Hôm nay,  

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Ăn Quỵt

5/17/202400:00:00(View: 1272)

STNT 1
 
Theo Wikipedia Hà Nội, tác phẩm Tuổi Hai Mươi Yêu Dấu của Nguyễn Huy Thiệp “vốn hoàn thành vào tháng 1/2003, đã được dịch ra tiếng Pháp và xuất bản từ năm 2005, cũng như được phát hành ở nhiều nước như Pháp, Bỉ, Thụy Sĩ, Canada. Vì ngôn ngữ nhạy cảm, cuốn tiểu thuyết phải chờ đợi 15 năm trước khi phát hành trong nước vào năm 2018.”
  
Mà “nhậy cảm” thiệt, và “nhậy cảm” lắm. Tác giả viết như vậy đây: “Thời của tôi đang sống là thời chó má. Tin tôi đi, một trăm phần trăm là như thế đấy!”
   
Trời! Sao giữa Thời Đại Hồ Chí Minh Quang Vinh (cái thời mà mọi người đều rón rén khi ăn, cũng như khi nói, để tránh vạ miệng) mà ông nhà văn lại nói năng linh tinh thế nhỉ?
  
What’s wrong?
  
Có điều gì sai trái hoặc bất ổn lắm chăng?
  
Câu trả lời có thể tìm được qua trong một tác phẩm khác (“Lịch Sử Thời Đại Tường Thuật Bởi Một Người Lưu Vong”) của một tác giả khác, nhà thơ Phan Nhiên Hạo:
 
Đây là thời chủ nhân ăn mày ăn nhặt
trong khi đầy tớ nhân dân ăn ngập mặt, ngập mũi
ăn hớt, ăn bẩn, ăn tục, ăn lận, ăn chặn, ăn cướp, ăn gian,
ăn tham, ăn lường, ăn bịp, ăn suông, ăn ké, ăn chia, ăn sống
ăn lạnh, ăn nóng, ăn theo, ăn chực, ăn vạ, ăn lẻ,
ăn tất tần tật chỉ trừ ăn năn
ăn không sợ trả miếng.
 
Thì ra là thế! Thế thì “chó má” thật (và chó má lắm lận) và không chỉ có thế thôi đâu. Ngoài cái thói “ăn cướp, ăn gian, ăn tham, ăn lường, ăn bịp” ra, bọn “đầy tớ nhân dân” còn có cái tật là ưa… “ăn mày dĩ vãng” nữa kìa. Thấy họ hào hứng, bận bịu chuẩn bị lễ nghi cho tiệc tùng mà ái ngại:

    – Sẽ tổ chức diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước
    – Xây dựng Đề án tổ chức diễu binh, diễu hành trong Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
    – TP. Hồ Chí Minh triển khai các hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
    – Đẩy mạnh thực hiện các chương trình thi đua kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
   
Dĩ vãng, tất nhiên, không nuôi được hiện tại và hiện tại thì không còn gì để vơ vét thêm được nữa nên đám “đầy tớ nhân dân” bèn “ăn chận tương lai,” mặc cho bao nhiêu lời can ngăn hay cảnh báo:

    Báo Nông Nghiệp: “Đừng tiếp tục xẻ thịt núi và ăn vào tương lai”.
    Diễn Đàn Doanh Nghiệp: “Khai thác dầu khí đang ăn vào tương lai”.
    Báo Quảng Nam: “Đầu cơ đất đai một cách vô tội vạ, chính là ăn vào tương lai của con cháu mình”.
    Đây là một hình thức ăn chịu. Ăn trước, trả sau. Mai mốt trả. Còn ăn vào tương lai của con cháu mình thì không phải là ăn chịu nữa mà là ăn quỵt.
 
STNT 2
 
Báo Thanh Niên vừa mới la làng: “Từ thành phố tới nông thôn, từ quốc lộ tới cao tốc, từ vùng cao cho tới biển đảo… mưa lũ, ngập lụt đang đe dọa hầu khắp các địa phương trên cả nước. Ám ảnh hễ mưa là ngập.”
   
Ngập là phải. Hệ thống cống rãnh do Pháp thiết lập từ hơn trăm năm qua có mấy khi được nhìn nhõ tới. Ngân sách dành cho việc bảo trì, tu bổ – nếu có – đều bị nuốt sạch rồi. Cứ mưa lớn mà phố phường ở Việt Nam không biến thành sông thì mới là chuyện lạ!
   
