Hôm nay,  

Trật Tự Thế Giới Mới Qua Cuộc Chiến Ngàn Ngày Giữa Ukraine và Nga

2/24/202511:05:00(View: 3530)
iStock-1430577238
Hôm nay, thứ Hai, 24 tháng 2, Hoa Kỳ đã bỏ phiếu chống lại nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc xâm lược Ukraine của Nga, đứng về phía Putin/Moscow và các quốc gia phi dân chủ khác như Bắc Triều Tiên, Belarus và Sudan. Ảnh istockphoto.


Trả lời trong cuộc họp báo tại Kyiv hôm qua, một ngày trước cột mốc Ukraine bị Nga xâm lược tròn ba năm trước, Tổng thống Zenlensky bày tỏ ý định rằng ông sẳn sàng từ chức để mang lại hòa bình cho Ukraine và nếu Ukraine được gia nhập NATO. Ông cũng nói thêm rằng, "chúng tôi cần mối quan hệ đối tác, cần sự giúp đỡ nhưng chúng tôi không thể đánh mất độc lập, không thể đánh mất phẩm giá của mình".

Zenlensky, người đang chịu những áp lực nặng nề từ một tân nội các của một quốc đồng minh quan trọng là Hoa Kỳ trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và nền độc lập trong suốt ba năm qua, không phải là một "gã độc tài" chỉ được "4% người dân Ukraine ủng hộ" mà đang tiếp tục chứng tỏ ông là một nhà lãnh đạo quốc gia yêu nước và đặt vận mệnh dân tộc lên trên tất cả. Bằng không, Zenlensky đã chấp nhận lời hứa hẹn về cả một cuộc đời giàu có được Washington đưa ra: cả gia đình Zenlensky sẽ được bảo đảm một cuộc sống lưu vong an toàn và sung túc tại Paris nếu đồng ý thực hiện theo các yêu cầu từ Hoa Kỳ và Nga.

Rõ ràng cuộc chiến hơn ngàn ngày giữa Ukraine và Nga trong thời gian qua đã làm các quốc gia dự phần mỏi mệt, không chỉ với các tổn thất về sinh mạng và kinh tế của Ukraine lẫn Nga mà còn tạo sự bất ổn tại Châu Âu và kéo theo những hệ lụy to lớn cho cả thế giới. Giải pháp hòa bình là điều được mong đợi và cần có giải pháp thích hợp.

Nhưng diễn ra như thế nào và với điều kiện gì là điều quan trọng. Bởi nếu đồng ý mất tất cả các phần lãnh thổ đã bị Nga xâm chiếm lẫn việc không được gia nhập khối NATO, xem như cuộc kháng cự ngoan cường bảo vệ lãnh thổ của một dân tộc kiêu hùng như Ukraine đã trở thành vô nghĩa và không cần bất cứ quốc gia hay kẻ nào thay mặt họ để dàn xếp và thương lượng.

Washington và Moscow đang dàn xếp vận mệnh một quốc gia có chủ quyền như Ukraine mà không có mặt quốc gia đó lẫn khối đồng minh NATO, dựa trên sự ưu tiên và quyền lợi của chính Hoa Kỳ và Nga, trong đó có sự nhượng bộ khá lớn từ Hoa Kỳ. Thứ trưởng ngoại giao Nga Sergey Ryabkov trả lời cùng Thông tấn xã (TTX) Nga Tass là "không cần tốn nhiều thời gian để đồng ý với họ (Hoa Kỳ)".

Tổng thống Donald Trump cho là Nga không có lỗi trong cuộc chiến này mà do chính Ukraine và tổng thống tiền nhiệm Joe Biden chịu trách nhiệm. Trump không giấu giếm ý định của ông ta là kết thúc cuộc chiến Ukraine là điều ông cần nhất bây giờ để được xem là người có công đã mang lại hòa bình cho Ukraine lẫn thực hiện được cam kết sẽ nhanh chóng kết thúc chiến tranh trong chiến dịch tranh cử của ông ta. Bên cạnh đó, Trump còn đòi được nhượng quyền sở hữu nguồn đất hiếm của Ukraine đến 500 tỉ đô la như cách bồi thường tổn phí chiến tranh, dù mức viện trợ của Hoa Kỳ cho Ukraine thấp hơn con số này khá nhiều.


