Hoa Vừa Trôi Vừa... Tím!

28/09/202114:10:00(Xem: 822)

 

In hình như vào cuối năm 1989, nhà thơ, nhạc sĩ Đynh Trầm Ca viết bài thơ “ Phương Nam khúc ca trôi dạt của khóm lục bình”, trong đó có hai câu: “ Lục bình vừa trôi vừa trổ bông/ Cỡi đầu sóng chở mùa xuân phiêu dạt”, cũng để ca ngợi loài hoa “ Vừa trôi vừa nở” nhạc sĩ đồng quê Lý Dũng Liêm cũng có nhạc phẩm “Hoa tím lục bình” rất hay, với các ca từ: “ Có một loài hoa vừa trôi vừa nở/ Em lấy chồng rồi anh ở vậy thôi…”. Hình ảnh những khóm lục bình, phiêu dạt trên sông, “vừa trôi vừa nở”, chỉ là những hình ảnh được thi vị hóa, với một đặc tính cá biệt của một loài hoa sông hồ và được mọi người chấp nhận?

Theo bách khoa toàn thư mở ( Wikipedia), thì hoa lục bình hay còn gọi là hoa bèo tây, được miêu tả: Bèo tây (danh pháp hai phần: Eichhornia crassipes Solms) còn được gọi là lục bình, lộc bình, hay bèo Nhật Bản là một loài thực vật thuỷ sinh, thân thảo, sống nổi theo dòng nước, thuộc về chi Eichhornia của họ Họ Bèo tây (Pontederiaceae).

Cây bèo tây xuất xứ từ châu Nam Mỹ, du nhập Việt Nam khoảng năm 1905, do đó trong tiếng Việt mới có tên bèo tây. Còn tên bèo Nhật Bản vì có người cho là mang từ Nhật về. Lộc bình do cuống lá phình lên giống lọ lộc bình. Phù bình vì nó nổi trên mặt nước.Cây bèo tây mọc cao khoảng 30 cm với dạng lá hình tròn, màu xanh lục, láng và nhẵn mặt. Lá cuốn vào nhau như những cánh hoa. Cuống lá nở phình ra như bong bóng xốp ruột giúp cây bèo nổi trên mặt nước. Ba lá đài giống như ba cánh. Rễ bèo trông như lông vũ sắc đen buông rủ xuống nước, dài đến 1m.Sang hè cây bèo nở hoa sắc tím nhạt, điểm chấm màu lam, cánh hoa trên có 1 đốt vàng. Có 6 nhuỵ gồm 3 dài 3 ngắn. Bầu thượng 3 ô đựng nhiều noãn, quả nang. Dò hoa đứng thẳng đưa hoa vươn cao lên khỏi túm lá. Cây bèo tây sinh sản rất nhanh nên dễ làm nghẽn ao hồ, kinh rạch. Một cây mẹ có thể đẻ cây con, tăng số gấp đôi mỗi 2 tuần.

Công dụng của hoa lục bình là: Trong Y học dân gian, tên thuốc của hoa lục bình thường gọi là Phù bình, lá và thân có vị ngọt cay, tính mát không độc, có tác dụng tiêu viêm giải độc lành da. Dùng tươi lá bèo đem giã với muối rồi đem đắp lên ung nhọt, khô thì thay miếng khác, nhiều lần sẽ làm giảm sưng. Nếu vết tấy bắt đầu nung mủ thì sẽ chóng vỡ mủ giảm đau. Dùng khô thân và lá phơi khô sao thơm khử thổ phối hợp với các vị thuốc khác chữa hạch cổ tràng nhạc. Hoa hơi ngọt, tính mát, có tác dụng an thần, lợi tiểu, giải độc, trừ phong nhiệt. Khi ho hen ho đàm hoặc ho gió, chưng một nắm hoa với đường phèn uống, kết hợp thêm hoa hoè hoa khế càng tốt. Người cao huyết áp mãn tính dùng hoa chế trà uống mỗi ngày cũng có tác dụng bình ổn.
Ngoài ra lục bình còn có những công dụng: Ở dạng tự nhiên, loại bèo này có tác dụng hấp thụ những kim loại nặng (như chì, thủy ngân và strontium) và vì thế có thể dùng để khử trừ ô nhiễm môi trường.Bèo tây được sử dụng làm thức ăn cho gia súc, dùng ủ nấm rơm, làm phân chuồng.



