Hôm nay,  

Tập Thể Dục Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Hệ Tiêu Hóa?

03/05/202400:00:00(Xem: 461)

tieu hoa
Hoạt động thể chất giúp kích thích nhu động ruột, khiến thức ăn dễ dàng di chuyển dọc theo đường ruột. (Nguồn: pixabay.com)
 
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
 
Một số vận động viên bị buồn nôn và đau dạ dày nghiêm trọng đến mức không thể ăn hoặc uống cho đủ chất dinh dưỡng để tham gia các cuộc thi, và họ đành phải bỏ cuộc. Mặc dù tập luyện ở mức nhẹ hoặc vừa phải có thể giúp tăng cường khả năng tiêu hóa, nhưng dạ dày và đường ruột của chúng ta không được thiết kế để chịu đựng các hoạt động tập luyện với cường độ cao. Và như vậy có nghĩa là các vận động viên không chỉ cần phải rèn luyện cơ bắp; mà họ cũng phải huấn luyện hệ tiêu hóa của mình để có khả năng duy trì đủ nước và năng lượng cho cơ thể trong suốt một cuộc đua dài.
 
Costa kể: “Họ thường nghĩ đó là vấn đề không thể tránh khỏi của thể thao.” Nhưng ông không hài lòng với lời giải thích đó. Để tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, Costa quyết định theo đuổi sự nghiệp học thuật và hiện đang là giảng sư tại Đại Học Monash ở Úc, chuyên nghiên cứu về những ảnh hưởng của thực phẩm và dinh dưỡng đến hiệu suất trong thể thao.
 
Costa nghiên cứu về cách mà hoạt động thể chất ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa, và những phương pháp giúp các vận động viên kiểm soát vấn đề để cải thiện hiệu suất thi đấu. Nhờ vào kiến thức và kỹ năng của mình, ông đã trở thành một chuyên gia được tin cậy. Nhiều vận động viên nghiệp dư và chuyên nghiệp từ khắp nơi trên thế giới đều tìm đến phòng thí nghiệm của ông để được đánh giá và điều trị.
 
Trong suốt 15 năm qua, Costa đã tích lũy được rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm. Ngay cả khi không phải là vận động viên thể lực chuyên nghiệp, các hoạt động thể chất vẫn có thể tác động sâu sắc đến quá trình tiêu hóa, tùy vào thời gian và cường độ tập luyện. Trong một số trường hợp hiếm hoi, những tác động này có thể nguy hiểm. Tuy nhiên, đối với hầu hết mọi người, một vài điều chỉnh trong thói quen tập luyện là hữu ích.
 
Quá trình tiêu hóa hoạt động như thế nào
 
Arafa Djalal, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, giải thích: Quá trình tiêu hóa bắt đầu từ trước khi chúng ta đưa thức ăn vào miệng.
 
Chỉ cần nghĩ đến thức ăn cũng đã kích thích não bộ gửi tín hiệu để tạo ra nước bọt và enzym tiêu hóa trong miệng. Khi thức ăn được đưa vào miệng, enzym tiêu hóa – kết hợp với hoạt động nhai – sẽ phân hủy thức ăn thành các phần nhỏ hơn để chúng ta có thể nuốt xuống. Thức ăn di chuyển qua thực quản vào dạ dày. Trong khoảng hai đến năm giờ tiếp theo, dạ dày thả lỏng và co bóp, đồng thời tiết ra enzym tiêu hóa để phân hủy thức ăn rồi đẩy xuống ruột non. Sau đó, thức ăn đi qua ruột già và cuối cùng, từ một đến ba ngày sau khi ăn, những phần cặn bã còn lại không thể tiêu hóa sẽ được đào thải ra ngoài cơ thể.
 
Khi thức ăn đi vào ruột, sẽ tác động lên thành ruột. Cơ thể có thể cảm nhận được những tác động này, kích thích tiết ra nhiều enzyme tiêu hóa và nhu động ruột hơn. Nhu động của ruột là quá trình co bóp tạo ra các chuyển động lượn sóng giúp di chuyển thức ăn dọc theo đường ruột. Quá trình này cần có năng lượng, lưu lượng máu và sự giao tiếp giữa các tế bào.
 
Tập thể dục vừa phải
 
Trong khi hệ tiêu hóa đang hoạt động, đi dạo hoặc thực hiện một bài tập nhẹ nhàng có thể giúp quá trình tiêu hóa trơn tru và hiệu quả hơn. Thí dụ, sự co bóp của cơ bụng có thể giúp kích thích nhu động ruột.
 
