ghét, tôi ghét”.
Thế nhưng, những người bênh vực loạt sách này không phải chỉ tranh cãi rằng nó là một sự giải trí lành mạnh, trong sạch. Họ còn ngợi ca nó như một công cụ vô cùng hiệu nghiệm trong việc giảng dạy luân lý. Dịch Vụ Thông Tin Công Giáo (Catholic News Services) do các giám mục Hoa Kỳ điều hành, đưa pho trường thiên tiểu thuyết vào danh sách những quyển truyện mà trẻ em nên đọc. Các mục sư khi giảng đạo ví việc Harry chạy xuyên tường của sân ga với chuyện một người sẵn sàng nhảy tung vào giữa không trung vì đức tin của họ (leap of faith). Mục sư John Fleming, thuộc nhà thờ Giám Hội Giáo Thống Nhất (First United Methodist) ở Henrietta, Texas, nói: “Chúng ta chắc chắn là khiếm khuyết rất nhiều nếu chúng ta không thể nào thuật lại những câu chuyện trong Thánh kinh một cách lôi cuốn như Harry Potter”.
Nhiều người khác khám phá được những hình ảnh từ trong Thánh Kinh được thêu dệt tinh tế và khéo léo vào trong pho tiểu thuyết. Giáo sư triết học của đại học Baylor, ông Scott Moore, nói: “Nếu đọc những cuốn sách này một cách thật kỹ lưỡng sẽ thấy được rằng chẳng những chúng không có gì xấu xa ác độc, mà ngược lại, chúng là những truyện thật sâu sắc về cái thiện, và chúng mang nhiều ý tưởng kính trọng tôn giáo hết mực”. Ông cũng cho biết thêm rằng thoạt tiên, ông đọc cho cháu ông nghe, nhưng sau một thời gian thì ông bị lôi cuốn đến độ thức cả đêm để đọc cho rốt ráo các quyển sách này.
Giáo sư Moore cả quyết khẳng định rằng cao điểm ở đoạn kết của quyển hai Chamber of Secrets - Căn Phòng của Nhiều Bí Mật - mang nhiều tính ẩn dụ của một câu truyện ngụ ngôn Kitô giáo. Ông nói: “Đấy là đoạn mà Harry chiến đấu chống con rắn khổng lồ và cuối cùng chiến thắng được nó nhờ cây gươm thần của Gryffindor. Cậu ta không thể nào hoàn tất sứ mạng này một mình và phải cầu cứu, và sự cứu giúp đã đến từ phương trên, và thường qua dạng lời nói của sự thật, hoặc một thanh gươm hai lưỡi. Và con rắn mà cậu phải đánh bại không phải là một con rắn bình thường mà là con rắn được ký ức của tên phù thủy độc ác Voldemort triệu tập đến. Không khác gì những vở kịch về luân lý thời trung cổ, con người chúng ta liên tục phải cố gắng vượt qua những ký ức của chính tội lỗi của chúng ta. Chim phượng hoàng - một biểu tượng cổ điển của Chúa Jesus, người đã chết đi và sống lại - đến để giúp cậu ta. Cậu ta giết được con rắn độc hung ác, và, trong một đoạn quả thật gieo chấn động - và thú thật, tôi rất ngạc nhiên khi thấy Hồ Ly Vọng vẫn giữ nguyên đoạn ấy trong phim - chim phượng hoàng nhỏ lệ vào vết thương của cậu ta để chữa lành cho cậu. Đấy là một biểu tượng cổ điển cho tình yêu con người của Chúa Jesus. Chính những giọt lệ của Người đã giúp cho chúng ta được lành lặn”.
Có lẽ chuyện bất ngờ nhất trong việc mượn tạm chữ nghĩa cùng ý nghĩ của J.K. Rowling xảy ra tại nhà thờ rất bảo thủ Vanguard Church ở Colorado Springs. Nhà thờ có khoảng 1,100 giáo dân, phần lớn là những gia đình có con em còn trẻ tuổi. Và chính bà Tosha Williams, vợ của mục sư trưởng Kelly Williams, là người có sáng kiến dùng Harry Potter để giảng dạy giáo lý cho các em vào mỗi sáng Chủ Nhật. Bà nhận xét: “Một điều phải nói về những người Báp-tít miền Nam chúng tôi: chúng tôi rất thực tế, và mục tiêu của chúng tôi là mang thánh kinh đến với xã hội, với con người”.