Điều may mắn là nạn ngập lụt nơi đô thị ở xứ sở này (thường) chỉ là chuyện nhỏ. Nó chả mấy khi gây ra thiệt hại nhân mạng hay kéo dài lâu. Chỉ sau vài giờ, hoặc chậm lắm thì vài ngày, là nước rút. Rồi đâu lại vào đó thôi. Ăn xổi ở thì mà. Không có chi để phải rầm rỹ cả.
   
Hệ thống đường sắt, đường hầm cũng thế, cũng được người Pháp thiết lập từ đầu thế kỷ trước (và được khai thác tận tình cho mãi đến nay) nhưng chả bao giờ được bảo trì hay tu bổ gì sất cả nên đã rệu rã là chuyện tất nhiên. Blogger Trân Văn (VOA) mới ái ngại cho hay:
   
“Chiều 12/4/2024 hầm Bãi Gió bị sụp khoảng 20 mét ở đoạn cách đầu hầm phía Bắc khoảng 85 mét. Sáng 13/4/2024, hầm tiếp tục bị sụp và tối cùng ngày lại sụp nữa… Đó là lý do việc di chuyển bằng xe lửa từ Bắc vào Nam và ngược lại bị gián đoạn. Tổng Công ty ĐSVN phải dùng các phương tiện vận tải đường bộ đưa hàng chục ngàn hành khách qua phía bên kia hầm Bãi Gió để họ có thể tiếp tục hành trình bằng xe lửa …”
   
Về sự kiện này, nhà báo Nguyễn Thông đã có lời bàn (nghe) không được lạc quan cho lắm:
   
Một nước dài thoòng như nước ta, cả 3.000 cây số, thì đường sắt liên vận là quan trọng nhất, kinh tế nhất. Chính vì thế người Pháp đã bắt tay làm đường sắt ngay sau khi đã tạm ổn định cuộc chinh phục. Những đoạn đường, tuyến đường cuối cùng họ làm cũng đã có tuổi cả thế kỷ. Đường sắt là thứ công trình kỳ vĩ số 1 mà người Pháp đã xây dựng và để lại cho xứ An Nam. Nói chính xác, không có "thực dân Pháp" thì không có đường sắt Việt Nam.
   
Vậy nhưng, sau khi đánh đuổi được đế quốc to Pháp, người cộng sản hầu như chỉ biết tiếp thu sử dụng sản phẩm có sẵn ấy, khai thác triệt để, chứ không làm thay đổi, phát triển được bao nhiêu. Nói ngay cái khổ/cỡ đường, cho tới giờ, sau cả trăm năm, vẫn hẹp như cũ. Các toa tàu vẫn phần lớn kiểu cũ, vệ sinh xả thải ngay xuống nền đường ray. Tốc độ thậm chí còn chậm hơn tàu thời Pháp. Mua được cái vé xe lửa để xuyên Việt, để về quê dịp lễ tết còn khổ hơn bị trời hành, v.v..
   
Công trình giao thông vĩ đại như thế, cái hầm qua đèo Cả vừa bị sụp chẳng hạn, rồi hầm Hải Vân, hầm đèo Ngang... cả thế kỷ bị khai thác tối đa mà không nghĩ tới bồi bổ gia cố nó, thì nó phải sụp thôi. Tất nhiên họ sẽ đổ cho trời, tại địa chất này nọ.
   
Đường sắt lộ thiên bị sụp, bị ngập lụt, dù hư hỏng cách mấy cũng dễ khắc phục trong thời gian ngắn, nhưng ở hầm hẹp khó bề xoay trở thì đừng nghĩ cứ có quyết tâm và tinh thần cách mạng tiến công là được. Hầm Bãi Gió (đèo Cả) là ví dụ.
   
Mấy ngày rồi, cũng chưa biết khi nào mới xong, xong rồi có dám chạy lại không. Mà khi nó đã rệu rã sau trăm năm bị lợi dụng mà không bồi bổ thì chẳng riêng đoạn sụp ấy đâu, nhiều đoạn khác đang chờ tới lượt. Rồi những hầm khác nữa cũng đang xếp hàng chờ an nghỉ sau trăm năm phục vụ. Bóc lột chúng mãi, tất nhiên tới lúc chúng phải đình công bằng cách... sụp.
 