Robynn Chutkan, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa ở Washington DC và là tác giả của bốn cuốn sách về sức khỏe đường ruột, cho biết: “Các loại cơ như cơ bắp hai đầu ở phía trước cánh tay trên hoặc cơ bắp ba đầu ở phía sau cánh tay trên là cơ xương hay còn gọi là cơ tự nguyện, bởi vì ta có thể kiểm soát và tự thực hiện các động tác như gồng bắp tay hoặc nâng cơ đùi. Còn các cơ trong đường tiêu hóa là loại cơ trơn, hay còn gọi là cơ ngoại ý, và chúng ta không thể kiểm soát các cơ này theo ý muốn.” Tuy nhiên, hoạt động thể chất vẫn có thể giúp cải thiện quá trình tiêu hóa bằng cách kích thích lưu thông máu, và giúp các cơ trơn trong đường tiêu hóa co bóp và thả lỏng nhịp nhàng
 
Florence-Damilola Odufalu, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Trường Keck School of Medicine thuộc Đại học University of Southern California, cho biết về lâu dài, tập thể dục giúp duy trì sức khỏe đường ruột, cho phép cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn. Hoạt động thể chất còn khiến cơ thể tăng cường sản xuất một hợp chất gọi là nitric oxide, giúp giãn các cơ trong ruột và ngăn ngừa viêm nhiễm.
 
Tập thể dục cũng nổi tiếng là có tác dụng tăng cường sức khỏe tinh thần. Ruột của chúng ta được bao phủ bởi các tế bào thần kinh giao tiếp với bộ não, và phản ứng với căng thẳng thông qua các chất dẫn truyền thần kinh. Hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu coi rối loạn đường ruột (Irritable Bowel Syndrome, IBS) là bệnh do rối loạn tương tác giữa đường ruột và bộ não. Bị căng thẳng, lo lắng hoặc trầm cảm thường là nguyên nhân gây ra IBS hoặc khiến cho các triệu chứng của bệnh trầm trọng hơn.
 
Mặc dù những người bị rối loạn đường ruột có thể sẽ gặp khó khăn trong việc tập thể dục khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng, nhưng nếu tập được thì sẽ có lợi. Hoạt động thể chất có thể giúp giảm triệu chứng của trầm cảm và lo lắng, nguyên nhân khiến IBS tồi tệ hơn.
 
Djalal cho biết: “Cần phải nhấn mạnh rằng tập thể dục có nhiều lợi ích cho cơ thể, xương, và cả tinh thần,” và tất cả những lợi ích này đều giúp cải thiện các hội chứng đường ruột như IBS (Rối Loạn Đường Ruột) và IBD (Và Viêm Đường Ruột).
 
Tập luyện cường độ cao
 
Mặc dù tập thể dục nhẹ nhàng, vừa phải hầu như luôn có lợi cho quá trình tiêu hóa, nhưng chúng ta cần phải cẩn trọng khi tập luyện với cường độ cao.
 
Djalal giải thích: “Lưu lượng máu dọc theo toàn bộ đường ruột tăng lên để hỗ trợ cho quá trình tiêu hóa. Khi ta tập thể dục, máu bơm đến các bộ phận khác như cơ bắp, phổi và trái tim để cung cấp năng lượng và oxy cho những cơ quan đó ít hơn. Về cơ bản, hệ tiêu hóa, cơ bắp và hệ thống hô hấp bắt đầu tranh giành lưu lượng máu.”
 
Khi ta hoạt động thể chất ở mức vừa phải, lưu lượng máu trong cơ thể được phân phối đều cho các hệ thống khác nhau, cho phép tất cả các hệ thống có thể hoạt động hiệu quả cùng một lúc. Tuy nhiên, khi phải tập luyện với cường độ cao hơn, cơ bắp, phổi và tim sẽ cần sử dụng nhiều máu hơn để duy trì hoạt động, nên lượng máu còn lại cho hệ tiêu hóa sẽ bị ít đi. Điều này khiến cơ thể khó tiêu hóa thức ăn trong quá trình tập luyện.
 
Khi tập thể dục ở cường độ cao, cơ thể sẽ sử dụng nhiều oxy hơn để tạo ra năng lượng, hay còn gọi là ATP. Quá trình này cũng tạo ra các phụ chất như ion lactate ion hydro. Khi tập thể dục nhẹ nhàng vừa phải, cơ thể có thể dễ dàng loại bỏ những phụ chất này trước khi chúng gây ra bất kỳ vấn đề gì. Nhưng khi tăng cường độ tập luyện, đôi khi cơ thể không theo kịp, và hệ tiêu hóa sẽ cố gắng loại bỏ các chất này ra khỏi cơ thể bằng cách gây ra cảm giác buồn nôn. Đó là lý do chúng ta có thể thấy ai đó nôn mửa ngay sau một cuộc đua nước rút rất ngắn nhưng rất căng thẳng, hoặc ta có thể cảm thấy buồn nôn, mắc ói sau một buổi tập khó khăn.
 
Nhiệt độ, mất nước và vi khuẩn
 
Nhiệt độ cao có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về tiêu hóa do tập thể dục gây ra. Khi nhiệt độ cơ thể tăng lên, cơ thể sẽ cố gắng làm mát bằng cách chuyển máu từ các cơ quan nội tạng hướng ra phía da để giúp tản nhiệt.
 
Ngoài ra, hoạt động thể chất nhiều cũng sẽ khiến cơ thể đổ mồ hôi. Nếu không nhanh chóng bù lại lượng nước và chất điện giải đã mất, cơ thể sẽ bị thiếu nước. Thiếu nước khiến cho máu đặc lại, làm chậm quá trình lưu thông và làm các triệu chứng tiêu hóa trở nên trầm trọng hơn.
 
