Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chấm Phá: Lao Động Và Kinh Hãi Học

07/08/200400:00:00(Xem: 4174)
Kinh tế học được gọi là môn học gây choáng váng, chỉ vì người ta chỉ để ý đến nó khi bị choáng váng, khi thất cơ lỡ vận. Chứ đang trong vận đỏ, ai thèm để ý đến chuyện nhức đầu ấy" Trăm điều nhờ ta cả!
Thống kê lao động do bộ Lao động công bố hôm qua gây choáng váng cho cả nước, nhất là cho Liên danh Bush-Cheney. Và ngược lại, là tin vui cho Liên danh Kerry-Edwards: thống kê tháng Sáu cho biết kinh tế chỉ tạo thêm có 32.000 công việc làm.
Con số gây choáng váng vì mọi người đều chờ đợi ít ra cũng gấp sáu, 180.000 việc làm, bình thường ra cũng phải hơn hai vạn, hoặc, như chính quyền Bush dự đoán, phải gấp 10, cỡ trên 300.000, như trong tháng Năm. Cùng với việc dầu thô lại ngoi đầu khỏi mức kỷ lục 44 đồng một thùng, tin kém vui về lao động làm thị trường chứng khoán phóng vào đèo Ngoạn mục, theo hướng đi xuống. Và đấy là cơ hội bằng vàng cho John Kerry.
Nhưng, giới chính trị vốn chỉ theo dõi tin tức kinh tế có lợi cho mình, dù là tin xấu, cho nên không nhìn ra toàn cảnh. Bởi vì, cũng thống kê bộ Lao động lại cho biết là tỷ lệ thất nghiệp đã giảm từ 5,6% xuống 5,5% (quy ra toàn năm). Thế là thế nào"
Ở đây, xin được mở một ngoặc đơn cho người "chậm tiến": dù hiện do chính quyền Bush lãnh đạo, bộ Lao động không thể xào nấu thống kê để đưa ra con số có lợi cho chính quyền, như ta có thể thấy ở các xứ độc tài hay trong não bộ của những người cho rằng chính quyền có toàn quyền làm mọïi chuyện, kể cả cạo sửa vé số hay thống kê. Các xứ chậm tiến thì có, chứ trong công quyền mà làm vậy là mấy việc, thất cử hoặc vào tù.
Nếu vậy thì sao lại có dị biệt về thống kê"
Lý do là người ta không thể biết được tình hình chính xác của một nền kinh tế phức tạp trong một xã hội lớn, nên phải thăm dò và trắc nghiệm bằng thống kê học. Người ta lập ra một "dân số mẫu" có thể tiêu biểu cho toàn nền kinh tế và khảo sát định kỳ dân số đó. Dân số mẫu càng lớn thì càng có giá trị tiêu biểu cao, mức sai lệch (sai số, nói theo thống kê học) càng thấp. Vấn đề vì vậy là phương thức chọn dân số mẫu.

Và bộ Lao động có hai cách căn bản. Thứ nhất là hỏi ý kiến các doanh nghiệp hoạt động trong lãnh thổ Hoa Kỳ: "trong tháng qua, quý công ty tuyển thêm bao nhiêu người, sa thải bao nhiêu người"" Làm con toán trừ thì tìm ra con số những người có thêm việc làm. Cách thứ hai là hỏi các hộ gia đình (khoảng 60.000 trên toàn quốc) : "nhà ta tháng qua công ăn việc làm ra sao nhỉ, có ai có việc làm, có ai đang không có việc và ghi tên thất nghiệp không"" Từ cách thứ hai này, người ta tính ra tỷ lệ thất nghiệp. Những người về hưu hoặc đằng nào cũng không them kiếm việc (vì bận trông con cho vợ đi làm chẳng hạn) tất không kể vào số thất nghiệp. Cách nào chính xác hơn thì còn tùy, nhưng cách thứ nhất không được chính xác bằng cách thứ hai khi kinh tế đang trong thời xoay chuyển, từ trì trệ qua tăng trưởng hay ngược lại.
Lòng vòng như vậy để làm gì"
Để nói là cùng lúc, bộ Lao động cho thấy hai con số sai biệt. Tháng Sáu vừa qua, các doanh nghiệp chỉ tuyển thêm có 32.000 việc làm, nhưng hỏi các hộ gia đình thì cũng tháng Sáu đó, có 600.000 người tìm ra việc làm mới. Nghĩa là gấp hai chục lần con số bên kia. Ít khi nào lại có dị biệt lớn như vậy. Làm toàn thời, bán thời, làm lấy cho mình theo kiểu kinh doanh cá thể, self-employed" Ta chưa rõ, chỉ biết là có thêm khá nhiều việc làm.
Đảng Dân chủ ưa thống kê lấy từ doanh nghiệp vì các công ty chỉ tuyển dụng mạnh khi có triển vọng sản xuất và càng chậm tuyển dụng thì đảng càng có lý: Bush gây ra thất nghiệp. Đảng Cộng hòa thì tin vào cách khảo sát thứ nhì, từ các hộ gia đình, vì cho rằng cách đó chính xác hơn. Cả hai đều có lý, vì vậy kinh tế học trở thành kinh hãi học!
May là các kinh tế gia cũng an ủi chúng ta ở một điều: thống kê không dối trá, kẻ dối trá vẫn biết dùng thống kê, để chứng minh là họ cóù lý. Làm sao biết được đúng sai" Xin chờ vài ngày, vài tuần. Trong khi chờ đợi, Kerry đừng vội mở cờ và Bush đừng vội chống chế. Hãy đợi các kinh tế gia lên tiếng. Miễn là họ không lên tiếng vì đỉnh chung với một đảng. Hãi!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Tại sao lại có các dải mây nhiều màu sắc lại bao quanh sao Mộc?
Có vẻ như việc đưa dịch vụ chơi game đám mây Stadia lên nền tảng iOS là một bài toán khó đối với Google
Hai ứng dụng được các nhà nghiên cứu chỉ ra là Baidu Maps và Baidu App, làm rò rỉ dữ liệu nhạy cảm của người dùng, đều đã bị gỡ khỏi Google Play vào tháng 10/2020.
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert O'Brien thông báo Mỹ đã gửi cho Quân đội Philippines lô bom, tên lửa đầu tiên sau khi ông Trump cam kết cấp 18 triệu USD vũ khí giúp họ chống phiến quân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ ân xá cho cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn.