Ảnh: American Community Media
Sau gần hai năm chiến tranh giữa Israel và Hamas, Gaza đang bị tàn phá nặng nề. Hơn 60,000 người đã thiệt mạng, trong đó có khoảng 18,000 trẻ em, theo UNICEF. Liên Hợp Quốc ước tính ít nhất gần hai triệu người (khoảng 90% dân số) đã phải rời bỏ nhà cửa. Họ không nước sạch, thường xuyên thiếu hụt thực phẩm. Trong nhiều tháng, nhiều người đã phải đối mặt với tình trạng đói thảm khốc.
Hầu hết các quốc gia trên thế giới đồng ý rằng Gaza đang bên bờ vực của nạn đói, bất chấp những lời phủ nhận liên tục của Israel. Các nhà lãnh đạo tôn giáo, các tổ chức nhân đạo, các nguyên thủ quốc gia- bao gồm cả tổng thống Trump- thừa nhận rằng nạn đói đang diễn ra. Vào đầu tháng 8, UNICEF kêu gọi tăng cường vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza để làm giảm số người chết ngày càng tăng do lệnh phong tỏa, chiến tranh.
Trong buổi họp báo trên mạng do American Community Media tổ chức vào đầu tháng 8, các chuyên gia, nhà hoạt động đã trình bày chi tiết hơn về tình trạng đói đang xảy ra ở Gaza, phân tích nguyên nhân, những việc cần làm để bảo vệ mạng sống của trẻ em và gia đình ở Gaza.
Hiện nay, theo cách phân loại các giai đoạn an ninh lương thực (IPC) của Liên Hợp Quốc thì điều tồi tệ nhất về nạn đói đang diễn ra ở Gaza, với hơn 20,000 trẻ em được điều trị tại các bệnh viện vì suy dinh dưỡng kể từ tháng 4. Nửa triệu người dân Gaza dự kiến sẽ được phân loại ở mức IPC tồi tệ nhất - nạn đói thảm khốc - vào tháng 9.
Alex de Waal- giám đốc điều hành Quỹ Hòa Bình Thế Giới, chuyên gia về nạn đói của Đại học Tufts- cho biết từ mùa thu năm 2023 đến cuối năm 2024, Hoa Kỳ đã thúc giục Israel cung cấp thêm viện trợ cho Gaza. Nhưng những gì thế giới chứng kiến trong vài tháng qua là rất tồi tệ, là sự sụp đổ hoàn toàn về nguồn cung lương thực. Trước đây, hàng cứu trợ lương thực của Liên Hiệp Quốc tại Gaza được phân phối ở 400 địa điểm. Nhưng từ tháng 3 đến tháng 5 năm nay, Quỹ Nhân Đạo Gaza (GHF) của Mỹ được chính phủ Trump hậu thuẫn chỉ bắt đầu hoạt động tại bốn điểm phân phối. Với một số quá ít điểm phân phối lương thực như vậy, người dân Palestine phải đi rất xa, trải qua nhiều nguy hiểm do bom đạn để nhận hàng cứu trợ. Tính đến giữa tháng 7, khoảng 875 người được xác nhận đã thiệt mạng khi đang lấy lương thực; trong đó 674 người thiệt mạng ở khu vực gần các điểm phân phối của GHF.
GHF gọi các địa điểm của họ là “điểm phân phối an toàn”, nhưng thực ra không có sự an toàn nào cho người dân Palestine! Theo ông de Waal, khó xác định những người bị giết khi đi lấy lương thực là có chủ đích hay chỉ là do “tên bay đạn lạc”. Khi những đám đông khổng lồ đổ xô đi lấy lương thực ở một nơi xa xôi trong một vùng chiến sự, sự chết chóc là điều khó tránh khỏi.
Chính quyền Israel biện minh cho việc quân sự hóa các hoạt động GHF bằng cách cáo buộc Hamas đang sử dụng nguồn lương thực này. Nhưng cả lãnh đạo quân sự Israel, các nhà phân tích bên ngoài, các cuộc điều tra nội bộ của USAID, đều không tìm thấy bằng chứng Hamas trộm cắp nguồn viện trợ một cách có hệ thống.
Ông de Waal đã diễn tả tình trang đói ở Gaza một cách bi thảm: "…Khoảnh khắc nạn đói thực sự xảy ra là khi thay vì một gia đình có thể cùng nhau chia sẻ miếng cơm manh áo, họ lại tranh giành nhau với nhau. Khi điều này xảy ra, đó chính là ranh giới giữa con người và thú vật…"
Afeef Nessouli là một nhà báo, làm tình nguyện viên cho tổ chức hỗ trợ y tế Glia trong thời gian từ cuối tháng 3 đến tháng 6 ở Gaza. Ông cho biết chính mình cũng bị đói, một ngày có khi chỉ ăn một bữa. Theo ông, chẳng có gì là công bằng ở Gaza, đến mức người ta có thể hình dung rằng gây ra thảm họa đói là có chủ đích! Trước đây, ở Gaza có khoảng 170 bếp ăn cộng đồng hoạt động; khi Afeef đến đó, con số chỉ còn vài chục. Chỉ có một số lượng rất hạn chế các sản phẩm tươi sống; những hộp cá ngừ giá 10-15 đô la một hộp; bột mì có giá bán hàng trăm đô la… Và sau đó, ông nghe tin một vài cộng sự của mình khi cố gắng đi lấy thức ăn từ GHF thì bị bắn! Các bác sĩ của Glia cho biết có nhiều bằng chứng cho thấy đây không phải là những phát súng bắn vô tình.
Tính đến cuối tháng 5, Gaza đã mất 94% sản lượng đánh bắt thủy sản; sản lượng đánh bắt trung bình hàng ngày giảm xuống còn 7.3% so với mức năm 2022. Afeef nói không có gì là công bằng. Đây là một cuộc diệt chủng. Đây là hành động cố ý. Có nhiều thứ xảy ra cùng một lúc, có chủ đích, và kết quả là một nhóm người thống khổ bị tiêu diệt.
Budour Hassan, một nhà nghiên cứu của Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế, đã ghi lại tình hình ở Palestine từ năm 2022. Cô nói về một tiến trình phi nhân hóa con người đang diễn ra đau đớn; trước hết là sự sụp đổ của cấu trúc xã hội. Bản năng đầu tiên của mọi người khi thấy ai đó gặp khó khăn là giúp đỡ lẫn nhau. Nhưng do đói khát cùng khổ kéo dài, cuộc chiến giành giật những nguồn lương thực ít ỏi giữa người dân Palestine bắt đầu xảy ra.
Bên cạnh nạn đói là một hệ thống y tế bị tàn phá hoàn toàn. Ở Gaza đang chứng kiến sự lây lan của hội chứng Guillain-Barré; viêm màng não đang lan rộng. Để bắt đầu tiến trình điều trị, cần có một hệ thống chăm sóc sức khỏe hoạt động hiệu quả. Cần phải có một lệnh ngừng bắn để có thể bắt đầu khôi phục lại.
Theo cô Hassan, không ai phủ nhận Hamas đã gây ra nhiều vấn đề bạo lực ở Gaza, không chỉ có vụ bắt con tin mới đây. Trong suốt 17 năm Hamas nắm quyền ở Gaza, người dân đã từng biểu tình phản đối họ. Nhưng thế giới dường như không muốn chú ý đến những gì diễn ra ở Gaza trừ khi có chiến tranh. Nỗi khổ của người dân Palestine thường xuyên bị bỏ quên. Muốn giải quyết sự bất ổn ở Gaza, việc ưu tiên cần làm là phải đưa người người dân Palestine ra khỏi tình trạng đói nghèo triền miên; và giải quyết nạn đói hiện nay là nhiệm vụ hàng đầu trước mắt. (VB)
Send comment
