Hôm nay,  

Viêm là gì? Cơ thể phản ứng như thế nào?

16/12/202200:00:00(Xem: 3787)

Inflamation
Viêm là một quá trình trong đó các tế bào sản xuất kháng thể lao đến vị trí nhiễm trùng để tấn công kẻ xâm lược, chẳng hạn như vi rút cúm . Hình: Unplash.
 
Khi cơ thể bạn chống lại nhiễm trùng, bạn sẽ bị sốt. Nếu bạn bị viêm khớp, khớp của bạn sẽ bị đau. Nếu một con ong chích vào tay bạn, bàn tay của bạn sẽ tấy đỏ, sưng lên và cứng lại. Đây đều là những biểu hiện của tình trạng viêm nhiễm xảy ra trong cơ thể.
 
Trong khi chứng viêm thường liên quan đến cơn đau do chấn thương hoặc do nhiều căn bệnh mà nó có thể gây ra, đây là một phần quan trọng của phản ứng miễn dịch bình thường. Vấn đề phát sinh khi chức năng thông thường hữu ích này phản ứng thái quá hoặc quá lâu so với thời hạn cần thiết.
 
Viêm là gì?
 
Hãy lấy ví dụ từ trường hợp một con ong đốt vào da thịt. Hệ thống miễn dịch giống như một đơn vị quân đội với nhiều loại công cụ trong kho vũ khí của nó. Sau khi cảm nhận được chất độc, nhìn thấy vi khuẩn và cảm giác tổn thương từ vết đốt, hệ thống miễn dịch sẽ triển khai nhiều loại tế bào miễn dịch khác nhau đến vị trí vết đốt. Chúng bao gồm các tế bào T, tế bào B, đại thực bào và bạch cầu trung tính, và một số các tế bào khác.
 
Các tế bào B tạo ra các kháng thể.  Những kháng thể đó có thể tiêu diệt bất kỳ vi khuẩn nào trong vết thương và vô hiệu hóa chất độc từ vết chích. Đại thực bào và bạch cầu trung tính nhấn chìm vi khuẩn và tiêu diệt chúng. Các tế bào T không tạo ra kháng thể, nhưng tiêu diệt bất kỳ tế bào bị nhiễm vi-rút nào để ngăn chặn sự lây lan của vi-rút.
 
Ngoài ra, các tế bào miễn dịch này tạo ra hàng trăm loại phân tử được gọi là cytokine – còn được gọi là chất trung gian – giúp chống lại các mối đe dọa và sửa chữa tác hại đối với cơ thể. Nhưng cũng giống như trong một cuộc tấn công quân sự, tình trạng viêm nhiễm đi kèm với thiệt hại tài sản thế chấp.
 
Các chất trung gian giúp tiêu diệt vi khuẩn cũng tiêu diệt một số tế bào khỏe mạnh. Các phân tử trung gian tương tự khác khiến các mạch máu bị rỉ, dẫn đến sự tích tụ chất lỏng và dòng tế bào miễn dịch nhiều hơn.
 
Tổn thương phụ này là lý do khiến bạn bị sưng, tấy đỏ và đau xung quanh vết ong đốt hoặc sau khi tiêm phòng cúm. Sau khi hệ thống miễn dịch loại bỏ nhiễm trùng hoặc tác nhân ngoại lai – dù là độc tố trong vết ong đốt hay hóa chất từ môi trường – các phần khác nhau của phản ứng viêm sẽ tiếp quản và giúp sửa chữa các mô bị tổn thương.
 
Sau một vài ngày, cơ thể bạn sẽ trung hòa chất độc từ vết đốt, loại bỏ bất kỳ vi khuẩn nào xâm nhập vào bên trong và chữa lành bất kỳ mô nào bị tổn hại.
 
Viêm là nguyên nhân gây bệnh
 
Viêm là con dao hai lưỡi. Nó rất quan trọng để chống nhiễm trùng và sửa chữa các mô bị tổn thương, nhưng khi tình trạng viêm nhiễm xảy ra vì những lý do sai lầm hoặc trở thành mãn tính, tổn thương mà nó gây ra có thể gây hại.
 
Ví dụ, dị ứng phát triển khi hệ thống miễn dịch nhận nhầm các chất vô hại – như đậu phộng hoặc phấn hoa –là thứ nguy hiểm. Tác hại có thể nhỏ, chẳng hạn như ngứa da hoặc nguy hiểm nếu cổ họng bị sưng và nghẹt lại.
 
