Hôm nay,  

Chúng Ta Đang Chứng Kiến Những Bước Đầu Của Một Chế Độ Công-An-Trị Theo Kiểu Trump

6/9/202507:48:00(View: 1819)

[Việc triển khai Vệ binh Quốc gia tại Los Angeles là dấu hiệu cho thấy nước Mỹ đang bước vào quỹ đạo quen thuộc của các thể chế độc tài. Lịch sử từng chứng kiến điều đó — và hậu quả không hề nhỏ.]


Nation guard
Vệ Binh Quốc Gia được Trump điều động đến Los Angeles vào thứ Bảy, 7 tháng 6, 2025.
Ảnh YouTube.
Sau khi các mức thuế của Trump bị đình chỉ, dự luật đầy tham vọng của ông bị chặn lại, và ngay cả ông trùm tỷ phú cũng rời bỏ hàng ngũ, Trump tìm cách gì để phô trương quyền lực?

Sáng thứ Sáu, các đặc vụ liên bang từ ICE, Bộ An ninh Nội địa, FBI và DEA đồng loạt mở cuộc bố ráp tại Los Angeles — từ hai cửa hàng Home Depot đến một kho bán sỉ quần áo — nhằm truy tìm lao động bị nghi là di dân không giấy tờ.

Số người bị bắt chưa thống nhất, nhưng có nguồn tin nói lên đến 121 người.

Các nhóm biểu tình lập tức phản đối, hô khẩu hiệu, ném trứng và bị cảnh sát trong trang bị chống bạo động trấn áp bằng gậy, đạn hơi cay, đạn cao su, lựu đạn chớp nổ.

Đến thứ Bảy, Trump leo thang hơn nữa: điều động ít nhất 2.000 quân Vệ binh Quốc gia đến hạt Los Angeles để “hỗ trợ trật tự.”

Ông tuyên bố: bất cứ cuộc biểu tình nào cản trở nhân viên di trú đều là “hành vi nổi loạn.” Stephen Miller, phó chánh văn phòng Bạch Ốc, gọi thẳng đó là một “cuộc nổi dậy.”

Tối cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đe doạ đưa Thủy quân lục chiến vào cuộc:

“Các hành vi bạo lực chống lại ICE và các lực lượng thi hành pháp luật liên bang là nhằm ngăn chặn việc trục xuất những kẻ phạm pháp nhập cư trái phép khỏi đất nước này. Đây là cuộc xâm nhập nguy hiểm, do các băng đảng tội phạm (cũng là tổ chức khủng bố nước ngoài) tiếp tay, và là MỐI ĐE DỌA AN NINH QUỐC GIA nghiêm trọng. Chính quyền Trump sẽ không dung thứ cho bạo lực hay phá hoại nhằm vào các đặc vụ và cơ sở liên bang.”

Chúng ta đang chứng kiến những bước đi đầu tiên của một thể chế công an trị dưới tay Trump.

Chỉ mới tuần trước, các cuộc bố ráp tại San Diego, Martha’s Vineyard và vùng Berkshires đã vấp phải phản ứng gay gắt khi người dân trực tiếp đối đầu với các đặc vụ đang bắt giữ người lao động.

Không chỉ dừng ở nơi công cộng, chiến dịch của Trump còn len vào hệ thống tư pháp: nhân viên ICE bố trí sẵn ngoài tòa án trên khắp nước Mỹ để bắt giữ người, kể cả những trường hợp đã được toà bác án.


Lịch sử cho thấy: khi một nhà độc tài dựng nên hệ thống đàn áp, thì hệ thống đó không chỉ nhắm vào kẻ “bị xem là đe doạ” — mà có thể quay sang đàn áp bất kỳ ai.

