Hôm nay,  

Cuối Năm 2021 Nói Chuyện Dân Chủ-Nhân Quyền Ở Việt Nam

21/12/202120:56:00(Xem: 4886)

Chính luận

PHAM TRAN
Phạm Trần.


Cuối năm 2021, nhìn lại Việt Nam chỉ thấy các cơ quan tuyên truyền của đảng và nhà nước CSVN lập đi lặp lại 3 câu nói để đời của Tổng Bí thư đảng Nguyễn Phú Trọng về tình hình đất nước, sau 35 năm gọi là “Đổi mới”.

 

Câu thứ nhất ông nói vào ngày 01/02/2019, nhân kỷ niệm 89 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2019): “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.”

 

Khoảng 10 tháng sau, ông Trọng lặp lại nhận xét về tình hình kinh tế Việt Nam, được nói là của Ngân hàng Thế giới, theo đó: “Mây đen phủ lên toàn cầu nhưng mặt trời vẫn đang tỏa sáng lên Việt Nam. Đó là chứng cứ thứ nhất mà năm nay hơn năm ngoái về kinh tế - xã hội, cho thấy ý chí Việt Nam, khát vọng vươn lên" (báo Tuổi Trẻ online, ngày 30/12/2019).

Được đà khoe của, Tổng Bí thư Trọng ca tiếp: “Năm 2020 vẫn được xem là năm thành công hơn năm 2019 và là năm thành công nhất trong 5 năm vừa qua với những kết quả, thành tích đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng trong việc nêu cao lòng yêu nước, tình đoàn kết, niềm tự hào dân tộc, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.” (Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với địa phương sáng 28/12/2020).

Từ ba câu nói lịch sử này, các cơ quan tuyên truyền của  chính phủ và đảng đã “tự biên, tự diễn” sang nhiều lĩnh vực khác, đặc biệt về quyền con người (nhân quyền), tự do và dân chủ,  để khoe thành công dưới quyền lãnh đạo độc tài và toàn diện của đảng. Vì vậy, trong bảng liệt kê thành tích, ông Nguyễn Phú Trọng không bao giờ quên đề cao “sự lãnh đạo thống nhất, tuyệt đối của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước”, như ông đã phát biểu tại “Hội nghị Đối ngoại toàn quốc”, ngày 14/12/2021.

 

Người đứng đầu đảng còn cao ngạo: “Thực tế từ ngày có Đảng, nhân dân ta đã có người lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt và nhờ thế chúng ta đã giành được hết thắng lợi này đến thắng lợi khác, lập nên những kỳ tích trong thế kỷ XX”. (Phát biểu của Trọng tại Hội nghị về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngày 09/12/2021.

Bài học thực tế

Nhưng sau 29 năm gọi là “xây dựng, chỉnh đốn đảng”, từ  năm 1992, đảng viên vẫn “tự do tham nhũng lên cao” , “không ngừng bài bác Chủ nghĩa Mác-Lênin ”, và tiếp tục “tự diễn biến, tự chuyển hóa”. Ba lĩnh vực này được ông Trọng xác nhận bắt nguồn từ   “tiêu cực” và “suy thoái tư tưởng chính trị của đảng”.

 

Nên biết đảng CSVN bắt đầu kế hoạch xây dựng, chỉnh đốn đảng từ năm 1992, một năm sau Liên Xô tan rã và sau khi hai nước Việt-Trung nối lại  bang giao, đồng thời để khẳng định “tuyệt đối kiên định và trung thành với Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh” để xây dựng đất nước. Trung Cộng cũng đã chuyển sang Kinh tế thị trường theo “Chủ nghĩa Xã hội đặc sắc Trung Quốc”, dựa trên nền tảng Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình.

 

Lý do CSVN phải cấp thời làm công tác này vào lúc đó vì, ngay sau khi các nước Xã hội Chủ nghĩa Đông Âu và Nga tan rã, đã có một làn sóng đảng viên trí thức nổi lên đòi đảng phải “đổi mới chính trị”.  Nhiều đảng viên, kể cả một số cấp lãnh đạo và “lão thành cách mạng”, đã công khai chỉ trích  chủ trương của đảng tiếp tục kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin để “quá độ lên Chủ nghĩa Xã hội”.

