Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Văn Chương Mô Phỏng

31/01/200100:00:00(Xem: 3928)

Giải thưởng Goncourt 1997 của Pháp về tay một nhà văn chuyên môn 'bắt chước' người khác: Marguerite Duraille, tức Patrick Rambaud. Marguerite Duraille, là từ Marguerite Duras, một nhà văn nữ nổi tiếng của Pháp. Tác phẩm của 'ông vua ăn trộm' này cũng từ Duras: Mururoa mon amour (Hiroshima mon amour). Chúng ta tự hỏi, chuyện 'mô phỏng' trong văn chương, là do quá say mê 'thần tượng', hay là do thiếu khả năng sáng tạo. Dù thế nào, thì đây cũng là một dòng văn chương hoàn toàn riêng lẻ, với những đại gia như De Reboux, Eco... Một trong những cuốn sách của Eco, riêng tựa đề thôi, đã là một xúc phạm tới những đầu óc nghiêm túc: Làm thế nào dạo chơi với một chú cá hồi. Tác phẩm nổi tiếng của nhà văn này, Tên của bông hồng, là một món 'dựa mận' nào Conan Doyle, Borges, cùng với cả lô tác giả thời trung cổ. 'Mộc tồn' hai lửa mới ngon, dân nhậu chúng ta đã có kinh nghiệm về chuyện này rồi. Nội từ 'mộc tồn' không thôi, là đã trải qua mấy kiếp 'mô phỏng': mộc tồn=cây còn= con cầy.
Đây là một câu chuyện 'nghiêm túc': Những giáo sư trường Mỹ Nghệ, khi bắt học trò tới 'cọp dê' những họa phẩm tại Louvre, tại Sorbonne, đã coi mô phỏng là bài tập bắt buộc, không thể thay thế được. Nhiều nhà văn, trước khi nhẩy xuống nước, đã phải học bơi ở những tiền bối. Trước khi vào trận với 'Đi tìm', Proust đã 'tam kiến thảo lư' hàng lô Khổng Minh. Đề tài mà ông quan tâm: một chuyện ăn trộm (escroquerie) làm say mê dư luận. Và ông đã thử kể, cùng một câu chuyện, bằng 9 cây viết khác nhau: Renan, Sainte-Beuve, anh em nhà Goncourt, Michelet, Saint-Simon, Balzac... Trong khi 'hì hục' như vậy, ông trở thành ngang hàng với họ.
Patrick Rambaud, Goncourt 1997 với cuốn Trận đánh, La Bataille (nhà xb Grasset), rất say mê mấy trò mô phỏng của bậc đàn anh Proust. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho tờ Đọc (Lire), ông phân biệt giữa mô phỏng (pastiche), và nhại (parodie). Giữa say mê, ngưỡng mộ, và chế nhạo. Cùng với chế nhạo là sự độc ác, ở một mức độ nào đó. Là một độc giả trung thành của Reboux và Muller, qua cuốn Phỏng theo... (A la manière de...), ông tự hỏi, liệu có thể 'tái tạo' kinh nghiệm này với những tác giả đồng thời. Và sau đó, với sự cộng tác của một người bạn, chừng 40 tác phẩm 'nhạo, nhại' đã ra đời, như 'Roland Barthes, dễ thôi' (R. Barthes sans peine); Francois Sagan: Một con tầu trong mắt em (nhại Một chút mặt trời trong nước lạnh). Simone de Beauvoir La Farce (Chuyện hề) des choses (La Force des choses). Rồi Aragon, de Gaulle, Phillipe Sollers, André Malraux... Những 'nạn nhân' phản ứng ra sao" Họ đau, đau lắm. Nhiều người giận điên lên. Theo ông, kẻ bị nhại càng lớn đầu, càng dễ đập, niềm vui càng kéo dài. Thí dụ như M. Duras. Bà ta quá gồng mình, quá tự mãn đến nỗi, chẳng khó khăn gì, tôi có ngay hai tác phẩm: Virginie Q. và Mururoa mon amour, cùng ký tên M. Duraille.