Cây bèo tây còn có công dụng thủ công nghiệp. Xơ lục bình phơi khô có thể chế biến để dùng bện thành dây, thành thừng rồi dệt thành chiếu, hàng thủ công, hay bàn ghế.

Như mọi loài rau thôn dã, ngó lục bình xào ngon không kém ngó sen. Đọt non và cuống lá nấu canh tép, cá lóc, tôm khô. Hoa luộc chấm cá kho hoặc xào thịt heo hay lòng heo đều ngon …”

Ở Tây Ninh, lục bình phủ kín dày dặc trên mặt sông Vàm Cỏ Đông, đoạn nhiều nhất là ở xã Cẩm Giang, huyện Gò Dầu ( Tên trước đây người dân đặt cho khúc sông có nghĩa là “Sông Gấm”, vì sắc tím của hoa lục bình). Ở đây Lục bình còn có cái tên cũng rất thơ là “Phiêu bồng thảo”! Lục bình nhiều làm trở ngại những sinh hoạt và vận chuyển trên sông, người ta đã tốn rất nhiều tiền bạc và công sức để “tiêu diệt” lục bình, nhưng làm không xuể, lục bình vẫn tràn lan trên dòng sông. Màu xanh của lục bình đã hình thành nên một dòng sông cũng “biêng biếc” nhưng nhức nhối và khó chịu. Cái màu tím thơ mộng của hoa lục bình vì thế càng làm “tím lòng” những ai qua lại trên khúc sông đã đi vào thơ vào nhạc của Hoài Vũ và Trương Quang Lục…Ở Tây Ninh cũng có nhà máy thử nghiệm dùng lục bình khử ô nhiễm của nguồn nước thải, rồi các Hợp tác xã đan lục bình thành những hàng thủ công mỹ nghệ. Dường như lục bình tùy lúc tùy nơi được “yêu”, “ghét” khác nhau?

Theo những người dân sống ven dòng sông Vàm Cỏ và những lão nông tri điền, thì hoa lục bình không thể vừa trôi vừa… nở, như những hình ảnh thi vị trong thơ, nhạc. Lục bình quần tụ vào một nơi nhất định thì mới trổ hoa, những mảng tím như thêu gấm, làm nao lòng người, lay động những tứ thơ tạo nguồn cảm xúc dào dạt, còn lục bình khi đã ra sông, dập dềnh trôi nổi theo con nước, hoa “nín” lại và không thể trổ hoa! Những cụm lục bình bất chợt bạn gặp, mang theo sắc tím nhớ nhung, mơ mộng, chỉ là những khóm lục bình từ trong ruộng, được người nông dân đẩy dạt ra sông, hoặc thuận tay…đẩy theo con nước. Và lúc đó, đích thị là hoa vừa trôi vừa… tím, theo cuộc sống sông hồ, vô định, chưa biết tấp và tựa vào đâu. Chợt thương những cụm lục bình trôi dạt, mắt bắt màu hoa chong chao vào ánh nắng chiều mà thương mà xót, mà nao nao trong dạ, khi bạn cũng đang “bềnh bồng” trên một chiếc thuyền, ghe thương hồ, cám cảnh, cám người vì một sắc tím lung liêng, giữa dòng nước bạc trắng xóa, mông mênh khói sóng…

Cũng đành thôi “anh ở vậy” mà thương hoa tím lục bình, cái màu áo em năm nào, xuống thuyền qua sông, bắt đầu “ Cỡi sóng”… mà phiêu dạt. Quên lục bình xanh thoi thóp một khúc sông về bên ấy, phải vừa rê máy đuôi tôm, vừa gạt lục bình cho thuyền ghe chạy. Bất chợt một khóm hoa vừa trôi, vừa tím một góc nhìn về phía nhà mẹ khói sương…