Phản ứng lại, đội ngũ lãnh đạo bảo thủ trong đảng đã mau chóng tung ra khẩu hiệu “đổi mới nhưng không đổi mầu” và “hội nhập mà không hòa tan” để dập tắt mọi nỗ lực muốn thay đổi chế độ chính trị.  Cùng với quyết định này, Tổng Bí thư đảng khóa VI, Nguyễn Văn Linh, đã dẹp nhanh làn sóng đòi được cởi trói của Văn nghệ sỹ, tăng cường kiểm soát báo chí và cấm không cho tư nhân ra báo để  cạnh tranh với báo nhà nước. Sau đó, từ khóa đảng VII thời Đỗ Mười năm 1991, đảng CSVN tuyên bố không chấp nhận đa nguyên đa đảng để độc quyền cai trị.

Như vậy, tính đến Đại hội đảng XIII, tháng 2 năm 2021, đảng CSVN đã trải qua 6 kỳ Đại hội, tổng cộng ngót 30 năm làm công tác kiện toàn hệ thống lãnh đạo và tổ chức nhân sự đảng mà ông Nguyễn Phú Trọng  vẫn còn phải kêu lên:” Cùng với ngăn chặn, đẩy lùi còn phải chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những hành vi tham nhũng, tiêu cực... Đồng thời, bổ sung, làm rõ hơn hệ thống những biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá", "tiêu cực" sát hợp với tình hình mới. Trong đó nhấn mạnh, nguy hiểm nhất là sự phai nhạt lý tưởng cách mạng, không kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, mơ hồ, dao động, thiếu niềm tin; nói trái, làm trái quan điểm, đường lối của Đảng.”  (Diễn văn ngày 09/12/2021).

Kinh tế vẫn khó khăn

 

Về phương diện Kinh tế, sau một năm chống chọi với 3 đợt  dịch Covid-19, Việt Nam thi hành mục tiêu kép “đẩy lùi bệnh dịch và phát triển kinh tế”, nhưng thực chất là để “sống chung với dịch”. Vì vậy, theo Ngân hàng Thế giới (World Bank), Tổng sản lượng quốc nội dự trù  của Việt Nam năm 2021 là 4,8%, thấp hơn kế hoạch của Chính phủ ấn định là 6,5 %.


Dù vậy, phía Việt Nam vẫn lạc quan khi viết:” Mặc dù nền kinh tế đã có kết quả tăng trưởng tốt trong nửa đầu năm nay nhưng vẫn còn nhiều rủi ro những tháng cuối năm do dịch COVID-19 kéo dài. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, nền kinh tế có thể quay lại với tốc độ tăng trưởng GDP trước đại dịch ở mức từ 6,5 - 7% từ năm 2022 trở đi.” (Tạp chí Công Thương, ngày 03/09/2021).

Đó là hy vọng của Việt Nam, nhưng nền kinh tế được gọi là “theo định hướng xã hội Chủ nghĩa” không thể tồn tại nếu quan hệ kinh tế với Trung Cộng xấu đi  và giảm đầu tư của nước ngoài. Hơn nữa viễn ảnh kết thúc bệnh dịch Vẫn còn xa vời nên mọi dự đoán tăng trưởng có thể thay đổi.

Mặc khác, hầu hết công nhân Việt Nam phải làm thuê cho nước ngoài nên kinh tế Việt Nam không thể tự lực cánh sinh. Cộng vào thế yếu của nền kinh tế phụ thuộc này là khả năng chuyên môn của công nhân Việt Nam không bằng các nước trong khu vực Đông Nam Á.  Sản phẩm riêng của Việt Nam cũng không có sức cạnh tranh với nước khác. Hiện tại thương hiệu Việt Nam chỉ nổi ở 3 lĩnh vực Nông sản, Ngư sản và Lâm sản.