Ở Việt Nam, Xuân Sách cũng thật sắc sảo trong trò chơi mô phỏng mấy đàn anh văn nghệ. Nghe kể lại, có những bậc trước khi nhắm mắt, còn ân hận, không được ông chiếu cố! Đến đây, tôi lại nhớ đến nghệ thuật chửi, của mấy bà già nhà quê. Chửi cũng là một hình thức lập lại, những câu chửi có sẵn trong nhân gian, rồi thậm xưng, sáng tạo thêm. Trong những câu chuyện chửi 'tốt', có một, hình như từ Liêu Trai, sau được Hiếu Chân mô phỏng. Đó là câu chuyện mất vịt không chửi. Đại khái như sau: một bà già nhà quê có một bầy vịt, cứ hao hụt dần. Nhưng chẳng bao giờ bà ra đầu ngõ, chổng mông, vén váy tố 'mả cha, mả bố thằng nào, con nào bắt trộm của bà...'. Anh chàng hàng xóm khoái món thịt vịt luộc chấm mắm gừng, một bữa thức dậy, bỗng thấy lông vịt mọc lên, trước còn ít sau cứ thế lan khắp người! Hoảng quá, lên chùa, cầu cứu Phật. Phật nói, muốn hết bệnh, phải đến nhờ bà cụ mất vịt chửi cho! Chửi đến đâu, lông vịt rụng tới đó!
Nhìn theo kiểu 'mô phỏng, xiên lệch' như vậy, chúng ta mới thấy giá trị của những lời 'giải oan' của 'dòng văn chương phản kháng': giả sử không có những lời 'chanh chua' của một Phạm Thị Hoài, thí dụ vậy, không hiểu 'lông vịt' sẽ còn tràn lan tới đâu, trong thế giới toàn trị đó! Trường hợp của Xuân Sách, và những bài thơ của ông, khác với tác giả ăn giải Goncourt là vậy. Nhân đây cũng nên tụng thêm một vài lần, đôi ba vần thơ của ông.
Về Chế Lan Viên:
Điêu tàn ư" Đâu chỉ có điêu tàn
Về Huy Cận:
Các vị La hán chùa Tây phương
Các vị gầy quá, còn tôi béo
Năm xưa tôi hát vũ trụ ca
Bây giờ tôi hát đất nở hoa
Tôi hát chiến tranh như trẩy hội
Không nên xấu hổ khi nói dối
Việc gì mặt ủ với mày chau
Trời mỗi ngày một sáng có sao đâu!

Trang đầu cuốn tiểu thuyết Trận Đánh, là những lời đề tặng, cũng hơi khác thường: Gửi Bà Pham Thi Tieu Hong với yêu thương, Cô Xuan với cảm mến, Ông de Balzac với những lời xin lỗi của tôi. Tại sao lại có những lời xin lỗi ở đây" Tác giả giải thích:
"Tôi muốn dẫn các bạn tới tất cả những kinh tởm, tất cả những vẻ đẹp của chiến trường; trận đánh của tôi, đó là trận Essling'. Cuốn tiểu thuyết này, Balzac đã tính viết, ông nghĩ về nó, ông đi thăm những nơi chốn, gặp gỡ những nhân chứng, ghi chú. Ông tuyên bố ý định của mình, trong một lá thư dài, gửi bà Hanska, nhưng bị chi phối bởi cả ngàn dự án này nọ, ông chẳng bao giờ cho chúng ta được đọc cuốn sách đã ám ảnh ông.
Tại sao Balzac muốn kể lại (trận đánh) Essling" Tại sao ông muốn đưa chúng ta tới ngưỡng cửa thành phố Vienne, vào năm 1809, cùng với Nã Phá Luân" Tại sao không phải (là những trận đánh khác): Marengo, Aboukir, Austerlitz, hay Wagram" Tại sao chỉ nội trong hai ngày trời tàn khốc này, khi con người chẳng còn ham muốn chém giết nhau, vậy mà con số nằm xuống cánh đồng lúa mì là 40 ngàn người" Để tìm hiểu, chỉ còn mỗi một cách là, đến lượt tôi vượt sông Danube, phi ngựa cùng Lames và Masséna, ngửi mùi lửa cháy, run sợ cùng những tiếng đại bác của quân Áo... Thoạt đầu, chỉ là một tra vấn, tiếp theo là tò mò, sau đó là ham muốn, và sau cùng, là một cần thiết."
"Nào lên ngựa!"
