Hôm nay,  
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”

Chủ Nghĩa Dân Tộc Và Chủ Nghĩa Ái Quốc Có Giống Nhau Không?

07/07/202300:00:00(Xem: 1429)
CHU NGHIA DAN TOC VA AI QUOC
Có sự khác biệt quan trọng giữa chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa ái quốc, không chỉ với các học giả mà còn với những người dân bình thường. (Nguồn: pixabay.com)


Trong nhiệm kỳ tổng thống của mình, Donald Trump từng nói, “Chúng ta sẽ đặt Nước Mỹ lên trên hết... chúng ta sẽ quan tâm đến chính mình trước để tạo ra sự thay đổi,” và sau đó tuyên bố, “Tôi là một người theo chủ nghĩa dân tộc.” Rồi trong một bài phát biểu khác, ông tuyên bố rằng dưới thời ông, Hoa Kỳ đã “thấm nhuần học thuyết của chủ nghĩa ái quốc.”

 

Giờ đây, Trump sẽ tái tranh cử tổng thống. Khi tuyên bố ứng cử, Trump tuyên bố rằng ông “cần sự ủng hộ của tất cả những ai có lòng ái quốc, vì đây không chỉ là một chiến dịch tranh cử, mà là nhiệm vụ giải cứu đất nước của chúng ta.”

 

Một tuần sau, ở Mar-a-Lago, Trump ăn tối với Nick Fuentes, một người tự xưng là theo chủ nghĩa dân tộc và đã bị cấm trên Facebook, Instagram, Twitter, YouTube cũng như các nền tảng khác vì sử dụng ngôn ngữ phân biệt chủng tộc và bài Do Thái.

 

Sau đó, Trump thừa nhận có cuộc gặp đó nhưng không phản đối hay lên án Fuentes, bất chấp nhiều lời kêu gọi của mọi người.

 

Các từ ‘chủ nghĩa dân tộc’ (nationalism) và ‘chủ nghĩa ái quốc’ (patriotism) thi thoảng được sử dụng như những từ đồng nghĩa, chẳng hạn như khi Trump và những người ủng hộ ông mô tả chính sách “Nước Mỹ Là Trên Hết” (America First) của mình. Nhưng nhiều khoa học gia chính trị, bao gồm cả Giảng sư Joshua Holzer của Westminster College, thường không coi hai thuật ngữ đó là tương đương – hoặc thậm chí tương hợp.

 

Có sự khác biệt rõ rệt khá là quan trọng, không chỉ với các học giả mà còn với những người dân bình thường.

 

Lòng thành dành cho một dân tộc

 

Để hiểu chủ nghĩa dân tộc (nationalism) là gì, có lẽ trước hết cần hiểu được dân tộc (nation) là gì, và không phải là gì.

 

Một dân tộc (nation) là một nhóm người có chung lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ, tôn giáo hoặc sự kết hợp của những cái trên.

 

Một đất nước (country), đôi khi được gọi là nhà nước (state) theo thuật ngữ khoa học chính trị, là một vùng đất có chính phủ riêng.

 

Một quốc gia-dân tộc (hay nhà nước-dân tộc – nation-state) là một thực thể chính trị đồng nhất chủ yếu bao gồm một dân tộc (nation) duy nhất. Các quốc gia dân tộc rất hiếm, bởi vì gần như mọi quốc gia đều có nhiều hơn một nhóm dân tộc. Một thí dụ về quốc gia-dân tộc là Bắc Triều Tiên, có hầu hết cư dân là người dân tộc Triều Tiên.

 

Hoa Kỳ không phải là một dân tộc (nation) và cũng không phải là một quốc gia-dân tộc (nation-state). Đây là một quốc gia có nhiều nhóm người khác nhau, mỗi nhóm có riêng lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ và tôn giáo khác nhau.

 

Một số nhóm người đó được chính phủ liên bang chính thức công nhận, chẳng hạn như Navajo Nation và Cherokee Nation. Tương tự, ở Canada, người Québécois nói tiếng Pháp được công nhận là một “dân tộc riêng biệt sinh sống trong một Canada thống nhất.”

 

Chủ nghĩa dân tộc (Nationalism), theo một định nghĩa từ điển, là “lòng trung thành và tận tâm với một dân tộc.” Đó là tình yêu thương đồng bào mạnh mẽ của một người với những người có cùng lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ hoặc tôn giáo. Theo các học giả, chủ nghĩa dân tộc là độc quyền, thúc đẩy một nhóm bản sắc cao hơn – và đôi khi đối lập trực tiếp với – những nhóm khác.