 

Bằng chứng yếu kém này được nhà nước xác nhận:”Kinh tế nước ta phụ thuộc nhiều vào nguyên vật liệu nhập khẩu, với tỷ lệ chi phí nguyên vật liệu nhập khẩu trong tổng chi phí nguyên vật liệu của toàn nền kinh tế là 37%. Chi phí xăng dầu chiếm khoảng 3,52% trong tổng chi phí sản xuất của toàn nền kinh tế, nhất là khi giá xăng dầu thế giới tăng sẽ làm tăng giá nguyên vật liệu nhập khẩu, nguyên nhiên vật liệu trong nước.” (theo Tạp chí Tuyên Giáo, ngày 13/12/2021)


Khoe pháp quyền

Trước những khó khăn làm tốt hơn con ngưởi đảng viên và những bước đi gập gềnh của nền kinh tế, Ban Tuyên giáo Trung ương, cơ quan tuyên truyền của đảng, đã tránh làm cho tình hình phức tạp hơn bằng cách cổ võ cho những thành tựu về công tác xây dựng Nhà nước Pháp quyền và những phúc lợi mà đảng đã đem lại cho dân sau hơn 90 năm có mặt trên đất nước (1930-2021).

 

Việc làm này đã diễn ra tại Hà Nội ngày 11/12/2021 qua  Hội thảo “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa”.

Trong tư cách Trưởng ban Chỉ đạo Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khoe: “Các đặc trưng của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam xác định nhân dân là nguồn gốc, là chủ thể quyền lực của Nhà nước, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân, thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa… Nhà nước tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân, tôn trọng các cam kết quốc tế với tư cách là một thành viên. Nâng cao trách nhiệm pháp lý trong mối quan hệ giữa nhà nước và công dân. Quyền lợi đi đôi với nghĩa vụ; dân chủ gắn liền với kỷ cương…”

Ông Phúc nói vậy mà không phải vậy. Nếu thật sự “tất cả quyền lực thuộc về nhân” thì đảng Cộng sản đã bị nhân dân bỏ phiếu bất tín nhiệm từ lâu rồi. Bởi vì, tuy là chủ nhân của đất nước nhưng mọi việc phải do đảng lãnh đạo và nhà nước quản lý. Nhân dân chỉ biết tuân hành những việc đảng đã quyết.

 

Vậy mà, ông Thủ tướng Phạm Minh Chính vẫn tát nước theo mưa để nói những điều không có thật ở Việt Nam. Ông nói tại cuộc Hội thảo quy tụ khoảng 200 viên chức nhà nước chuyên viên rẳng: “Quyền con người, quyền công dân ngày càng được tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm. Có thể thấy, ở nước ta những giá trị tiến bộ, nhân văn của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa từng bước được thực hiện, góp phần quan trọng bồi đắp, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Đảng, Nhà nước và tương lai tươi sáng của đất nước.”

Ông Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cũng hồ hởi hát theo: “Nhà nước pháp quyền XHCN là mô hình vừa mang tính phổ biến vừa mang tính đặc thù Việt Nam, vừa phù hợp với bản sắc Việt Nam, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, Hiến pháp là tối cao, bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân; có sự phân công gắn liền với kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp...”.

Nếu quyền con người được đảng và nhà nước bảo vệ thì tại sao lại có khoảng 270 người đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền và chống bất công xã hội lại đang phải ngồi tù vì đã can đảm chống lại chính sách cai trị hà khắc và độc tài của đảng CSVN?

Vì vậy Việt Nam tiếp tục bị các Tổ chức bảo vệ nhân quyền và các quyền tự do báo chí, ngôn luận và tư tưởng lên án từ năm này qua năm khác vì Hà Nội không ngừng khủng bố, đàn áp và chà đạp lên những người đòi quyền con người.

 

Lý do đảng CSVN không dung tha cho những hoạt động chống đảng vì sợ mất quyền lãnh đạo, sợ những thành phấn đối lập sẽ làm lu mờ vai trò lãnh đạo độc tôn của đảng.