Ng. Tuấn Anh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thống đốc Gavin Newsom cho biết: “Không có ưu tiên nào cao hơn việc phân phối các loại vắc xin này một cách hiệu quả và công bằng càng nhanh càng tốt cho những ai đang đối diện với hậu quả nặng. “Những người từ 65 tuổi trở lên hiện là nhóm tiếp theo đủ điều kiện để bắt đầu nhận vắc xin. Đối với những người chưa đủ điều kiện tiêm vắc-xin, sẽ sắp đến lượt bạn. Chúng tôi đang làm mọi cách để đưa thêm vắc xin vào tiểu bang ”.
Nhiều đoàn thể đã lên tiếng hỗ trợ Dự Án Xây Dựng Tượng Đài Tái Chiếm Cổ Thành Quảng Trị. Bắt đầu với Gia Đình Mũ Đỏ Trung Ương bao gồm có hội Gia Đình Mũ Đỏ, tức cựu quân nhân lực lượng nhảy dù trong QLVNCH, một đơn vị đã đóng góp những chiến công lịch sử trong trận chiến tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị trong Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972.
Trong tuyên bố của mình, ông Rouda nói rằng không ngạc nhiên khi thấy bà Michelle Steel đứng về phía những kẻ nổi loạn và bỏ phiếu chống lại cuộc luận tội. Bởi vì bà ta đã có một lịch sử lâu dài gắn bó với những kẻ chủ thuyết âm mưu, thượng tôn da trắng và những phần tử khủng bố nội địa trong suốt chiều dài sự nghiệp chính trị của mình.
Vào ngày 11 tháng 1 năm 2021, trong phiên họp thường lệ của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ, được thực hiện bằng trực tuyến, các thành viên tham dự đã bầu tân Ban Thường Vụ của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ cho nhiệm kỳ 2021 đến 2023
Tại nhà quàn Funeral Home Peek Family số 7801 Bolsa Ave vào lúc 4 giờ chiều Thứ 5 ngày 7 tháng 1 năm 2021, Liên Đoàn Hướng Đạo Hùng Vương đã long trọng tổ chức lễ tưởng niệm, tiễn biệt Trưởng “Hổ Trực Tính” Nguyễn Tấn Tiến lìa rừng.
County of Orange và nhóm y tế 360 Clinic hiện cung cấp xét nghiệm COVID-19 miễn phí cho tất cả cư dân Garden Grove và Orange County tại hai địa điểm tại Thành phố Garden Grove. Một điểm thử nghiệm nằm tại Civic Center Park, gần Trung tâm cao niên H. Louis Lake Senior Center của Thành phố, địa chỉ là 11300 Stanford Avenue; và địa điểm còn lại tọa lạc tại Công viên Magnolia Park, địa chỉ 11402 Magnolia Street.
Trái đất xoay tròn, một năm nữa lại đến. Gió xuân, mai đào, bánh chưng, bánh tét... đang đem niềm vui mùa xuân đến cho hành tinh chúng ta. Quý Ni sư kính lời vấn an sức khỏe đến quý Phật tử, tri ân tình thương của quý vị trong thời gian qua, nhất là trong mùa đại dịch Covid Corona, quý vị luôn đồng hành ủng hộ để Chùa Hương Sen được yên ổn sinh hoạt và an tâm tu tập, tụng niệm.
Thành phố Westminster đã chuẩn thuận ngân khoản để giúp đỡ ngắn hạn cho cho cư dân thành phố Westminster đang gặp hoàn cảnh không trả nổi tiền thuê nhà, tiền thuê đất mobile home trong lúc đại dịch. Đây là lần trợ giúp thứ hai kể từ tháng 5 vừa qua.
Thành Phố Garden Grove tiếp tục tìm kiếm đóng góp từ cộng đồng để phát triển một chiến lược nhà ở trong cộng đồng trong thời gian tám năm tới nhằm để cập nhật Hạng mục Gia cư, Hạng mục An toàn, Hạng mục về Sử dụng Đất, và áp dụng Yếu tố Công bằng Môi trường mới vào kế hoạch Quy hoạch chung Garden Grove.
Công ty tiện ích cảnh báo khách hàng về một trò lừa đảo mới có thể xảy ra khi những kẻ lừa đảo sử dụng các bức bưu thiếp có logo của SCE và CPUC được in trái phép để quảng bá về một chương trình cứu trợ COVID-19.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.