Chính vì thế mà các giáo viên đều trang phục như các phù thủy, nhà thờ được trang trí lại với những phòng tối với những món đồ trang hoàng có dát lân tinh để chiếu sáng trong góc tối và những ổ bánh mì hot dog được gọi bằng tên “ngón tay tiểu quỷ” (goblin’s finger). Khi trẻ em được phân loại bằng cái nón nhiệm mầu như trong truyện thì tất cả đều bị đưa vào đội Slytherin - đội nhà của tên phù thủy ác độc Voldemort. Và các em được giảng dạy rằng cách duy nhất để các em có thể ra khỏi đội ấy và qua đội khác, tốt hơn, là tuân thủ theo những lời giảng dạy của Đức Chúa Trời. Bà Williams hãnh diện thuật lại: “Chưa bao giờ mà tôi thấy trẻ con náo nức trông chờ và hào hứng hết mực về một buổi học giáo lý như thế. Chúng hoàn toàn bị hớp hồn và chuyên chú học hỏi”.
Và cuối cùng thì các em thâu thập được những gì" Bé Abigail Haggerty, 5 tuổi, nói một cách chân thành: “Không ai có thể làm phép mầu cả, ngoại trừ Thượng Đế”. Bé America Copeland 9 tuổi nói: “Mẹ của Harry đã hy sinh mạng sống của bà để cứu Harry, như Chúa đã hy sinh để cứu rỗi cho chúng ta vậy”.
Bất cứ phụ huynh nào cũng vậy, khi đến giai đoạn mà họ phải nhường lại một phần tình cảm của con em họ cho một người khác, họ luôn nguyện cầu rằng người ấy - có thể là một giáo viên, một người huấn luyện viên thể thao, hay một nhân vật trong tiểu thuyết - sẽ xứng đáng với uy tín quyền lực mà người ấy có đối với con em họ, và người ấy sẽ sử dụng lòng tin yêu cùng quyền lực này một cách cẩn trọng. Một tháng sau ngày sinh nhật thứ 9 của bé Catie Hoch thì bác sĩ khám phá được rằng mầm ung thư đã lan đến não của em và em chỉ còn vài tuần nữa mà thôi. Chính lúc ấy thì chuông điện thoại nhà em cũng reo vang.
Liên tiếp trong nhiều ngày sau đó, bà Rowling đọc cho Catie nghe quyển 4 mà bà vừa hoàn tất nhưng vẫn không xuất bản cho đến mùa hè năm ấy. Bà Gina không ngăn được đôi giòng lệ khi hồi tưởng lại cảnh con gái bà như bừng tỉnh dậy trong thời gian ấy. Bà nói: “Con bé nằm dài trên ghế sa lông, chăm chú nghe, nuốt từng lời từng chữ, đôi mắt sáng long lanh dường như quên hết mọi nỗi đau đớn lo âu. Cả gia đình cố kềm giữ, không đặt điện thoại lên máy phát âm để cùng nghe. Đấy là giờ riêng tư giữa Jo và Catie. Chúng tôi không muốn quấy rầy họ”. Hai lần cuối cùng mà Jo gọi sang thì Catie quá mệt và yếu nên không nghe điện thoại được. Em chìm vào cơn mê và qua đời ngày 18/5/2000.
Ba ngày sau, bà Rowling viết cho cha mẹ em: “Tôi thấy mình rất hân hạnh được quen với bé Catie. Tôi thật sự ao ước trở thành một phụ huynh tốt, như anh chị đối với bé Catie trong suốt thời gian cháu đau yếu. Tôi không ngăn được giòng lệ khi viết những giòng chữ này. Cháu nó đã để lại những dấu chân không thể nào phai mờ trong tâm hồn tôi”.
Cha mẹ của Catie thành lập một quỹ từ thiện tên Catie Hoch Foundation để giúp đỡ những bệnh nhân ung thư trẻ tuổi. Vào tháng 11, quỹ nhận được một ngân phiếu $100,000 Mỹ kim từ cô bạn người Anh của em.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.