STNT 3
 
Nhóm “dân kỹ thuật công trình giao thông vận tải và Bách Khoa” tiên liệu với không ít bi quan:
   
Nếu sụp cái hầm này thì các hầm khác có khả năng cũng ở tình trạng tồi tệ tương tự. Cho nên giải pháp tối ưu nhất là xóa toàn bộ các hầm cũ từ thời Pháp, khoan mới xây mới toàn bộ các hầm, hoặc bỏ hầm làm đường đi bên ngoài nếu có thể.
   
Công cuộc này xem như làm mới. xây mới lại toàn bộ hệ thống đường sắt Việt Nam theo khổ đường quốc tế 1,435 m gì đó. Còn tuyến đường sắt cũ chỉ khai thác loanh quanh các khu vực không có hầm. Công cuộc này nghe đâu tốn kém mấy trăm tỷ đô la mà đâu có thu tiền ngay được như các hầm đường bộ cho xe hơi.
   
Chả việc gì mà phải lo âu như thế. Không có tiền thì đi vay. Nợ công cứ để cho con cháu nó lo. Vả lại, có xây mới có cất; có làm mới có ăn chứ. Ăn quỵt mà!
 
– Tưởng Năng Tiến

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Next Page

1/10/202614:17:00
Câu chuyện được kể gọn như một bản tường trình được đánh máy từ trước. Một người mẹ bị bắn bể mặt chết. Một bộ máy đồng thanh gọi bà là kẻ khủng bố hung dữ. Một số người vỗ tay. Một số người như cô ca sĩ Việt đồng thanh lên lớp người đàn bà xấu số không còn có cơ hội để tự bào chữa. Cũng có người như chàng họa sĩ lặng lẽ vẽ - để giữ lại một khuôn mặt không quen. Còn sự thật — nó nằm đó, giữa phố, bị bắn gục, giữa những bó hoa đặt xuống từ những tấm lòng còn chút lương tri.

1/9/202600:00:00
Người Việt mình, nói cho gọn, là dân có rất nhiều ý kiến. Chuyện gì cũng bàn — bóng đá, chính trị, kinh tế, đến cả… triết học. Ấy vậy mà khi đụng đến nghệ thuật, nhiều người lại im lặng lạ kỳ: nghe người ta khen thì gật, thấy đông người thích thì “ừ, chắc hay đó”, sao cũng được, miễn không phải động não. Một chương trình ca nhạc làm ẩu, ánh sáng lòe loẹt, tiết mục chắp vá — vẫn được tung hô “hoành tráng”. Một không gian trang trí lủng củng, rối mắt, thiếu tiết điệu, thiếu khoảng lặng để mắt nghỉ — vẫn được tán tụng “rực rỡ”. Một cuốn sách lỏng lẻo, thiếu nội dung, không bố cục, chữ nghĩa vênh váo, vẫn được gắn nhãn “sản phẩm văn hóa”. Ca sĩ giọng yếu, phát âm ngọng nghịu, chỉ cần ngân chút “mùi mẫn” là thành “có hồn”.

1/9/202600:00:00
Trong buổi họp báo tại Mar-a-Lago ngày 3 tháng 1 năm 2026, Trump nói rất thẳng. Mục tiêu của Hoa Kỳ tại Venezuela không phải là điều gì mờ ám hay úp mở. Trái lại, ông nêu ra ít nhất bốn mục tiêu, rõ ràng đến mức không thể hiểu lầm: giành thêm quyền tiếp cận dầu hỏa Venezuela; chặn đường ma túy; cắt dòng di dân; và đưa Venezuela trở lại con đường dân chủ. Vấn đề không nằm ở chỗ thiếu minh bạch. Vấn đề nằm ở chỗ bốn mục tiêu ấy không thể cùng tồn tại. Mỗi mục tiêu, nếu xét đến cùng, đều mâu thuẫn với ít nhất một mục tiêu khác. Có mục tiêu này thì phải hy sinh mục tiêu kia. Và khi sự hy sinh ấy xảy ra, ưu tiên thật sự của Washington sẽ lộ diện.