 

Các nhóm Oath Keepers và Proud Boys –  có10 người đã bị kết tội âm mưu nổi loạn liên quan đến vụ bạo loạn Capitol Hill ngày 6 tháng 1 – đều là những thí dụ dễ thấy về các nhóm theo chủ nghĩa dân tộc thượng tôn da trắng; họ tin rằng dân nhập cư và dân gốc da màu là mối đe dọa đối với nền văn minh lý tưởng của họ.

 

Theo mô tả của Trump, các sự kiện trong ngày 6 tháng 1 năm 2021 đã diễn ra một cách “Hòa bình & yêu nước”. Ông gọi những kẻ bị phạt tù là “những nhà ái quốc vĩ đại” và tuyên bố sẽ ân xá cho “phần lớn những người đó” nếu thắng cử năm 2024.

 

Có nhiều chủ nghĩa dân tộc khác ngoài chủ nghĩa dân tộc da trắng. Nation of Islam là một thí dụ về nhóm chủ nghĩa dân tộc da đen. Anti-Defamation League và Southern Poverty Law Center đều gọi nó là một nhóm thù hận theo chủ nghĩa thượng đẳng da đen với những định kiến chống lại người gốc da trắng.

 

Và ngoài chủ nghĩa dân tộc da trắng và da đen, còn có chủ nghĩa dân tộc về sắc dân và ngôn ngữ, thường muốn có quyền tự trị lớn hơn – và thậm chí là độc lập – cho một số nhóm dân tộc. Có thể kể đến các thí dụ bao gồm Khối Québécois (Bloc Québécois), Đảng Scottish Nationalist và Plaid Cymru – Đảng của Xứ Wales, là các đảng chính trị theo chủ nghĩa dân tộc tương ứng cho Québécois ở Québéc, Scots ở Scotland, và người Welsh xứ Wales.

 

Lòng thành dành cho một nơi chốn

 

Theo cùng một từ điển, trái ngược với lòng trung thành hoặc tận tụy cống hiến cho dân tộc của chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa ái quốc là “tình yêu hoặc sự tận tụy một người dành cho đất nước của mình.” Nó xuất phát từ từ yêu nước (patriot), bản thân từ này bắt nguồn từ từ patrios trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “thuộc về cha mình.”

 

Nói cách khác, chủ nghĩa ái quốc có nghĩa là tình yêu và lòng tận tụy với quê hương, đất nước của một người.

 

Chủ nghĩa ái quốc là cống hiến cho toàn bộ đất nước – bao gồm tất cả những người sống trong đất nước đó. Chủ nghĩa dân tộc đề cập đến sự cống hiến cho chỉ một nhóm người hơn tất cả những người khác.

 

Một thí dụ về chủ nghĩa ái quốc là bài phát biểu “I Have a Dream” của Martin Luther King Jr., trong đó ông đọc lại câu đầu tiên của bài ca yêu nước “America (My Country 'Tis of Thee).” Trong “Letter from Birmingham Jail,” King mô tả “các nhóm theo chủ nghĩa dân tộc” là “những người đánh mất niềm tin vào nước Mỹ.”

 

George Orwell, tác giả của “Animal Farm” và “Nineteen Eighty-Four,” mô tả chủ nghĩa ái quốc là “lòng thành với một địa điểm và một lối sống cụ thể.”

 

Đối chiếu với chủ nghĩa dân tộc, George Orwell mô tả chủ nghĩa dân tộc là “thói đồng hóa bản thân mình với một dân tộc hoặc một nhóm người, đặt nhóm đó trên cả thiện và ác, và không nhận ra nghĩa vụ nào khác ngoài nghĩa vụ thúc đẩy lợi ích của nhóm đó.”

 

Chủ nghĩa dân tộc so với Chủ nghĩa ái quốc

 

Sự trỗi dậy của Adolf Hitler ở Đức được tiến hành bởi việc ôm ấp chủ nghĩa dân tộc và xuyên tạc chủ nghĩa ái quốc. Theo Charles de Gaulle, người đã lãnh đạo Free France chống lại Đức Quốc Xã trong Thế Chiến II và trở thành tổng thống Pháp, “Chủ nghĩa ái quốc đặt tình yêu nhân dân lên trên hết; còn chủ nghĩa dân tộc thì đặt lòng thù ghét những người không cùng dân tộc lên hàng đầu.”

 

Thảm kịch của Holocaust bắt nguồn từ tín ngưỡng của chủ nghĩa dân tộc rằng một số dân tộc thấp kém hơn một số khác. Dù Hitler là một thí dụ đặc biệt cực đoan, nhưng trong nghiên cứu về nhân quyền của Joshua Holzer, ông đã phát hiện ra rằng ngay cả trong thời hiện đại, các quốc gia có lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc thì có nhiều khả năng gặp các vụ tai tiếng về nhân quyền.

