Hôm nay,  

Sẽ Gặp Bệnh Ung Thư, Tim...khi Hít Khói Thuốc Lá Thụ Động

07/05/199900:00:00(Xem: 16173)
Bác Sĩ Lại Quốc Kỳ
Bạn có bao giờ hít phải khói thuốc lá tỏa ra trong không khí, hoặc do người hút thuốc nhả ra, hoặc từ điếu thuốc đang cháy chưa" Nếu có, bạn đã hít phải phần lớn nhũng chất độc giống như nhũng người hút thuốc, bạn đã trở thành một người hút thuốc thụ động, và như vậy bạn sẽ phải chịu ảnh hưởng tai hại của khói thuốc giống như một người hút thuốc thực sự.
1. Khói thuốc lá có thể gây ung thư phổi cho người hút thuốc thụ động:
Khói thuốc là nguyên nhân chính gây ra ung thư phổi cho nhũng người hút thuốc, điều này đã được biết đến từ lâu, nhưng theo báo cáo năm 1986 của bác sĩ C. Everett Koop, Trưởng Ngành Y Tế Công Cộng Mỹ, thì nhũng người không hút, nhưng hít phải khói thuốc, cũng dễ bị ung thư phổi. Bác sĩ Koop tuyên bố: “Thật rõ ràng là nguy cơ bị bệnh không phải chỉ giới hạn ở người hút thuốc mà thôi.”
Khói thuốc chứa khoảng 4,000 chất hóa học, trong đó 200 chất rất độc như benzene, formaldehyde, carbon monoxide. Những chất này sẽ tỏa ra trong không khí mỗi khi có người hút thuốc. Khi một người hút thuốc, khói sẽ tỏa ra từ hai nguồn: nguồn thứ nhất do người hút nhả ra; nguồn thứ hai, nguy hại hơn, tỏa ra từ điếu thuốc đang cháy. Phần lớn khói thuốc tỏa ra trong không khí do nguồn thứ hai này. Nồng độ các chất độc của nguồn này cao hơn nguồn thứ nhất (ví dụ như các chất gây ra ung thư, nicotine, tar). Nhất là carbon monoxide, chất lấy dưõng khí của máu, có thể cao hơn từ 2 đến 15 lần.
Nguy cơ bị bệnh tùy thuộc vào lượng khói thuốc hít phải. Là người hút thuốc thụ động, bạn hít ít khói thuốc hơn người hút thuốc thực sự, vì khói thuốc đã được trộn lẫn với không khí quanh bạn. Nhưng theo ước tính của Viện Hàn Lâm Khoa Học Quốc Gia Mỹ, mỗi năm tại Mỹ, có khoảng 3,800 người chết vì ung thư phổi do hút thuốc thụ động. Phụ nũ không hút thuốc, nhưng có chồng hút, sẽ có nguy cơ bị ung thư phổi và ung thư cổ tử cung tăng gấp 3 lần, so với nhũng người mà chồng không hút.
Một nghiên cứu khác của Hội Ung Thư Mỹ cho biết, nhũng người không hút thuốc, nhưng nếu mỗi ngày hít phải khói của 20 điếu thuốc trở lên, có nguy cơ bị ung thư phổi tăng 2 lần.
2. Khói thuốc lá gây bệnh tim cho người hút thuốc thụ động:

Ung thư phổi không phải là tai hại duy nhất đối với những người hút thuốc thụ động. Khói thuốc làm tăng nguy cơ bị bệnh tim, bệnh đã giết người Mỹ nhiều nhất. Hút thuốc, huyết áp cao và cholesterol máu cao đều là nguyên nhân gây ra bệnh tim, nhưng vì ở Mỹ có nhiều người hút thuốc hơn là người bị huyết áp cao hoặc cholesterol máu cao, nên khói thuốc vẫn là nguyên nhân gây ra bệnh tim chủ yếu mà ta có thể tránh đuợc. Hút thuốc thụ động đã làm tăng nguy cơ tử vong do bệnh tim. Người hút thuốc thụ động thường nhạy cảm với khói thuốc hơn người hút thuốc thực sự.
Hàng năm tại Mỹ có khoảng 53,000 người chết do hít khói thuốc thụ động. Trong số đó, 37,000 người chết vì bệnh tim. Như vậy, hút thuốc thụ động là nguyên nhân gây ra tử vong có thể tránh được, đứng hàng thứ ba tại Mỹ, sau hút thuốc thực sự và rượu.