Tình trạng viêm mãn tính làm tổn thương các mô theo thời gian và có thể dẫn đến nhiều rối loạn lâm sàng không nhiễm trùng, bao gồm các bệnh tim mạch, rối loạn thoái hóa thần kinh, béo phì, tiểu đường và một số loại ung thư.
 
Hệ thống miễn dịch đôi khi có thể nhầm lẫn tưởng rằng các cơ quan và mô của chính cơ thể mình là những kẻ xâm lược, chống phá và đánh lại chúng, dẫn đến tình trạng viêm khắp cơ thể hoặc ở những khu vực cụ thể. Tình trạng viêm nhắm vào các mục tiêu này là nguyên nhân gây ra các triệu chứng của các bệnh tự miễn dịch như bệnh lupus và viêm khớp.
 
Một nguyên nhân khác gây viêm mãn tính mà các nhà nghiên cứu hiện đang nghiên cứu là những khiếm khuyết trong cơ chế làm giảm viêm sau khi cơ thể loại bỏ nhiễm trùng.
 
Mặc dù tình trạng viêm chủ yếu diễn ra ở cấp độ tế bào trong cơ thể, nhưng nó không phải là một cơ chế đơn giản xảy ra một cách cô lập. Tinh thần căng thẳng, chế độ ăn uống và dinh dưỡng, cũng như các yếu tố di truyền và môi trường, tất cả đều được chứng minh là có thể ảnh hưởng đến chứng viêm theo một cách nào đó.
 
Vẫn còn nhiều điều cần tìm hiểu về nguyên nhân dẫn đến các dạng viêm có hại, nhưng chế độ ăn uống lành mạnh và tránh căng thẳng có thể giúp duy trì sự cân bằng tinh tế giữa phản ứng miễn dịch mạnh mẽ và tình trạng viêm mãn tính có hại.
 
Việt Báo dịch
 
Bà gốc từ Prakash Nagarkatti và Mitzi Nagarkatti, đăng trên tạp chí The Conversation

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
Một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh sẽ giúp bảo vệ cơ thể, chống lại bệnh tật và các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, đối với 1/10 người và đa số là phụ nữ, hệ thống miễn dịch gặp trục trặc và tấn công các tế bào của cơ thể, gây ra hơn 80 loại bệnh tự miễn dịch, chẳng hạn như lupus, đa xơ cứng (multiple sclerosis) và bệnh phong thấp (rheumatoid arthritis). Một số nghiên cứu gần đây cho thấy phụ nữ thường mắc các bệnh tự miễn dịch nhiều hơn nam giới; nguyên nhân có thể là do có một cơ chế bị lỗi, khiến quá trình tắt nhiễm sắc thể (NST) X trong tế bào diễn ra không đúng cách. Trong các tế bào của phụ nữ, một trong hai NST X được tắt bớt hoạt động. Nếu quá trình này không diễn ra đúng cách, có thể dẫn đến các vấn đề liên quan đến hệ thống miễn dịch và góp phần vào sự phát triển của các bệnh tự miễn dịch.
Cảm giác từ việc bẻ các khớp ngón tay cho kêu rôm rốp có thể rất khác nhau tùy theo từng người. Có người thấy rất ‘đã,’ thậm chí là bị ghiền, cũng có người thấy khó chịu hoặc sợ hãi. Dù việc bẻ khớp thường được nhiều người coi là một thói quen không tốt, nhưng nếu có thể hiểu được cơ chế hoạt động đằng sau việc bẻ khớp, ta sẽ hiểu tại sao lại có nhiều người ‘ghiền’ đến vậy.
Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.
Dave Lovos là một nhạc sĩ và nghệ nhân làm đàn guitar, và đã quá quen với những âm thanh ồn ào. Trong năm nay, có một đêm Lovos bất ngờ nghe thấy tiếng nổ mạnh trong đầu khi đang lơ mơ chìm vào giấc ngủ. Tiếng nổ bất ngờ khiến ông tỉnh ngủ hẳn. Lovos kể lại: “Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn trong đầu, gần vùng đỉnh hộp sọ,” và cùng với tiếng nổ chói tai, hình ảnh một vụ tông xe vụt qua trong não. “Cả hai thứ xảy ra gần như là đồng thời.”
Mổ cườm mắt (Cataract, bệnh đục thủy tinh thể, hay còn gọi là Đục nhãn mắt, Cườm mắt) là một trong những loại phẫu thuật phổ biến và được thực hiện nhiều nhất trên thế giới. Đa số bệnh nhân sau khi mổ đều có kết quả tích cực và ít bị biến chứng. Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa số người cao niên dưới 80 tuổi bị cườm mắt, và có gần 4 triệu ca phẫu thuật được thực hiện mỗi năm.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.