 

Sau Thế Chiến II, Tổng thống Harry Truman đã ký Marshall Plan, kế hoạch cung cấp viện trợ sau chiến tranh cho Châu Âu. Mục đích của chương trình là giúp các nước Châu Âu “tránh những hành động tự chuốc lấy thất bại từ chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi.”

 

Đối với Truman, đặt Nước Mỹ lên Trên Hết không có nghĩa là Hoa Kỳ phải rời xa thế giới và gieo rắc chia rẽ trong nước bằng những hành động và luận điệu chủ nghĩa dân tộc. Thay vào đó, với ông, “mối quan tâm chính của người dân Hoa Kỳ” là “việc tạo ra các điều kiện cho hòa bình trường tồn trên toàn thế giới.” Đối với ông, yêu nước là đặt lợi ích của đất nước lên hàng đầu, cũng có nghĩa là chống lại chủ nghĩa dân tộc.

 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng có quan điểm tương tự. Ông đã tuyên bố rằng “chủ nghĩa ái quốc và chủ nghĩa dân tộc là một trời, một vực.” Ông nói rằng: “Chủ nghĩa dân tộc là đối ngược với chủ nghĩa ái quốc.”

 

Nguyên Hòa biên dịch, nguồn: “What is the difference between nationalism and patriotism?” của Joshua Holzer, được đăng trên trang TheConversation.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
24/07/202407:53:00
Chúng ta thường nghe nói rằng Thiền Tổ Sư là dạy pháp vô niệm, vô tâm. Cách diễn tả như thế có vẻ như như để làm nổi bật hai ý chỉ khác nhau, rằng Thiền do Như Lai dạy chủ yếu là niệm thân, niệm thọ, niệm tâm, niệm pháp… trong khi Thiền do các vị Tổ Sư Trung Hoa và Việt Nam dạy chủ yếu là vô niệm, vô tâm. Sự thật, Đức Phật trong Tạng Pali đã dạy các pháp vô niệm, vô tâm… nhưng nhiều vị sư đời sau không chú ý, và đôi khi còn ngộ nhận rằng pháp vô niệm, vô tâm là sáng tác của các vị sư Trung Hoa.
21/07/202412:49:00
Ngày 5 tháng 8, 2024 sắp tới đây, đúng vào sinh nhật thứ 76 của cựu TT Samdech Techo Hun Sen, hiện là Chủ Tịch Thượng viện, lãnh đạo đảng Nhân Dân Cam Bốt (CCP), được con trai trưởng của ông là TT Hun Manet chọn là ngày Lễ Động Thổ khởi công Dự án Kênh đào Funan Techo – đang được rầm rộ chuẩn bị như là một ngày lễ hội lớn, với đốt pháo hoa và chiêng trống nổi lên từ khắp các chùa chiền cùng với lời cầu nguyện của giới sư sãi trên toàn Vương quốc Cam Bốt. Nhưng với cái giá môi sinh nào phải trả cho cả hai dân tộc Khmer và Việt Nam đang hiển lộ và không còn là những ẩn số.
20/07/202412:23:00
Tháng bảy trời nóng bức nhưng có lẽ nhiều tấm lòng đang run rẩy. Cuộc bầu cử sắp tới của nước Mỹ có thể mang lại những thay đổi lớn, ảnh hưởng không chỉ quốc gia này mà cả thế giới trong đó có xứ Canada đang rối bòng bòng của tôi. Những điều xưa này chưa từng thấy có thể sẽ xảy ra. Ứng cử viên, cựu tổng thống Trump lại được tín nhiệm dù có hồ sơ tội phạm, dân sự lẫn hình sự, dù bị truy tố, kết án. Bộ giáo dục dẹp tiệm và ba thể chế lập pháp, hành pháp, tư pháp sống trong tin yêu hoà thuận, không còn dòm ngó lẫn nhau. Và một triều đại mới sẽ bắt đầu, với con cái, dâu rể, cháu chắt đều cùng nắm tay nhau chăn dắt con dân Mỹ.
19/07/202400:00:00
Niềm tin của công chúng vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ đang ở mức thấp kỷ lục. Theo một cuộc thăm dò gần đây của Gallup, chỉ có 36% người Mỹ tin tưởng vào giáo dục đại học, hay một trong ba người trả lời cuộc thăm dò cho biết họ “có ít hoặc không có niềm tin” vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ 4 năm. Điều này trái ngược hoàn toàn với một cuộc thăm dò năm 2015, khi 57% những người được khảo sát cho biết họ “khá” tin hoặc “rất” tin tưởng vào con đường “thiêng liêng” này.
19/07/202400:00:00