3. Ảnh hưởng của khói thuốc lá đối với trẻ em:
Con cái của người hút thuốc sẽ bị ảnh hưởng tai hại bởi khói thuốc do cha hay mẹ hút. Các trẻ em này dễ bị cảm lạnh, viêm cuống phổi, sưng phổi (nhất là trẻ em dưới 2 tuổi), nhiễm trùng tai, giảm hoạt động của phổi, giảm trí thông minh. Cha mẹ hút thuốc sẽ làm cho bệnh suyễn của con trở nên nặng hơn. Những trẻ em mà cha mẹ hút thuốc cũng có tỷ lệ bị bệnh phổi cấp tính cao hơn gấp 2 lần so với những trẻ em mà cha mẹ không hút. Cũng giống như với người lớn, trẻ em càng hít phải nhiều khói thuốc, thì nguy cơ bị bệnh càng tăng lên. Nếu cả cha lẫn mẹ đều hút thì nguy cơ này rất cao.
4. Khói thuốc lá gây mùi hôi khó chịu cho những người chung quanh:
Khói thuốc còn gây ra mùi hôi cho những người không hút. Mùi này có thể quyện vào da, tóc, quần áo của họ. Những người hút thuốc thực sự thường ít ngửi thấy mùi hôi này, vì thuốc lá đã làm giảm khứu giác của họ.
5. Nếu bạn không hút thuốc, bạn nên làm gì"
Các bạn phần lớn không hút thuốc, vậy các bạn phải được quyền thở không khí trong lành, không bị ô nhiễm bởi khói thuốc. Bạn nên làm gì"
- Nếu người thân của bạn hút thuốc, bạn hãy khuyên họ bỏ hút.
- Tại nhà, tại nơi làm việc và các nơi công cộng, bạn nên luôn luôn nhắc nhở cho nhũng người hút thuốc, cũng như những người không hút, về nhũng tai hại của khói thuốc.
- Bạn hãy cho nhũng người hút thuốc biết là bạn rất khó chịu khi phải hít khói thuốc của họ.
- Bạn hãy ủng hộ những đạo luật cấm hút thuốc tại các nơi công cộng và nơi làm việc, và những đạo luật cấm bán thuốc lá cho trẻ em dưới 18 tuổi.
Bác sĩ Lại Quốc Kỳ
Chương Trình Sức Khỏe Là Vàng!
Trường Đại Học Y Khoa California tại San Francisco

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
Bằng cách bắt chước cơ chế bảo vệ của cơ thể chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn, một nhóm nghiên cứu ở Lund, Thụy điển hy vọng có thể ngăn chặn tình trạng viêm phát triển thành nhiễm trùng máu, theo đài truyền hình SVT, Thụy điển. Nhiễm trùng máu là tình trạng nhiễm trùng có thể đe dọa tính mạng. Thông thường nguyên nhân là do viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu hoặc nhiễm trùng vết thương. Nghiên cứu từ Lund cho thấy hiện nhiễm trùng huyết phổ biến hơn so với trước đây.
Ngày nay, có nhiều người lớn hơn bao giờ hết đang phải đối mặt với chứng rối loạn khả năng tập trung- thiếu khả năng chú ý, hay ADHD. Người ta nghi ngờ nguyên nhân chính của vấn đề này là do công nghệ hiện đại đang gây áp lực lên não bộ của họ. Trong khi có gần 10% trẻ em được chẩn đoán mắc chứng ADHD, một phân tích tổng hợp gần đây từ nhiều nghiên cứu cho thấy gần 6.8% người lớn mắc chứng ADHD – tăng từ 4.4% vào năm 2003.
Bộ não của chúng ta thường có khuynh hướng tìm kiếm và phản ứng với những điều mang lại sự hài lòng, gọi là phần thưởng. Khi chúng ta đói, bộ não hiểu rằng thức ăn là một phần thưởng, còn khi ta khát, nước sẽ là phần thưởng. Nhưng lạm dụng các chất gây nghiện như rượu và các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến các con đường tìm kiếm phần thưởng tự nhiên trong bộ não, tạo ra những ham muốn khó kiểm soát và làm giảm khả năng kiểm soát hành vi của chúng ta.