Trump và chính quyền ông đang gấp rút xây dựng hệ thống đó, qua năm bước rõ ràng:
  1. Tuyên bố tình trạng khẩn cấp, dựa vào các thuật ngữ như “nổi loạn”, “nổi dậy” hay “xâm nhập.”
  2. Lấy cớ đó để triển khai lực lượng vũ trang liên bang vào nội địa.
  3. Cho phép các lực lượng này thực hiện bắt giữ hàng loạt, không trát, không thủ tục pháp lý.
  4. Mở rộng hệ thống trại giam, khu tạm giữ trên toàn quốc.
  5. Khi căng thẳng đủ lớn — ban bố thiết quân luật.
Chúng ta chưa đến mức thiết quân luật — nhưng cơ sở hạ tầng của một nhà nước đàn áp đang dần thành hình.

Và khi hệ thống ấy đã vào guồng, nó sẽ tự vận hành — và mở rộng — theo hướng tước bỏ quyền tự do của người dân. Những người được trao quyền — từ dân quân nội bộ, lực lượng đột kích, cho tới người quản trại giam — sẽ không ngừng tìm cơ hội để áp đặt quyền lực của mình.

Khi chính quyền quân sự lấn át dân sự, xã hội sẽ phân hoá: giữa những người bị đe doạ và những người hưởng lợi. Chế độ độc tài sẽ củng cố bằng cách gieo rắc sợ hãi và hận thù.

Ngay lúc này, tuyến phòng thủ lớn nhất chống lại chế độ công an trị là các tòa án liên bang và những cuộc biểu tình ôn hoà rộng khắp — như cuộc biểu tình sắp tới vào Thứ Bảy 14 tháng 6, Ngày Hành Động “Không Bạo Chúa”.

Chúng ta phải kiên định giữ hoà bình. Chúng ta phải thể hiện rõ quyết tâm chống lại chế độ bạo quyền — nhưng bằng cách bất bạo động. Và chúng ta phải cảnh báo nước Mỹ về cấu trúc đàn áp đang thành hình, cùng với tầm quan trọng của việc kháng cự.

Đây là thời kỳ đầy sợ hãi và u ám. Nhưng hãy nhớ: chỉ cần một kẻ độc tài là đủ để dựng nên chế độ bạo quyền, nhưng chỉ cần 3,5% dân số quyết tâm đứng lên là có thể lật đổ hắn và chấm dứt nó.

Robert Reich / Việt Báo biên dịch

Nguồn: VB biên dịch từ bài của Robert Reich, đăng trên tờ The Guardian. Robert Reich là cựu Bộ trưởng Lao động Hoa Kỳ, hiện là giáo sư danh dự chính sách công tại Đại học California, Berkeley. Ông là cây bút bình luận của Guardian US. 

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
1234567Next PageLast Page

Hôm qua, thứ Tư, bà Renee Nicole Good, 37 tuổi, người mẹ ba con ở Minneapolis, lãnh ba phát đạn từ tay đặc vụ ICE – chết ngay giữa đường. Chính quyền Trump qua bà Tricia McLaughlin – thư ký báo chí Bộ Nội An – nhả ngay kịch bản: "Bà ta là 'kẻ bạo loạn hung hãn', dùng xe cán lính, lính bắn tự vệ!" Bà Kristi Noem – bộ trưởng Nội An – vội phong cho nạn nhân danh hiệu "khủng bố nội địa", như thể bà này là du kích ISIS cầm lựu đạn xông vào Nhà Trắng. Chẳng chứng cớ chi hết, chỉ có miệng lưỡi chính trị nhả khói cho vừa kịch bản. Tổng thống Trump xem video một cái là phán: "Bà ta hành động kinh tởm, không phải 'cố tông' mà tông thật!" Ủa, video rõ mồn một: xe bà lùi nhẹ rẽ phải chạy trốn, lính ICE lành lặn bước đi sau đó. Cảnh sát trưởng Minneapolis Brian O’Hara xác nhận: "Chỉ bà ấy bị trọng thương!" Nhưng nhằm nhò gì, Trump-Noem cần kịch bản phải thế thì nó phải thế!