1/8/202611:41:00
Hôm qua, thứ Tư, bà Renee Nicole Good, 37 tuổi, người mẹ ba con ở Minneapolis, lãnh ba phát đạn từ tay đặc vụ ICE – chết ngay giữa đường. Chính quyền Trump qua bà Tricia McLaughlin – thư ký báo chí Bộ Nội An – nhả ngay kịch bản: "Bà ta là 'kẻ bạo loạn hung hãn', dùng xe cán lính, lính bắn tự vệ!" Bà Kristi Noem – bộ trưởng Nội An – vội phong cho nạn nhân danh hiệu "khủng bố nội địa", như thể bà này là du kích ISIS cầm lựu đạn xông vào Nhà Trắng. Chẳng chứng cớ chi hết, chỉ có miệng lưỡi chính trị nhả khói cho vừa kịch bản. Tổng thống Trump xem video một cái là phán: "Bà ta hành động kinh tởm, không phải 'cố tông' mà tông thật!" Ủa, video rõ mồn một: xe bà lùi nhẹ rẽ phải chạy trốn, lính ICE lành lặn bước đi sau đó. Cảnh sát trưởng Minneapolis Brian O’Hara xác nhận: "Chỉ bà ấy bị trọng thương!" Nhưng nhằm nhò gì, Trump-Noem cần kịch bản phải thế thì nó phải thế!

1/6/202619:47:00
Hôm nay, một dòng chữ xuất hiện nhiều trên mạng xã hội: “Jan 06 – Never Forget.” Nếu Donald Trump bị ám ảnh bởi cuộc tranh cử thất bại năm 2020 như thế nào thì vết thương của Đồi Capitol về một ngày bạo loạn cũng hằn sâu như thế. Khác biệt ở chỗ, rồi sẽ có một ngày, khi ra đi, Trump không thể nhớ mình đã từng thua ông Joe Biden. Nhưng vết sẹo của cuộc bạo loạn và hành động của người khởi xướng, vĩnh viễn đi vào lịch sử.

1/5/202618:16:00
Đức Giáo Hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử, đã công khai phản đối chiến dịch quân sự của Trump. Trong buổi đọc kinh vào Chủ Nhật tại Quảng Trường Thánh Phêrô, ngài cho biết ông đang theo dõi sát sao diễn biến tình hình ở Venezuela và kêu gọi tôn trọng chủ quyền và nhân quyền của quốc gia này. Một vị giáo hoàng người Mỹ chỉ trích một tổng thống Mỹ vì vi phạm chủ quyền của một quốc gia khác là một biến cố lịch sử. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về các cuộc tấn công của Mỹ, người phát ngôn của ông dẫn lời ông nói rằng điều này có thể "tạo ra một tiền lệ nguy hiểm". Tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ nhất ở Âu Châu là từ Ngoại Trưởng Pháp, Jean-Noël Barrot. Ông đã tuyên bố chiến dịch bắt giữ Maduro "vi phạm nguyên tắc không sử dụng vũ lực, nguyên tắc nền tảng của luật pháp quốc tế".

1/2/202609:30:00
Tổng thống Donald Trump trong năm đầu của nhiệm kỳ thứ hai tập trung vào những chính sách nhập cư, quốc phòng, thương mại và chính sách đối nội, bao gồm tăng cường kiểm soát biên giới, áp đặt thuế quan mới, tạm dừng tuyển dụng nhân viên liên bang, cùng với những biến đổi lớn trong các cơ quan liên bang như Bộ Giáo dục. Ông cũng không quên tìm cách trả thù những nhân vật đối lập.

1/2/202600:00:00
Thế giới sau mười năm như một bản đồ chằng chịt vết thương. Số cuộc chiến đang diễn ra tăng nhanh, nhiều nơi đẫm máu, nhiều nơi âm ỉ chỉ chờ bùng nổ. Trong số đó, bảy điểm nóng sau đây đáng được theo dõi đầu năm 2026.

12/31/202514:02:00
Những ngày cuối năm, dán mắt vào màn hình giữa tiếng ồn ào của mạng xã hội, một câu hỏi tuy cũ nhưng vẫn luẩn quẩn trong đầu người làm báo: vì sao chúng ta vẫn viết?

12/26/202510:43:00
Từ 61% đến 74% dân Mỹ nghĩ rằng Trump đã đưa nước Mỹ đi sai hướng.
Next Page
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.