Ba mươi năm sống ở nước ngoài, mỗi khi Tết về lòng tôi lại mang mang những ký ức của thời niên thiếu ở quê nhà với pháo nổ rền vang trong đêm giao thừa, với nhạc xuân rộn ràng xóm ngõ:
“Ngày xuân nâng chén ta chúc nơi nơi,
mừng anh nông phu vui lúa thơm ngơi,
người thương gia lợi tức,
người công nhân ấm no,
thoát ly đời gian nan nghèo khó…”
Mồng Một Tết được bố mẹ, chú bác, cô dì mừng tuổi cho những bao đỏ tươi, trong có đồng tiền còn thơm mùi mực và giấy. Sáng mồng Hai háo hức rủ mấy đứa hàng xóm cùng đem tiền mới ra ngã ba đường chơi “bầu cua cá cọp.” *
Thứ Bẩy 7.1.2006
Tuần trước vừa đón giao thừa Tết tây, có pháo hoa toả sáng bầu trời, rọi chiếu những sắc mầu rực rỡ một khoảng không gian Vịnh San Francisco, như đêm giao thừa thời nay ở quê nhà, cũng pháo hoa rực sáng mặt Hồ Hoàn Kiếm và nước sông Sài Gòn.
Không khí tết Tây còn vương vấn, những hàng đào bên đường còn khẳng khiu, trơ trụi chịu đựng gió rét mùa đông, nhưng tối nay hương vị xuân đã thoảng bay về vùng Vịnh với chương trình tuyển lựa Hoa Hậu Little Saigon - San Francisco, kéo dài đến quá nửa đêm tại hí viện Palace of Fine Arts sang trọng của thành phố. Những cô gái gốc Việt sinh ra, lớn lên trên quê người nhưng nhiều cô vẫn duyên dáng, thướt tha trong tà áo dài, tiếng Anh trôi chẩy nhưng nói tiếng mẹ đẻ cũng chuẩn, tuy phảng phất nét e ngại, thẹn thùng.
*
Thứ Bẩy 14.1.2006
Sáng nay thức dậy sớm. Cơn mưa mùa đông rớt từ tối qua, vẫn còn nặng hột, mang theo cái lạnh từ vùng cực bắc địa cầu. Tôi gọi điện về quê nhà thăm hỏi người thân. Mấy em của tôi ai cũng còn bận rộn công việc buôn bán, sản xuất. Chuyện chuẩn bị đón Tết nghe ra vẫn chưa có gì trong gia đình và trên quê hương.
Bên này đại dương, tuy đời sống êm đềm trôi qua như mọi ngày trong một tuần làm việc, nhưng sinh hoạt Tết đã bắt đầu từ cuối tuần trước. Cửa hàng Á Đông đã bầy bánh mứt, hạt sen, hạt dưa. Chưa thấy bánh chưng, bánh tét, bánh tổ vì còn quá sớm. Chưa thấy những chậu kim quất, những cành đào Nhật vì giao mùa chưa đến nên vẫn còn nằm trong nhà ươm cây, chờ đơm hoa, kết trái mới được đem bầy ra bán.
Tiết trời vùng Vịnh San Francisco những ngày quanh Tết khác ở quê nhà nhiều lắm vì là mùa đông và thường có mưa tuôn, gió rét. Nhưng năm nay Tết về sớm hơn nên không biết nắng ấm có bừng lên kịp để hàng đào bên đường trổ hoa sắc hồng tươi rạo rực như những năm trước.
Mưa đổ đến quá trưa thì tạnh. Bầu trời có chỗ nắng loé lên, có chỗ còn vần vũ mây đen. Tôi đưa gia đình đi dự liên hoan đón Tết do Tổng Lãnh Sự Quán Việt Nam tổ chức tại Trung Tâm Văn Hóa Nga Sô.