Costa cũng phát hiện ra rằng hoạt động thể chất có thể làm tổn thương lớp niêm mạc trong đường ruột. Nhưng nếu ta không tập luyện quá sức của mình, thì đó không phải là vấn đề nghiêm trọng.
 
Ông giải thích: “Cũng giống như cơ bắp vậy. Lỡ khi làm gì đó mà cơ bị rách nhẹ. Thì sẽ hồi phục sau 24 đến 48 giờ.” Nhưng nếu hoạt động quá mạnh và nhiều, khiến cho lớp niêm mạc trong đường ruột bị tổn thương nghiêm trọng, Điều này có thể dẫn đến các vấn đề nguy hiểm hơn, như vi khuẩn đường ruột xâm nhập vào máu.
 
Hệ thống miễn dịch có thể giải quyết một số vi khuẩn bất thường trong máu thoát ra khi hoạt động thể chất. Tuy nhiên, nếu hệ thống miễn dịch của chúng ta yếu hoặc chúng ta tập luyện quá sức trong nhiều giờ (chẳng hạn như khi tham gia thi đấu một cuộc thi ba môn phối hợp có cự ly rất dài), vi khuẩn xâm nhiễm có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
 
Chúng ta có thể làm gì?
 
Hầu hết mọi người đều biết rằng ăn quá no ngay trước khi tập thể dục thường là không tốt. Tuy nhiên, Costa và Djalal cho biết, trái lại với những gì nhiều người vẫn nghĩ, giải pháp đơn giản nhất cho hầu hết mọi người là ăn nhẹ từ 30-60 phút trước khi tập luyện, chẳng hạn như một trái chuối, một miếng bánh mì nướng, hoặc đồ uống có chứa carbohydrate.
 
Djalal giải thích rằng tiêu thụ carbohydrate và đường trước khi hoạt động thể chất là lựa chọn lý tưởng, vì các chất này được hấp thụ nhanh chóng, cung cấp năng lượng cho cơ thể trong thời gian ngắn. Khi các chất dinh dưỡng này di chuyển qua hệ tiêu hóa, chúng sẽ gởi tín hiệu đến dạ dày và ruột, yêu cầu tiếp tục hoạt động và tăng cường lưu lượng máu.
 
Đối với các vận động viên thể lực sức bền, việc ăn uống không chỉ quan trọng trước khi tập luyện mà còn trong suốt quá trình tập luyện.
 
Costa từng làm việc với một vận động viên ba môn phối hợp chuyên nghiệp đến từ Tây Ban Nha. Anh ấy đã tham gia các cuộc thi ba môn phối hợp cự ly ngắn trong nhiều năm, nhưng khi quyết định tham gia giải Ironman Distance cổ điển (bơi 2.4 dặm, đạp xe 112 dặm, chạy 26 dặm), chứng khó tiêu trở nên nghiêm trọng đến mức anh phải bỏ cuộc.
 
Anh đã bay tới Úc để nhờ Costa giúp đỡ. Costa phát hiện ra rằng khi hoạt động thể chất, vận động viên này bị mất nước qua mồ hôi nhiều hơn mức mà dạ dày có thể hấp thụ. Bất cứ khi nào sắp uống đủ lượng nước cần thiết, anh sẽ cảm thấy bị đầy bụng và phải nôn ra một ít. Trong ba tháng tiếp theo, Costa hướng dẫn anh tăng dần lượng nước và nhiên liệu tiêu thụ trong quá trình tập luyện. Anh phải rèn luyện cả cơ bắp và hệ tiêu hóa.
 
Sau ba tháng, anh đã hoàn thành chặng đua trong cuộc thi ba môn phối hợp giải Ironman Distance. Ba tháng sau đó, anh lại thi đấu một lần nữa. Và lần này, anh không chỉ hoàn thành chặng đua mà còn giành hạng ba.

Cung Đô biên dịch
Nguồn: “How exercise can help—or hurt—your digestion” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Dave Lovos là một nhạc sĩ và nghệ nhân làm đàn guitar, và đã quá quen với những âm thanh ồn ào. Trong năm nay, có một đêm Lovos bất ngờ nghe thấy tiếng nổ mạnh trong đầu khi đang lơ mơ chìm vào giấc ngủ. Tiếng nổ bất ngờ khiến ông tỉnh ngủ hẳn. Lovos kể lại: “Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn trong đầu, gần vùng đỉnh hộp sọ,” và cùng với tiếng nổ chói tai, hình ảnh một vụ tông xe vụt qua trong não. “Cả hai thứ xảy ra gần như là đồng thời.”
Mổ cườm mắt (Cataract, bệnh đục thủy tinh thể, hay còn gọi là Đục nhãn mắt, Cườm mắt) là một trong những loại phẫu thuật phổ biến và được thực hiện nhiều nhất trên thế giới. Đa số bệnh nhân sau khi mổ đều có kết quả tích cực và ít bị biến chứng. Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa số người cao niên dưới 80 tuổi bị cườm mắt, và có gần 4 triệu ca phẫu thuật được thực hiện mỗi năm.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.