Washington đang gấp rút thiết lập mối liên lạc với Nga và tái thiết lập hoạt động cấp đại sứ cho vấn đề Ukraine và quan hệ lâu dài giữa hai quốc gia. Không chỉ đề nghị mời Nga vào nhóm G7 mà các tin tức còn cho thấy Hoa Kỳ cũng bày tỏ ý định rút ra khỏi Liên Hiệp Quốc và khối NATO, như lời Trump và các đồng minh của ông tại Washington từng vài lần hăm dọa. Điều này đã bị Quốc Hội Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Joe Biden thấy trước, khi lưỡng đảng thông qua đạo luật ngăn cấm tổng thống Mỹ rút ra khỏi NATO nếu không được hai phần ba Thượng Viện HK chuẩn thuận vào năm 2023. Tuy nhiên giới quan sát cũng lo ngại rằng Trump có thể qua mặt cả Quốc Hội Hoa Kỳ khi sử dụng quyền hành pháp và viện dẫn chính sách ngoại giao để, nếu không rút ra khỏi NATO do ràng buộc đạo luật nêu trên, thì cũng có thể thay đổi các mối quan hệ đồng minh chiến lược, rút quân đội Hoa Kỳ ra khỏi những khu vực đang đồn trú tại Châu Âu và từ chối đóng góp tài chánh vào NATO.

Còn các yêu sách phía Nga đưa ra cho Ukraine là gì? Đó là Ukraine từ bỏ các lãnh thổ chủ quyền của mình đã bị Nga xâm chiếm, không được gia nhập NATO và quan trọng hơn, người lãnh đạo mới thay thế Tổng Thống Zenlensky nếu có cuộc bầu cử hay một khi ông từ nhiệm thì người đó phải được Nga chấp thuận thì các thoả thuận về Ukraine mới hợp pháp. Có nghĩa là một tân chính phủ bù nhìn thân Nga phải được thành lập trước khi các thỏa thuận được ký kết. Điều này tương tự áp đặt của Bắc Kinh như trong cuộc bầu cử tại Hồng Kông vào năm 2021, với kết quả cuối cùng là hầu hết cấp lãnh đạo Hội Đồng Lập Pháp Hồng Kông đều thân Trung Quốc.

Đồng thời, trả lời trên TTX Tass, Putin bảo ông "rất vui khi gặp lại Donald" nhưng phía Mỹ cần chuẩn bị "các giải pháp có thể chấp nhận được" trước khi cuộc hội đàm giữa ông ta với Donald Trump được diễn ra. Đó là thái độ kẻ cả của Putin không chỉ với Ukraine mà cả với Hoa Kỳ.

Nếu mọi điều diễn ra như đang thấy, trật tự thế giới và vai trò lãnh đạo thế giới đang thay đổi. Trung Quốc thì hùng cứ vùng Châu Á-Thái Bình Dương và mở rộng ảnh hưởng sang Châu Phi. Nga sẽ mở rộng quyền lực của mình khắp Châu Âu khi cuộc xâm lược Ukraine bỗng nhiên trở thành "chính đáng" và các đòi hỏi của mình được thực hiện. Vùng Trung Đông tất nhiên vẫn tiếp tục âm ỉ lò lửa căm hờn, chờ dịp bùng nổ trước sự lấn áp của Do Thái được sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ. Còn tại khu vực Bắc Mỹ và Mỹ La Tinh, mối quan hệ giữa Hoa Kỳ với các quốc gia láng giềng và đồng minh lâu đời đang bị rạn nứt trầm trọng qua các hăm dọa thuế suất lẫn những khiêu khích về lãnh thổ và vấn đề di dân.

Ai hoặc liên minh nào sẽ lên ngôi bá chủ?