Sáng Thứ Tư, tại khu Nam Minneapolis, một nhân viên thuộc Cơ quan Di trú và Thuế quan Hoa Kỳ (ICE) đã nổ súng bắn chết một phụ nữ trong lúc lực lượng liên bang thi hành chiến dịch truy quét di dân. Vụ nổ súng ngay lập tức làm dấy lên biểu tình và phản ứng gay gắt từ chính quyền địa phương.

Còn nhớ hồi tháng Giêng năm 2025, Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc một cách đầy oai phong sau chiến thắng vang dội. Lúc đó, gần một nửa đất nước ủng hộ ông. Nhưng giờ đây, khi bước sang năm 2026, tình thế đã thay đổi. Vị Tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ đang phải đối diện với nhiều sóng gió; và tỷ lệ người dân tín nhiệm ông đang rớt xuống mức thấp gần như kỷ lục.

Những vụ xả súng giết người hàng loạt là có thể ngăn ngừa được. Nếu chính quyền Mỹ có thêm các luật liên bang về kiểm soát súng, tình hình sẽ tiếp tục được cải thiện. Giới truyền thông có vai trò quan trọng trong việc truyền bá những thông tin về bạo lực súng đạn để nâng cao ý thức của người dân.

Tiến sĩ Philip Cafaro cho rằng vấn đề giảm tăng trưởng kinh tế 0.5% không đáng lo ngại bằng tình trạng phá hoại môi trường. Một trong những cách bảo vệ môi trường hữu hiệu là cần giảm dân số toàn cầu, vì vậy giảm tỉ lệ sinh là điều cần thiết.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Không rút tỉa được kinh nghiệm trong nhiệp kỳ I, Tổng Thống lại cho áp dụng chính sách thuế quan trong nhiệm kỳ II. Thuế quan một lần nữa lài gây thiệt hại đáng kể đến nông nghiệp Hoa Kỳ bằng cách gây ra các biện pháp trả đũa thuế quan, khiến hàng hóa Mỹ kém cạnh tranh hơn ở nước ngoài, thu hẹp thị trường xuất khẩu (như đậu nành sang Trung Quốc), tăng chi phí vật liệu và máy móc (phân bón, phụ tùng máy móc), xáo trôn thị trường và giảm lợi nhuận của nông dân, dẫn đến khó khăn tài chính nghiêm trọng. Chỉ có một số nhà sản xuất trong nước (như người nuôi tôm) được bảo vệ ngắn hạn khỏi hàng nhập khẩu.

Khi ngày kỷ niệm ông Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc sắp đến gần, việc theo dõi con đường làm ăn của vị Tổng thống này hóa ra là một việc không dễ. Hầu như tuần nào báo giới cũng khám phá thêm một vụ mới — có khi là dự án tiền ảo, có khi là hợp đồng đầu tư đến từ phương Đông xa xôi. Những công ty mang tên “Trump” hoặc dính dáng đến danh xưng ấy phần lớn là cơ sở tư nhân, không buộc phải công khai sổ sách. Tuy vậy, qua hồ sơ pháp lý, thông cáo thương vụ, và công trình điều tra kiên trì của nhiều nhật báo, một bức tranh rõ rệt hiện ra: sự làm giàu của ông Trump và các thành viên trong gia đình trong nhiệm kỳ thứ hai đạt mức chưa từng thấy trong lịch sử chính giới Hoa Kỳ.

Không có cộng đồng di dân da màu nào an toàn trước những chính sách chống di dân cả bất hợp pháp lẫn hợp pháp của chính quyền hiện nay.

Một video đang lan truyền mạnh trên các trang mạng xã hội về việc Cảnh sát Di trú (ICE) bắt giữ một công dân Hoa Kỳ vì người này “trông giống người Somali.” Nhân viên ICE túm lấy người này, bóp cổ, quật anh ta xuống đất, mặc cho người đàn ông liên tục cầu xin hãy xem chứng minh hộ chiếu kỹ thuật số của mình. Nhưng các nhân viên ICE từ chối.
1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.