Chính… cụ Bill Clinton, Tổng thống thứ 42 của nước Mỹ, đã khiến tôi thay đổi cách thức kiểm toán tuổi già. Từ lúc chứng kiến vị tổng thống sôi nổi, lanh trí và hoạt khẩu ngày nào chậm chạp, lừ đừ như thể từ trong viện dưỡng lão bước ra thì tôi, thay vì nhìn vào mấy phụ nữ từng quen biết từ ngày còn rất trẻ như một dấu mốc để tính toán sổ đời còn lại, chú ý nhiều hơn đến những cựu chính khách đã qua thuở vàng son. Chuyện bắt đầu rất lâu, một lần giữa đường gặp người bạn học mấy năm cấp II. Lâu không gặp, đang hỏi han nhau những chuyện cũ mới xa gần thì một cô gái đạp xe chạy ngang, bạn tôi gật đầu chào rồi thở dài, bảo mới ngày nào con bé hàng xóm này còn le te nhảy dây trước ngõ vậy mà nay đã thướt tha ra dáng nàng Xuân. Rồi anh ta lơ đãng hai con mắt như nhìn vào một cõi xa xăm nào đó, chép miệng: “Nhìn mấy đứa nhỏ này mới biết mình già”.
12/07/202400:00:00
Luận án tiến sĩ “Nghĩa vụ con người trong pháp luật Quốc tế và Pháp luật Việt Nam” của ông Vương Tấn Việt, tức “nhà sư” Thích Chân Quang, đang được mổ xẻ một cách thẳng thắn và thấu đáo. Để tránh lập lại tôi sẽ đề cập đến mấy điểm bên lề chưa ai nhắc đến nhưng phần nào nói lên thực chất của “môi trường học thuật” và của “giới nghiên cứu”.
11/07/202409:26:00
Dự án 2025 là một sáng kiến ​​được phát triển bởi Heritage Foundation, một viện nghiên cứu bảo thủ, nhằm thực hiện những thay đổi đáng kể đối với cơ cấu và hoạt động của chính phủ liên bang Hoa Kỳ. Đây là một chương trình hành động cho cựu Tổng thống Donald Trump nếu ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Dự án được xây dựng xoay quanh một chương trình nghị sự về chính sách bảo thủ và nhằm mục đích đảm bảo rằng những người trung thành với Đảng Cộng Hòa có mặt ở tất cả các cấp trong bộ máy của chính quyền liên bang để thực hiện các chính sách một cách hiệu quả ngay từ những ngày đầu tiên của chính quyền mới. Nếu được ban hành, Dự Án 2025 sẽ mang lại những thay đổi đáng kể trên nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống Mỹ, bao gồm các hoạt động của chính phủ, các quy định về môi trường, chính sách xã hội và cơ cấu dịch vụ dân sự.
08/07/202407:41:00
Bài này được viết để khảo sát và mời gọi thực hành Thiền Chỉ Quán. Đây là pháp môn giải thoát do Đức Phật dạy, có hiệu lực cực kỳ nhanh chóng, có thể cảm nhận tăng thượng ngay trong vài ngày, hay thậm chí ngay trong vài phút đồng hồ. Những gì được viết nơi đây sẽ chủ yếu dựa vào Kinh Phật, bởi vì người viết tự thấy sức tu, sức học đều kém, tự thấy không có thẩm quyền riêng nào.
05/07/202400:00:00
Tháng 5/2024, một người đàn ông ở Oklahoma bị bắt với tội danh bắt cóc và giết hại hai phụ nữ. Hung phạm là thành viên thứ năm của một nhóm chống đối chính phủ có tên là “God’s Misfits” (xin được tạm dịch là “Những bầy tôi lạc loài của Chúa”) bị buộc tội trên. Cuộc điều tra vẫn đang diễn ra, nên thông tin về nhóm “God’s Misfits” vẫn còn rất ít ỏi. Các thành viên của nhóm này có thể là một phần của phong trào “công dân tự do, công dân thượng quyền” (sovereign citizen, hay tạm gọi là “công dân có quyền tối cao, công dân tự quyền, hay công dân thượng quyền”); những người theo phong trào này tin rằng họ không phải trung thành với bất kỳ chính phủ nào và cũng chẳng cần bận tâm đến luật pháp.
05/07/202400:00:00
Hà Nội, Sài Gòn, cái máy chém “chỉnh trang đô thị”, những hàng cây gục ngã và những phản ứng giận dữ, những lời lẽ đay nghiến, cho là ngu xuẩn, là thiếu văn hóa, chỉ chạy theo lợi nhuận trước mắt v.v. [1] Cáo buộc này không hẳn là không có lý nhưng sự thể không chỉ đơn thuần là thế bởi, rất có thể, đó còn là hành động của những tính toán chính trị thâm sâu vào cái thời mà, hầu như, trọng tâm của các cuộc cách mạng đều dồn hết về thành thị.