Đây là lần thứ 9 TLSQ-VN tại San Francisco đón Tết, thường thì được tổ chức tại Đại Sảnh Màu Xanh, trên lầu 2 của War Memorial Building, một địa điểm đẹp, sang trọng, nằm ngay trung tâm thành phố. Từ đại sảnh bước ra, toà thị chính rực rỡ ánh đèn trước mắt, ngó xuống phố Van Ness nhộn nhịp xe cộ, tấp nập người qua lại đi coi kịch, nghe nhạc cổ điển. Hướng về phiá biển chừng mươi con đường, góc phố California có văn phòng tổng lãnh sự Việt Nam, ở đó bà con đến lo việc lãnh sự, tìm hiểu đầu tư, du lịch hay biểu tình kêu đòi dân chủ, tự do cho đồng bào trong nước.
Những năm qua, tình người Việt Nam ở hai bên bờ Thái Bình Dương ngày một đằm thắm với giao tiếp qua lại rộn ràng, nhất là vào những ngày cuối năm khi sân bay nườm nượp bà con về quê ăn Tết. Quan hệ giữa nhà nước với kiều bào cũng biến chuyển, tuy còn chậm, như nền kinh tế trong nước, đã thông thoáng nhưng chưa thực sự mở toang ra.
Tết Mậu Dần 1998, tổng lãnh sự đầu tiên là Nguyễn Xuân Phong tổ chức liên hoan đón Tết có chừng 200 khách dự. Ăn tiệc ngồi bàn tròn với những món ăn tây như thịt bò nướng lò, sà-lách, khoai tây nghiền nhuyễn. May mà còn có miếng bánh chưng làm hương vị Tết. Một chị trong đoàn ngoại giao kể rằng phải điều đình mãi bảo quản người Mỹ mới đồng ý cho mang vào ít bánh chưng. Sân khấu đơn giản với một chậu mai vàng bằng giấy, cờ Việt, Mỹ ở hai bên câu “Chúc Mừng Năm Mới” trên nền đỏ chữ vàng. Nhạc cổ truyền với giai điệu quan họ phát ra từ chiếc máy CD. Đón Tết không nhạc xuân, không pháo nổ đì đùng.
Liên hoan đón Tết Bính Tuất năm nay có đến bẩy trăm khách, đông nhất vẫn là bà con với công việc làm ăn sinh sống bình thường, có thương gia, giáo sư, sinh viên học sinh, có những cơ sở truyền thông, những hội đoàn từ thiện, xã hội, định cư, có nhiều bạn Mỹ. Đặc biệt năm nay có đoàn ngoại giao, nghệ sĩ và mười mấy người mẫu do thứ trưởng Lê Công Phụng hướng dẫn qua vui xuân, đón Tết với kiều bào. Bánh chưng, bánh tét, xôi gấc, bánh cuốn, bánh khúc, giò lụa, nem rán là những món ăn Việt trong đêm liên hoan.
Thả giữa sân khấu là một tấm biển lớn mầu đỏ vẽ hình chó, hoa, bánh chưng và hàng chữ “Chúc Mừng Năm Mới Bính Tuất”. Hội trường được trang trí với những chiếc nón lá, nón quai thao, những chùm bong bóng xanh đỏ tím vàng, nhưng không một bóng cờ Việt Nam hay cờ Mỹ dù quan khách có dân biểu Leland Yee, phó chủ tịch quốc hội bang California; ông Ed Lee, chánh văn phòng đại diện cho ông thị trưởng; ông Willie Brown, cựu thị trưởng. Giờ khai mạc ồn ào, náo nhiệt. Tổng lãnh sự, thứ trưởng, quan khách Mỹ trên sân khấu đọc diễn văn, phát biểu thì chỉ họ nghe, bên dưới cứ rổn rang trò chuyện.
Sự việc TLSQ không treo cờ như mọi năm nếu đó là một dấu chỉ thì có nghĩa quan hệ Việt Nam và Hoa Kỳ, về lễ tân, không quan trọng bằng quan hệ giữa nhà nước với kiều bào, về chính trị. Một viễn kiến đáng lí ra đã nên có từ nhiều năm trước.