TRẦN HOÀNG VY

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đầu tháng 2 năm 2023, nghe được một tin buồn về đồi Charlie, nơi đại tá nhẩy dù Nguyễn Đình Bảo đã hy sinh năm 1972. Khi được xem video clip, được nghe lời kể chuyện và được thấy cái miếu nhỏ để nhang khói cho hồn tử sĩ quân đội VNCH đã nằm xuống trên ngọn đồi Charlie nửa thế kỷ trước đây, nay đã bị đập phá tan nát như đống gạch vụn, tôi thấy lòng trùng xuống thật sâu và hụt hẫng như mới biết được có một sự lừa gạt, một điều dối trá và một chuyện không phải của văn hóa tập tục dân tộc Việt Nam hiện nay vào thế kỷ 21, nó ngược lại và giống như những chuyện trong lịch sử VN xa xưa.
HOA KỲ – Theo lệnh Judicial Panel on Multidistrict Litigation, gần 60 vụ kiện cho rằng các sản phẩm thuốc duỗi tóc của L'Oreal USA gây ra ung thư và các vấn đề sức khỏe khác sẽ được gom lại thành một tại tòa án liên bang Chicago, theo tin Reuters.
HATAY – Trong đêm và rạng sáng Thứ Ba, giữa những tiếng la hét của những người vẫn còn bị mắc kẹt trong đống đổ nát là tiếng khóc thương của những người có người thân chết trong trận động đất thảm khốc ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria. Số người chết đã tăng lên hơn 4000 người. Trận động đất mạnh 7.8 độ Richter đã xảy ra ở Thổ Nhĩ Kỳ và Tây Bắc Syria vào sáng sớm ngày Thứ Hai, làm sập toàn bộ các khu chung cư, phá hủy các bệnh viện và khiến hàng ngàn người khác bị thương hoặc mất nhà cửa. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erodgan tuyên bố bảy ngày quốc tang sau trận động đất.
Sau nhiều ngày, với nhiều “phương án cứu hộ” rất nặng phần trình diễn của nhà nước Việt Nam, chung cuộc, giới truyền thông của xứ sở này đã đồng loạt (và ái ngại) loan tin: “Bé Hạo Nam đã tử vong!”
Người tị nạn đến nước Mỹ, muốn làm triệu phú, dễ quá, không có gì khó, học 4 năm đại học, 1 môn, 2 hay 3 môn. Vừa học vừa làm cùng một lúc cũng không có gì khó. Vừa học vừa làm, đi làm để có tiền nuôi mình và gửi tiền về giúp cho cha mẹ, ông bà của mình cũng không khó, chỉ cần chăm chỉ, cần cù, nhẫn nại và tiết kiệm. Tiết kiệm để dành tiền mua nhà rồi trở thành triệu phú đâu có gì khó?
Công ty Dell tuyên bố sẽ cắt giảm hàng nghìn việc làm, theo một bản tin. Theo Bloomberg, khoảng 6.650 việc làm, tương đương khoảng 5% lực lượng lao động của công ty kỹ thuật điện toán này, sẽ bị xóa khỏi bảng lương của Dell, khi Dell điều hướng các xu hướng kinh tế đầy thách thức trong năm 2023.
BẮC KINH – Trung Quốc có thể đáp trả lại việc Hoa Kỳ bắn hạ khinh khí cầu của họ bất chấp những lời cảnh báo về “những hậu quả nghiêm trọng,” nhưng các chuyên gia phân tích cho rằng bất kỳ động thái nào cũng có thể sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh làm xấu đi mối quan hệ vốn dĩ đã tệ hại và cả hai bên đang tìm cách sửa chữa, theo tin Reuters.
HONG KONG – Mười sáu người ủng hộ dân chủ Hồng Kông đã tham dự phiên tòa xét xử sau hơn hai năm bị bắt; một số chuyên gia quan sát cho là một vụ việc mang tính thử nghiệm đối với sự độc lập tư pháp của thành phố theo luật an ninh quốc gia do chính phủ Bắc Kinh áp đặt, theo tin Reuters.
Bạch Ốc hôm thứ Bảy đã lên án một dự luật mới được đưa ra hôm Thứ Năm 2/2/2023 của Đảng Cộng hòa để sẽ xóa sổ Đạo luật Inflation Reduction Act (Đạo luật Giảm lạm phát), một đạo luật bao gồm nhiều thay đổi nhằm giảm chi phí cho những người nhận Medicare đã có hiệu lực từ tháng 8/2022.
Vào thứ Sáu ngày 3 tháng 2, Bắc Kinh lần đầu tiên xác nhận rằng khinh khí cầu trên không phận Hoa Kỳ là của Trung Quốc, và tuyên bố rằng đó không phải là của chính phủ, mà thuộc về một dự án khí tượng dân sự và vì lý do nào đó đã đi sai hướng. Nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ đã không tin lời giải thích đó. Pentagon tuyên bố rằng khinh khí cầu được sử dụng để giám sát "các địa điểm chiến lược" ở Hoa Kỳ, một phát ngôn viên nói với New York Times. Vào tối thứ Bảy, khinh khí cầu bị bắn rơi ngoài khơi bờ biển Nam Carolina, và đã khiến Bắc Kinh phản ứng gay gắt, theo tin từ Đài truyền hình SVT, Thụy Điển.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.