Một nửa dân Mỹ xem Donald Trump là người hùng đang làm "nước Mỹ vĩ đại trở lại" và một nửa còn lại xem ông ta là kẻ bất xứng, người đang huỷ hoại nền dân chủ lâu đời của Hoa Kỳ. Đó là nội bộ chính trường nước Mỹ hiện nay. Còn với thế giới tự do, qua vấn đề Ukraine và với chủ nghĩa biệt lập, Hoa Kỳ đang bị xem là phản bội dồng minh và  trao quyền lại cho Nga và Trung Quốc sau nhiều thập niên nắm giữ vai trò lãnh đạo thế giới. Hay chính xác hơn, Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump đã không chỉ tự nguyện từ bỏ vai trò lãnh đạo của mình mà đã không còn xứng đáng ở cương vị này.

Muốn hay không, một trật tự thế giới mới đã ra đời.

Nhã Duy

 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
1/10/202614:17:00
Câu chuyện được kể gọn như một bản tường trình được đánh máy từ trước. Một người mẹ bị bắn bể mặt chết. Một bộ máy đồng thanh gọi bà là kẻ khủng bố hung dữ. Một số người vỗ tay. Một số người như cô ca sĩ Việt đồng thanh lên lớp người đàn bà xấu số không còn có cơ hội để tự bào chữa. Cũng có người như chàng họa sĩ lặng lẽ vẽ - để giữ lại một khuôn mặt không quen. Còn sự thật — nó nằm đó, giữa phố, bị bắn gục, giữa những bó hoa đặt xuống từ những tấm lòng còn chút lương tri.
1/9/202600:00:00
Người Việt mình, nói cho gọn, là dân có rất nhiều ý kiến. Chuyện gì cũng bàn — bóng đá, chính trị, kinh tế, đến cả… triết học. Ấy vậy mà khi đụng đến nghệ thuật, nhiều người lại im lặng lạ kỳ: nghe người ta khen thì gật, thấy đông người thích thì “ừ, chắc hay đó”, sao cũng được, miễn không phải động não. Một chương trình ca nhạc làm ẩu, ánh sáng lòe loẹt, tiết mục chắp vá — vẫn được tung hô “hoành tráng”. Một không gian trang trí lủng củng, rối mắt, thiếu tiết điệu, thiếu khoảng lặng để mắt nghỉ — vẫn được tán tụng “rực rỡ”. Một cuốn sách lỏng lẻo, thiếu nội dung, không bố cục, chữ nghĩa vênh váo, vẫn được gắn nhãn “sản phẩm văn hóa”. Ca sĩ giọng yếu, phát âm ngọng nghịu, chỉ cần ngân chút “mùi mẫn” là thành “có hồn”.
1/9/202600:00:00
Trong buổi họp báo tại Mar-a-Lago ngày 3 tháng 1 năm 2026, Trump nói rất thẳng. Mục tiêu của Hoa Kỳ tại Venezuela không phải là điều gì mờ ám hay úp mở. Trái lại, ông nêu ra ít nhất bốn mục tiêu, rõ ràng đến mức không thể hiểu lầm: giành thêm quyền tiếp cận dầu hỏa Venezuela; chặn đường ma túy; cắt dòng di dân; và đưa Venezuela trở lại con đường dân chủ. Vấn đề không nằm ở chỗ thiếu minh bạch. Vấn đề nằm ở chỗ bốn mục tiêu ấy không thể cùng tồn tại. Mỗi mục tiêu, nếu xét đến cùng, đều mâu thuẫn với ít nhất một mục tiêu khác. Có mục tiêu này thì phải hy sinh mục tiêu kia. Và khi sự hy sinh ấy xảy ra, ưu tiên thật sự của Washington sẽ lộ diện.
1/8/202611:41:00