Aissam Dam, cậu bé 11 tuổi, lớn lên trong một thế giới im lặng tuyệt đối. Em sinh ra đời đã bị điếc và chưa bao giờ nghe thấy bất kỳ tiếng động nào. Khi sống trong một cộng đồng nghèo ở Maroc, em đã học cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu do chính mình phát minh ra và không được đi học. Năm ngoái, sau khi chuyển đến Tây Ban Nha, gia đình đưa em đến gặp một chuyên gia về thính giác, người đã đưa ra một gợi ý đáng ngạc nhiên: Aissam có thể đủ điều kiện tham gia thử nghiệm lâm sàng sử dụng liệu pháp gen. Vào ngày 4 tháng 10, Aissam được đưa đến điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Philadelphia, trở thành người đầu tiên được điều trị bằng liệu pháp gen ở Hoa Kỳ cho bệnh điếc bẩm sinh. Mục đích là cung cấp cho em thính giác, nhưng các nhà nghiên cứu không biết liệu phương pháp điều trị này có hiệu quả hay không, và nếu có thì em sẽ nghe được bao nhiêu.
Sau mùa lễ cuối năm là lúc các bậc phụ huynh lo lắng về con đường đại học của con cháu mình. Những con số điểm, những chữ viết tắt như GPA, SAT và ACT sẽ làm phụ huynh nhức đầu và chúng ta sẽ bàn lại về vai trò các điểm này và nhất là tương quan giữa SAT và IQ trong khung cảnh của các thay đổi gần đây ở Mỹ. Năm ngoái, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ quyết định cấm dùng màu da, nguồn gốc sắc tộc để quyết định tuyển chọn một ứng viên, từ chối không cho Đại học Harvard thực hành “tác dụng khẳng định” (affirmative action) để tăng sỉ số da màu không được đại diện đúng mức so với tỷ lệ trong dân số nói chung. Một trong những biện pháp được dùng để giảm bớt sỉ số dân Á Châu là gạt bỏ kết quả kỳ thi SAT hoặc giảm bớt tầm quan trọng của SAT, vì người gốc Á Châu có điểm SAT cao hơn nhiều so với các sắc dân khác.
Hội chứng người cứng đơ (Stiff Person Syndrome – SPS) là một căn bịnh có thể gây co thắt dữ dội và làm suy nhược các cơ, nhưng hầu hết mọi người đều không biết gì về nó mãi cho đến cuối năm ngoái, khi nữ danh ca Celine Dion công bố tình trạng bịnh của mình. Chứng rối loạn thần kinh và tự miễn dịch hiếm gặp này được cho là chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 2 người trong một triệu người – và hai phần ba trong số những người bị là phụ nữ.
Tạp chí Consumer Reports vừa công bố phát hiện rằng nhựa vẫn hiện diện “rộng rãi” trong thực phẩm bất chấp các nguy hại về sức khỏe, và kêu gọi các cơ quan chức trách đánh giá lại mức độ an toàn của nhựa khi tiếp xúc với thực phẩm trong quá trình sản xuất. Tổ chức vô vụ lợi này cho biết rằng 84 trong số 85 mẫu thực phẩm ở siêu thị và thức ăn nhanh mà họ vừa kiểm tra gần đây có chứa “chất hóa dẻo” (plasticizers) được gọi là phthalates, một loại hóa chất được sử dụng để làm cho nhựa bền hơn.
Cách đâu 30-40 năm, lúc người tỵ nạn Việt mới định cư ở Mỹ và bắt đầu làm quen với các tập tục kể những tập quán về y tế ở Mỹ, trong y giới Mỹ cũng như các nước tây phương khác đang tranh cãi rất nhiều về chỉ định có nên cắt bao quy đầu theo thông lệ (routine circumcision) cho trẻ em sơ sinh hay không. Thuật ngữ “circumcision”, gốc latinh “circumcisio”. Từ "cắt bao quy đầu" xuất phát từ các từ Latin circum và caedo (circum: “xung quanh”; caedo: “tôi cắt”), có nghĩa đen là "cắt xung quanh". Từ epitome trong tiếng Hy Lạp cũng có nguồn gốc từ gốc có nghĩa là "cắt" hoặc "vết mổ". Trong tiếng Hebrew (Do Thái), phép cắt bao quy đầu được gọi là “peritomy”, xuất phát từ tiếng Hy Lạp peritomy.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.