Kể từ liên hoan đầu tiên, văn nghệ Tết TLSQ cũng theo thời gian trở nên phong phú hơn. Mấy Tết đầu chỉ cây nhà lá vườn. Những năm gần đây có thêm ca sĩ hải ngoại góp vui. Tết năm ngoái có Ái Vân, Trịnh Nam Sơn, Trần Thu Hà. Năm nay có Tuấn Anh hát “Bông hồng cài áo”, “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa” hay nhạc Mỹ “When I see you standing there…” Tuấn Ngọc hát “Áo lụa Hà Đông” và được TLS Trần Tuấn Anh, con trai của chủ tịch nước Trần Đức Lương, ưu ái tặng cho một cành hoa lan, sau đó cùng hiền thê Thái Thảo song ca: “Tonight I celebrate my love…” Thu Phương và phu quân Dũng Taylor cũng có mặt. Mọi người chờ đợi để được nghe cô hát. Tôi thích cái giọng lả lơi của Thu Phương trong những CD: “Có một chiều, chiều xuân như thế. Nắng ngập tràn hồn em ngất ngây, mùa xuân …” Nhưng cô ca sĩ Hà Nội với giọng hát quyến rũ, nay đã định cư ở Mỹ, lại không xuất hiện. Thật là tiếc.
Nghệ sĩ hải ngoại đến góp vui có vẻ như còn bị bóng đè, tư tưởng kìm hãm, vì cũng như những năm trước, không ca sĩ nào hát nhạc xuân trong số cả trăm bài hát đón xuân đang vang vang trên những đài phát thanh, từ những cửa hàng và trong nhiều gia đình kiều bào. Có một năm Ái Vân mặc áo tứ thân, cầm nón quai thao biểu diễn “Đi chùa Hương” có lẽ là hình ảnh tạo ấn tượng mùa xuân nhất.
Liên hoan năm nay có tiết mục người mẫu đi mời trầu khách để chào năm Bính Tuất. 7 giờ tối, lửng lơ giữa tháng Chạp ta, giữa tháng Giêng tây là phút giao thừa. “Ten, nine, eight … three, two, one.” Từ trên cao, bóng bay và kim tuyến lấp lánh khoe mầu thả xuống, nhưng vắng tiếng nhạc xuân, không pháo nổ đì đùng.
*
Chủ Nhật 22.1.2006
Hôm qua trời âm u, rải rác mưa. Sáng nay nắng đổ chan hòa, trời xanh thăm thẳm và cũng là ngày hai Hội Tết diễn ra trong vùng Vịnh, của cộng đồng người Việt ở Oakland và San Francisco, hai nơi cách nhau chừng mười lăm phút lái xe. Từ 10 giờ sáng nhạc xuân đã rộn ràng ở Công viên Clinton trong khu phố thương mại Việt Nam của thành phố Oakland.
“Trong thế gian đang vui mừng đón xuân
chắc nàng xuân năm nay đẹp bội phần…”
Giờ khai mạc pháo nổ liên thanh, giòn tan hòa với tiếng trống múa lân rộn ràng. Xa quê hương nhưng ở đây không thiếu không khí Tết. Ca sĩ địa phương như Hoàng Tuấn, Khánh Thi, hay chuyên nghiệp như Hương Lan, Đon Hồ, Bảo Châu, Như Quỳnh đã gửi đến hàng ngàn đồng hương những “Cánh Thiệp Đầu Xuân”, những nét nhạc xuân gợi nhớ gia đình, nhớ quê xưa.
“Xuân đã đến rồi gieo rắc ngàn hồn hoa xuống đời
vui trong bình minh muôn loài chim hót vang mọi nơi
đem trong tiếng cười cho kiếp người tình thương đắm đuối
ánh xuân đem vui với đời…”
*
Tuần tới, Mồng Một Tết sẽ có diễn hành và hội xuân tại trung tâm thành phố San Jose. Tuần sau nữa, cũng ở San Jose, sẽ có hội Tết, có thi hoa hậu áo dài. Đây là hai sinh hoạt đón xuân lớn nhất của người Việt vùng Vịnh San Francisco với con số khách du xuân mỗi năm là vài vạn người. Nếu trời đẹp, nắng ráo.
Còn không, bạn bè tụ họp nhâm nhi chai bia, ly rượu với củ kiệu, tôm khô, bánh chưng, dưa món và coi trận “Super Bowl” vô địch bóng cà na hằng năm trong đời sống Mỹ thì cũng là vui chơi, thư giãn trong những ngày đầu xuân vậy.
Gửi ý kiến của bạn