Hôm qua, thứ Tư, bà Renee Nicole Good, 37 tuổi, người mẹ ba con ở Minneapolis, lãnh ba phát đạn từ tay đặc vụ ICE – chết ngay giữa đường. Chính quyền Trump qua bà Tricia McLaughlin – thư ký báo chí Bộ Nội An – nhả ngay kịch bản: "Bà ta là 'kẻ bạo loạn hung hãn', dùng xe cán lính, lính bắn tự vệ!" Bà Kristi Noem – bộ trưởng Nội An – vội phong cho nạn nhân danh hiệu "khủng bố nội địa", như thể bà này là du kích ISIS cầm lựu đạn xông vào Nhà Trắng. Chẳng chứng cớ chi hết, chỉ có miệng lưỡi chính trị nhả khói cho vừa kịch bản. Tổng thống Trump xem video một cái là phán: "Bà ta hành động kinh tởm, không phải 'cố tông' mà tông thật!" Ủa, video rõ mồn một: xe bà lùi nhẹ rẽ phải chạy trốn, lính ICE lành lặn bước đi sau đó. Cảnh sát trưởng Minneapolis Brian O’Hara xác nhận: "Chỉ bà ấy bị trọng thương!" Nhưng nhằm nhò gì, Trump-Noem cần kịch bản phải thế thì nó phải thế!
1/6/202619:47:00
Hôm nay, một dòng chữ xuất hiện nhiều trên mạng xã hội: “Jan 06 – Never Forget.” Nếu Donald Trump bị ám ảnh bởi cuộc tranh cử thất bại năm 2020 như thế nào thì vết thương của Đồi Capitol về một ngày bạo loạn cũng hằn sâu như thế. Khác biệt ở chỗ, rồi sẽ có một ngày, khi ra đi, Trump không thể nhớ mình đã từng thua ông Joe Biden. Nhưng vết sẹo của cuộc bạo loạn và hành động của người khởi xướng, vĩnh viễn đi vào lịch sử.
1/5/202618:16:00
Đức Giáo Hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử, đã công khai phản đối chiến dịch quân sự của Trump. Trong buổi đọc kinh vào Chủ Nhật tại Quảng Trường Thánh Phêrô, ngài cho biết ông đang theo dõi sát sao diễn biến tình hình ở Venezuela và kêu gọi tôn trọng chủ quyền và nhân quyền của quốc gia này. Một vị giáo hoàng người Mỹ chỉ trích một tổng thống Mỹ vì vi phạm chủ quyền của một quốc gia khác là một biến cố lịch sử. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về các cuộc tấn công của Mỹ, người phát ngôn của ông dẫn lời ông nói rằng điều này có thể "tạo ra một tiền lệ nguy hiểm". Tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ nhất ở Âu Châu là từ Ngoại Trưởng Pháp, Jean-Noël Barrot. Ông đã tuyên bố chiến dịch bắt giữ Maduro "vi phạm nguyên tắc không sử dụng vũ lực, nguyên tắc nền tảng của luật pháp quốc tế".
1/2/202609:30:00
Tổng thống Donald Trump trong năm đầu của nhiệm kỳ thứ hai tập trung vào những chính sách nhập cư, quốc phòng, thương mại và chính sách đối nội, bao gồm tăng cường kiểm soát biên giới, áp đặt thuế quan mới, tạm dừng tuyển dụng nhân viên liên bang, cùng với những biến đổi lớn trong các cơ quan liên bang như Bộ Giáo dục. Ông cũng không quên tìm cách trả thù những nhân vật đối lập.
1/2/202600:00:00
Thế giới sau mười năm như một bản đồ chằng chịt vết thương. Số cuộc chiến đang diễn ra tăng nhanh, nhiều nơi đẫm máu, nhiều nơi âm ỉ chỉ chờ bùng nổ. Trong số đó, bảy điểm nóng sau đây đáng được theo dõi đầu năm 2026.
12/31/202514:02:00
Những ngày cuối năm, dán mắt vào màn hình giữa tiếng ồn ào của mạng xã hội, một câu hỏi tuy cũ nhưng vẫn luẩn quẩn trong đầu người làm báo: vì sao chúng ta vẫn viết?
12/26/202510:43:00
Từ 61% đến 74% dân Mỹ nghĩ rằng Trump đã đưa nước Mỹ đi sai hướng.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.