 

Vì vậy, sẽ không ngạc nhiên khi thấy báo Nhân Dân, cơ quan thông tin của Trung ương đảng đã tự khen: “Năm 2021, Việt Nam tiếp tục đạt được những kết quả đáng biểu dương, được cộng đồng quốc thế ghi nhận trong công tác nhân quyền, nhằm bảo đảm, thực thi quyền con người trên các lĩnh vực chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Cùng nhìn lại các kết quả Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua.

 

Quyền con người trên lĩnh vực kinh tế: Việt Nam đã tiếp tục thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, hạn chế tái nghèo và phát sinh nghèo; hỗ trợ người nghèo, hộ nghèo vượt lên mức sống tối thiểu, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia, nâng cao chất lượng cuộc sống.” (Nhân Dân, ngày 03-12-2021).

Cũng với luận diệu chạy tội, báo của Bộ Quốc phòng, tờ Quân đội Nhân dân, phản ứng: “Đã từ lâu, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch lại sử dụng quyền con người như một vũ khí lợi hại để chống phá Việt Nam, mà thực chất là muốn xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phá bỏ con đường mà nhân dân Việt Nam đã lựa chọn…Lập lờ đánh lận con đen”, các thế lực thù địch chống phá, xuyên tạc sự thật về tự do, dân chủ ở Việt Nam.” (báo Quân đội Nhân dân, ngày  13/12/2021).

 

Cuối cùng, phe Công an cũng ăn theo ca hát:“Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn tôn trọng, bảo đảm các quyền cơ bản của người dân không chỉ thể hiện ở việc kiện toàn hệ thống pháp luật, chính sách liên quan đến quyền con người, mà được thực hiện trên tất cả các mặt như: Tự do ngôn luận, báo chí, thông tin; tự do tín ngưỡng, tôn giáo; bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo, giáo dục...” (báo CAND, ngày 13/12/2021).

Cơm ăn hay nhân quyền?


Đặc biệt hơn, trong chuyến thăm thành phố Edinburgh, Scotland, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland ngày 1/11/2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra phản ứng về chỉ trích Việt Nam vi phạm quyền con người. Ông nói: “Tôi sẵn sàng đối thoại với bất cứ ai trên thế giới này về vấn đề nhân quyền. Nhân quyền lớn nhất là lo cơm ăn áo mặc cho 100 triệu dân, không để ai thiếu ăn thiếu mặc, khi khó khăn không bỏ ai lại phía sau”.

Ông nói thêm: “Muốn hòa bình, ổn định, phát triển thì phải có dân chủ, không áp đặt, không xuyên tạc.”

Trước câu nói coi vật chất hơn tinh thần và thiếu văn hóa này, từ Việt Nam, nhà văn cựu Đại tá Phạm Đình Trọng đáp trả: “Nhân Quyền, Quyền Con Người chính là những quyền cơ bản không thể thiếu kể trên của mỗi cá nhân chứ không phải là cơm ăn. Cơm ăn chỉ là lương thực của con người thể xác. Quyền Con Người mới là lương thực của con người văn hoá xã hội trong mỗi con Người. Không có cơm ăn, con Người thể xác sẽ chết. Không có Quyền Con Người, con Người văn hoá xã hội cũng sẽ chết. Chỉ có cơm ăn mà không có Quyền Con Người thì con Người cũng chỉ là bầy cừu. Ông Thủ tướng coi cơm ăn là Nhân Quyền lớn nhất của trăm triệu dân Việt Nam là ông Thủ tướng đã coi trăm triệu dân Việt Nam chỉ là bầy cừu trăm triệu con phải trông chờ vào nười chăn dắt là ông Thủ tướng lo cho miếng ăn!”

Quan điểm của Nhà văn Phạm Đình Trọng đã phản ảnh rõ tâm địa hạ thấp quyền con ngưởi của lãnh đạo Việt Nam, nhưng cũng dễ hiểu vì họ là những người Cộng sản vô thần và chỉ biết tôn thờ vật chất.

 

– Phạm Trần

(Cuối năm 2021)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.